Chiều 22-4, Phó thủ tướng thường trực Phạm Gia Túc làm việc với các bộ ngành, TP Hà Nội, TP.HCM về việc triển khai dự án đường sắt tốc độ cao Bắc – Nam và các dự án đường sắt do Bộ Xây dựng quản lý; các dự án đường sắt đô thị tại Hà Nội, TP.HCM.
Kết luận cuộc họp, Phó thủ tướng thường trực Phạm Gia Túc yêu cầu đặc biệt lưu ý tới vấn đề chuyển giao công nghệ, đào tạo nguồn nhân lực, tiến tới sớm tự chủ về công nghệ, bao gồm cả phát triển ngành công nghiệp đường sắt.
Ông nhắc lại trong quá trình triển khai một số dự án đường sắt đô thị, do sử dụng các công nghệ khác nhau, tiêu chuẩn, quy chuẩn chưa rõ ràng, chưa thống nhất dẫn đến không kết nối được. Những điều này cần tránh lặp lại trong triển khai dự án đường sắt tốc độ cao Bắc – Nam và các dự án đường sắt khác.
Ông giao các bộ, ngành liên quan phối hợp chặt chẽ nhằm sớm hoàn thiện, báo cáo, phê duyệt áp dụng các quy chuẩn, tiêu chuẩn kỹ thuật về đường sắt tốc độ cao Bắc – Nam. Yêu cầu đặt ra là bảo đảm đồng bộ, hiện đại theo chuẩn của các nước phát triển.
Đây là cơ sở để lựa chọn công nghệ, đơn vị tư vấn, nhà thầu, gắn với điều kiện tiên quyết là chuyển giao công nghệ thực chất, hướng tới phát triển công nghiệp đường sắt, làm sao tỉ lệ nội địa hóa ngày càng tăng cao, tiến tới từng bước tự chủ chiến lược trong lĩnh vực này.
“Dự án đường sắt tốc độ cao Bắc – Nam đang ở giai đoạn rất quan trọng chuẩn bị lựa chọn đơn vị tư vấn, nhà thầu. Chính phủ sẽ chịu trách nhiệm về việc lựa chọn này trên cơ sở đề xuất của Bộ Xây dựng và các bộ, ngành có liên quan”, Phó thủ tướng thường trực nói.
Về hành lang pháp lý, ông Phạm Gia Túc đề nghị Bộ Xây dựng, Bộ Tư pháp, cùng các bộ, ngành tiếp tục hoàn thiện quy định, cắt giảm tối đa các thủ tục hành chính, điều kiện kinh doanh phù hợp với điều kiện thực tế.
Liên quan đến nguồn vốn đầu tư, cần có kế hoạch chủ động, đa dạng hóa từ ngân sách nhà nước, vốn ODA đến đầu tư tư nhân, hợp tác công – tư và phải cụ thể đến từng dự án.
Phó thủ tướng thường trực nhấn mạnh tầm quan trọng của tuyến Lào Cai – Hà Nội – Hải Phòng và Đồng Đăng – Hà Nội. Trong đó khi triển khai tuyến Lào Cai – Hà Nội – Hải Phòng phải bảo đảm an toàn tuyệt đối trong trường hợp có biến động về địa chất, thiên tai, chú ý cảnh quan hai bên tuyến đường sắt.
Ông đề nghị các địa phương có các dự án đường sắt đi qua triển khai ngay phương án giải phóng mặt bằng, tái định cư ở những khu vực đã xác định được hướng tuyến, mốc giới, đồng thời sẵn sàng thực hiện ngay khi dự án đường sắt tốc độ cao Bắc – Nam được phê duyệt.
Về triển khai các dự án đường sắt đô thị tại Hà Nội, TP.HCM, Phó thủ tướng thường trực yêu cầu cần có phương án khắc phục sự khác biệt về quy chuẩn, tiêu chuẩn kỹ thuật để tạo sự kết nối đồng bộ.
Theo báo cáo của Bộ Xây dựng, đến nay dự án đường sắt tốc độ cao Bắc – Nam đã hoàn thành báo cáo nghiên cứu tiền khả thi; lập đề cương nhiệm vụ, dự toán, hồ sơ mời thầu gói thầu tư vấn lập báo cáo nghiên cứu khả thi.
Các địa phương, EVN đang rà soát, kiểm đếm khối lượng giải phóng mặt bằng, di dời đường điện, triển khai xây dựng khu tái định cư…
Thứ trưởng Bộ Xây dựng Bùi Xuân Dũng cho biết nhiệm vụ hết sức quan trọng hiện nay của dự án là lựa chọn đơn vị tư vấn lập báo cáo nghiên cứu khả thi; đối tác cung cấp và chuyển giao công nghệ.
Trong khi đó Phó chủ tịch UBND TP.HCM Bùi Xuân Cường đề nghị Bộ Xây dựng sớm bàn giao mốc giới, hành lang tuyến đường sắt tốc độ cao Bắc – Nam để xác định chồng lấn ranh giới với các dự án giao thông trọng điểm khác của thành phố.
Đồng thời cần sớm có phương án thiết kế, kiến trúc ga cuối của tuyến đường sắt này để thành phố chuẩn bị phương án phát triển đô thị, dịch vụ theo hướng tuyến giao thông (TOD).
Lãnh đạo Hà Nội, TP.HCM cũng mong các bộ sớm hoàn thiện bộ quy chuẩn, tiêu chuẩn quốc gia về đường sắt đô thị để áp dụng thống nhất, đồng bộ trên cả nước. Bộ Tài chính rà soát để sớm báo cáo Chính phủ về nhiệm vụ đầu tư Tổ hợp công nghiệp đường sắt. Đây là căn cứ để các địa phương khuyến khích sự tham gia của nhà đầu tư, doanh nghiệp trong nước vào các dự án đường sắt đô thị.
Giữa dòng kênh Đôi (TP.HCM) tồn tại một đình cổ hơn 150 năm tuổi - từng được vua Tự Đức ban sắc phong và là cơ sở hoạt động của Công hội bí mật. Ít ai ngờ, giữa đô thị sầm uất, vẫn có một "cù lao lịch sử" lưu giữ gần như nguyên vẹn dấu tích Sài Gòn xưa. Đó là đình Bình Đông (ở quận 8 cũ).
Chiều đầu tháng 5.2026, trong cái nắng đặc trưng của TP.HCM, xuôi theo những cung đường uốn lượn, phóng viên Thanh Niên men theo rạch Bà Tàng để tìm đến một cù lao nhỏ và khám phá rõ hơn về ngôi đình này.
Người dân địa phương khi được hỏi đều không thể xác định chính xác thời điểm đình được xây dựng. Họ chỉ biết rằng đình đã tồn tại từ xa xưa, ban đầu chỉ là một ngôi nhà lá đơn sơ nơi dân làng tụ họp, cúng bái và sinh hoạt cộng đồng.
Theo ghi chép trong Gia Định thành thông chí của tác giả Trịnh Hoài Đức, đình Bình Đông đã được ban sắc phong vào năm Tự Đức ngũ niên (1853). Điều này đồng nghĩa ngôi đình phải được dựng lên trước thời điểm này.
Sắc phong cho Thần Thành hoàng bổn cảnh của thôn Bình Đông, huyện Tân Long mang niên đại ngày 29.11 âm lịch năm Nhâm Tý (tức 8.1.1853), minh chứng rõ nét cho bề dày lịch sử của công trình.
Thủ từ của đình Bình Đông chia sẻ: "Sắc phong của vua được thờ ở chính điện, không ai dám mở ra xem. Chỉ có lễ Kỳ Yên (cầu an), đình thực hiện nghi thức vén rèm, xịt dầu thơm cho sắc phong như một cách gìn giữ, chăm chút báu vật. Sau khi bế mạc lễ Kỳ Yên, sẽ hạ rèm đỏ và bảo quản sắc phong phía sau rèm".
Trải qua thời gian, đình nhiều lần được trùng tu. Đến năm 1922, đình được nâng cấp với mái ngói, vách ván, cột kèo gỗ theo phong cách đình Nam bộ đặc trưng.
Biến cố lịch sử năm 1968 khiến đình Bình Đông bị tàn phá nặng nề. Sau đó, đình được xây dựng lại bằng kết cấu bê tông cốt thép nhưng vẫn giữ nguyên kiến trúc truyền thống.
Tổng thể công trình gồm võ ca và chính điện nằm trung tâm, 2 bên là Đông lang, Tây lang cùng nhà Nghĩa từ..., là bố cục quen thuộc của đình làng Nam bộ.
Điểm nhấn đặc biệt của đình nằm ở hệ thống hiện vật bên trong chính điện. Các khám thờ, Tả Hữu ban, Hội đồng được chạm thủng viền quanh với hình ảnh rồng vờn châu, tứ linh... đầy tính nghệ thuật.
Những bao lam chạm khắc tinh xảo trên gỗ quý với hình mai, lan, cúc, trúc, mẫu đơn, sóc..., càng làm nổi bật giá trị mỹ thuật truyền thống. Đáng chú ý, bức hoành phi Bình Đông Đình treo tại cửa chính điện vẫn còn được lưu giữ nguyên vẹn.
Không chỉ là một ngôi đình cổ linh thiêng, đình Bình Đông còn gắn liền với những dấu mốc quan trọng của lịch sử cách mạng.
Tài liệu ở đình Bình Đông giới thiệu: "Năm 1920, người công nhân Tôn Đức Thắng (sau này là Chủ tịch nước) đã thành lập Công hội bí mật - tổ chức đầu tiên của giai cấp công nhân Việt Nam.
Người đã chọn đình Bình Đông là nơi hội họp, sinh hoạt của công hội những năm 1920 - 1925 và Hội Việt Nam Cách mạng Thanh niên 1927 - 1929. Đình Bình Đông cũng là một cơ sở cách mạng trong thời kỳ chống Mỹ".
Bên cạnh giá trị lịch sử, đình Bình Đông còn lưu giữ đời sống văn hóa tâm linh đặc sắc của người dân Nam bộ. Hằng năm, lễ Kỳ Yên diễn ra vào ngày 12, 13 và 14.2 âm lịch với đầy đủ nghi thức truyền thống.
Chia sẻ với chúng tôi, thủ từ đình Bình Đông cho hay: "Bà con tin đình linh thiêng nên năm nào cũng ghé thăm. Có người cầu xong, công việc thuận lợi thì quay lại tạ lễ".
Với những giá trị tiêu biểu về lịch sử và văn hóa, đình Bình Đông đã được Bộ Văn hóa (nay là Bộ Văn hóa - Thể thao và Du lịch) công nhận là di tích lịch sử - văn hóa cấp quốc gia năm 1997.
Gần 2 thế kỷ trôi qua, đình Bình Đông - ngôi đình cổ hiếm hoi ở TP.HCM tồn tại giữa dòng kênh Đôi lặng lẽ giữ lại ký ức Sài Gòn xưa như "điểm chạm quá khứ" mà không phải ai cũng biết rõ.
Sáng 26/5, Công an TPHCM khám nghiệm hiện trường, điều tra vụ cháy tại nhà máy Tôn Hoa Sen Phú Mỹ.
Theo thông tin ban đầu, hơn 22h ngày 25/5, hỏa hoạn bất ngờ bùng lên tại nhà xưởng của nhà máy Tôn Hoa Sen nằm trên đường 1B, Khu công nghiệp Phú Mỹ 1 (phường Phú Mỹ).
Lực lượng chữa cháy tại chỗ của công ty nhanh chóng triển khai các phương án chữa cháy, nhưng bất thành. Nhân viên của các công ty lân cận cũng kéo vòi nước, hỗ trợ dập lửa.
Ngọn lửa lan nhanh, bao trùm cả khu nhà xưởng rộng hàng trăm m2.
Nhận tin báo, Cảnh sát PCCC (PC07, Công an TPHCM) huy động xe chữa cháy cùng cán bộ đến hiện trường, triển khai các mũi chữa cháy, ngăn cháy lan.
Đến gần 23h, đám cháy được dập tắt. Hiện, công an thống kê thiệt hại và điều tra nguyên nhân.
Trong tối 3/7, Đồn Biên phòng Cô Tô phát tín hiệu pháo hiệu cảnh báo, phối hợp cùng chính quyền rà soát, kiểm đếm phương tiện. Đến nay, 452 tàu thuyền và 33 nhà bè tại đặc khu đã di chuyển vào vị trí tránh trú. 45 nhà yếu được gia cố.
Đặc khu đã đưa 3.147 người về đất liền, 2.011 khách còn lại được hướng dẫn biện pháp bảo đảm an toàn tại nơi lưu trú. Khoảng 700 cán bộ, chiến sĩ cùng phương tiện cứu hộ, máy phát điện, áo phao được huy động sẵn sàng xử lý tình huống.
Trước đó, lực lượng chức năng ở Cô Tô đã cứu sống 7 thuyền viên trên tàu cá gặp nạn do giông lốc trên biển vào rạng sáng 3/7.
Tại Vân Đồn, UBND đặc khu họp chỉ đạo các phòng chuyên môn phối hợp với 27 trưởng thôn, khu kiểm đếm phương tiện, rà soát lồng bè nuôi trồng thủy sản của 102 doanh nghiệp, hợp tác xã. Chính quyền yêu cầu di dời người trên các nhà bè vào bờ, không để người ở lại khi bão đổ bộ.
Đến chiều tối 3/7, 1.348 tàu cá và phương tiện vận tải tại Vân Đồn đã vào nơi neo đậu. 829 trong tổng số 3.950 người đã di chuyển vào vị trí an toàn. Địa phương tiếp tục di dời số người còn lại.
Đối với 3.321 khách du lịch tại các tuyến đảo Quan Lạn, Minh Châu, Ngọc Vừng, chính quyền thông báo diễn biến bão và khuyến cáo biện pháp bảo đảm an toàn tại nơi lưu trú.
Theo Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn quốc gia, bão vào vịnh Bắc Bộ và bắt đầu ảnh hưởng khu vực đất liền từ trưa 4/7.
Theo kịch bản có xác suất cao nhất, vịnh Bắc Bộ, gồm Bạch Long Vĩ, Vân Đồn, Cô Tô, Cát Hải và Hòn Dấu sẽ có gió mạnh cấp 8-9, giật cấp 11, sóng cao 2-4 m. Từ trưa 4/7, ven biển Quảng Ninh, Hải Phòng và Hưng Yên có gió mạnh cấp 6-7, vùng gần tâm bão cấp 8, giật cấp 10; sóng cao 2-3 m kết hợp nước dâng 0,2-0,4 m có thể gây ngập cục bộ tại các cửa sông và vùng trũng thấp ven biển.
