Bộ GD-ĐT dự kiến thành lập Quỹ Học bổng Quốc gia (viết tắt là Quỹ) trực thuộc Bộ, trong bối cảnh hệ thống học bổng còn phân tán và tới nay chưa có một đầu mối cấp quốc gia để điều phối, huy động, sử dụng hiệu quả các nguồn lực học bổng từ ngân sách nhà nước và xã hội.
Theo dự thảo Nghị định công bố hôm 4.5, Quỹ sẽ tổ chức 5 chương trình học bổng gồm: học bổng tài năng; học bổng đi học tại nước ngoài; học bổng theo điều ước quốc tế, thỏa thuận quốc tế; học bổng thu hút người nước ngoài học tại Việt Nam; học bổng tạo cơ hội phát triển đối với người học thuộc các nhóm ưu tiên.
Như vậy, lần đầu tiên Quỹ có học bổng ở cấp quốc gia thu hút người nước ngoài học tại Việt Nam. Hiện nay học bổng dạng này chỉ dừng ở việc các cơ sở giáo dục, chủ yếu là các trường ĐH, chủ động cấp học bổng cho sinh viên quốc tế.
Theo dự thảo, chương trình học bổng này sẽ hỗ trợ người nước ngoài tới học tập và nghiên cứu ở các cơ sở giáo dục của Việt Nam, góp phần thúc đẩy quốc tế hóa giáo dục, thu hút nguồn nhân lực chất lượng cao, nhân tài quốc tế, cũng như nâng cao chất lượng đào tạo, nghiên cứu và vị thế học thuật của nước ta.
Bộ GD-ĐT thông tin trong dự thảo, mức hỗ trợ của học bổng được xác định dựa trên chi phí học tập, nghiên cứu và sinh hoạt phí “hợp lý” trong thời gian du học Việt Nam, phù hợp với nguồn lực của Quỹ. Mức hỗ trợ có thể bao gồm toàn bộ học phí hoặc một phần học phí, chi phí đào tạo; sinh hoạt phí thiết yếu; phí bảo hiểm y tế, thị thực, cư trú và những chi phí cần thiết khác theo quy định.
Học bổng thu hút người nước ngoài đề ra 5 trường hợp ưu tiên.
Thứ nhất là những công dân nước ngoài đến học tập, nghiên cứu các lĩnh vực về Việt Nam, Đông Nam Á, ngôn ngữ Việt, dạy tiếng Việt và các khía cạnh khác của Việt Nam như lịch sử, văn hóa, kinh tế… Thứ hai là các chương trình đào tạo, nghiên cứu trình độ sau ĐH và chương trình nghiên cứu chuyên sâu gắn với bối cảnh, dữ liệu và thực tiễn Việt Nam.
Thứ ba là một số ngành hoặc lĩnh vực khoa học, kỹ thuật, công nghệ… Thứ tư là các chương trình, đề tài, nhiệm vụ nghiên cứu gắn với phòng thí nghiệm trọng điểm, trung tâm nghiên cứu quốc gia và các dự án Việt Nam ưu tiên. Cuối cùng là người nước ngoài đến từ một số quốc gia, vùng lãnh thổ và đối tác theo danh mục hoặc tiêu chí do Bộ GD-ĐT quy định.
Trong quá trình xét chọn, Bộ GD-ĐT cho biết ưu tiên cá nhân nước ngoài có thành tích học tập, nghiên cứu tốt, hoặc có đóng góp tích cực cho Việt Nam trong những lĩnh vực phù hợp theo từng giai đoạn.
Về phương án phối hợp, Quỹ sẽ công bố chương trình học bổng, điều kiện, tiêu chí lẫn chỉ tiêu. Các cơ sở giáo dục sẽ đánh giá năng lực học thuật và đề cử ứng viên đáp ứng yêu cầu của học bổng cũng như tiêu chí tiếp nhận của đơn vị. Sau đó, Quỹ sẽ xem xét và quyết định cấp học bổng dựa trên danh sách ứng viên do các đơn vị đề cử và tiêu chí đã đề ra. Đây là quy trình tương tự nhiều chương trình học bổng của các chính phủ khác trên thế giới.
Ngoài ra, một trong 5 chương trình học bổng khác của Quỹ là học bổng theo điều ước quốc tế, thỏa thuận quốc tế cũng sẽ có suất cho công dân nước ngoài đến học tập, nghiên cứu tại Việt Nam.
Trước Việt Nam, nhiều quốc gia, vùng lãnh thổ cũng đang vận hành chương trình học bổng chính phủ để thu hút người nước ngoài tới học tập, nghiên cứu và đóng góp cho địa phương. Có thể kể đến chương trình Fulbright của Mỹ gồm nhiều loại học bổng cho các hình thức khác nhau; Australia Awards Scholarship của Úc, Manaaki của New Zealand, Chevening của Anh chú trọng bậc thạc sĩ…
Tại khu vực Đông Nam Á, nhiều quốc gia hiện cũng thành lập chương trình học bổng chính phủ để thu hút sinh viên quốc tế, như học bổng ASEAN dành cho bậc THPT của Singapore, học bổng MIS (Malaysia) và học bổng Thailand Scholarships (Thái Lan) cho bậc thạc sĩ và tiến sĩ, hay học bổng Kemitraan Negara Berkembang cho bậc học từ cử nhân tới tiến sĩ của Indonesia…
Ngày 7/4, ông Nguyễn Đức Toàn, Chủ tịch UBND phường Quy Nhơn (Gia Lai), cho biết sau gần 2 ngày tích cực tìm kiếm, lực lượng chức năng cùng nhân dân địa phương đã phát hiện thi thể em H.Đ.A.H., nam sinh lớp 12 bị sóng cuốn mất tích vào chiều 5/4.
Theo ông Toàn, thi thể em H. được tìm thấy lúc 4h25 cùng ngày, ngay khu vực nạn nhân gặp nạn. Chính quyền địa phương đang phối hợp, hỗ trợ gia đình đưa nạn nhân về quê để lo hậu sự.
Trong suốt gần 2 ngày qua, hàng trăm lượt cán bộ, chiến sĩ thuộc các lực lượng chức năng cùng nhiều phương tiện và người dân địa phương đã tích cực tham gia tìm kiếm nạn nhân.
Trước đó, sáng 6/4, lãnh đạo UBND phường Quy Nhơn đã đến thăm hỏi, động viên em N.N.H., học sinh Trường THPT chuyên Hùng Vương (Gia Lai) - người may mắn được cứu sống trong vụ đuối nước khi tắm biển Quy Nhơn.
Như Dân trí đã thông tin, khoảng 17h ngày 5/4, nhóm học sinh lớp 12 Trường THPT chuyên Hùng Vương (phường Diên Hồng, tỉnh Gia Lai) đến phường Quy Nhơn thi đánh giá năng lực. Sau khi hoàn tất bài thi, nhóm học sinh đã rủ nhau đi tắm biển.
Trong lúc tắm biển, em H.Đ.A.H. và N.N.H. không may đuối nước, bị sóng lớn cuốn mất tích. Phát hiện sự việc, người dân địa phương đã kịp thời cứu được N.N.H. Riêng H.Đ.A.H bị sóng cuốn mất tích.
UBND phường Quy Nhơn khuyến cáo người dân và du khách khi tắm biển cần tuân thủ nghiêm các quy định an toàn; chỉ tắm tại khu vực được phép, theo dõi sát diễn biến thời tiết, chú ý các cảnh báo từ lực lượng chức năng để đảm bảo an toàn cho bản thân.
Ngày 2.6, tại cuộc họp báo định kỳ, ông Nguyễn Xuân Đá, Phó giám đốc Sở GD-ĐT Đắk Lắk, đã có báo cáo với UBND tỉnh về việc tổ chức xét thăng hạng cho giáo viên trên địa bàn.
Ông Đá cho biết việc chậm tổ chức xét thăng hạng cho đội ngũ giáo viên tại các trường THPT, Trung tâm GDNN-GDTX trên địa bàn tỉnh xuất phát từ những vướng mắc, thay đổi lớn về mặt thể chế, bối cảnh quản lý nhà nước thời gian qua về thẩm quyền tổ chức xét thăng hạng và sự thay đổi về pháp lý…
Cụ thể, trước năm 2023, trách nhiệm và thẩm quyền tổ chức thăng hạng không thuộc về Sở GD-ĐT và UBND tỉnh không thể thực hiện được khi chưa có ý kiến của Bộ Nội vụ. Sau khi Nghị định số 85/2023/NĐ-CP ngày 7.12.2023, UBND cấp tỉnh được phép chủ trì tổ chức hoặc phân cấp, ủy quyền việc xét thăng hạng hạng I trở xuống cho các cơ quan, đơn vị trực thuộc.
Theo ông Đá, không chỉ có tỉnh Đắk Lắk mà nhiều địa phương khác, như: Khánh Hòa, Lâm Đồng, Quảng Ngãi… chưa tổ chức xét thăng hạng cho giáo viên.
Cũng theo ông Đá, sự chậm trễ xét thăng hạng giáo viên không chỉ do yếu tố khách quan mà có yếu tố chủ quan. Ông cho rằng, tháng 3 vừa qua, UBND tỉnh Đắk Lắk có quyết định về việc phân cấp thẩm quyền tổ chức xét thăng hạng lên hạng I và từ hạng II trở xuống cho Sở GD-ĐT và UBND cấp xã.
"Sở cam kết sẽ đẩy nhanh tối đa mọi quy trình để sớm tổ chức xét thăng hạng, nhằm bảo đảm quyền lợi chính đáng và động viên tinh thần cho đội ngũ giáo viên", ông Đá cho biết.
Tại cuộc họp báo, ông Trương Công Thái, Phó chủ tịch UBND tỉnh Đắk Lắk, yêu cầu Sở GD-ĐT cùng các địa phương khẩn trương rà soát, triển khai các nội dung liên quan xét thăng hạng nhằm bảo đảm đầy đủ quyền lợi cho đội ngũ giáo viên, đặc biệt với những chính sách đã được pháp luật cho phép thực hiện.
Với tinh thần đặt vào vị trí của giáo viên, ông Thái cho rằng các đơn vị cần thể hiện sự quan tâm bằng hành động cụ thể, triển khai nhanh và dứt khoát; việc chậm trễ không thể viện dẫn bằng nhiều lý do khác nhau.
Ông Thái nhấn mạnh, người đứng đầu các cơ quan, đơn vị phải chủ động rà soát, kịp thời chỉ đạo, không đùn đẩy trách nhiệm, nếu làm chậm trễ phải nhận lỗi và khắc phục.
Cũng theo ông Thái, tỉnh Đắk Lắk đang rất quyết liệt trong thực hiện chính sách đối với người lao động, nguồn lực triển khai đã được bảo đảm. Về năng lực của người đứng đầu phải được đo bằng kết quả cụ thể, không thể lấy lý do công việc quá nhiều để trì hoãn.
Tại Ngày hội việc làm sáng 19/4, PGS. TS Huỳnh Đăng Chính, Phó giám đốc Đại học Bách khoa Hà Nội (HUST), cho biết trong đó, số ra nước ngoài làm việc chiếm khoảng 10-15%.
So với khảo sát năm 2024 của trường, tỷ lệ tăng ít nhất 3%. Theo ông Chính, nhóm này thăng tiến nhanh, có vị trí cao sau khoảng ba tháng làm việc với thu nhập "rất tốt".
"Điều đó cho thấy sinh viên Bách khoa vững kiến thức nền tảng, năng lực ngoại ngữ, khả năng thích ứng và tiếp thu văn hóa doanh nghiệp nhanh", ông nói.
Với số còn lại, phần lớn làm việc cho các công ty của Việt Nam, startup, viện nghiên cứu, trường đại học, cao đẳng, tổ chức phi chính phủ... Khoảng 5-10% học tiếp thạc sĩ, tiến sĩ, cả trong nước và quốc tế.
Theo ông Chính, từ con số thống kê, Đại học Bách khoa Hà Nội xây dựng chiến lược tăng tỷ lệ sinh viên làm việc ở các doanh nghiệp trên toàn cầu. Điều này sẽ tạo ra thế hệ tương lai có khả năng học hỏi, thích ứng ở các điều kiện khác nhau, sau đó quay lại giúp phát triển đất nước.
Một trong những giải pháp là gắn kết chặt chẽ với doanh nghiệp, đồng hành trong đào tạo, nghiên cứu, phát triển công nghệ và đưa các sản phẩm đổi mới sáng tạo ra thị trường.
Bà Nguyễn Khánh Ly, Trưởng phòng cấp cao Bộ phận Nhân sự Công ty TNHH Denso Việt Nam, thuộc Tập đoàn Denso Nhật Bản, nhìn nhận để thích ứng nhanh với với doanh nghiệp, sinh viên còn cần tự nâng cao tinh thần học hỏi và khả năng đối đầu với thử thách. Với công ty có yếu tố nước ngoài như Denso, ứng viên giỏi ngoại ngữ được ưu tiên.
"Mức lương cơ bản với sinh viên mới ra trường là 11,5 triệu đồng. Nhưng nếu biết thêm tiếng Anh và tiếng Nhật, các em có thêm khoản phụ cấp 3 triệu đồng", bà Ly cho biết.
Còn theo ông Maeda Ryota, Trưởng Bộ phận Phát triển sản phẩm, Công ty THHH Công nghệ Máy văn phòng Kyocera Việt Nam, các doanh nghiệp nước ngoài tại Việt Nam có mục tiêu mở rộng quy mô nên mong muốn tìm kiếm ứng viên có khả năng trở thành lãnh đạo giỏi trong tương lai. Vì vậy, kỹ năng lãnh đạo được chú trọng.
Mang theo CV đến Ngày hội việc làm để ứng tuyển, Đặng Quyết Tiến, sinh viên năm cuối ngành Toán - Tin, nhìn nhận rõ hơn các yêu cầu của doanh nghiệp có yếu tố nước ngoài. Nam sinh hiện học thêm tiếng Anh với mục tiêu có chứng chỉ IELTS 6.5-7.0 vào tháng 9, cùng thời điểm lấy bằng tốt nghiệp.
Đại học Bách khoa Hà Nội có quy mô khoảng 38.000 sinh viên. Trường được xếp hạng 501-550 thế giới ở lĩnh vực Kỹ thuật và Công nghệ, theo QS.
Khảo sát 6.800 sinh viên tốt nghiệp năm 2024 cho thấy lương khởi điểm trung bình của sinh viên tốt nghiệp Bách khoa Hà Nội là 12-12,5 triệu đồng một tháng, cao nhất là nhóm làm việc tại Nhật Bản với 39-42 triệu đồng. Ông Huỳnh Đăng Chính cho biết có những sinh viên nhận mức cao hơn khi làm việc tại nước ngoài.
