Anh Hang Phalla (43 tuổi, quốc tịch Campuchia) được chẩn đoán mắc ung thư dạ dày với khối u nằm ở vùng tâm vị – vị trí chuyển tiếp giữa thực quản và dạ dày. Người bệnh thường xuyên nuốt nghẹn, ăn uống khó khăn.
Tại Bệnh viện Đại học Y dược TP.HCM, các bác sĩ nhận định khối u đã phát triển lớn, không còn phù hợp để phẫu thuật triệt để. Anh Hang Phalla được chỉ định hóa trị tân bổ trợ nhằm thu nhỏ tổn thương trước khi can thiệp ngoại khoa.
Để đảm bảo dinh dưỡng trong quá trình điều trị, các bác sĩ đã thực hiện mở thông dạ dày nuôi ăn. Sau 8 chu kỳ hóa trị tân bổ trợ, khối u đáp ứng tốt và thu nhỏ đáng kể, đưa bệnh nhân trở lại ngưỡng có thể phẫu thuật. Tuy nhiên, việc cắt bỏ khối u nằm ở vùng chuyển tiếp giữa ngực và bụng là một thách thức khi vừa phải đảm bảo lấy sạch tổn thương vừa tránh ảnh hưởng các cấu trúc quan trọng xung quanh.
Các bác sĩ Bệnh viện Đại học Y dược TP.HCM đã trao đổi chuyên môn với các chuyên gia từ Nhật Bản để xây dựng chiến lược điều trị tối ưu. Ê-kíp thống nhất lựa chọn phẫu thuật robot Da Vinci Xi nhằm tăng độ chính xác trong các thao tác bóc tách ở vùng giải phẫu hẹp và khó tiếp cận và giúp bệnh nhân hồi phục nhanh hơn. Ca mổ được hợp tác thực hiện tại Bệnh viện FV – nơi vừa triển khai hệ thống phẫu thuật robot da Vinci Xi hiện đại hàng đầu Đông Nam Á.
Ngày 14.5, cuộc phẫu thuật được thực hiện bởi các chuyên gia Việt Nam và Nhật Bản: GS-TS-BS Koichi Suda – Phó Giám đốc Bệnh viện Đại học Y Fujita; PGS-TS-BS Masaya Nakauchi – chuyên gia phẫu thuật robot cắt dạ dày và thực quản, Đại học Y Fujita; ThS-BS.CKII Phan Văn Thái – Trưởng khoa Ngoại tổng quát, Bệnh viện FV và BS.CKII Nguyễn Viết Hải – Bệnh viện Đại học Y dược TP.HCM.
Ung thư tâm vị luôn là thách thức đối với phẫu thuật viên bởi vị trí đặc biệt của khối u. Cuộc mổ không chỉ đòi hỏi tiếp cận từ ổ bụng mà còn phải xử lý đoạn thực quản nằm sâu ở vùng chuyển tiếp giữa ngực và bụng. Ngoài ra, theo ThS-BS.CKII Phan Văn Thái, quá trình hóa trị trước mổ giúp thu nhỏ khối u nhưng cũng khiến các mô phù nề và xơ hóa hơn, làm tăng độ khó của việc bóc tách.
Theo kế hoạch ban đầu, các bác sĩ dự kiến cắt phần trên dạ dày cùng đoạn thực quản chứa khối u, với diện cắt cách bờ trên tổn thương tối thiểu 3cm nhằm bảo đảm nguyên tắc ung thư học. Ê-kíp sử dụng robot nội soi tiếp cận chính xác khối u qua đường bụng, thực hiện diện cắt theo tính toán và gửi mẫu mô đi sinh thiết lạnh.
Tuy nhiên, khoảng 25 phút sau đó, kết quả sinh thiết cho thấy tế bào ung thư vẫn hiện diện ở diện cắt. Ê-kíp nhanh chóng mở rộng cuộc mổ: tạo thêm 4 lỗ ở lồng ngực, đưa các cánh tay robot vào trung thất, cắt thực quản ở vị trí sâu và khó tiếp cận.
Việc kết hợp đồng thời hai đường tiếp cận bụng – ngực khiến độ phức tạp của ca mổ tăng lên đáng kể, đòi hỏi tính toán chính xác để vừa bảo đảm diện cắt an toàn, vừa hạn chế tối đa xâm lấn. Đây là tình huống đã được các chuyên gia dự liệu từ trước. “Chúng tôi tiến hành cắt thêm khoảng 5cm thực quản qua đường ngực để bảo đảm loại bỏ hoàn toàn các tế bào ung thư”, ThS-BS.CKII Phan Văn Thái cho biết.
Sau gần 10 tiếng đồng hồ tập trung cao độ, ê-kíp đã nạo vét hạch triệt để và thực hiện thành công khâu nối thực quản với phần dạ dày còn lại để tái lập đường tiêu hóa.
Sự chuyển hướng chiến lược kịp thời đã mang lại kết quả khả quan. Đến ngày thứ 5 sau mổ, bệnh nhân được rút các ống dẫn lưu và bắt đầu ăn lỏng. Ngày thứ 8, anh Hang Phalla đã có thể ăn cháo xay, phục hồi thể trạng ổn định và được xuất viện để tiếp tục theo dõi theo phác đồ.
“Xin cảm ơn thật nhiều, đặc biệt là bác sĩ điều dưỡng và tất cả mọi người nơi đây. Tôi có một cơ hội thật tuyệt vời được điều trị bằng robot, được các chuyên gia trong lĩnh vực robot của Việt Nam và Nhật Bản thực hiện ca phẫu thuật!”, anh Hang Phalla xúc động chia sẻ trước ngày xuất viện.
Ca phẫu thuật thành công của bệnh nhân Hang Phalla cho thấy vai trò của sự phối hợp đa chuyên khoa, hợp tác quốc tế và ứng dụng công nghệ robot trong điều trị những ca ung thư phức tạp.
Hiện nay, phẫu thuật robot vẫn là lĩnh vực đòi hỏi chi phí đầu tư rất lớn, khiến số lượng hệ thống robot thế hệ mới tại Việt Nam còn hạn chế. Từ đầu năm 2026 khi đưa vào vận hành hệ thống robot da Vinci Xi, FV đã định hướng phát triển mô hình hợp tác nhằm tạo điều kiện cho các bác sĩ và chuyên gia ngoại khoa từ các bệnh viện khác tham gia đào tạo, cấp chứng chỉ và sử dụng hệ thống robot tại FV để phẫu thuật cho bệnh nhân.
Sự hợp tác y tế công nghệ cao này được kỳ vọng sẽ góp phần rút ngắn khoảng cách tiếp cận kỹ thuật tiên tiến cho bác sĩ, đồng thời người bệnh Việt Nam sẽ không phải ra nước ngoài điều trị.
Bệnh viện FV triển khai phẫu thuật robot da Vinci Xi trong điều trị các bệnh lý phức tạp ở gan, đường tiêu hóa, tiết niệu, phụ khoa. Để biết thêm thông tin, bạn đọc liên hệ Bệnh viện FV, số 06 Nguyễn Lương Bằng, phường Tân Mỹ (quận 7 cũ), TP.HCM, hoặc liên hệ (028) 3511 3333.
Trước đó khoảng 15h38 ngày 7-5, khoa cấp cứu Bệnh viện Đa khoa Bạc Liêu tiếp nhận bé gái trong tình trạng ho, quấy khóc, nghi nuốt dị vật.
Qua thăm khám và thực hiện các cận lâm sàng, bác sĩ Nguyễn Hoàng Long - Trưởng khoa cấp cứu - xác định dị vật nằm ở đoạn thực quản. Dị vật là chiếc bông tai kim loại có đầu nhọn, tiềm ẩn nguy cơ gây tổn thương niêm mạc thực quản, chảy máu hoặc thủng thực quản nếu không xử trí kịp thời.
Sau khi hội chẩn, ê kíp bác sĩ tiến hành nội soi gây mê để gắp dị vật. Nhờ phối hợp giữa các chuyên khoa, chiếc bông tai được lấy ra an toàn trong thời gian ngắn.
Hiện sức khỏe bệnh nhi ổn định, tỉnh táo và đang tiếp tục được theo dõi tại bệnh viện.
Các bác sĩ khuyến cáo trẻ từ 6 tháng đến 3 tuổi thường có thói quen đưa đồ vật vào miệng nên nguy cơ nuốt dị vật rất cao. Phụ huynh cần để các vật dụng nhỏ như đồng xu, pin, cúc áo, bông tai, đồ chơi nhỏ… ngoài tầm với của trẻ.
Khi trẻ có các biểu hiện như ho sặc, khó nuốt, chảy nước dãi, nôn ói, quấy khóc kéo dài hoặc khó thở, phụ huynh cần nhanh chóng đưa trẻ đến cơ sở y tế để được thăm khám, xử trí kịp thời, tránh biến chứng nguy hiểm.
Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) hôm 17/5 tuyên bố đợt bùng phát dịch Ebola tại Cộng hòa Dân chủ Congo và Uganda là "tình trạng khẩn cấp về y tế công cộng gây quan ngại quốc tế". Trước đó, Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh châu Phi (CDC châu Phi) xác nhận ổ dịch Ebola mới tại tỉnh Ituri của Congo. Tính đến ngày 17/5, đã có 246 ca nghi nhiễm và 88 trường hợp tử vong, theo The Guardian. Các ca bệnh hiện tập trung tại Congo, trừ hai trường hợp ở quốc gia láng giềng Uganda.
WHO xác nhận đợt bùng phát hiện tại do virus Bundibugyo gây ra. Trong số 4 chủng Ebola lây bệnh cho người (Zaire, Sudan, Bundibugyo và Tai Forest), Bundibugyo là chủng hiếm gặp, mới chỉ gây ra hai đợt bùng phát vào năm 2007 và 2012. Đặc điểm dịch tễ của chủng này đến nay vẫn chưa được giới khoa học mô tả đầy đủ.
Theo Imperial College London, tỷ lệ tử vong của chủng Bundibugyo ước tính từ 30% đến 40%. Bất lợi lớn nhất trong công tác phòng chống dịch hiện nay là thế giới chưa có thuốc kháng virus hay liệu pháp đặc hiệu nào dành cho chủng này. Hai loại thuốc kháng thể đơn dòng đang được cấp phép lưu hành chỉ có tác dụng với duy nhất chủng Zaire.
Do thiếu thuốc đặc trị, việc cứu chữa bệnh nhân mắc Ebola Bundibugyo hoàn toàn phụ thuộc vào chăm sóc hỗ trợ như truyền dịch, cân bằng điện giải, ổn định nồng độ oxy và duy trì huyết áp...
Virus Ebola được cho là lây từ vật chủ tự nhiên là dơi ăn quả sang người. Sau thời gian ủ bệnh 2-21 ngày, bệnh nhân sẽ khởi phát đột ngột các triệu chứng sốt, uể oải, đau cơ, tiến triển nhanh thành nôn mửa, tiêu chảy, suy gan, suy thận. Virus lây lan mạnh trong cộng đồng qua tiếp xúc trực tiếp (da trầy xước, niêm mạc) với máu và dịch cơ thể người bệnh, hoặc thông qua các nghi lễ mai táng tiếp xúc trực tiếp với thi thể.
Trước diễn biến phức tạp, WHO đã cử phái đoàn và chuyển hàng viện trợ khẩn cấp đến tâm dịch Ituri. Cơ quan này yêu cầu các nước kích hoạt cơ chế quản lý thảm họa, triển khai sàng lọc y tế tại cửa khẩu và cách ly ngay các ca bệnh. Tuy nhiên, WHO khuyến nghị các quốc gia không đóng cửa biên giới hoặc cấm giao thương, tránh tình trạng người dân vượt biên trái phép qua các lối mở tự phát khiến dịch khó kiểm soát hơn.
Hôm qua, Bộ Y tế Việt Nam cũng ra khuyến cáo người dân không hoang mang về dịch Ebola, song người đi về từ khu vực đang có dịch cần tự theo dõi sức khỏe trong 21 ngày.
Dẫn tin từ BBC ngày 29/4, các nhà khoa học tại Viện Nghiên cứu Ung thư (ICR) và Đại học Hoàng gia London (Anh) đã phân tích xu hướng sức khỏe cộng đồng trong nhiều thập kỷ. Kết quả chỉ ra tỷ lệ hút thuốc, sử dụng rượu bia, lười vận động hay ăn ít chất xơ đều giảm hoặc duy trì ổn định. Trong khi đó, tình trạng thừa cân liên tục tăng từ thập niên 1990, tỷ lệ thuận với đà bùng phát số ca ung thư khởi phát sớm. Mô mỡ dư thừa làm thay đổi nồng độ các hormone như insulin, từ đó thúc đẩy tế bào ác tính phát triển.
Nghiên cứu ghi nhận 11 loại ung thư có xu hướng tăng mạnh ở người trẻ, gồm: đại trực tràng, tuyến giáp, đa u tủy xương, gan, thận, túi mật, tuyến tụy, nội mạc tử cung, khoang miệng, vú và buồng trứng. Trong đó, ung thư vú và đại trực tràng chiếm số lượng lớn nhất với khoảng 11.500 ca mỗi năm; ung thư tuyến tụy và túi mật chiếm tỷ lệ thấp hơn. Hiện nay, cứ 1.000 người từ 20 đến 40 tuổi lại có một người mắc ung thư mỗi năm, thấp hơn mức một ca trên 100 người ở nhóm 50-70 tuổi.
Sự trẻ hóa của bệnh ung thư khiến giới y khoa lúng túng và thường bỏ qua các dấu hiệu cảnh báo sớm. Bà Caroline Mousdale kể con trai bà, Bradley Coombes (23 tuổi, sống tại Portsmouth), từng có thể trạng rất tốt và chuẩn bị đá bóng bán chuyên. Khi Bradley sụt cân nhanh, đau bụng, tiêu chảy và đại tiện ra máu, bác sĩ không nghĩ đến ung thư vì bệnh nhân còn quá trẻ. Mất 18 tháng kể từ lúc khởi phát triệu chứng, bác sĩ mới chẩn đoán đúng bệnh. Khối u đại tràng lúc đó đã lớn đến mức làm kẹt camera nội soi. Bradley tử vong sau đó dù bác sĩ đã can thiệp phẫu thuật và hóa trị.
Tuy nhiên, giới khoa học nhận định béo phì chưa giải thích trọn vẹn nguyên nhân gây bệnh. Đơn cử, trong 100 ca ung thư đại trực tràng mới, béo phì chỉ đóng vai trò nguyên nhân của khoảng 20 ca. Giáo sư Marc Gunter từ Đại học Hoàng gia London cho biết các nhà nghiên cứu đang tiếp tục tìm kiếm những tác nhân khác. Họ đặt nghi vấn vào thực phẩm siêu chế biến, hóa chất vĩnh cửu (PFAS), lạm dụng kháng sinh, nước ngọt, hóa chất diệt cỏ, ô nhiễm môi trường và sự thay đổi hệ vi sinh đường ruột. Việc hệ thống y tế nâng cao năng lực tầm soát cũng góp phần phát hiện sớm nhiều ca bệnh hơn so với trước đây.
Các chuyên gia khuyến cáo người dân chủ động thay đổi thói quen sống để phòng bệnh thay vì hoang mang trước dữ liệu mới. Giáo sư Montserrat García Closas từ ICR nhấn mạnh mọi người hoàn toàn kiểm soát được rủi ro thông qua việc duy trì cân nặng hợp lý và tích cực tập thể dục. Chỉ tính riêng hành động bỏ hút thuốc lá, cộng đồng đã đẩy lùi gần 40% gánh nặng ung thư toàn cầu.
