Bài viết thể hiện quan điểm của tác giả Ray Kuschert, một người Úc và ông Darren Chua, người Singapore đã sống ở Việt Nam hơn 10 năm. Tuổi Trẻ Online biên tập và lược dịch.
Trong một bài viết gần đây về chuyện bấm còi khi chờ đèn đỏ, tác giả cho rằng đó là biểu hiện của sự mất kiên nhẫn và thiếu kiểm soát. Nhưng nếu lùi lại một bước và nhìn từ góc độ văn hóa, câu chuyện lại khác.
Quốc gia nào cũng có “văn hóa giao thông” riêng. Khi có hệ thống luật lệ chặt chẽ, hành vi của người lái xe được định hình theo quy tắc mà họ phải tuân theo.
Bên cạnh đó, còn có một yếu tố quan trọng khác: sự nhường nhịn và tôn trọng lẫn nhau giữa những người đi đường, đôi khi không nằm trong những gì luật quy định. Chính điều này tạo nên sự khác biệt trong hành vi khi dừng đèn đỏ trong thành phố.
Với chuyện bấm còi, chúng ta cần nhìn nhận lại và hiểu đúng về văn hóa. Ở Việt Nam, tiếng còi là một dạng giao tiếp: thể hiện sự tôn trọng, quan tâm và cảnh báo an toàn. Độ dài và kiểu còi cũng nói lên nhiều điều.
Một tiếng còi dài, không ngắt quãng tương đương với một tràng chửi khi bạn làm điều gì đó nguy hiểm hoặc sai. Còn khi dừng đèn đỏ, một tiếng còi nhẹ khi chỉ còn vài giây không phải là sự thiếu kiên nhẫn, mà là lời nhắc bạn cất điện thoại đi, khởi động xe và chuẩn bị chạy.
Ngoài ra, nhiều người dừng xe ở vị trí không thể nhìn thấy đèn tín hiệu, nên đã từ lâu người ta hiểu rằng khi người ở phía sau bấm còi tức là để báo cho người phía trước biết đèn đã đổi màu. Cá nhân tôi thấy điều đó có tính hỗ trợ, thậm chí là thân thiện.
Thêm vào đó, nguyên tắc giao thông đôi khi cũng được áp dụng theo tình huống cụ thể. Có nhiều lý do cho điều này, nhưng thường dựa trên logic và hiệu quả, bởi đèn tín hiệu giao thông đôi khi không thể cải thiện tình hình.
Ví dụ, trên đoạn đường có khoảng bốn cụm đèn giao thông. Ở giao lộ chính, giao thông có thể rất ùn tắc bởi nhiều xe tải lớn đi qua đèn xanh và bị kẹt lại ngay ngã tư. Lực lượng chức năng phải vẫy xe máy đi qua đèn đỏ để vòng qua những xe tải bị kẹt. Nếu không làm vậy, xe máy có thể bị kẹt ở giao lộ hơn 30 phút.
Ở một số chỗ khác, bạn được người điều tiết giao thông vẫy cho đi khi đường nhánh không có xe.
Áp dụng cách này cho từng khu vực trong thành phố, nơi quy hoạch và vận hành hiệu quả giao nhau, bạn sẽ nhìn ra một hệ thống đang hoạt động tốt nhất có thể trong những điều kiện nhất định.
Sau một thập kỷ sống trong hệ thống này, tôi đôi khi cảm thấy khó chịu khi người ta phê phán rằng đó chỉ là “vài giây” hay “tại sao họ không tuân theo luật giao thông?”.
Hãy nghĩ đến yếu tố thời tiết và điều kiện cụ thể của từng địa phương, bạn sẽ nhìn theo cách khác.
Kể từ khi chuyển đến sống ở TP.HCM năm 2013, tôi đã rời những chuyến MRT ở Singapore để quen với yên xe Honda Lead mỗi ngày.
Mỗi buổi sáng trên đường Cộng Hòa, tôi hòa vào dòng xe đông nghịt, cảm nhận rõ nhịp sống vội vã của thành phố. Giờ cao điểm, chỉ 30 giây đèn đỏ cũng đủ khiến nhiều người sốt ruột. Ai nấy dán mắt vào bảng đếm ngược, như thể vài giây đó có thể quyết định cả một ngày.
Nhìn cảnh nhiều người bắt đầu nhích lên từ khi đèn còn “03”, tôi lại nhớ đến một chuyện cũ thời còn là sinh viên ở Đại học Deakin (Úc) năm 2007.
Hôm đó, tôi luồn lách giữa dòng xe ở Melbourne và quẹt vào một chiếc SUV, người lái xe không hề quát mắng gì. Ông chỉ bước lại gần và hỏi: “Cậu đi đâu mà vội vậy? Xe phía trước có chạy đi đâu được đâu”.
Câu hỏi đó khiến tôi thay đổi. Dù ở Melbourne hay TP.HCM, cái “được – mất” của sự vội vàng luôn là một sự đánh đổi quá lớn: mạo hiểm cả tính mạng chỉ để nhanh hơn vài giây. Một canh bạc không thể sinh lời.
Sự thiếu kiên nhẫn của mỗi người lại khiến tất cả cùng chậm lại, biến những ngã tư vốn trật tự thành điểm nghẽn và kéo dài hành trình. Mải lo “giành phần hơn” ở ngã tư, chúng ta quên mất điều quan trọng nhất: đích đến chỉ có ý nghĩa khi bạn có thể đến nơi.
Đèn đỏ không phải là trở ngại, mà là 30 giây an toàn. Không cuộc hẹn nào đáng để đánh đổi bằng cái giá lớn nhất: sự an toàn. Như một câu tục ngữ tiếng Anh nói rằng: “Thà đến muộn ở thế giới này còn hơn đến sớm ở thế giới bên kia”.
Người Việt cũng có câu: “Nhanh một giây, chậm cả đời”.
Nhịp sống có thể vội, nhưng đừng để sự vội vã làm mình mù quáng. Đèn đỏ cũng là lúc để chậm lại một chút, để chắc rằng tất cả chúng ta đều có thể về nhà an toàn với gia đình mình.
Tôi thấy rất nhiều người nói xăng E10 có cồn ethanol, đặc tính hút ẩm nên khuyên phải mua chai phụ gia để đổ thêm vào xăng nhằm hút ẩm, chống tách nước. Nhưng tôi quan tâm là, nếu hơi ẩm có sẵn trong bình xăng kín, thì "hút" đi đâu được? Vì cuối cùng hỗn hợp xăng, không khí đó vẫn đi vào buồng đốt. Và trước nay nếu đổ xăng 95 thì cũng có một lượng không khí, cũng có sẵn hơi nước trong không khí đó.
Vậy thực sự chuyện này thế nào, có cần thiết đổ phụ gia không hay đây chỉ là chiêu quảng cáo bán hàng. Nhờ mọi người phân tích. Xin cảm ơn.
Tình huống xảy ra ở hồ Grapevine, Texas, khiến chiếc bán tải điện hỏng ngay dưới nước, còn người lái nó xuống nước đã bị cảnh sát bắt giữ. Đây cũng là trường hợp mới nhất trong danh sách ngày càng dài các chủ xe Cybertruck tin tưởng quá mức vào lời tuyên bố của Elon Musk về khả năng lội nước của chiếc xe và phải trả giá cho điều đó.
Sở Cảnh sát Grapevine chia sẻ vụ việc trên mạng xã hội ngày 19/5. Cảnh sát và cứu hỏa đã được điều động đến bến thuyền Katie’s Woods Park tại hồ Grapevine vào tối 18/5, nơi một chiếc Tesla Cybertruck nổi trên mặt nước.
Người lái xe nói với cảnh sát rằng anh ta cố tình lái chiếc Cybertruck xuống hồ để sử dụng chế độ lội nước (Wade Mode). Chiếc xe bị hỏng và ngập nước. Những người trên xe bỏ lại chiếc bán tải điện, và đội cứu hộ trên sông đã phải giúp trục vớt xe lên khỏi hồ.
Người lái xe đã bị bắt với cáo buộc điều khiển phương tiện trong khu vực cấm của công viên/hồ, không có giấy đăng ký thuyền hợp lệ và vi phạm nhiều quy định về thiết bị an toàn đường thủy. Hiện người này vẫn bị giam giữ.
Vấn đề ở đây là những người sở hữu Cybertruck vẫn tin tưởng Elon Musk về khả năng vượt nước của chiếc xe.
Năm 2022, trước khi Cybertruck được đưa vào sản xuất, Musk tuyên bố chiếc xe sẽ đủ khả năng hoạt động như một chiếc thuyền và vượt qua sông, hồ và thậm chí cả biển.
"Cybertruck sẽ có khả năng chống nước đủ để hoạt động như một chiếc thuyền trong thời gian ngắn, cho phép nó vượt qua sông, hồ và thậm chí cả những vùng biển không quá động", Musk viết trên tài khoản mạng xã hội ngày 29/9/2022.
Musk còn nói thêm rằng mục tiêu là để Cybertruck có thể vượt qua vùng nước giữa Starbase của SpaceX và đảo South Padre ở Texas - một khoảng cách khoảng 360 m.
Không điều nào trong số đó trở thành hiện thực. Thay vào đó, Cybertruck có chế độ lội nước giúp tăng áp suất cho bộ pin và nâng chiều cao xe, nhưng chỉ hỗ trợ độ sâu lội nước tối đa khoảng 812 mm tính từ đáy lốp. Điều đó được thiết kế để vượt qua một con suối cạn chứ không phải lái xe xuống hồ.
Năm 2025, một chiếc Cybertruck ở Truckee, California, bị sa lầy sau khi chủ sở hữu kích hoạt chế độ này và lái xe xuống nước. Cảnh sát California đã phải hỗ trợ trục vớt và bình luận một câu đáng nhớ rằng "Chế độ lội nước không phải là chế độ tàu ngầm".
Trước đó, một chiếc Tesla Cybertruck bị chìm ở cảng Ventura, California, khi đang hạ thủy một chiếc môtô nước, phải cần đến sự hỗ trợ của lực lượng cứu hỏa, cảnh sát cảng và lực lượng bảo vệ bờ biển.
Chính quyền hạt Montgomery (bang Maryland, Mỹ) vừa triển khai loạt camera bắn tốc độ di động thế hệ mới với ngoại hình khác thường, khiến nhiều người liên tưởng đến mẫu xe điện Tesla Cybertruck.
Theo Carscoops, 6 thiết bị đầu tiên đã được đưa vào hoạt động dưới dạng các rơ moóc cỡ lớn, mang thiết kế góc cạnh, thân màu bạc và dáng thấp bè. Người dân địa phương nhanh chóng đặt biệt danh cho chúng là “camera Cybertruck” vì ngoại hình giống một phương tiện bọc thép thu nhỏ hơn là thiết bị giao thông.
Các thiết bị này do Công ty Vitronic (Đức) sản xuất, có tên chính thức là Poliscan Enforcement Trailer. Điểm đáng chú ý là phần kính phía trước được chế tạo theo tiêu chuẩn chống đạn. Đại diện chính quyền quận cho biết quyết định này được đưa ra sau khi các camera trước đây từng bị phá hoại.
Nhà sản xuất cũng khẳng định thiết bị được thiết kế với khả năng bảo vệ tối ưu trước các hành vi phá hoại, cho phép hoạt động bền bỉ trong nhiều điều kiện khác nhau.
Không chỉ thay đổi về thiết kế, hệ thống mới còn nâng cấp mạnh về cách vận hành. Khác với các camera di động trước đây cần xe chuyên dụng và nhân viên túc trực, các rơ moóc mới có thể hoạt động hoàn toàn độc lập. Lực lượng chức năng có thể giám sát từ xa, linh hoạt di chuyển và triển khai tại các tuyến đường có nguy cơ tai nạn cao.
Đây là một phần trong kế hoạch mở rộng giám sát giao thông quy mô lớn tại địa phương. Tổng cộng, hạt Montgomery dự kiến bổ sung 140 camera tốc độ, bao gồm 96 thiết bị di động nhỏ hơn và 38 camera cố định tại khu vực trường học. Ngoài ra, 76 camera đèn đỏ cũng sẽ được lắp đặt thêm.
Về mức xử phạt, quy định hiện hành vẫn được giữ nguyên. Người lái xe vượt quá tốc độ cho phép từ 19 - 24km/h sẽ bị phạt 40 USD (1,1 triệu đồng). Nếu vượt quá 64km/h, mức phạt tăng lên 425 USD (11,2 triệu đồng). Đáng chú ý, trong các khu vực thi công, mức phạt tối đa có thể lên tới 1.000 USD (26,3 triệu đồng).
Việc triển khai các thiết bị mới được kỳ vọng giúp nâng cao hiệu quả kiểm soát tốc độ, đặc biệt tại những khu vực thường xuyên xảy ra vi phạm và tai nạn giao thông.
