Hormuz là tuyến vận chuyển huyết mạch với thị trường năng lượng toàn cầu. Quyền tự do hàng hải qua eo biển này trước đây chưa từng bị thách thức nghiêm trọng, cho đến khi Iran gần như phong tỏa tuyến đường biển này, nhằm đáp trả cuộc chiến do Mỹ và Israel phát động ngày 28/2.
Việc Hormuz tê liệt đã gây ra đợt gián đoạn nguồn cung dầu lớn nhất lịch sử, tạo sức ép lên Mỹ trong việc đạt thỏa thuận khi nguy cơ với kinh tế toàn cầu tăng lên từng ngày. Tehran dường như muốn tận dụng đòn bẩy này để củng cố quyền kiểm soát eo biển.
Các lãnh đạo Trung Đông cũng tin rằng Iran trên thực tế đã kiểm soát Hormuz rồi. “Dù chuyện gì xảy ra đi nữa, Iran vẫn sẽ kiểm soát eo biển này trong tương lai gần. Thỏa thuận ghi gì cũng không còn quá quan trọng. Mọi người trong khu vực đều tin như vậy”, Amos Hochstein – cựu cố vấn cấp cao về năng lượng và an ninh quốc gia dưới thời cựu Tổng thống Mỹ Joe Biden cho biết trên CNBC.
Lưu lượng tàu chở dầu qua Hormuz trước chiến sự có thể đã là mức đỉnh, Helima Croft – Giám đốc chiến lược hàng hóa toàn cầu tại RBC Capital Markets cho biết. “Bất kỳ kịch bản chấm dứt xung đột nào giúp Iran tiếp tục kiểm soát và gây ảnh hưởng tới hoạt động tại eo biển đều sẽ khiến lưu lượng qua Hormuz giảm đáng kể”, Croft viết ngày 28/5.
Các chủ tàu giờ sẽ phải cân nhắc nguy cơ giao tranh bất ngờ bùng phát trở lại tại khu vực Vịnh Ba Tư vốn đã có nhiều bất ổn. Các tàu thương mại phương Tây cũng nhiều khả năng ngần ngại đi qua Hormuz nếu khu vực này vẫn nằm dưới sự kiểm soát của Iran. Điều đó có thể khiến họ đối mặt nguy cơ vi phạm các lệnh trừng phạt của Mỹ.
Richard Meade – Tổng biên tập Lloyd’s List – tuần trước nhận định lưu lượng có thể chỉ hồi phục về khoảng 60-70% so với trước. Các tàu có liên quan đến Trung Quốc sẽ di chuyển tương đối thuận lợi, trong khi tàu phương Tây có thể phải ký các thỏa thuận song phương với Iran để được phép đi qua.
“Kịch bản này không gây suy thoái như những dự báo bi quan chúng ta từng đề cập trước đây, nhưng cũng không cho phép thị trường phục hồi về như cũ”, Meade nói. Lloyd’s List là một trong những tạp chí thương mại lâu đời nhất của ngành vận tải biển thế giới.
Cuộc khủng hoảng từng khiến lưu lượng tàu qua Biển Đỏ lao dốc cho thấy bất ổn địa chính trị có thể làm gián đoạn các điểm nghẽn thương mại lâu hơn nhiều so với dự kiến ban đầu. Tháng 11/2023, lực lượng Houthi tại Yemen – đồng minh của Iran – bắt đầu tấn công tàu thương mại nhằm đáp trả việc Israel tấn công Gaza.
Lưu lượng tàu qua eo biển Bab el-Mandeb – tuyến kết nối Biển Đỏ với vịnh Aden – vì thế giảm hơn một nửa, từ 75 tàu ngày 19/11/2023 xuống còn 31 tàu vào ngày 30/1/2024. Đến nay, lưu lượng vẫn chưa trở lại mức trước đây.
“Một trong những bài học lớn nhất từ khủng hoảng Biển Đỏ là bạn không cần một lực lượng hải quân khổng lồ để gây gián đoạn nghiêm trọng tại các điểm nghẽn hàng hải”, Tomer Raanan – chuyên gia phân tích rủi ro tại Lloyd’s List – cho biết.
Lực lượng Houthi không còn tấn công tàu ở Biển Đỏ từ cuối năm ngoái, nhưng điều đó vẫn chưa đủ để lưu lượng quay lại mức của năm 2023, Jack Kennedy – Giám đốc phụ trách rủi ro Trung Đông tại S&P Global Market Intelligence cho biết
Hiện chưa rõ tình trạng sụt giảm lưu lượng qua Hormuz có kéo dài như ở Biển Đỏ hay không. Các chủ tàu sẽ phải đánh giá khả năng thỏa thuận Mỹ – Iran đủ bảo đảm an ninh cho tàu thương mại.
Kennedy cho rằng lệnh ngừng bắn có khả năng được duy trì trong ngắn hạn, khi chính quyền ông Trump dường như đang ưu tiên khôi phục khả năng di chuyển qua Hormuz. Dù vậy, kể cả khi Iran đồng ý mở lại Hormuz mà không kèm điều kiện đi lại, lưu lượng tàu cũng có thể mất nhiều thời gian để quay về mức bình thường. Ví dụ, có tàu sẽ vẫn lo ngại về khả năng khu vực này còn mìn trên biển.
Kennedy cũng cảnh báo nguy cơ chiến sự tái diễn trong năm tới là rất lớn nếu không có giải pháp lâu dài cho chương trình hạt nhân và tên lửa đạn đạo của Iran. Ông cho rằng đây chính là những vấn đề cốt lõi dẫn tới chiến sự. Các chủ tàu còn phải cân nhắc liệu có sẵn sàng chấp nhận rủi ro để tàu và tài sản bị mắc kẹt nhiều tháng ở Hormuz nếu chiến tranh bùng phát trở lại hay không.
Tuy nhiên, Raanan và Kennedy cùng cho rằng Biển Đỏ vẫn khác Hormuz ở nhiều điểm quan trọng. Tàu qua Biển Đỏ có thể tránh rủi ro bằng cách đi vòng qua Mũi Hảo Vọng ở Nam Phi. Trong khi đó, Hormuz thực sự là điểm nghẽn không có tuyến thay thế tương đương.
Hormuz cũng quan trọng hơn nhiều với thị trường năng lượng toàn cầu so với Biển Đỏ. Trước chiến tranh, khoảng 20% nguồn cung dầu và khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) toàn cầu đi qua eo biển này.
Saudi Arabia và Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE) đang sử dụng hệ thống đường ống để chuyển hướng hàng triệu thùng dầu mỗi ngày từ Vịnh Ba Tư sang các cảng xuất khẩu ở Biển Đỏ và vịnh Oman. Các tuyến này giúp giảm bớt gián đoạn nguồn cung, nhưng chưa thể thay thế hoàn toàn Hormuz.
“Có thể đưa một phần hàng hóa ra ngoài bằng đường ống, nhưng không phải sản phẩm nào cũng chuyển được qua đường ống”, Raanan nói. Ví dụ, giá trị của LNG nằm ở việc có thể được bơm lên tàu và vận chuyển đi khắp thế giới qua đường biển.
Hormuz cũng rất quan trọng với phân bón và nhiều loại hàng hóa khác. Khi thiếu lựa chọn thay thế, các hãng vận tải có thể phải chấp nhận và thích nghi với điều kiện mới tại Hormuz.
Dù vậy, các nước xuất khẩu tại Trung Đông vẫn đang tìm thêm phương án thay thế. UAE đang đẩy nhanh xây dựng tuyến đường ống thứ hai đi vòng qua Hormuz, dự kiến vận hành năm 2027.
Bộ trưởng Năng lượng Mỹ Chris Wright cho rằng tầm quan trọng của Hormuz với thị trường năng lượng toàn cầu sẽ giảm sau chiến sự, khi các quốc gia vùng Vịnh xây thêm đường ống để tránh phụ thuộc vào tuyến này.
“Lá bài này chỉ có thể dùng một lần. Sẽ có thêm các tuyến khác để đưa năng lượng ra khỏi Vịnh Ba Tư”, Wright nhận xét về việc Iran phong tỏa Hormuz, “Tầm quan trọng của eo biển Hormuz giảm dần, nhưng nó không đồng nghĩa vai trò sản xuất và cung ứng năng lượng của các quốc gia này giảm đi”.
- Sáng 15-4 (giờ Việt Nam), giá dầu thế giới tiếp tục xu hướng đi xuống. Dầu thô WTI lùi về mức 91,4 USD/thùng, giảm gần 5% so với cùng thời điểm ngày trước đó. Dầu Brent cũng giảm còn 95,34 USD/thùng, từ mức gần 97 USD/thùng của sáng hôm qua.
Giá năng lượng hạ nhiệt trong bối cảnh Mỹ và Iran nối lại đàm phán, dự kiến diễn ra trong hai ngày tới tại Pakistan.
- Cùng chiều với giá dầu, chỉ số sức mạnh đồng USD (DXY) giảm về quanh 98 điểm. Nhờ đó, giá vàng bật tăng lên vùng 4.840 USD/ounce, cao hơn 100 USD so với sáng hôm qua. Giá bạc cũng tăng mạnh, lên khoảng 80 USD/ounce.
- Trên thị trường chứng khoán Mỹ, phiên giao dịch ngày 14-4 khép lại trong sắc xanh nhờ kỳ vọng vào diễn biến tích cực từ các cuộc đàm phán tại Trung Đông.
Chỉ số S&P 500 tăng 1,18% lên 6.967,39 điểm; Nasdaq Composite tăng 1,96%, đạt 23.639,08 điểm; còn Dow Jones tăng 0,66%, lên 48.535,99 điểm.
- Trong nước, VN-Index tăng 16,69 điểm (+0,95%) lên 1.775,65 điểm, qua đó vượt vùng kháng cự quan trọng quanh 1.750 điểm.
- Theo Hội Nghiên cứu thị trường liên ngân hàng Việt Nam, trong phiên 13-4, lãi suất liên ngân hàng bằng đồng Việt Nam (VND) diễn biến trái chiều giữa các kỳ hạn.
Cụ thể, lãi suất qua đêm tăng 0,1 điểm phần trăm, lên 6,1%; kỳ hạn 1 tuần giữ nguyên ở mức 6,5%. Trong khi đó, các kỳ hạn dài hơn giảm, với kỳ hạn 2 tuần xuống 6,7% và 1 tháng còn 7,1%, tương ứng mức giảm 0,15 - 0,4 điểm phần trăm.
- VinSpace là công ty vệ tinh do tỉ phú Phạm Nhật Vượng sáng lập. Trong báo cáo thường niên năm 2026 vừa công bố, Vingroup cho biết VinSpace đang từng bước làm chủ năng lực chế tạo, hướng tới mục tiêu đưa những vệ tinh siêu nhỏ đầu tiên lên quỹ đạo vào năm 2027.
Song song đó, doanh nghiệp tập trung xây dựng hệ thống cơ sở hạ tầng gồm phòng sạch, trang thiết bị thử nghiệm và trạm mặt đất nhằm đảm bảo tiến độ triển khai dự án.
Đồng thời, VinSpace đẩy mạnh hợp tác nghiên cứu và ứng dụng công nghệ vệ tinh với các đối tác trong và ngoài nước, hướng tới phát triển hệ sinh thái toàn diện từ kỹ thuật, vận hành đến khai thác.
Trên nền tảng này, công ty đặt mục tiêu thương mại hóa các ứng dụng vệ tinh phục vụ viễn thông, viễn thám, từng bước mở rộng thị trường và tạo động lực tăng trưởng dài hạn.
- Công ty CP Đầu tư và Thương mại TNG (TNG) vừa công bố thông tin về việc ông Nguyễn Văn Thời nộp đơn xin từ nhiệm chức vụ Chủ tịch hội đồng quản trị.
Trong đơn gửi hội đồng quản trị, ông Nguyễn Văn Thời bày tỏ lời cảm ơn đối với sự tin tưởng và đồng hành của tập thể lãnh đạo doanh nghiệp trong suốt thời gian qua. Ông cho biết việc từ nhiệm nhằm tạo điều kiện cho đội ngũ lãnh đạo trẻ, có tiềm năng tiếp quản và điều hành công ty trong giai đoạn mới.
Sau khi rời vị trí Chủ tịch hội đồng quản trị, ông Nguyễn Văn Thời dự kiến sẽ đảm nhiệm vai trò Phó chủ tịch hội đồng quản trị thường trực.
Sáng 20/4, Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho ý kiến về dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của các Luật Thuế: thu nhập cá nhân (TNCN), giá trị gia tăng (VAT), thu nhập doanh nghiệp và tiêu thụ đặc biệt.
Theo đó, Chính phủ đề xuất không quy định "cứng" ngưỡng doanh thu miễn thuế thu nhập cá nhân, VAT của hộ kinh doanh như hiện hành. Hiện mức này là 500 triệu đồng, áp dụng từ đầu năm nay theo Luật Thuế thu nhập cá nhân (sửa đổi). Ngoài ra, mức doanh thu được miễn thuế thu nhập doanh nghiệp cũng có thể do Chính phủ quy định, không cố định tại luật.
Thẩm tra nội dung này, Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế Tài chính Phan Văn Mãi cho biết đa số ý kiến trong Thường trực Ủy ban nhất trí có thể điều chỉnh ngưỡng doanh thu không phải chịu thuế của hộ kinh doanh. Tuy nhiên, ông Mãi đề nghị cần cân nhắc kỹ mức miễn thuế cụ thể.
Theo ông, nhiều ý kiến cho rằng mức 500 triệu đồng còn thấp, trong đó Hiệp hội Doanh nghiệp nhỏ và vừa đề xuất tới 3 tỷ đồng. Vì vậy, Ủy ban Kinh tế Tài chính đề nghị nghiên cứu ngưỡng chịu thuế với hộ kinh doanh tối thiểu khoảng 2 tỷ đồng để đảm bảo tính nhân văn và phù hợp với thực tiễn.
"Chính sách thuế cần được thiết kế theo hướng hỗ trợ thực chất, tránh điều chỉnh nhỏ lẻ, manh mún, chưa phản ánh đầy đủ tinh thần hỗ trợ phát triển khu vực kinh tế tư nhân", ông Mãi nói. Bởi theo ông, hộ kinh doanh, doanh nghiệp nhỏ và vừa không chỉ đóng góp ngân sách mà còn giữ vai trò rất lớn trong tạo việc làm, bảo đảm an sinh xã hội và duy trì sức sống của nền kinh tế.
Theo Bộ Tài chính, giai đoạn 2022-2025 cả nước có 3-4 triệu hộ kinh doanh, trong đó hơn 2 triệu hộ khai thuế ổn định, đóng góp khoảng 2% tổng thu ngân sách. Riêng năm ngoái, số thu thuế từ khu vực này đạt 32.840 tỷ đồng, tăng 37,5% so với cùng kỳ.
Giải thích thêm sau đó, Bộ trưởng Tài chính Ngô Văn Tuấn nói việc giao Chính phủ quy định ngưỡng doanh thu chịu thuế là giải pháp cần thiết để bảo đảm tính linh hoạt trong điều hành.
Ông cho hay từ đầu năm đến nay, tình hình thế giới khiến kinh tế trong nước có nhiều biến động. Giá nhiên liệu tăng kéo theo chi phí đầu vào đi lên, làm giảm sức mua, khiến hộ kinh doanh gặp nhiều khó khăn.
Theo ông Tuấn, ban đầu, cơ quan soạn thảo dự kiến giữ quy định cụ thể trong luật. "Nhưng trước diễn biến khó lường của tình hình quốc tế, nhất là biến động giá năng lượng và rủi ro đứt gãy nguồn cung, việc giao Chính phủ quyết định trong từng thời điểm sẽ giúp phản ứng chính sách nhanh, sát thực tiễn hơn", Bộ trưởng Tài chính lý giải.
Ông khẳng định trong bối cảnh hiện nay, nếu không có cơ chế đủ linh hoạt để điều chỉnh các ngưỡng thuế, phí, thì "rất khó bảo đảm mục tiêu vừa tăng trưởng hai con số, vừa giữ ổn định kinh tế vĩ mô".
Kết thúc phiên họp, Phó chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Hồng đề nghị Chính phủ tiếp thu ý kiến của Ủy ban Thường vụ Quốc hội và cơ quan thẩm tra để hoàn thiện hồ sơ dự án luật, trình Quốc hội.
Dự thảo Luật này sẽ được báo cáo để Quốc hội bổ sung vào chương trình kỳ họp thứ nhất, khóa XVI đang diễn ra.
Theo báo cáo giao dịch cổ phiếu của Tập đoàn Masan (Masan Group, mã chứng khoán: MSN), ông Danny Le - Tổng giám đốc - đã hoàn tất mua vào hơn 4 triệu cổ phiếu để nâng tỷ lệ sở hữu tại doanh nghiệp.
Trước đó, ông đăng ký mua 5 triệu cổ phiếu, song không thực hiện hết do điều kiện thị trường chưa thuận lợi.
Giao dịch được thực hiện trong giai đoạn từ 16/3 đến 14/4. Sau giao dịch, tỷ lệ sở hữu của ông Danny Le tăng từ 0,26% lên khoảng 0,55% vốn điều lệ.
Kết thúc phiên 14/4, cổ phiếu MSN dừng ở mức 77.600 đồng/cổ phiếu, với thanh khoản hơn 4,5 triệu đơn vị. Ước tính theo mức giá này, giá trị thương vụ vào khoảng 388 tỷ đồng.
Thời gian qua, nhiều lãnh đạo doanh nghiệp lớn cùng người thân liên tục gia tăng sở hữu cổ phiếu.
Đơn cử, ông Nguyễn Văn Đạt - Chủ tịch HĐQT Công ty cổ phần Phát triển Bất động sản Phát Đạt (mã chứng khoán: PDR) - đã mua thành công 3 triệu cổ phiếu PDR bằng phương thức khớp lệnh trong giai đoạn từ 2/4 đến 7/4. Sau giao dịch, lượng cổ phần nắm giữ của ông tăng từ gần 272 triệu đơn vị (27,24% vốn điều lệ) lên gần 275 triệu đơn vị, tương ứng 27,54%.
Tương tự, ông Lê Đức Long - Thành viên HĐQT độc lập Công ty cổ phần Đầu tư Bất động sản Taseco (Taseco Land, mã chứng khoán: TAL) - đăng ký mua 155.000 cổ phiếu TAL trong thời gian từ 13/4 đến 12/5, với mục đích phục vụ nhu cầu cá nhân.
Ở chiều doanh nghiệp, Công ty cổ phần Vĩnh Hoàn (mã chứng khoán: VHC) cũng lên kế hoạch chi quy mô lớn để mua lại cổ phiếu quỹ. Cụ thể, doanh nghiệp dự kiến mua 15 triệu cổ phiếu thông qua khớp lệnh trong khoảng thời gian từ 20/4 đến 19/5.
Trở lại với Masan Group, doanh nghiệp đặt mục tiêu doanh thu thuần năm 2026 đạt 93.500-98.000 tỷ đồng, tăng 15-20% so với năm 2025; lợi nhuận sau thuế kỳ vọng đạt 7.250-7.900 tỷ đồng, tương ứng mức tăng 7-17%.
Tại đại hội cổ đông sắp tới, công ty cũng dự kiến trình phương án phát hành gần 14,5 triệu cổ phiếu theo chương trình lựa chọn cho người lao động (ESOP) với giá 10.000 đồng/cổ phiếu, tương đương khoảng 1% lượng cổ phần lưu hành. Nguồn vốn thu được sẽ được sử dụng để bổ sung vốn lưu động và thanh toán các nghĩa vụ nợ ngắn hạn, dài hạn.
