Chỉ thị mới của Thủ tướng về thúc đẩy tiết kiệm điện và phát triển điện mặt trời mái nhà không chỉ tạo thêm động lực cho thị trường mà còn mở ra kỳ vọng sớm tháo gỡ vướng mắc, hoàn thiện cơ chế nhằm đạt mục tiêu nâng tỉ lệ công suất điện mặt trời tại các địa phương, cơ quan và hộ gia đình trong thời gian tới.
Nhận hóa đơn tiền điện tháng 3 vừa rồi đến hơn 4 triệu đồng, chị Đặng Lan Hương (phường Thanh Xuân, Hà Nội) quyết định lắp điện mặt trời mái nhà. Sau khi chuyển xuống nhà đất và cho thuê thêm hai phòng trọ, chi phí điện tăng mạnh so với ở chung cư, khiến chị kỳ vọng hệ thống này sẽ giúp chủ động nguồn điện và giảm chi phí hằng tháng.
Tham khảo các thông tin trên mạng, chị Hương khá bất ngờ khi thị trường có rất nhiều sản phẩm và nhà cung cấp với những mức giá khác nhau.
Với nhu cầu sử dụng điện hiện tại khoảng từ 2 – 3 triệu đồng/tháng, gia đình chị được tư vấn lắp đặt hệ thống điện áp mái gồm pin lưu trữ công suất khoảng 6kW và lưu trữ từ 12 – 18kW, với chi phí dao động khá lớn từ các nhà cung cấp, khoảng từ 80 – 120 triệu đồng. Nếu có thêm các chính sách hỗ trợ cho người dân cũng giúp phần nào giảm bớt gánh nặng.
Không chỉ mức giá chênh lệch, các thiết bị lắp đặt cũng có nhiều loại sản phẩm của nhiều thương hiệu khác nhau. Chị Hương chia sẻ, theo tư vấn của nhân viên lắp đặt, các thiết bị có nguồn gốc khác nhau, từ sản phẩm có thương hiệu đến hàng trôi nổi trên thị trường, nên có mức giá khác nhau, thường “tiền nào của nấy” và chỉ nên lựa chọn các nhà cung ứng cam kết bảo hành.
Thực tế này khiến chị băn khoăn không biết chọn nhà cung ứng nào đảm bảo được chất lượng sản phẩm khi tính ra chi phí lắp đặt cũng ngót cả trăm triệu đồng.
Anh Trần Văn Hưng (phường Hòa Lạc, Hà Nội) cho biết chi phí xăng tăng cao khiến anh tính mua xe máy điện. Tuy nhiên, tiền điện gia đình hiện đã khoảng 5 triệu đồng/tháng, nên nếu có thêm nhu cầu sạc xe, anh dự định lắp điện mặt trời mái nhà để chủ động nguồn điện, nhất là vào mùa nắng nóng hay mất điện, đồng thời giảm chi phí.
Qua tìm hiểu, anh được tư vấn các gói lắp đặt trọn gói khoảng 200 – 250 triệu đồng cho hệ thống 13 – 15kW, với mức giá phụ thuộc vào chất lượng thiết bị như biến tần và pin lưu trữ.
Trong khi đó, anh Nguyễn Tuấn Đức (phường Thủ Dầu Một, TP.HCM) băn khoăn về thủ tục, chi phí và chất lượng thiết bị. Ban đầu lo ngại phải làm nhiều giấy tờ, nhưng sau khi tìm hiểu, anh được biết hiện chỉ cần đăng ký qua Cổng dịch vụ công và có thể thuê đơn vị làm trọn gói.
Tuy vậy, điều anh Đức lo nhất vẫn là chất lượng sản phẩm khi thị trường có nhiều mức giá khác nhau. “Nếu có chính sách hỗ trợ tài chính hoặc vay ưu đãi, người dân sẽ mạnh dạn lắp đặt hơn, đồng thời cần kiểm soát chất lượng để tránh tình trạng chọn thiết bị giá rẻ nhưng không đảm bảo”, anh Đức nêu ý kiến.
Theo ông Lê Quang Vinh – đại diện Sigenergy, đơn vị chuyên lắp đặt hệ thống điện mặt trời mái nhà, chỉ thị mới của Thủ tướng đang tạo cú hích cho thị trường điện mặt trời mái nhà, nhất là trong bối cảnh nhu cầu lắp đặt tăng sớm do lo ngại thiếu điện và dự báo nắng nóng cực đoan.
Nhu cầu tăng mạnh cũng kéo theo giá thiết bị leo thang: tấm quang điện đã tăng 30 – 35% vào cuối năm 2025, còn pin lưu trữ tăng khoảng 20%. Đồng thời, xu hướng đầu tư hệ thống lưu trữ (BESS) để tận dụng điện giá thấp giờ thấp điểm, cùng với nhu cầu sạc xe điện gia tăng, đang khiến thị trường càng thêm sôi động.
Ông Vinh cho biết chi phí lắp đặt hiện đã tăng từ mức 15 – 16 triệu đồng/kW lên khoảng 18 – 20 triệu đồng/kW, tùy thuộc vào chất lượng thiết bị. Riêng pin lưu trữ có giá trung bình khoảng 5 triệu đồng/kW, với cấu hình phổ biến 10kW. Tuy nhiên, ông cảnh báo người dùng không nên chạy theo giá rẻ, bởi thiết bị kém chất lượng có thể khiến “tiền mất, tật mang”.
“Người dùng luôn muốn mua với giá rẻ nhất, nhưng cần đi đôi với chất lượng. Ví dụ như đầu tư một thiết bị lưu trữ khoảng 50 triệu đồng, tương đương một chiếc xe máy, nhưng liệu có đảm bảo chất lượng suốt vòng đời thiết bị hay không?
Nếu mỗi ngày tích trữ được 10kWh, thì mỗi tháng là 300kWh, tương đương với mức điện hiện nay sẽ tiết kiệm được 900.000 đồng, thì cũng phải vài năm mới thu hồi vốn. Vì vậy, cần phải kiểm soát được chất lượng thiết bị để đảm bảo việc lắp đặt xong mà chỉ sử dụng được một vài năm”, ông Vinh nói.
Trao đổi với Tuổi Trẻ, ông Đặng Trần Phục, nhà sáng lập AzFin Việt Nam, cho biết từ đầu năm đến giữa tháng 7-2026, phần lớn các kênh đầu tư đều giảm giá sau giai đoạn tăng mạnh.
Đối với chứng khoán, VN-Index tính đến ngày 21-7 gần như trở về mức đầu năm. Trong quãng tăng trước đó, chỉ số chủ yếu được nâng đỡ bởi một số cổ phiếu vốn hóa lớn, phần lớn còn lại giảm sâu. Khảo sát của AzFin Việt Nam tại một công ty chứng khoán lớn cho thấy tài khoản nhà đầu tư bình quân lỗ khoảng 25% so với đầu năm.
Thị trường bất động sản cũng hạ nhiệt khi thanh khoản suy giảm, nhiều dự án giảm giá 5-30% sau giai đoạn tăng nóng kéo dài từ năm 2023. Giá vàng điều chỉnh gần 10% so với đầu năm sau khi đạt đỉnh ngày 28-1.
Tiền số là kênh giảm mạnh nhất, khi nhiều đồng tiền chủ chốt mất 30-50% giá trị. Ngược lại, tiền gửi trở thành một trong số ít kênh sinh lời với mức 3,5% nhờ mặt bằng lãi suất tăng.
Ở góc nhìn khác, ông Nguyễn Khoa, chuyên gia phân tích FinSuccess, cho rằng nếu xét hiệu quả đầu tư từ đầu năm, bất động sản TP.HCM và trái phiếu doanh nghiệp vẫn tăng khoảng 7%. Tiền gửi tăng trên 3%.
Ông cho rằng thứ tự xếp hạng về mức sinh lời không phản ánh kênh nào tốt hơn, mà cho thấy mặt bằng lãi suất thực cao đang chi phối.
“Những tài sản gắn với lợi suất hoặc dòng tiền thực thì thắng. Những tài sản định giá bằng kỳ vọng và thanh khoản thì thua”, vị này chia sẻ.
Riêng với chứng khoán, VN-Index đóng cửa nửa đầu năm ở 1.860 điểm, tăng 4,23%, nhưng nếu loại trừ nhóm Vingroup thì thị trường thực tế giảm khoảng 1,7-2,5%.
Thị trường đang trở nên hấp dẫn hơn về định giá khi lợi nhuận doanh nghiệp và nền kinh tế tiếp tục tăng trưởng. Hệ số P/E của VN-Index đã giảm từ 17 lần đầu năm xuống còn khoảng 13,5 lần vào cuối tháng 6 - thấp hơn mức trung bình 10 năm. Nếu bỏ nhóm Vingroup ra thì chỉ còn khoảng 11,2 lần.
Tuy nhiên định giá hấp dẫn không đồng nghĩa giá cổ phiếu sẽ tăng ngay trong ngắn hạn.
Theo ông Đặng Trần Phục, để vừa bảo toàn tài sản vừa tận dụng được cơ hội khi thị trường biến động, nhà đầu tư cần xây dựng chiến lược quản lý tài sản phù hợp với bản thân.
Ông khuyến nghị nhà đầu tư nên theo chiến lược đầu tư giá trị với mục tiêu giải được bài toán: khi tài sản rẻ thì có sẵn tiền để mua, còn khi tài sản tăng giá thì có sẵn tài sản để bán.
Bên cạnh đó cần xây dựng tầm nhìn chiến lược và dài hạn dựa trên bức tranh lớn, tránh việc chạy theo tâm lý đám đông (FOMO).
Ông Nguyễn Khoa cho rằng nếu nhìn hiệu suất các kênh tài sản từ đầu năm tại Việt Nam, bức tranh thực ra không hẳn là "chia đôi, chia ba".
Cảm giác tài sản "chia đôi, chia ba" mà nhiều người trải qua chủ yếu xuất phát từ việc tập trung vốn vào một vài tài sản hoặc nhóm ngành tăng nóng, thay vì phân bổ danh mục đúng nghĩa.
“Nhiều người nhầm lẫn giữa "sở hữu nhiều loại tài sản" với "phân bổ đúng nghĩa". Nhiều nhà đầu tư đang đa dạng hóa theo tên gọi tài sản thay vì bản chất rủi ro”, vị này nhận định.
Cổ phiếu tăng trưởng, tiền số, bất động sản sử dụng đòn bẩy hay trái phiếu lợi suất cao có vẻ là 4 lớp tài sản khác nhau, nhưng đều phụ thuộc vào một điều kiện chung là lãi suất thấp và thanh khoản dồi dào. Khi điều kiện này đảo chiều, cả bốn có xu hướng giảm cùng lúc.
Ngoài ra điều khiến nhiều nhà đầu tư thất bại không phải vì giá tài sản giảm, mà vì phải bán đúng đáy do sử dụng đòn bẩy hoặc dùng nguồn vốn ngắn hạn cho các khoản đầu tư dài hạn. Do đó bên cạnh việc chọn tài sản, một nguyên tắc phòng thủ quan trọng là phân bổ danh mục theo đúng thời hạn sử dụng vốn.
AI đang hiện diện trong ngày càng nhiều công việc, từ phân tích dữ liệu đến xây dựng kế hoạch kinh doanh. Điều đó cũng kéo theo một câu hỏi được nhiều người quan tâm: Làm thế nào để tận dụng AI mà không vô tình khiến bản thân trở nên dễ bị thay thế?
Theo các chuyên gia, khác biệt không nằm ở việc có sử dụng AI hay không mà ở việc con người dùng AI để thay thế tư duy hay để hỗ trợ tư duy.
Không giao luôn phần suy nghĩ cho AI
Theo Sarah Smith, Giám đốc Đổi mới sáng tạo tại Iconoclast Innovations LLC, AI rất giỏi xử lý lượng dữ liệu lớn và nhanh chóng tìm ra các chủ đề nổi bật. Tuy nhiên, kinh nghiệm thực tế mới giúp con người nhận ra đâu là xu hướng đáng chú ý, đâu là ngoại lệ và đâu là những tín hiệu cần được xem xét kỹ hơn.
Bà cho rằng những người khó bị thay thế là người biết thiết kế cách AI hỗ trợ khả năng phán đoán của mình thay vì để AI quyết định thay. Vì vậy, trước khi yêu cầu AI phân tích, người dùng nên xây dựng sẵn một khung đánh giá hoặc phương pháp làm việc.
Trong công việc của mình, bà sử dụng câu lệnh được thiết kế theo khung EVOLVE gồm các tiêu chí về thực thi, chiến lược, năng lực tổ chức, lãnh đạo, chuyển hóa giá trị và chuyên môn. Nhờ đó, AI phân tích dữ liệu theo đúng góc nhìn bà cần thay vì sử dụng các nhóm phân loại chung.
Sau khi AI hoàn thành bước phân tích ban đầu, bà tiếp tục kiểm chứng lại các giả thuyết của mình bằng câu hỏi: "Dữ liệu có thực sự ủng hộ nhận định của tôi hay tôi đang bỏ sót điều gì?".
Theo bà, AI có thể phát hiện điểm bất thường nhưng chỉ người có chuyên môn mới hiểu vì sao điều đó quan trọng và cần xử lý ra sao. Những phân tích của AI chỉ là đầu vào, còn quyết định cuối cùng vẫn phải do con người thực hiện.
AI giúp làm nhanh hơn nhưng không chịu trách nhiệm thay con người
Doug Messer, đồng sáng lập kiêm Giám đốc Marketing (CMO) của Faradex, cũng cho rằng cách sử dụng AI sẽ quyết định giá trị của người lao động. Người dễ bị thay thế là người dùng AI để tạo ra một sản phẩm hoàn chỉnh. Trong khi đó, người khó bị thay thế sẽ coi AI như một chuyên viên phân tích giúp mở rộng góc nhìn trước khi chính họ đưa ra quyết định.
Ông cho biết mình thường kết hợp kết quả AI với trực giác nghề nghiệp, kinh nghiệm, dữ liệu riêng, khả năng phân tích xu hướng và trách nhiệm đối với kết quả cuối cùng.
Trong một dự án tư vấn chiến lược đưa sản phẩm ra thị trường, Claude giúp ông xây dựng danh sách khoảng 100 doanh nghiệp mục tiêu cùng 5 hướng định vị chỉ trong một buổi chiều. Trước đây, công việc này có thể mất hơn một tuần.
Tuy nhiên, theo ông Messer, khách hàng không trả tiền cho tốc độ tạo danh sách. Giá trị nằm ở việc lựa chọn doanh nghiệp nào nên tiếp cận, đánh giá thông điệp nào có khả năng tạo niềm tin và chịu trách nhiệm với hiệu quả sau khi triển khai.
Giá trị nghề nghiệp nằm ở khả năng phán đoán
Điểm chung trong chia sẻ của hai chuyên gia là AI có thể rút ngắn đáng kể thời gian xử lý công việc, nhưng chưa thể thay thế vai trò của con người trong việc đặt câu hỏi, xây dựng phương pháp phân tích và đưa ra quyết định.
Thay vì coi AI là nơi tìm kiếm câu trả lời cuối cùng, người dùng cần xem đây là công cụ hỗ trợ kiểm chứng giả thuyết, phát hiện dữ liệu đáng chú ý và mở rộng góc nhìn trước khi kết luận.
Theo các chuyên gia, khi AI ngày càng phổ biến thì càng nhiều người sẽ biết sử dụng công cụ này và ứng dụng nó để phục vụ công việc cũng như cuộc sống. Vì vậy, lợi thế cạnh tranh sẽ thuộc về ai biết kết hợp AI với kinh nghiệm, tư duy phản biện và trách nhiệm nghề nghiệp để tạo ra những quyết định mà công nghệ chưa thể tự đảm nhận.
Theo báo Washington Post, một báo cáo của Lầu Năm Góc cho biết có thể mất đến 6 tháng để dọn sạch hoàn toàn thủy lôi do quân đội Iran triển khai tại eo biển Hormuz, và chiến dịch này khó có thể được tiến hành cho đến khi cuộc chiến giữa Mỹ và Iran kết thúc.
Nhận định này đồng nghĩa với việc tác động kinh tế của xung đột có thể kéo dài đến cuối năm nay hoặc thậm chí lâu hơn.
Theo các nguồn tin, Iran có thể đã triển khai từ 20 quả thủy lôi trở lên tại và xung quanh eo biển Hormuz - tuyến vận chuyển khoảng 20% lượng dầu toàn cầu trước khi chiến sự nổ ra.
Đặc biệt, một số thủy lôi được thả từ xa bằng công nghệ GPS, gây khó khăn cho việc phát hiện, còn số khác được đặt bằng tàu nhỏ.
Các thông tin trên được quan chức cấp cao của Bộ Chiến tranh Mỹ đưa ra trong cuộc họp kín với Ủy ban Quân vụ Hạ viện, khiến cả hai Đảng Dân chủ và Cộng hòa đều bày tỏ thất vọng, đồng thời cho thấy giá xăng dầu có thể vẫn ở mức cao ngay cả sau khi đạt được thỏa thuận hòa bình.
Ngoài tác động kinh tế, kịch bản này còn có thể ảnh hưởng đáng kể đến chính trị nội bộ Mỹ, đặc biệt là đối với Đảng Cộng hòa, khi cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ tháng 11 đang đến gần.
Quyết định phát động chiến sự của Tổng thống Mỹ Donald Trump được cho là không được lòng đa số người dân Mỹ theo các cuộc thăm dò gần đây, thậm chí làm chia rẽ chính nhóm cử tri từng hậu thuẫn ông.
Theo Washington Post, giá xăng tại Mỹ đã tăng mạnh kể từ khi chiến sự bùng phát, hiện ở mức trung bình 4,02 USD/gallon, so với mức 2,98 USD trước đó.
Trong khi đó, ông Trump đưa ra các nhận định không nhất quán về khả năng hạ nhiệt giá nhiên liệu, còn Bộ trưởng Tài chính Scott Bessent lại cho rằng phải đến cuối tháng 9 giá xăng mới có thể trở lại mốc 3 USD/gallon.
Kể từ khi xung đột nổ ra vào cuối tháng 2, hoạt động hàng hải tại eo biển Hormuz liên tục bị gián đoạn. Gần đây, Iran tuyên bố đóng cửa tuyến đường này và tấn công một số tàu chở dầu nhằm gây sức ép lên kinh tế toàn cầu và chính quyền Mỹ - trong bối cảnh cả Washington lẫn Tehran đều đưa ra yêu sách để chấm dứt xung đột.
Đáp lại, phía Mỹ yêu cầu Iran chấm dứt chương trình hạt nhân, bàn giao vật liệu hạt nhân và mở lại hoàn toàn eo biển Hormuz, đồng thời cảnh báo sẽ có hành động quân sự nếu Tehran không đáp ứng. Ngược lại, Iran tuyên bố sẽ không tiếp tục đàm phán nếu Mỹ không dỡ bỏ phong tỏa của hải quân Mỹ tại khu vực này.
Các chuyên gia cảnh báo việc tồn tại thủy lôi sẽ khiến các hãng tàu và công ty bảo hiểm dè dặt khi đi qua khu vực, làm gián đoạn chuỗi cung ứng năng lượng. Ngay cả khi không đóng cửa hoàn toàn, việc một phần eo biển không thể sử dụng cũng đủ gây tác động đáng kể tới thị trường dầu khí toàn cầu.
