Bài viết thể hiện quan điểm của tác giả Ray Kuschert, một người Úc và ông Darren Chua, người Singapore đã sống ở Việt Nam hơn 10 năm. Tuổi Trẻ Online biên tập và lược dịch.
Trong một bài viết gần đây về chuyện bấm còi khi chờ đèn đỏ, tác giả cho rằng đó là biểu hiện của sự mất kiên nhẫn và thiếu kiểm soát. Nhưng nếu lùi lại một bước và nhìn từ góc độ văn hóa, câu chuyện lại khác.
Quốc gia nào cũng có “văn hóa giao thông” riêng. Khi có hệ thống luật lệ chặt chẽ, hành vi của người lái xe được định hình theo quy tắc mà họ phải tuân theo.
Bên cạnh đó, còn có một yếu tố quan trọng khác: sự nhường nhịn và tôn trọng lẫn nhau giữa những người đi đường, đôi khi không nằm trong những gì luật quy định. Chính điều này tạo nên sự khác biệt trong hành vi khi dừng đèn đỏ trong thành phố.
Với chuyện bấm còi, chúng ta cần nhìn nhận lại và hiểu đúng về văn hóa. Ở Việt Nam, tiếng còi là một dạng giao tiếp: thể hiện sự tôn trọng, quan tâm và cảnh báo an toàn. Độ dài và kiểu còi cũng nói lên nhiều điều.
Một tiếng còi dài, không ngắt quãng tương đương với một tràng chửi khi bạn làm điều gì đó nguy hiểm hoặc sai. Còn khi dừng đèn đỏ, một tiếng còi nhẹ khi chỉ còn vài giây không phải là sự thiếu kiên nhẫn, mà là lời nhắc bạn cất điện thoại đi, khởi động xe và chuẩn bị chạy.
Ngoài ra, nhiều người dừng xe ở vị trí không thể nhìn thấy đèn tín hiệu, nên đã từ lâu người ta hiểu rằng khi người ở phía sau bấm còi tức là để báo cho người phía trước biết đèn đã đổi màu. Cá nhân tôi thấy điều đó có tính hỗ trợ, thậm chí là thân thiện.
Thêm vào đó, nguyên tắc giao thông đôi khi cũng được áp dụng theo tình huống cụ thể. Có nhiều lý do cho điều này, nhưng thường dựa trên logic và hiệu quả, bởi đèn tín hiệu giao thông đôi khi không thể cải thiện tình hình.
Ví dụ, trên đoạn đường có khoảng bốn cụm đèn giao thông. Ở giao lộ chính, giao thông có thể rất ùn tắc bởi nhiều xe tải lớn đi qua đèn xanh và bị kẹt lại ngay ngã tư. Lực lượng chức năng phải vẫy xe máy đi qua đèn đỏ để vòng qua những xe tải bị kẹt. Nếu không làm vậy, xe máy có thể bị kẹt ở giao lộ hơn 30 phút.
Ở một số chỗ khác, bạn được người điều tiết giao thông vẫy cho đi khi đường nhánh không có xe.
Áp dụng cách này cho từng khu vực trong thành phố, nơi quy hoạch và vận hành hiệu quả giao nhau, bạn sẽ nhìn ra một hệ thống đang hoạt động tốt nhất có thể trong những điều kiện nhất định.
Sau một thập kỷ sống trong hệ thống này, tôi đôi khi cảm thấy khó chịu khi người ta phê phán rằng đó chỉ là “vài giây” hay “tại sao họ không tuân theo luật giao thông?”.
Hãy nghĩ đến yếu tố thời tiết và điều kiện cụ thể của từng địa phương, bạn sẽ nhìn theo cách khác.
Kể từ khi chuyển đến sống ở TP.HCM năm 2013, tôi đã rời những chuyến MRT ở Singapore để quen với yên xe Honda Lead mỗi ngày.
Mỗi buổi sáng trên đường Cộng Hòa, tôi hòa vào dòng xe đông nghịt, cảm nhận rõ nhịp sống vội vã của thành phố. Giờ cao điểm, chỉ 30 giây đèn đỏ cũng đủ khiến nhiều người sốt ruột. Ai nấy dán mắt vào bảng đếm ngược, như thể vài giây đó có thể quyết định cả một ngày.
Nhìn cảnh nhiều người bắt đầu nhích lên từ khi đèn còn “03”, tôi lại nhớ đến một chuyện cũ thời còn là sinh viên ở Đại học Deakin (Úc) năm 2007.
Hôm đó, tôi luồn lách giữa dòng xe ở Melbourne và quẹt vào một chiếc SUV, người lái xe không hề quát mắng gì. Ông chỉ bước lại gần và hỏi: “Cậu đi đâu mà vội vậy? Xe phía trước có chạy đi đâu được đâu”.
Câu hỏi đó khiến tôi thay đổi. Dù ở Melbourne hay TP.HCM, cái “được – mất” của sự vội vàng luôn là một sự đánh đổi quá lớn: mạo hiểm cả tính mạng chỉ để nhanh hơn vài giây. Một canh bạc không thể sinh lời.
Sự thiếu kiên nhẫn của mỗi người lại khiến tất cả cùng chậm lại, biến những ngã tư vốn trật tự thành điểm nghẽn và kéo dài hành trình. Mải lo “giành phần hơn” ở ngã tư, chúng ta quên mất điều quan trọng nhất: đích đến chỉ có ý nghĩa khi bạn có thể đến nơi.
Đèn đỏ không phải là trở ngại, mà là 30 giây an toàn. Không cuộc hẹn nào đáng để đánh đổi bằng cái giá lớn nhất: sự an toàn. Như một câu tục ngữ tiếng Anh nói rằng: “Thà đến muộn ở thế giới này còn hơn đến sớm ở thế giới bên kia”.
Người Việt cũng có câu: “Nhanh một giây, chậm cả đời”.
Nhịp sống có thể vội, nhưng đừng để sự vội vã làm mình mù quáng. Đèn đỏ cũng là lúc để chậm lại một chút, để chắc rằng tất cả chúng ta đều có thể về nhà an toàn với gia đình mình.
Theo số liệu từ Hiệp hội Các nhà sản xuất ô tô Việt Nam (VAMA), VinFast và Hyundai Thành Công Việt Nam (HTV), phân khúc xe gia đình cỡ nhỏ (MPV cỡ nhỏ 7 chỗ) đã có sự tăng trưởng ấn tượng theo đà khởi sắc của thị trường ô tô trong nước. Tuy nhiên, khách hàng hiện nay có xu hướng ưa chuộng xe điện hơn so với các dòng xe đốt trong trước đây.
Dẫn đầu là VinFast Limo Green với doanh số kỷ lục 16.157 xe sau 3 tháng đầu năm. Riêng trong tháng 3, mẫu xe điện này bàn giao tới 9.316 xe, chiếm hơn phân nửa thị phần toàn phân khúc. Thành tích này không chỉ giúp Limo Green giữ ngôi vương mà còn tạo ra khoảng cách gấp gần 4 lần so với mẫu xe xếp thứ hai - Mitsubishi Xpander, phản ánh xu hướng "xe điện hóa" đang phổ cập nhanh chóng trong nhóm khách hàng kinh doanh dịch vụ và gia đình.
Xếp ở vị trí thứ hai, "cựu vương" Mitsubishi Xpander dù vẫn tăng trưởng nhưng đã bị bỏ xa với doanh số lũy kế đạt 4.231 xe trong quý 1/2026. Trong đó, tháng 3 đóng góp 1.763 xe, con số chỉ bằng một phần nhỏ so với đối thủ dẫn đầu. Toyota Innova Cross giữ vị trí thứ ba nhờ màn bứt phá trong tháng cuối quý 1/2026 với 1.576 xe bán ra, nâng tổng doanh số 3 tháng đầu năm 2026 lên mức 2.519 xe.
Kế đến, Toyota Veloz Cross bộc lộ dấu hiệu hụt hơi khi chỉ đạt 2.175 xe bán ra trong quý 1/2026, với doanh số tháng 3 dừng lại ở mức 719 xe. Xếp thứ 5 trong phân khúc này là KIA Carens với tổng doanh số quý 1/2026 đạt 1.321 xe, riêng tháng 3 bàn giao 505 xe.
Ngày 8-4, trao đổi với Tuổi Trẻ Online, đại diện Đội Cảnh sát giao thông đường bộ cao tốc số 6 (Phòng 6 - Cục Cảnh sát giao thông, Bộ Công an) cho biết những ngày qua, đơn vị đã phát hiện và xử phạt nhiều trường hợp hành khách không thắt dây an toàn khi xe chạy trên các tuyến cao tốc đoạn qua tỉnh Khánh Hòa.
Các vi phạm được ghi nhận qua thiết bị giám sát trên xe khách và kiểm tra đột xuất, chủ yếu trên xe limousine và xe 16 chỗ.
Trong ngày, lực lượng chức năng lập biên bản 5 tài xế chở hành khách không thắt dây an toàn và 15 hành khách vi phạm.
Tại trạm thu phí Suối Dầu (cao tốc Nha Trang - Cam Lâm), tài xế N.V.V. (47 tuổi, trú Đồng Nai) bị xử phạt do để nhiều hành khách không thắt dây an toàn, mức phạt từ 800.000 đồng đến 1 triệu đồng. Các hành khách vi phạm cũng bị lập biên bản, mức phạt từ 350.000 đồng đến 400.000 đồng.
Cảnh sát khuyến cáo việc thắt dây an toàn không chỉ là yêu cầu bắt buộc mà còn là biện pháp bảo vệ trực tiếp tính mạng khi đi ô tô.
Hình ảnh bản vẽ mẫu xe điện mới của VinFast - Ảnh chụp màn hình
Công báo sở hữu công nghiệp phát hành ngày 15-5 xuất hiện loạt bản vẽ kiểu dáng xe máy điện mới của VinFast, trong đó đáng chú ý nhất là một mẫu xe hoàn toàn mới chưa từng được hãng hé lộ trước đây. So với các dòng Sudub, Sulad hay Subab từng ra mắt hồi đầu năm, mẫu xe mới sở hữu phong cách thiết kế khác biệt hoàn toàn.
Qua các hình ảnh đăng ký kiểu dáng, mẫu xe này mang dáng dấp của dòng maxi-scooter touring, gợi liên tưởng tới BMW C 400 GT hay Yamaha TMAX 560. Phần đầu nổi bật với cụm đèn chiếu sáng tích hợp dải đèn định vị hình chữ X cùng kính chắn gió kích thước lớn.
Nhìn từ bên hông, thân xe được vuốt cao dần về phía sau, tạo cảm giác thể thao tương tự Yamaha NVX.
Một chi tiết đáng chú ý là hình ảnh nhìn từ gầm xe cho thấy mô-tơ điện được đặt ở vị trí trung tâm thay vì tích hợp vào bánh xe. Đây là cấu hình thường xuất hiện trên các mẫu xe điện hiệu suất cao nhằm tối ưu khả năng vận hành và phân bổ trọng lượng.
Trong khi đó, khu vực sàn xe được làm phẳng, nhiều khả năng là vị trí bố trí bộ pin.
Hiện VinFast chưa công bố bất kỳ thông số kỹ thuật nào liên quan đến mẫu xe này. Tuy nhiên, dựa trên những thông tin từng được hé lộ về dải mô tô điện trước đây, không loại trừ khả năng mẫu xe mới sẽ sử dụng mô-tơ điện công suất khoảng 50kW với tốc độ tối đa có thể đạt 130km/h.
Việc sử dụng động cơ công suất lớn đồng nghĩa xe nhiều khả năng sẽ được trang bị bộ pin hoàn toàn mới, có dung lượng lớn hơn và khả năng xả điện cao nhằm đáp ứng nhu cầu vận hành mạnh mẽ cũng như duy trì quãng đường di chuyển thực tế.
Hiện tại thị trường Việt Nam gần như chỉ có Nuen N1-S là lựa chọn đáng chú ý trong nhóm xe điện phong cách mô tô thể thao. Mẫu xe này sử dụng mô-tơ điện 24kW, đạt tốc độ tối đa 130km/h và có phạm vi hoạt động khoảng 245km sau mỗi lần sạc đầy. Giá bán hiện ở mức khoảng 170 triệu đồng.
Theo kế hoạch từng được VinFast công bố hồi tháng 2 năm nay, dải mô tô điện của hãng dự kiến mở bán từ quý 4-2026. Khi ra mắt, các mẫu xe mang phong cách touring, cruiser hay sportbike nhiều khả năng sẽ chưa có đối thủ trực tiếp tại thị trường Việt Nam.
