Đông Nam Á sẽ tăng tốc phát triển điện hạt nhân

Hãng tin Tasnim của Iran hôm nay 28/5 trích dẫn một “nguồn tin quân sự” cho biết, lực lượng hải quân thuộc Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) đã nổ súng vào một tàu chở dầu của Mỹ “cố gắng đi qua eo biển Hormuz bằng cách tắt hệ thống radar”.

Theo nguồn tin, Mỹ sau đó đã bắn trả “vào một khu vực xung quanh Bandar Abbas” - thành phố cảng phía nam Iran nằm trên eo biển Hormuz.

Tasnim xác nhận “các tiếng nổ có liên quan đến vụ việc này” và “không gây thương vong hay thiệt hại về tài sản”.

Trước đó, truyền thông Mỹ dẫn lời các quan chức Mỹ cho biết, quân đội Mỹ đã bắn hạ 4 máy bay không người lái phóng từ Iran, đồng thời tiến hành một cuộc tấn công vào trung tâm điều khiển máy bay không người lái ở thành phố cảng Bandar Abbas phía nam Iran.

Thành phố Bandar Abbas ở miền nam Iran, nơi đặt căn cứ hải quân và không quân trọng yếu của Iran, có vị trí chiến lược dọc theo eo biển Hormuz.

Theo truyền thông Mỹ, cuộc tấn công vào Bandar Abbas đã ngăn chặn Iran phóng máy bay không người lái thứ 5.

“Hôm nay, lực lượng Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ đã bắn hạ 4 máy bay không người lái tấn công một chiều của Iran gây ra mối đe dọa xung quanh eo biển Hormuz. Lực lượng Mỹ cũng đã tấn công một trạm điều khiển mặt đất của Iran ở Bandar Abbas, nơi chuẩn bị phóng máy bay không người lái thứ 5”, quan chức Mỹ tiết lộ.

Quan chức Mỹ khẳng định “những hành động này được cân nhắc kỹ lưỡng, hoàn toàn mang tính phòng thủ và nhằm mục đích duy trì lệnh ngừng bắn”.

Một quan chức khác của Mỹ nói rằng quân đội Mỹ khẳng định cả máy bay không người lái và cơ sở trên mặt đất của Iran đều gây ra mối đe dọa cho eo biển Hormuz.

Truyền thông Iran đưa tin, ít nhất 3 tiếng nổ đã được nghe thấy ở phía đông Bandar Abbas vào rạng sáng hôm nay. Các vụ nổ đã kích hoạt hệ thống phòng không của Bandar Abbas trong thời gian ngắn.

Đây là cuộc tấn công thứ hai của Mỹ vào Iran trong những ngày gần đây, bất chấp lệnh ngừng bắn đang được thực thi.

Trước đó, Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) ngày 25/5 xác nhận, quân đội Mỹ đã tiến hành các cuộc "tấn công tự vệ" nhắm vào các trận địa phóng tên lửa và tàu thuyền của Iran đang tìm cách rải thủy lôi xung quanh khu vực eo biển Hormuz.

Sau cuộc tấn công của Mỹ, Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran cũng tuyên bố bắn hạ một máy bay không người lái của Mỹ xâm nhập không phận và nhắm bắn một máy bay chiến đấu F-35.

Iran đã phong tỏa eo biển Hormuz, một tuyến đường thủy quan trọng đối với dòng chảy năng lượng toàn cầu, trong khi Mỹ đáp trả bằng cách phong tỏa các cảng của Iran.

Vấn đề về cơ chế kiểm soát eo biển Hormuz đến nay tiếp tục là điểm nghẽn chính đối với các cuộc hòa đàm của Mỹ và Iran. Chính quyền Tổng thống Trump tuyên bố, Hormuz sẽ được mở lại bằng cách này hoặc cách khác. Washington cũng tiếp tục gây sức ép với Tehran thông qua duy trì lệnh phong tỏa hàng hải với các cảng của Iran.

Mỹ và Iran đã kiềm chế không tấn công lẫn nhau kể từ khi một thỏa thuận ngừng bắn mong manh bắt đầu vào đầu tháng 4. Tuy nhiên, Tổng thống Donald Trump ngày càng thất vọng với các cuộc đàm phán bế tắc trong những ngày gần đây.

Trong một bài đăng trên mạng xã hội ngày 25/5, Tổng thống Trump cảnh báo nếu không đạt được thỏa thuận tốt với Iran, các cuộc tấn công sẽ được nối lại với quy mô và sức mạnh lớn chưa từng có.

Ông Trump tuyên bố thỏa thuận mà Mỹ đạt được với Iran sẽ phải là một thỏa thuận “tuyệt vời và có ý nghĩa”, nếu không “sẽ không có bất kỳ thỏa thuận nào”.

Tin Gốc: Dân Trí

"Tôi vừa đọc phản hồi từ phía những người được gọi là 'đại diện' của Iran. Tôi không thích nó, hoàn toàn không thể chấp nhận được", Tổng thống Mỹ Donald Trump viết trên mạng xã hội hôm 10/5, song không nêu chi tiết về những nội dung do Tehran đưa ra.

Đài truyền hình nhà nước Iran IRIB trước đó cho biết trọng tâm của phản hồi là kết thúc chiến sự ở mọi mặt trận, đặc biệt là Lebanon, và đảm bảo an toàn cho hoạt động hàng hải ở eo biển Hormuz.

Iran còn muốn được bồi thường thiệt hại do xung đột và nhấn mạnh chủ quyền đối với eo biển Hormuz. Nước này cũng kêu gọi Mỹ chấm dứt chiến dịch phong tỏa hàng hải, đảm bảo không có thêm các cuộc tấn công, gỡ bỏ những biện pháp trừng phạt và hủy lệnh cấm bán dầu do Washington áp đặt với Tehran.

Wall Street Journal dẫn các nguồn tin giấu tên cho biết Iran đề xuất pha loãng một lượng uranium làm giàu cao và chuyển phần còn lại cho quốc gia thứ ba. Tehran cũng muốn được đảm bảo rằng số uranium chuyển giao sẽ được trả lại nếu nỗ lực đàm phán thất bại hoặc Washington rút khỏi thỏa thuận sau đó.

Tehran chưa bình luận về phát biểu của ông Trump.

Tổng thống Masoud Pezeshkian hôm 10/5 cho biết Iran sẽ "không bao giờ cúi đầu trước kẻ thù", nhấn mạnh đối thoại hay đàm phán không đồng nghĩa với "đầu hàng hoặc rút lui".

Trong cuộc phỏng vấn được công bố cùng ngày, Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu tuyên bố cần phải loại bỏ được hơn 400 kg uranium làm giàu cao ở Iran trước khi xung đột có thể chấm dứt. "Chiến sự chưa kết thúc vì vẫn còn vật liệu hạt nhân phải được đưa ra khỏi Iran. Vẫn còn các cơ sở làm giàu phải bị phá hủy", ông nói.

Lãnh đạo Israel thêm rằng Tổng thống Trump có chung quan điểm về cần phải lấy kho uranium khỏi Iran. Lãnh đạo Mỹ trước đó tuyên bố Washington có thể loại bỏ chúng "bất cứ khi nào muốn" và đang giám sát chặt chẽ địa điểm chôn vùi số uranium này.

Mỹ - Israel ngày 28/2 bắt đầu chiến dịch tấn công Iran, giao tranh dừng lại sau lệnh ngừng bắn vào ngày 8/4 để Washington và Tehran đàm phán. Iran vẫn duy trì kiểm soát chặt chẽ eo biển Hormuz, còn Mỹ áp lệnh phong tỏa các cảng Iran để đáp trả.

Tin Gốc: Vnexpress

Ngày 25-5, Tổng thống Mỹ Donald Trump đăng bài viết dài trên mạng xã hội Truth Social, cập nhật tiến trình đàm phán với Iran và cho rằng các nước Trung Đông nên tham gia Hiệp định Abraham như một phần của tiến trình hòa bình khu vực.

"Các cuộc đàm phán với Iran đang tiến triển rất tốt. Hoặc đây sẽ là một thỏa thuận tuyệt vời cho tất cả các bên, hoặc sẽ không có thỏa thuận nào cả", ông Trump viết và cảnh báo nguy cơ xung đột tái diễn ở mức độ "lớn và dữ dội hơn trước".

Kế đó, nhà lãnh đạo Mỹ đề cập đến cuộc điện đàm hôm 23-5 với lãnh đạo các nước Saudi Arabia, Các tiểu vương quốc Ả Rập thống nhất (UAE), Qatar, Pakistan, Thổ Nhĩ Kỳ, Ai Cập, Jordan và Bahrain, nhằm cập nhật tình hình đàm phán với Iran.

"Tôi đã nhấn mạnh rằng sau tất cả những nỗ lực mà Mỹ đã bỏ ra để kết nối vấn đề vô cùng phức tạp này, thì tối thiểu tất cả các quốc gia này nên đồng thời ký tham gia Hiệp định Abraham", ông Trump nói, đề cập đến loạt thỏa thuận do Mỹ làm trung gian vào năm 2020 nhằm bình thường hóa quan hệ giữa Israel với các nước Ả Rập.

Theo ông, có những quốc gia có thể có lý do để không tham gia, nhưng phần lớn các nước nên sẵn sàng tham gia, “qua đó biến thỏa thuận với Iran thành một cột mốc lịch sử lớn hơn nhiều”.

Ông Trump ca ngợi những lợi ích "bùng nổ" về tài chính, kinh tế và xã hội mà Hiệp định Abraham mang lại cho các nước thành viên như UAE, Bahrain, Morocco, Sudan và Kazakhstan.

Ông cho rằng hiệp định này còn có thể mang lại “sức mạnh, ổn định và hòa bình thực sự ở Trung Đông lần đầu tiên trong 5.000 năm”.

“Tôi cho rằng việc này nên bắt đầu bằng việc Saudi Arabia và Qatar ký kết ngay lập tức, sau đó các nước khác sẽ nối bước. Nếu không làm vậy, họ không nên là một phần của thỏa thuận (với Iran - PV) vì điều đó cho thấy sự thiếu thiện chí”, ông viết.

Các nước vùng Vịnh đã bị kéo vào xung đột sau khi Mỹ - Israel tiến hành tấn công Iran vào hôm 28-2, dẫn đến các đòn đáp trả của Tehran vào căn cứ quân sự của Washington ở các nước trong khu vực.

Trong bài đăng, Tổng thống Mỹ còn nói rằng lãnh đạo các nước đã bày tỏ sẽ vinh dự nếu Iran cũng trở thành một phần của Hiệp định Abraham sau khi ký thỏa thuận với Mỹ.

“Đây sẽ là thỏa thuận quan trọng nhất mà những quốc gia vĩ đại nhưng luôn xung đột này từng ký kết. Không có điều gì trong quá khứ hay tương lai có thể vượt qua được nó.

Vì vậy, tôi chính thức kêu gọi tất cả các quốc gia lập tức ký Hiệp định Abraham. Và nếu Iran ký thỏa thuận với tôi trên cương vị Tổng thống Mỹ, thì Mỹ sẽ vinh dự chào đón Iran tham gia liên minh toàn cầu chưa từng có này. Trung Đông khi đó sẽ đoàn kết, hùng mạnh và phát triển kinh tế vượt trội, có thể hơn bất kỳ khu vực nào khác trên thế giới”, ông Trump kêu gọi.

Tuyên bố được đưa ra trong bối cảnh Mỹ và Iran đang đàm phán về một bản ghi nhớ 14 điểm nhằm chấm dứt xung đột, trong đó Iran sẽ mở lại eo biển Hormuz để đổi lấy việc Mỹ dỡ lệnh phong tỏa hải quân.

Chương trình hạt nhân của Iran - điểm nghẽn giữa hai bên trong suốt thời gian qua - sẽ được thảo luận sau nếu thỏa thuận khung được thông qua.

Ngày 25-5, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran Esmaeil Baghaei cho biết nhiều vấn đề đã đi đến kết luận, nhưng không có nghĩa là các bên “sắp ký kết một thỏa thuận”.

Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio trước đó cũng khẳng định Mỹ sẽ tạo cơ hội cho giải pháp ngoại giao, nhưng cho biết nước này có thể đàm phán với Iran "theo một cách khác".

Tin Gốc: Tuổi Trẻ