Theo thông báo của Nhà Trắng, hơn 10 CEO và lãnh đạo doanh nghiệp hàng đầu Mỹ đi cùng Tổng thống Donald Trump trong chuyến thăm Trung Quốc ngày 14-15/5. Không như năm 2017 với nhiều thỏa thuận lớn, đoàn doanh nghiệp Mỹ lần này có quy mô nhỏ hơn, gồm các công ty muốn thúc đẩy ưu tiên kinh doanh lâu nay tại Trung Quốc, nguồn tin của Reuters cho biết.
“Ngoài Boeing và Cargill có thể công bố hợp đồng mua hàng, các công ty khác chủ yếu ở đây để trao đổi về nhu cầu với nguồn cung thiết yếu”, Reva Goujon – chiến lược gia chính trị tại Rhodium Group đánh giá. Việc này có thể củng cố thông điệp của Mỹ, rằng để thảo luận về đầu tư quy mô lớn, Trung Quốc cần phải là đối tác đáng tin cậy.
Các doanh nghiệp Mỹ hy vọng cuộc gặp thượng đỉnh sẽ tạo ra thiện chí để gỡ bỏ rào cản chính sách, tiếp cận thị trường và cơ hội đầu tư. Jacob Thaysen – CEO công ty giải trình tự gen Illumina cho biết “đây là cơ hội để hai nước củng cố quan hệ và định hình tương lai của y học chính xác”.
Nguồn tin khác cho biết một trong các điều kiện quan trọng để doanh nghiệp được tham gia chuyến đi là có “yêu cầu cụ thể”. Họ phải cam kết đạt kết quả rõ ràng hoặc một thỏa thuận trong hoặc sau hội nghị. Trong khi đó, không ít doanh nghiệp Mỹ coi chuyến đi này là cơ hội đẩy nhanh các cuộc thảo luận đang tiến hành ở Trung Quốc.
Ví dụ, Meta cần giải quyết một yêu cầu tháng trước của giới chức Trung Quốc, về việc hủy thương vụ mua lại startup AI Manus trị giá hơn 2 tỷ USD. Bắc Kinh gần đây siết đầu tư của Mỹ vào các startup công nghệ nước này.
Trung Quốc cũng đang cân nhắc siết xuất khẩu thiết bị sản xuất pin năng lượng mặt trời sang Mỹ. Việc này có thể đe dọa kế hoạch của nhiều doanh nghiệp Mỹ, như Tesla. Hãng xe này cần xây nhiều nhà máy mới và mở rộng nhà máy hiện tại để tăng sản lượng.
Hồi tháng 3, Tesla tìm cách mua 2,9 tỷ USD thiết bị làm pin năng lượng mặt trời từ các doanh nghiệp Trung Quốc, như Suzhou Maxwell Technologies. Công ty này vẫn đang xin giấy phép xuất khẩu từ Bộ Thương mại. Tesla cũng muốn giới chức Trung Quốc phê duyệt hệ thống hỗ trợ lái tự động Full Self-Driving tại thị trường ôtô lớn nhất thế giới này.
CEO Larry Fink của công ty quản lý tài sản BlackRock cũng tới Bắc Kinh. Liên danh do BlackRock dẫn đầu đang đối mặt với rào cản pháp lý do kế hoạch mua hệ thống cảng trị giá 23 tỷ USD từ tập đoàn CK Hutchison (Hong Kong), gồm hai cảng gần kênh đào Panama. Bắc Kinh đến nay vẫn chỉ trích thương vụ này.
Hãng sản xuất linh kiện quang học Coherent thì đang đối mặt các biện pháp kiểm soát xuất khẩu với indium và vật liệu liên quan – vốn quan trọng với chip quang học hiệu suất cao. Còn Illumina tham gia chuyến đi trong bối cảnh công ty muốn gây dựng lại việc kinh doanh sau khi Bắc Kinh dỡ lệnh cấm xuất khẩu với hãng năm ngoái.
Với các gã khổng lồ thanh toán, như Mastercard và Visa, họ kỳ vọng chuyến đi lần này cải thiện vị thế trong thị trường thanh toán bị quản lý chặt tại Trung Quốc. Trong đó, Mastercard hy vọng chính phủ sẽ vận động để hãng được nâng tỷ lệ sở hữu trong liên doanh tại đây.
Visa chưa được cấp phép xử lý giao dịch thẻ nội địa tại nền kinh tế lớn thứ hai thế giới như Mastercard và American Express. Vì thế, họ muốn gia nhập thị trường này với tỷ lệ sở hữu 100% trong giấy phép liên doanh tương lai.
CEO Jane Fraser của Citigroup và CEO David Solomon của Goldman Sachs cũng có mặt, trong bối cảnh các ngân hàng tiếp tục tìm cách tăng hiện diện tại thị trường vốn Trung Quốc. Citigroup hiện vẫn chờ nước này cấp phép cho công ty môi giới chứng khoán họ sở hữu hoàn toàn tại đây, sau khi rút khỏi liên doanh trước đó.
Ngoài các lĩnh vực trên, Mỹ và Trung Quốc có thể đạt một thỏa thuận về nông sản, nhằm tăng kim ngạch xuất khẩu thịt và ngũ cốc sang Bắc Kinh. Dù vậy, giới quan sát không kỳ vọng Bắc Kinh sẽ mua thêm nhiều đậu nành ngoài khối lượng đã thống nhất trong thỏa thuận tháng 10 năm ngoái.
Hồ sơ của công ty hàng không vũ trụ SpaceX viết rằng Musk "chỉ có thể bị loại khỏi Hội đồng Quản trị hoặc các vị trí này bằng kết quả bỏ phiếu của nhóm cổ đông nắm giữ cổ phiếu hạng B". Đây là loại cổ phiếu có quyền biểu quyết nhiều gấp 10 lần bình thường mà Musk sẽ nắm sau khi SpaceX làm IPO, khiến việc bãi nhiệm thực chất phụ thuộc vào lá phiếu của chính ông.
"Nếu nắm lượng lớn cổ phiếu hạng B trong thời gian dài, ông ấy có thể tiếp tục kiểm soát việc bầu và bãi nhiệm đa số HĐQT của chúng tôi", hồ sơ cho biết.
SpaceX sử dụng cấu trúc cổ phiếu hai hạng khi làm IPO. Đây là mô hình phổ biến khi niêm yết của các hãng công nghệ do nhà sáng lập lãnh đạo. Việc này giúp họ và các cổ đông đầu tiên có quyền kiểm soát lớn hơn so với cổ đông đại chúng. Dù vậy, kể cả với cấu trúc này, HĐQT thường vẫn có quyền chính thức trong việc thay CEO, dù nhà sáng lập có thể gây tác động thông qua quyền biểu quyết.
Còn tại SpaceX, các điều khoản hiện tại trao cho Musk quyền phủ quyết với bất kỳ nỗ lực nào nhằm bãi nhiệm ông. Đây là mức độ kiểm soát mà các chuyên gia quản trị doanh nghiệp cho rằng vượt xa thông lệ.
"Quy định này không phổ biến. Thông thường, việc bãi nhiệm CEO là quyết định của HĐQT, còn cổ đông kiểm soát sẽ dựa vào quyền lực của mình để thay đổi hội đồng", Lucian Bebchuk - Giáo sư tại Trường Luật Harvard cho biết.
SpaceX cũng từng cảnh báo các nhà đầu tư tiềm năng rằng cấu trúc này "sẽ hạn chế hoặc loại bỏ khả năng của bạn trong việc tác động lên các vấn đề doanh nghiệp và bầu HĐQT".
Cấu trúc cổ phiếu hai hạng rất phổ biến với các hãng công nghệ do nhà sáng lập dẫn dắt khi làm IPO những năm gần đây. Facebook (niêm yết năm 2012) đã cấp loại cổ phiếu có quyền biểu quyết lớn cho các cổ đông trước IPO, trong đó có Chủ tịch kiêm CEO Mark Zuckerberg. Quyền biểu quyết sau đó tập trung dần vào một số cá nhân, khi các nhà đầu tư ban đầu bán bớt cổ phần. Các đợt niêm yết gần đây có xu hướng tập trung nhiều cổ phiếu có quyền biểu quyết lớn vào tay nhà sáng lập hơn.
Reuters trước đó cho biết SpaceX dự kiến chia cổ phiếu thành hạng A dành cho nhà đầu tư đại chúng và hạng B - có quyền biểu quyết cao dành cho nội bộ. Musk sẽ nắm phần lớn quyền biểu quyết, gắn quyền kiểm soát HĐQT và khả năng điều hành trực tiếp với số cổ phần ông nắm giữ. Cấu trúc này khác với Tesla - một công ty khác do Musk điều hành, khi hãng xe điện chỉ có một loại cổ phiếu.
Khảo sát công bố ngày 10/4 của Đại học Michigan cho thấy chỉ số niềm tin tiêu dùng của người Mỹ chỉ là 47,6 điểm trong tháng 4. Đây là mức thấp kỷ lục, giảm hơn 10% so với tháng 3.
Khảo sát cho thấy "nhiều người tiêu dùng đổ lỗi cho xung đột tại Iran gây ra các thay đổi bất lợi cho nền kinh tế", như lạm phát tăng tốc, Joanne Hsu - người phụ trách báo cáo cho biết. "Tất cả nhóm tuổi, thu nhập, quan điểm chính trị đều ghi nhận niềm tin đi xuống, phản ánh quy mô của lần giảm này", báo cáo viết.
Kỳ vọng lạm phát tại Mỹ cũng tăng vọt. Tính trung bình, những người tham gia khảo sát dự báo giá cả tăng 4,8% sau một năm - mạnh nhất kể từ tháng 8/2025.
Tiêu dùng hiện đóng góp hai phần ba quy mô GDP Mỹ. Nếu người dân giảm chi tiêu, sức ép sẽ đè nặng lên doanh nghiệp, từ đó kéo tụt tăng trưởng kinh tế, thậm chí có thể châm ngòi cho suy thoái. Hồi tháng 2, trước khi xung đột tại Trung Đông nổ ra, tiêu dùng tại Mỹ vẫn khá mạnh, theo số liệu của Bộ Thương mại Mỹ.
Dù vậy, Hsu cũng lưu ý rằng khảo sát được thực hiện trước ngày 7/4. Vì vậy, phần lớn đánh giá của người dân phản ánh diễn biến tháng trước. 7/4 là ngày Mỹ và Iran thông báo lệnh ngừng bắn kéo dài hai tuần. Hai nước chuẩn bị đàm phán cuối tuần này tại Pakistan để hòa giải xung đột.
"Kỳ vọng về kinh tế có thể sẽ cải thiện, sau khi người tiêu dùng tự tin rằng sự gián đoạn nguồn cung do xung đột đã chấm dứt và giá xăng ổn định trở lại", Hsu nói.
Khảo sát trên được công bố ngay trước khi Cục Thống kê Lao động Mỹ cho biết chỉ số giá tiêu dùng (CPI) nước này tăng 3,3% trong tháng 3 - cao nhất gần 2 năm. Phần lớn mức tăng do giá năng lượng. Giá thực phẩm gần như đứng yên.
"Giá xăng, dầu diesel và vé máy bay đang tăng vọt, bóp nghẹt thu nhập của các hộ gia đình ở Mỹ. Đây chỉ là sự bắt đầu", Heather Long - kinh tế trưởng tại Navy Federal Credit Union nhận định hôm 10/4.
Tại cuộc làm việc với Bộ Tài chính ngày 29/4, Thủ tướng Lê Minh Hưng cho biết Việt Nam cần có giải pháp huy động nguồn lực nhà nước, xã hội cho phát triển kinh tế xã hội. Cụ thể, tổng vốn cần huy động gấp khoảng 1,7-2 lần nhiệm kỳ trước, trong khi ngân sách nhà nước chỉ đáp ứng khoảng 20-22%.
Lãnh đạo Chính phủ nhấn mạnh các kênh huy động quan trọng gồm thị trường chứng khoán, trái phiếu và cổ phần hóa doanh nghiệp nhà nước. "Phải bảo đảm kỷ cương để thị trường chứng khoán hoạt động công khai, minh bạch, tăng niềm tin của nhà đầu tư, công chúng", Thủ tướng nói.
Ông đề nghị Bộ Tài chính có các giải pháp "đủ mạnh" để thị trường chứng khoán trở thành kênh huy động vốn trung và dài hạn quan trọng của nền kinh tế.
Năm ngoái, vốn hóa thị trường cổ phiếu đạt gần 10 triệu tỷ đồng, chiếm gần 78% GDP. Chính phủ đặt mục tiêu nâng mức vốn hóa này lên 120% GDP vào năm 2028 - mức tương đồng với các nước trong khu vực và thế giới.
Để thực hiện việc này, Bộ Tài chính phải sớm hoàn thiện Nghị định về trái phiếu doanh nghiệp, phát triển Trung tâm tài chính quốc tế, cơ cấu lại Tổng công ty Đầu tư và Kinh doanh vốn nhà nước (SCIC), và nghiên cứu lập Quỹ Đầu tư quốc gia trong quý II.
Bộ cũng được giao hoàn thiện phương án sắp xếp, cổ phần hóa doanh nghiệp nhà nước hiệu quả, không gây thất thoát, lãng phí trong tháng 5. Họ phải có giải pháp tiếp tục thu hút các nhà đầu tư nước ngoài, xây dựng đề án cải cách tổng thể thị trường tài chính gắn với mục tiêu tăng trưởng cao, liên tục đến 2045. Đề án này cần hoàn thành trong quý II.
Thị trường chứng khoán Việt chính thức được FTSE Russell xác nhận nâng hạng từ thị trường cận biên lên mới nổi thứ cấp từ ngày 21/9. Đây sẽ là cơ hội thu hút dòng vốn quốc tế quy mô lớn cho thị trường chứng khoán, khoảng 6-8 tỷ USD, theo ước tính của các công ty chứng khoán.
Còn thị trường trái phiếu Chính phủ khởi sắc trở lại sau thời gian trầm lắng. Nhà điều hành kỳ vọng huy động vốn qua kênh này năm nay đạt 900.000 tỷ đồng, tăng 100.000 tỷ đồng so với 2025.
Ngoài phát triển thị trường vốn, Thủ tướng yêu cầu Bộ Tài chính sử dụng vốn tiết kiệm, tăng hiệu quả chi ngân sách, đầu tư công, sắp xếp xử lý tài sản công, đặc biệt là nhà đất công tại Hà Nội và TP HCM.
Về quản lý thuế, cơ quan này được yêu cầu tăng ứng dụng dữ liệu trong quản lý, điều hành... nhằm chống thất thu thuế.
Năm nay, Việt Nam đặt mục tiêu tăng trưởng từ 10% trở lên. Thủ tướng lưu ý Bộ Tài chính sớm xây dựng các kịch bản điều hành tăng trưởng theo nhiều phương án, tăng phối hợp liên ngành trong điều hành vĩ mô, quản lý giá. Đồng thời, nhà điều hành cần thực hiện hiệu quả chính sách miễn, giảm thuế, phí, triển khai quy định nâng ngưỡng doanh thu không phải nộp thuế của hộ kinh doanh lên 1 tỷ đồng.
