Từ chiều 25/6, Bộ Chỉ huy quân sự TP Huế phối hợp cùng Ban Chỉ đạo quốc gia về tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ đã sử dụng máy radar xuyên đất để khảo sát, dò tìm khu vực đường Xuân 68 và cửa Chánh Tây, những nơi nghi có mộ của liệt sĩ.
Radar đã rà quét ở các khu vực nghi ngờ với tổng diện tích khoảng 1.350 m2. Đây đều là những vị trí đã được khoanh vùng sau quá trình thu thập thông tin từ cựu chiến binh, người dân địa phương, đồng thời đối chiếu với các nguồn tư liệu lịch sử liên quan đến cuộc Tổng tiến công và nổi dậy Xuân Mậu Thân năm 1968.
Tại cửa Chánh Tây nơi ông Lê Văn Lượt, 70 tuổi, ở phường Phú Xuân, cung cấp thông tin cho Bộ Chỉ huy quân sự TP Huế về hố bom chôn cất khoảng 15 chiến sĩ giải phóng, Đội quy tập hài cốt liệt sĩ 192 đã thu dọn rác thải và di chuyển thùng rác ra khỏi khu vực. Sau đó, Viện Thiết kế, Tổng Cục Hậu cần – Kỹ thuật dùng radar rà quét toàn bộ khu vực nghi có hài cốt, ghi nhận các số liệu.
Theo báo cáo sơ bộ của tổ công tác Viện Thiết kế, tại vị trí đường Tôn Thất Thiệp giao đường Thái Phiên sát cửa Chánh Tây, kết quả radar xuyên đất cho thấy nghi ngờ một vùng xáo trộn ở độ sâu 1m, bề rộng từ 7 m đến 9 m, ở độ sâu dưới 3,5 m tín hiệu radar nhiễu lớn. Tại vị trí đường Xuân 68, theo tín hiệu radar xuyên đất nghi ngờ có 2 vùng xáo trộn, có vị trí gần phía tường thành của kinh thành Huế ở độ sâu 1,2 m, bề rộng khoảng 2,5 m, chiều dài mỗi vị trí khoảng 10 đến 12 m.
Vùng xáo trộn do đất được đào lên, sau đó lấp lại, các tầng đất không đồng nhất như khu vực xung quanh. Đây là dấu hiệu nghi vấn khu vực từng chôn cất liệt sĩ.
Theo lịch sử Trung đoàn 6 Phú Xuân, trong 26 ngày đêm nổi dậy, tổng tấn công Mậu Thân 1968, cửa Chánh Tây nằm trên hướng tấn công của Tiểu đoàn 12 đặc công và Tiểu đoàn 1 Trung đoàn 6 Phú Xuân vào sân bay Tây Lộc và đồn Mang Cá. Nhiều trận đánh ác liệt diễn ra trên các tuyến đường trong thành nội Huế. Khu vực cửa Chánh Tây cũng là nơi bộ đội tổ chức phòng ngự, ngăn chặn quân địch phản kích.
Đại tá Hà Văn Ái, Phó Chính ủy Bộ Chỉ huy quân sự TP Huế, cho biết những số liệu từ radar xuyên đất là cơ sở rất quan trọng để Ban Chỉ đạo quốc gia và Bộ Chỉ huy quân sự TP Huế có cơ sở xây dựng kế hoạch, sớm khai quật để tìm kiếm, quy tập hài cốt các liệt sĩ.
Trước đó, ông Phạm Ngọc Tuấn, cựu chiến binh Trung đoàn 6 Phú Xuân, cho biết khu vực cửa Hữu từng là nơi đặt trạm phẫu thuật và sơ cứu cho các chiến sĩ bị thương trong chiến dịch Tết Mậu Thân 1968. Sau các trận giao tranh, nhiều cán bộ, chiến sĩ hy sinh được chôn cất tạm thời tại đây. Cơ quan chức năng từng xác định vị trí và xây dựng bia tưởng niệm các cán bộ, chiến sĩ hy sinh trong Tết Mậu Thân 1968 song nhiều đợt tìm kiếm, khảo sát vẫn chưa phát hiện được hài cốt.
Ông Lê Văn Lượt, 70 tuổi, ở phường Phú Xuân, cũng cung cấp cho Bộ Chỉ huy quân sự TP Huế về hố bom chôn cất khoảng 15 chiến sĩ giải phóng trên đường Tôn Thất Thiệp ở ngay cửa Chánh Tây. Cách đây 58 năm, ông cùng bố đi trên khu vực kinh thành Huế thấy có khoảng 15 chiến sĩ giải phóng được chôn lấp trong khu vực hố bom sâu khoảng 3 m, nay là ngã tư đường Tôn Thất Thiệp giao với đường Thái Phiên, cạnh cửa Chánh Tây.
Cuộc tổng tiến công và nổi dậy diễn ra rạng sáng 31/1/1968, với các đợt tấn công đồng loạt ở nhiều đô thị trên toàn miền Nam. Trong đó, Huế được xác định là một trong ba chiến trường đô thị trọng điểm cùng với Sài Gòn và Đà Nẵng.
Quân giải phóng đồng loạt tiến công vào TP Huế, nhanh chóng kiểm soát phần lớn Thành Nội và nhiều cơ quan hành chính. Trận chiến kéo dài gần một tháng, từ cuối tháng 1 đến cuối tháng 2/1968. Mỹ và Việt Nam Cộng hòa sau đó mở nhiều đợt phản công nhằm tái chiếm thành phố. Giao tranh diễn ra quyết liệt tại khu vực Thành Nội, Kỳ Đài, Đại Nội và các khu dân cư ven sông Hương.
Phát biểu tại lễ khởi công, Chủ tịch UBND TP.Hà Nội Vũ Đại Thắng cho biết, khu vực phía nam Hà Nội có vị trí chiến lược, là đầu mối kết nối thủ đô với nhiều trung tâm kinh tế lớn của cả nước. Tuy nhiên, nhiều năm qua, tuyến QL1A đoạn qua Hà Nội đã quá tải, ảnh hưởng tới năng lực lưu thông, phát triển logistics và tổ chức không gian đô thị.
"Việc khởi công dự án hôm nay thể hiện quyết tâm rất lớn của thành phố trong tháo gỡ các điểm nghẽn hạ tầng, tạo nền tảng cho một giai đoạn phát triển mới với tầm nhìn dài hạn, đồng bộ và hiện đại hơn", Chủ tịch Hà Nội nhấn mạnh.
Dự án có chiều dài khoảng 36,3 km, đi qua 18 xã, phường của Hà Nội, tổng mức đầu tư gần 162.000 tỉ đồng. Tuyến đường được đầu tư với quy mô hiện đại, đồng bộ, kết hợp chỉnh trang và tái thiết đô thị theo mô hình phát triển tích hợp giữa giao thông với phát triển không gian kinh tế đô thị.
Chủ tịch Hà Nội cũng kỳ vọng tuyến đường này sẽ trở thành động lực quan trọng thúc đẩy phát triển khu vực phía nam Hà Nội; hình thành các cực tăng trưởng mới; tạo thêm dư địa phát triển dịch vụ, thương mại, logistics và nâng cao chất lượng không gian đô thị.
Ông Nguyễn Việt Quang, Phó chủ tịch HĐQT kiêm Tổng giám đốc Tập đoàn Vingroup, cho biết dự án sẽ góp phần vào quá trình tái thiết toàn diện một trục phát triển đô thị hiện đại, văn minh và đồng bộ, góp phần định hình diện mạo mới cho khu vực cửa ngõ phía Nam Hà Nội trong tương lai.
Trong quy hoạch phát triển quốc gia, trục QL1A - cao tốc Pháp Vân - Cầu Giẽ được xác định là hành lang kinh tế chủ đạo kết nối Hà Nội với khu vực phía Nam và vùng duyên hải, tập trung phát triển mạnh các ngành công nghiệp hỗ trợ, logistics và vận tải đa phương thức.
Đoạn từ Vành đai 1 đến nút giao Cầu Giẽ là phân kỳ đầu tiên trong tổng thể dự án trục không gian QL1A gắn với chỉnh trang và tái thiết đô thị trên địa bàn Hà Nội do Vingroup đề xuất đầu tư theo phương thức PPP, loại hợp đồng xây dựng - chuyển giao (BT).
Giai đoạn tiếp theo, Hà Nội và Vingroup sẽ tiếp tục nghiên cứu mở rộng từ nút giao đường Lê Duẩn - Điện Biên Phủ thuộc phường Ba Đình đến đường Đại Cồ Việt (vành đai 1), nâng tổng chiều dài toàn tuyến lên khoảng 38,8 km, kết nối trung tâm thủ đô với cực tăng trưởng mới phía nam thành phố.
Giải trình trước Quốc hội về dự thảo Nghị quyết phát triển văn hóa việt Nam sáng 22/4, Bộ trưởng Văn hóa Thể thao và Du lịch Lâm Thị Phương Thanh cho biết dự thảo quy định lấy ngày 24/11 hằng năm là Ngày Văn hóa Việt Nam, người lao động được nghỉ làm việc và hưởng nguyên lương.
Trong ngày này, các dịch vụ tham quan tại cơ sở văn hóa thể thao công lập sẽ miễn hoặc giảm phí, lệ phí cho người dân. Đồng thời, Nhà nước khuyến khích nhân dân, chủ yếu là thanh niên, thiếu niên tham gia các hoạt động văn hóa nhân các ngày lễ lớn của dân tộc và đất nước.
Bộ trưởng cho hay mục đích của Ngày Văn hóa việt Nam nhằm chăm lo, đảm bảo cho nhân dân được tiếp cận, tham gia thụ hưởng văn hóa, đồng thời nâng cao khả năng cảm thụ văn hóa của người dân, đặc biệt là thanh thiếu niên. Ngoài quy định các đơn vị công lập miễn, giảm phí, lệ phí cho nhân dân trong ngày này, Bộ sẽ tiếp thu ý kiến đại biểu, đề xuất thêm cơ chế khuyến khích cơ sở tư nhân tham gia.
Trước đó thảo luận về dự thảo Nghị quyết, Phó chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường của Quốc hội Đỗ Đức Hồng Hà cho rằng chính sách miễn, giảm phí dịch vụ cho người dân tham quan các cơ sở văn hóa, du lịch, thể thao trong Ngày Văn hóa Việt Nam "là quyết sách mang tính biểu tượng quốc gia mạnh mẽ, tác động sâu rộng".
Theo ông Hà, chủ trương cho phép người lao động nghỉ lễ có hưởng lương không chỉ tôn vinh giá trị văn hóa mà còn trực tiếp tạo ra điểm rơi kích cầu tiêu dùng văn hóa, thúc đẩy du lịch nội địa.
Ông Hà đề xuất cùng với miễn giảm phí trong các cơ sở công lập, Nghị quyết cần bổ sung cơ chế khuyến khích cơ sở văn hóa, giải trí thuộc khu vực tư nhân cùng tham gia chiến dịch giảm giá, từ đó tạo thành "ngày hội kích cầu công nghiệp văn hóa trên toàn quốc".
Đảm bảo tối thiểu 2% tổng chi ngân sách cho Văn hóa
Theo Bộ trưởng Lâm Thị Phương Thanh, Nghị quyết phát triển văn hóa nhằm giải quyết hai vấn đề lớn là tháo gỡ điểm nghẽn, khó khăn, vướng mắc trong phát triển văn hóa và huy động, sử dụng hiệu quả mọi nguồn lực để phát triển văn hóa.
Dự thảo được xây dựng theo nguyên tắc những chính sách "đã rõ, đã chín", đảm bảo khả thi, có sự đồng thuận cao thì đưa vào ngay; đồng thời đề xuất Quốc hội giao Chính phủ quy định chi tiết các vấn đề cần có sự điều hành linh hoạt, vấn đề mới cần thí điểm, ban hành chính sách đặc thù.
Dự thảo Nghị quyết quy định hằng năm ngân sách đảm bảo tối thiểu 2% tổng chi ngân sách Nhà nước và huy động các nguồn lực xã hội để phát triển văn hóa. Bộ Văn hóa Thể thao và Du lịch đang phối hợp với Bộ Tài chính và các cơ quan, địa phương để xác định rõ cơ cấu của việc chi 2% ngân sách, đảm bảo đúng mục tiêu và đúng ưu tiên trọng tâm.
"Chúng tôi đã xây dựng và thực hiện các cơ chế chính sách đặc thù cho văn hóa các dân tộc thiểu số, phát triển không gian bảo tồn văn hóa làng, bản, buôn truyền thống gắn với phát triển du lịch, phát huy vai trò chủ thể văn hóa để tạo sinh kế bền vững", bà Thanh nói.
Tại dự thảo, Chính phủ bổ sung quy định về Quỹ Văn hóa nghệ thuật được thí điểm thành lập theo mô hình hợp tác công tư. Đây là quỹ đầu tư mạo hiểm, hoạt động theo nguyên tắc thị trường, chấp nhận rủi ro, đảm bảo công khai, minh bạch. Bộ trưởng Thanh nhấn mạnh đây là cơ chế phù hợp với đặc thù đầu tư trong lĩnh vực văn hóa, văn học nghệ thuật tiềm ẩn nhiều rủi ro. Nguồn vốn của Quỹ gồm vốn nền từ ngân sách; nguồn đối ứng xã hội từ doanh nghiệp, tổ chức, cá nhân; nguồn bổ sung như tài trợ quốc tế hoặc nguồn thu hợp pháp khác.
Trong đó, ngân sách Nhà nước sẽ là vốn mồi để khuyến khích tư nhân tham gia. Chính phủ sẽ xây dựng các tiêu chí đánh giá rủi ro, cơ chế chấp nhận rủi ro để hoàn thiện mô hình này, đảm bảo hoạt động hiệu quả, không lãng phí.
Tỉnh lộ 623 (trước đây là đường huyện từ xã Sơn Liên đi đến cầu Tà Meo) được xem là trục giao thông huyết mạch nối khu vực phía tây tỉnh Quảng Ngãi với tỉnh lộ 676 qua xã Măng Bút, tỉnh Kon Tum cũ (nay thuộc tỉnh Quảng Ngãi). Tuy nhiên, hiện nhiều đoạn trên tuyến tỉnh lộ 623 đang rơi vào tình trạng xuống cấp nghiêm trọng, đặc biệt sau các đợt mưa lũ, sạt lở vào cuối năm 2025.
Theo ghi nhận của PV Thanh Niên vào những ngày tháng 4, đoạn đường dài hơn 4 km chạy men theo lòng hồ thủy điện Đăk Đ'rinh đang bị hư hỏng nặng. Mặt đường xuất hiện dày đặc "ổ gà", "ổ voi"; đá cuội bong tróc, lởm chởm. Không ít vị trí biến dạng mặt đường tạo thành những "bẫy tử thần" đối với người và phương tiện lưu thông.
Vào ban đêm hoặc khi thời tiết xấu, việc di chuyển qua khu vực này trở nên đặc biệt nguy hiểm. Chỉ cần một chút mất tập trung, người điều khiển phương tiện có thể gặp tai nạn bất cứ lúc nào.
Đáng lo ngại hơn, tại các điểm từng xảy ra sạt lở núi, bùn đất vẫn chưa được dọn dẹp triệt để. Sau thời gian dài, lớp bùn đóng kết tạo thành bề mặt trơn trượt như "phủ nhớt", khiến bánh xe dễ mất độ bám, tiềm ẩn nguy cơ trượt ngã, lao xuống vực.
Anh Đinh Văn Tang (ở xã Sơn Tây Thượng) cho biết mùa nắng việc đi lại còn tạm chấp nhận, nhưng đến mùa mưa thì gần như bất lực.
"Tuyến đường 623 sình lầy, bùn ngập nửa bánh xe, phải nhờ nhiều người đẩy mới đi được. Xe thì thường xuyên thủng lốp vì đá nhọn. Bà con rất mong cơ quan chức năng sớm sửa chữa để việc đi lại, vận chuyển nông sản đỡ khổ", anh Tang nói.
Không chỉ đoạn đường đất, ngay cả những đoạn bê tông mới hoàn thiện trên tuyến cũng bắt đầu xuống cấp. Hệ thống rãnh thoát nước dọc tuyến bị xói lở nặng sau các trận mưa lớn, nước chảy xiết khoét sâu vào nền đường, hình thành các "hàm ếch" nguy hiểm.
Tình trạng này nếu không được xử lý kịp thời có thể ảnh hưởng trực tiếp đến kết cấu nền đường, làm giảm tuổi thọ công trình và gia tăng nguy cơ sạt lở trong mùa mưa tới.
Ngày 28.4, trao đổi với PV Thanh Niên, ông Mai Văn Hà, Phó giám đốc Sở Xây dựng tỉnh Quảng Ngãi, cho biết giai đoạn 2020 - 2025, mỗi năm sở đều bố trí khoảng 8 tỉ đồng để sửa chữa, đảm bảo an toàn giao thông trên tỉnh lộ 623, đến nay đã "nhựa hóa", "cứng hóa" khoảng 11,5 km, còn lại hơn 4 km chưa được đầu tư.
Năm 2026, từ nguồn vốn sự nghiệp giao thông, Sở Xây dựng tỉnh Quảng Ngãi dự kiến phân bổ 20 tỉ đồng để thực hiện "nhựa hóa", "cứng hóa" đoạn tuyến còn lại. Tuy nhiên, do biến động giá xăng dầu, việc xác định đơn giá và tổng mức đầu tư chưa thể chốt, phải chờ điều chỉnh theo quy định.
"Sở đã hoàn tất đăng thầu, đang chuẩn bị mở thầu qua mạng để lựa chọn nhà thầu. Theo kế hoạch, công trình sẽ khởi công trong tháng 5 và phấn đấu hoàn thành trong quý 3/2026", ông Hà thông tin.
Đối với các đoạn đường vừa đưa vào khai thác nhưng đã phát sinh hư hỏng, Sở Xây dựng tỉnh Quảng Ngãi sẽ yêu cầu nhà thầu khẩn trương kiểm tra, khắc phục triệt để do vẫn còn trong thời gian bảo hành.
Theo đại diện Sở Xây dựng, phương án thiết kế đoạn tuyến còn lại sẽ giữ nguyên quy mô cấp đường hiện trạng, không điều chỉnh tim tuyến, hạn chế tối đa khối lượng đào đắp nhằm phù hợp điều kiện địa hình.
Mặt cắt ngang được thiết kế với nền đường rộng 6,5 m, mặt đường 5,5 m, lề đường 1 m, độ dốc ngang mặt đường 2%. Kết cấu mặt đường sử dụng bê tông xi măng M350, dày 22 cm, trên lớp móng cấp phối đá dăm dày 15 cm...
Khi hoàn thành, tỉnh lộ 623 được kỳ vọng sẽ trở thành trục giao thông dọc quan trọng, kết nối khu vực trung tâm tỉnh với các xã phía tây, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội, đặc biệt là vận chuyển nông sản và giao thương vùng cao.
Đáng chú ý, tuyến đường này còn được định hướng trở thành trục giao thông nội tỉnh quan trọng thứ hai, sau tuyến quốc lộ 24.
