Thị trưởng Moscow Sergey Sobyanin tuyên bố quân đội Ukraine đã phóng hàng loạt máy bay không người lái (UAV) về phía Moscow vào rạng sáng nay 26/6, trong bối cảnh Kiev tiếp tục tăng cường các cuộc tấn công nhằm vào thủ đô của Nga.
Theo ông Sobyanin, tính đến 5h45 giờ địa phương, ít nhất 39 máy bay không người lái đã bị bắn hạ khi đang tiếp cận thủ đô Moscow. Đợt máy bay không người lái đầu tiên bắt đầu một giờ trước đó, vào khoảng 2h30.
Hiện chưa có thông tin về việc có mục tiêu nào bị tấn công hay không. Các đội cứu hộ đang đánh giá thiệt hại do mảnh vỡ máy bay không người lái gây ra.
Các cuộc tấn công mới nhất nhằm vào Moscow diễn ra chỉ một tuần sau đợt tấn công bằng máy bay không người lái quy mô lớn nhất của Ukraine vào thủ đô của Nga kể từ đầu xung đột, với thiệt hại lớn tại nhà máy lọc dầu Moscow.
Reuters dẫn nguồn tin cho biết nhà máy lọc dầu lớn nhất của Moscow khó có thể hoạt động trở lại trong năm nay sau khi bị hư hại nặng nề.
Ukraine ngày càng triển khai nhiều máy bay không người lái tự sản xuất để tấn công các mục tiêu sâu bên trong lãnh thổ Nga, đặc biệt là các cơ sở liên quan đến lọc dầu, hậu cần và sản xuất quốc phòng.
Trong bài phát biểu trực tuyến hôm 24/6, Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky tuyên bố ông đã “chỉ thị cho các cơ quan tình báo và quân đội hành động phủ đầu chống lại các cơ sở mà Nga sử dụng để mở rộng hoạt động quân sự của họ”.
Tuyên bố được đưa ra trong bối cảnh Ukraine mở rộng các cuộc tấn công vào cơ sở hạ tầng năng lượng nhằm gây sức ép buộc Moscow ngồi vào bàn đàm phán.
Vào cuối tuần qua, quân đội Ukraine đã thực hiện một loạt cuộc tấn công mạnh vào các mục tiêu quân sự của Nga tại bán đảo Crimea. Các mục tiêu bao gồm các trạm phân phối ga, cảng dầu, hệ thống phòng không và cơ sở hạ tầng hậu cần.
Ngoài ra, Kiev cũng thực hiện các cuộc tấn công thường xuyên vào ngành nhiên liệu và năng lượng của Nga.
Tổng thống Nga Vladimir Putin đã chỉ thị cho chính phủ và Bộ Quốc phòng Nga thực hiện các biện pháp nhằm giảm thiểu về mức bằng không hậu quả từ các cuộc tấn công của Ukraine vào cơ sở hạ tầng.
“Chúng ta có thể thấy rằng khi tình hình tại mặt trận đang xấu đi nhanh chóng đối với Ukraine và khi đối phương mất dần lãnh thổ này đến lãnh thổ khác, họ đã áp dụng chiến thuật tấn công vào các cơ sở hạ tầng của chúng ta. Họ đang cố gắng làm gián đoạn nguồn cung cấp năng lượng và gây ảnh hưởng đến mùa du lịch”, Tổng thống Putin phát biểu tại một cuộc họp trực tuyến ngày 23/6.
Tổng thống Zelensky dẫn thông tin tình báo quân sự cho biết Nga đang biến Moscow thành một “pháo đài” phòng không kiên cố, khi thủ đô của Nga được các hệ thống tên lửa tiên tiến nhất bảo vệ.
Theo ông Zelensky, các hệ thống phòng không S-400 và S-500, với sự hỗ trợ của các hệ thống phòng không Pantsir, đã được triển khai xung quanh khu vực Moscow để bảo vệ thành phố khỏi các mối đe dọa trên không.
Ông Zelensky cho biết Nga đang tập trung thêm các hệ thống phòng không về phía thủ đô Moscow, vùng Valdai, khu vực có nơi ở của các lãnh đạo cao nhất của Nga, và cây cầu bắc qua eo biển Kerch nối bán đảo Crimea và đất liền Nga. Điều này đồng nghĩa với việc Nga phải cắt giảm các hệ thống phòng không ở các hướng khác.
Tin Gốc: Dân Trí
Lễ duyệt binh Ngày Chiến thắng của Nga đã diễn ra tại Quảng trường Đỏ ở Moskva hôm 9/5 như thường lệ. Tuy nhiên, đây là lần đầu tiên sau gần hai thập kỷ, xe tăng và các khí tài quân sự khác không xuất hiện trong lễ kỷ niệm ngày Liên Xô đánh bại phát xít Đức trong Thế chiến II.
Trong cuộc họp báo ngày 9/5, Tổng thống Vladimir Putin thừa nhận một trong những lý do các khí tài quân sự không xuất hiện trong lễ Duyệt binh Chiến thắng năm nay là do "các lo ngại về an ninh", bên cạnh yêu cầu tác chiến ở chiến trường.
Trong các lễ Duyệt binh Chiến thắng trước đây, Nga thường xuyên phô diễn đội hình xe tăng, thiết giáp, tên lửa đạn đạo xuyên lục địa trên Quảng trường Đỏ, kể cả trong thời điểm quân đội nước này dồn lực cho chiến dịch tấn công ở Ukraine.
Nhưng tình hình năm nay đã có sự thay đổi rõ rệt, khi Ukraine phát triển các loại máy bay không người lái (UAV) có thể tập kích sâu hàng nghìn km bên trong lãnh thổ Nga. Trong cuộc tập kích đêm 6/5, UAV Ukraine đã nhắm vào tổ hợp sản xuất và hậu cần Nara ở thị trấn Naro-Fominsk, cách thủ đô Moskva khoảng 70 km về phía tây nam. Đây là cơ sở trực thuộc Bộ Quốc phòng Nga, có diện tích 2 km2 và được sử dụng để cất trữ, phân phối vật tư quân sự.
Nga cho rằng đội hình hàng trăm xe tăng, thiết giáp và xe chở tên lửa tại các khu vực tập kết cho lễ kỷ niệm sẽ có nguy cơ trở thành mục tiêu cho các cuộc tấn công bằng UAV Ukraine.
Trong thời gian chuẩn bị cho sự kiện, dịch vụ Internet di động tại Moskva và St. Petersburg đã bị cắt với lý do an ninh, dường như để ngăn UAV Ukraine sử dụng sóng di động Nga phục vụ mục tiêu dẫn đường. Một lượng lớn các hệ thống phòng không đã được điều tới từ các vùng xa xôi của đất nước để bảo vệ cho buổi lễ.
Một ngày trước lễ duyệt binh, thỏa thuận ngừng bắn ba ngày và trao đổi 1.000 tù binh giữa Nga và Ukraine do Tổng thống Mỹ Donald Trump công bố đã làm giảm bớt nỗi lo về nguy cơ tấn công của Ukraine. Ông Trump nói thêm rằng việc tạm dừng giao tranh có thể là "sự khởi đầu cho hồi kết" của cuộc chiến đã kéo dài sang năm thứ năm.
Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky cho biết Ukraine đồng ý ngừng bắn vì muốn giải cứu tù binh. Ông đồng thời ban hành một sắc lệnh "cho phép" cuộc duyệt binh diễn ra, trong đó cam kết rằng Quảng trường Đỏ sẽ không bị tấn công.
"Quảng trường Đỏ ít quan trọng đối với chúng tôi hơn là mạng sống của các tù binh Ukraine đang chờ được trở về nhà", ông viết trên Telegram.
Phát ngôn viên Điện Kremlin Dmitry Peskov đã mô tả sắc lệnh của ông Zelensky là "điều ngớ ngẩn". "Chúng tôi không cần sự cho phép của bất kỳ ai để tự hào về Ngày Chiến thắng của mình", ông Peskov nói với các phóng viên.
Dù vậy, các nhà bình luận của Economist cho rằng nỗi lo an ninh từ nguy cơ tấn công của Ukraine đã phủ bóng lên ngày lễ vốn để tôn vinh sức mạnh quân sự của nước Nga, phản ánh bước lùi của Moskva trên chiến trường cũng như hiệu quả ngày càng tăng từ các cuộc tấn công tầm xa của Ukraine.
"Các cuộc duyệt binh thường là sự kiện để phô diễn sức mạnh và lòng dũng cảm, nhưng nếu nó được tổ chức với quy mô hạn chế và bị phá sóng Internet, đó là biểu hiện của cảm giác lo âu", Alexander Baunov, thành viên Trung tâm Carnegie Nga - Á Âu ở Berlin, nhận định.
Lần đầu tiên sau gần ba năm chiến sự, quyền chủ động trong cuộc chiến dường như đã nghiêng về phía Ukraine. Bản đồ mà Viện Nghiên cứu Chiến tranh (ISW) công bố cho thấy Nga đã mất quyền kiểm soát 113 km2 lãnh thổ trong 30 ngày qua. Đây là lần đầu tiên lực lượng Nga bị đẩy lùi kể từ tháng 8/2024.
"Nhìn tổng thể, có cảm giác cuộc chiến đang tới bước ngoặt. Nếu Nga vẫn không đạt được kết quả sau những nỗ lực đã bỏ ra, tôi sẽ không ngạc nhiên nếu thấy một số mặt trận bắt đầu đổ vỡ", Lawrence Freedman, giáo sư danh dự về nghiên cứu chiến tranh tại Đại học Hoàng gia London, nhận định.
Nga hiện không công bố số liệu thương vong trên chiến trường, nhưng hồi tháng 3, Tổng thống Zelensky cho biết số lính Nga thiệt mạng gần gấp đôi số bị thương.
Tỷ lệ tử vong so với bị thương dường như đang tăng lên vì ước tính 80% thương vong hiện nay là do các drone góc nhìn thứ nhất (FPV) gây ra. Đây là loại drone gắn thuốc nổ, được điều khiển theo góc nhìn người lái để săn tìm binh sĩ đối phương và khiến việc sơ tán thương binh trở nên đầy rủi ro.
Lính Nga phàn nàn rằng các drone của Ukraine gần như không phát ra tiếng động cho đến khi chúng lao xuống tấn công. Chúng sử dụng trí tuệ nhân tạo và được điều khiển bằng cáp quang để vô hiệu hóa các hệ thống gây nhiễu.
Alexy Chadayev, giám đốc một cơ sở phát triển và thử nghiệm drone ở thành phố Veliky Novgorod của Nga, tháng trước cho hay Nga đã "đánh mất vị thế" trong cuộc chiến drone với Ukraine trong 6 tháng qua và gặp khó khăn lớn trong việc đưa lực lượng tới gần tiền tuyến.
"Chúng tôi đang đối mặt vấn đề nghiêm trọng về việc điều khiển drone ở giai đoạn cuối. Hiện tới 90% tổn thất về drone của chúng tôi xảy ra ở giai đoạn này", ông Chadayev.
Nga cũng buộc phải hạn chế quy mô các đoàn xe vận tải tại Donetsk để tránh bị phát hiện. Mỗi lần chỉ hai xe tải được phép di chuyển cùng nhau, nhằm tránh nguy cơ bị drone Ukraine phát hiện và tập kích.
Ông Freedman cho rằng "vùng chết" do drone tạo ra hiện kéo dài khoảng 20 km tính từ tiền tuyến và đang ngày càng mở rộng sâu vào hậu phương Nga. Nga bị ảnh hưởng nhiều hơn Ukraine bởi họ là bên đang tìm cách tiến công.
Với Ukraine, phá hủy hệ thống hậu cần và khả năng hỗ trợ cho các đợt tấn công của Nga là lựa chọn hiệu quả hơn nhiều so với việc tiêu diệt số ít binh sĩ trực tiếp chiến đấu ngoài mặt trận.
Ở sâu phía sau tiền tuyến, Nga ngày càng chịu nhiều thiệt hại từ các drone tầm trung của Ukraine, có tầm hoạt động khoảng 50-300 km. Tổng thống Zelensky gần đây nói rằng số lượng drone loại này được Ukraine mua sắm từ đầu năm tới nay đã cao gấp 5 lần cả năm 2025.
Mục tiêu tấn công bao gồm các kho đạn, kho chứa drone, sở chỉ huy, bệ phóng tên lửa phòng không, radar và các điểm tập kết binh sĩ cùng xe bọc thép.
Bên cạnh đó, Moskva còn phải đối mặt các chiến dịch tập kích tầm xa của Ukraine với quy mô, tầm hoạt động và cường độ ngày càng lớn ngay trong lãnh thổ Nga. Tháng 3 là lần đầu tiên Ukraine vượt Nga về số vụ tấn công bằng drone tầm xa, theo Economist.
Các mục tiêu kinh tế và quân sự nằm sâu gần 2.000 km tính từ biên giới Ukraine hiện thường xuyên bị tập kích, khiến khoảng 70% dân số Nga nằm trong tầm hoạt động của drone Ukraine.
"Những cuộc tấn công này gây tác động tâm lý đáng kể đối với Nga", Seth Jones, nhà phân tích quân sự cấp cao tại Trung tâm Chiến lược và Nghiên cứu Quốc tế (CSIS) ở Washington, nói.
Ngày 25/4, bốn chiến đấu cơ hiện đại nhất của Nga bị hư hại trong cuộc tấn công nhằm vào sân bay quân sự Shagol ở dãy núi Ural phía nam đất nước. Đầu tháng 5, một nhà máy lọc dầu và trạm bơm tại Perm thuộc vùng Ural cũng bốc cháy.
Hạ tầng dầu khí tại nhiều khu vực và các đầu mối xuất khẩu dầu của Nga đang bị tập kích ngày càng thường xuyên. Theo Reuters, các cuộc tấn công vào cảng biển và nhà máy lọc dầu trong tháng 4 buộc Nga phải cắt giảm tới 400.000 thùng dầu mỗi ngày.
Ngày 29/4, ông Zelensky nói các báo cáo nội bộ của Nga cho thấy cảng Novorossiysk và Ust-Luga đang hoạt động thấp hơn công suất lần lượt 38% và 43%. Tuy nhiên, tổng xuất khẩu dầu của Nga trong tháng 4 chỉ giảm khoảng 7%, còn doanh thu gần như tăng gấp đôi nhờ chiến sự Iran đẩy giá dầu tăng cao.
Diện tích rộng lớn của Nga cùng chiến dịch bào mòn hệ thống phòng không kéo dài của Ukraine khiến Moskva gần như không thể bảo vệ tất cả các mục tiêu quan trọng.
"Họ không thể chống drone bằng mạng lưới phòng thủ diện rộng. Trong khi đó, nhiều nơi cần phòng thủ thì lại không có", ông Jones nhận xét.
Trong khi Ukraine đã phát triển được nhiều loại drone giúp đánh chặn khoảng 95% UAV kiểu Shahed của Nga, Moskva dường như không đạt nhiều tiến triển trong việc sản xuất các phiên bản tương tự, theo Economist.
Tổng thống Putin hôm 9/5 cho rằng "cuộc xung đột đang đi đến hồi kết", nhấn mạnh ông sẵn sàng gặp Tổng thống Zelensky tại một quốc gia thứ ba, nhưng chỉ sau khi mọi điều kiện cho một thỏa thuận hòa bình đã được dàn xếp xong.
Câu hỏi then chốt hiện nay là liệu tình thế chiến trường hiện nay có góp phần thúc đẩy hai bên đi đến một thỏa thuận chấm dứt xung đột hay không. Ông Lawrence cho rằng điều này sẽ phụ thuộc vào những tháng tới, đặc biệt là việc Nga có thể đối phó với ưu thế về drone của Ukraine thế nào.
"Thực tế là họ đang chật vật ở tiền tuyến và gần như mọi thứ đều không diễn ra thuận lợi", ông nói.
Dù vậy, ông Putin vẫn thể hiện sự lạc quan. "Phương Tây đã chờ đợi suốt nhiều tháng để thấy Nga thất bại, để thấy quốc gia này sụp đổ. Nhưng tính toán đó đã không thành", ông nói. "Và rồi họ cứ sa lầy vào lối mòn để giờ đây không thể thoát ra được".
Tin Gốc: Vnexpress
Trong ba năm đầu cuộc chiến Nga - Ukraine, Mỹ là bên viện trợ lớn nhất về quân sự và tài chính cho chính quyền Tổng thống Volodymyr Zelensky. Tổng thống Mỹ khi đó là ông Joe Biden từng cam kết sẽ sát cánh đến cùng với Ukraine cho đến khi "giành chiến thắng".
Nhưng khi Tổng thống Donald Trump nhậm chức hơn một năm trước, nước Mỹ đã dần từ bỏ vai trò "người đồng hành" cùng Ukraine trong cuộc đối đầu Nga. Giờ đây, chính Tổng thống Volodymyr Zelensky cũng cho thấy ông đang chủ động rút lui và giữ khoảng cách với quốc gia từng là đồng minh lớn nhất của mình.
Tổng thống Trump từng tuyên bố sẽ kết thúc chiến sự Ukraine trong vòng 24 giờ sau khi nhậm chức, nhưng sau đó thừa nhận điều này khó khăn hơn nhiều so với những gì ông nghĩ. Ông cũng từng đóng vai trò trung gian thúc đẩy Nga - Ukraine ngồi vào bàn đàm phán, nhưng nỗ lực này đình trệ khi Tổng thống Mỹ hướng sự chú ý sang Trung Đông và phát động cuộc chiến chống lại Iran.
Cho đến gần đây, giới lãnh đạo Ukraine phần lớn vẫn giữ thái độ trung dung với Tổng thống Trump, nhằm tránh một cuộc đổ vỡ hoàn toàn trong quan hệ song phương. Mỹ vẫn cung cấp những thông tin tình báo chiến trường sống còn và vẫn nắm giữ vị thế đặc biệt để làm trung gian hòa giải giữa Moskva và Kiev.
Dù chính quyền Trump đã cắt hoàn toàn viện trợ vũ khí cho Ukraine, họ vẫn cho phép Kiev mua chúng bằng nguồn tiền từ các đồng minh phương Tây khác. Ukraine hiểu rõ rằng nếu chọc giận chính quyền Trump, những hỗ trợ đó không chỉ biến mất mà ông Trump còn có thể bỏ mặc họ hoàn toàn để quay sang ủng hộ Nga.
Nhưng mọi thứ thay đổi kể từ khi chiến sự Trung Đông bùng phát. Tổng thống Zelensky phàn nàn rằng các nhà đàm phán Mỹ "không còn thời gian cho Ukraine". Ông cũng lên tiếng phản đối Washington nới lỏng lệnh trừng phạt với dầu Nga nhằm giảm bớt tác động từ cuộc chiến Iran với tình hình năng lượng toàn cầu.
Hồi đầu tháng 4, các quan chức Ukraine đã đến Washington và thúc giục phía Mỹ không gia hạn lệnh miễn trừ trừng phạt với dầu Nga, theo thông tin từ hai quan chức Ukraine am hiểu vấn đề.
Chính quyền Trump sau đó vẫn gia hạn lệnh miễn trừ. Tổng thống Zelensky đã chỉ trích gay gắt động thái này trong một bài đăng trên mạng xã hội, khẳng định "mỗi USD chi trả cho dầu Nga đều là tiền phục vụ các hoạt động trên chiến trường của họ".
Hai quan chức Ukraine cho biết những diễn biến trên càng làm bật lên một thực tế rằng Kiev không còn có thể dựa vào Mỹ.
Tổng thống Zelensky gần đây đưa ra những lời chỉ trích gay gắt bất thường nhắm vào Mỹ, điều từng được coi là "không tưởng" cách đây một năm, khi Kiev hứng chịu nhiều hậu quả trên chiến trường vì bị Washington cắt viện trợ sau "cuộc đấu khẩu thảm họa" ở Nhà Trắng hồi tháng 1/2025.
Lý do khiến Ukraine ngày càng thẳng thắn rất đơn giản. Sau nhiều năm nỗ lực tự chủ sản xuất quốc phòng, họ không còn quá phụ thuộc vào Mỹ như trước, Harry Nedelcu, giám đốc điều hành tại Rasmussen Global, công ty tư vấn chính trị châu Âu, cho hay.
Trong một năm qua, chứng kiến chính sách đối ngoại thay đổi liên tục của Tổng thống Trump, Ukraine hiểu rõ rằng họ cần tự lực cánh sinh nhiều hơn. Nước này đã đẩy mạnh năng lực tự sản xuất vũ khí, trong đó chú trọng vào lĩnh vực máy bay không người lái (UAV), nhằm tạo lợi thế trước các khí tài truyền thống của Nga.
Ukraine hiện có khả năng tự sản xuất được hầu hết các loại UAV mà họ đang sử dụng. Đại sứ Ukraine tại NATO Alyona Getmanchuk cho biết các vũ khí đánh chặn nội địa của nước này đã vô hiệu hóa hơn 60% UAV Nga.
"Chúng tôi cảm thấy mình đã tự chủ hơn trước rất nhiều", bà nói.
Theo Maksym Skrypchenko, Chủ tịch Trung tâm Đối thoại Xuyên Đại Tây Dương, cơ quan nghiên cứu tại Kiev, ngay cả khi nguồn cung vũ khí từ Mỹ cạn kiệt, Ukraine hiện vẫn hoàn toàn có thể xoay xở được.
"Nếu một sáng thức dậy mà không còn hỗ trợ từ Mỹ, tình hình cũng chẳng còn là thảm họa như trước nữa", ông nói. "Mọi chuyện không còn giống như thời chính quyền Biden, khi chúng tôi quá phụ thuộc vào khí tài Mỹ".
Thông tin tình báo từ Mỹ sẽ là thứ khó thay thế nhất, song Skrypchenko cho rằng các nguồn thay thế từ châu Âu cuối cùng cũng có thể lấp đầy khoảng trống này.
Ukraine cũng rất cần các tên lửa đánh chặn Patriot của Mỹ, bởi đây là lá chắn hiệu quả duy nhất giúp chống lại tên lửa đạn đạo Nga. Dù Kiev đang nỗ lực tự sản xuất tên lửa đánh chặn riêng, quá trình vẫn cần thêm thời gian. Tuy nhiên, bất kể mối quan hệ giữa Mỹ và Ukraine ra sao, Washington cũng chỉ có số lượng Patriot hạn chế để cung cấp cho Kiev.
Kiev cũng đang công khai tìm kiếm hỗ trợ từ những nguồn khác. Trong tháng qua, ông Zelensky đã tích cực vận động ủng hộ khắp châu Âu.
Ông gửi lời cảm ơn các nước trong khu vực vì đã hỗ trợ Ukraine khi cuộc chiến tại Iran đe dọa nguồn cung vũ khí cho Kiev. Ông còn ký kết các thỏa thuận chia sẻ công nghệ UAV với các quốc gia Trung Đông, những thương vụ có thể giúp Ukraine thu về hàng tỷ USD để tái đầu tư cho các doanh nghiệp quốc phòng trong nước.
Về vấn đề đàm phán hòa bình, Volodymyr Fesenko, nhà phân tích chính trị Ukraine, lưu ý rằng dù các cuộc thương lượng không tiến triển, chúng vẫn đóng vai trò quan trọng và Kiev không thể từ bỏ mọi mối hợp tác với Mỹ.
"Có thể nói Mỹ không phải là đối tác hay trung gian hòa giải tốt nhất trong các cuộc đàm phán hòa bình", ông cho hay. "Nhưng Mỹ lại là bên trung gian duy nhất có sức ảnh hưởng lớn nhất và thực tế nhất đối với tiến trình hòa bình. Xét theo khía cạnh này, chúng ta không còn lựa chọn nào thay thế".
Dù các cuộc đàm phán đạt được rất ít kết quả, Ukraine vẫn tiếp tục duy trì những bước đi ngoại giao khéo léo với Mỹ.
Khi ông Trump đề xuất một lệnh ngừng bắn kéo dài ba ngày bắt đầu từ cuối tuần trước, ông Zelensky đã đồng ý, bất chấp những nghi ngại lớn tại Ukraine về việc liệu nó có thể được duy trì hay giúp thúc đẩy hòa bình hay không. Ngay ngày đầu tiên, cả Kiev và Moskva đều cáo buộc nhau vi phạm thỏa thuận ngừng bắn.
Hôm 8/5, Tổng thống Zelensky một lần nữa bày tỏ hy vọng rằng các nhà đàm phán của chính quyền Mỹ, trong đó có đặc phái viên Steve Witkoff và con rể ông Trump, Jared Kushner, sẽ tới thăm thủ đô Kiev.
Cả hai người đều đã nhiều lần đến Moskva nhưng vẫn chưa xác nhận kế hoạch tới Kiev. Đến ngày 10/5, ông Zelensky lên tiếng với thái độ khá cứng rắn khi lưu ý rằng thỏa thuận trao đổi tù binh trong khuôn khổ lệnh ngừng bắn vẫn phải được thực hiện, đồng thời khẳng định "chúng tôi mong đợi Mỹ đóng vai trò tích cực trong việc đảm bảo thỏa thuận này được thực thi".
Ông Zelensky thừa nhận rằng cuộc chiến chống Iran đã làm xao nhãng mối quan tâm của các nhà đàm phán khỏi Ukraine và đôi khi dẫn đến những hành động gây hại cho Kiev.
Tháng trước, Phó tổng thống Mỹ JD Vance mô tả cuộc xung đột tại Ukraine hiện chỉ còn là "cuộc mặc cả về vài km vuông lãnh thổ". Ông cũng đặt nghi vấn liệu vùng lãnh thổ ở miền đông Donetsk, vốn là xương sống cho hệ thống phòng thủ tương lai của Ukraine, có xứng đáng để đánh đổi bằng những hy sinh quá lớn về nhân lực hay không.
Trong một cuộc họp báo, ông Zelensky đã đáp lại: "Với tất cả lòng tôn trọng, Phó tổng thống không tham gia vào các cuộc đàm phán. Nếu tham gia, ông Vance có lẽ sẽ hiểu sâu sắc hơn về lãnh thổ của một Ukraine độc lập thực sự là gì".
Vài ngày sau, ông Vance tuyên bố rằng việc Mỹ chấm dứt hỗ trợ tài chính cho Ukraine và để châu Âu chi trả cho công cuộc quốc phòng của Ukraine là "một trong những điều mà tôi tự hào nhất mà chính quyền này đã làm được".
Những hệ lụy từ cuộc chiến Iran đã gây ra nhiều khó khăn cho Tổng thống Zelensky, nhưng chúng cũng khiến ông trở nên quyết liệt hơn. Không chỉ công khai chỉ trích Mỹ, Ukraine còn tiếp tục chiến dịch tấn công bằng UAV tầm xa vào các cơ sở hạ tầng dầu khí trên lãnh thổ Nga, bất chấp những lời kêu gọi dừng lại từ phía Washington.
Nhìn chung, những nước đi của Tổng thống Zelensky khá giống với các lãnh đạo châu Âu khác, những người cũng đang dần giữ khoảng cách với Tổng thống Trump, theo chuyên gia Nedelcu.
Châu Âu đã thay thế Mỹ để trở thành nhà tài trợ lớn nhất cho nỗ lực chiến đấu của Ukraine. Khoản vay 106 tỷ USD gần đây từ EU, chủ yếu tập trung vào chi tiêu quân sự, sẽ giúp Kiev có nền tảng tốt hơn để lên kế hoạch cho một cuộc xung đột mà họ tin rằng sẽ khó lòng kết thúc sớm.
Getmanchuk, đại sứ Ukraine tại NATO, tin rằng nỗ lực hợp tác sâu rộng hơn với châu Âu cuối cùng có thể giúp "Kiev trở thành trụ cột của an ninh châu lục".
Tin Gốc: Vnexpress
Trong những tuần đầu xung đột, trung đội của Vladyslav Tovstyi từng có lần rơi vào cảnh ngặt nghèo khi lính Nga siết vòng vây. Trong lúc tuyệt vọng, họ lấy ra một chiếc máy bay không người lái (UAV) dân sự mua trên thị trường và điều khiển nó bay lên không trung.
"Sau khi điều khiển chiếc Mavic bay lên, chúng tôi có thể nhìn thấy 50 khí tài đối phương và chỉ thị mục tiêu cho pháo binh", Tovstyi kể. "Trước đó, chúng tôi không hay biết gì về những ổ hỏa lực này".
Sau hơn 4 năm chiến sự, mọi chuyện giờ đây đã khác. Tovstyi giờ nằm trong số những binh sĩ công nghệ cao, đang chỉ huy hàng chục người điều khiển UAV từ một hầm chỉ huy ở Donetsk.
Những màn hình độ phân giải cao được gắn trên các bức tường cách nhiệt, mỗi màn hình hiển thị một góc nhìn từ UAV về lực lượng hay khí tài Nga, hoặc một vùng chiến hào và dây thép gai chằng chịt.
Chiếc máy tính xách tay của Tovstyi kết nối anh với các đơn vị khác đang điều khiển UAV xâm nhập sâu vào lãnh thổ Nga. Trong đó, một số nỗ lực làm gián đoạn tuyến tiếp tế hậu phương, một số khác tấn công các nhà máy lọc dầu cách biên giới Ukraine hàng nghìn km.
Với nguồn tài trợ từ châu Âu, Ukraine đã trở thành nhà sản xuất vũ khí ngày càng đáng gờm, đặc biệt là các hệ thống UAV. Từ vài chiếc quadcopter, loại UAV bốn cánh quạt mua sẵn trên thị trường, Ukraine giờ đã phát triển mạng lưới UAV ba tầng: tầm ngắn, tầm trung và tầm xa.
Một thế hệ UAV tầm xa chiến lược mới do Ukraine sản xuất đang xâm nhập sâu vào lãnh thổ Nga chưa từng thấy, buộc Moskva phải tăng cường phòng thủ những vùng lãnh thổ mà họ chưa từng nghĩ sẽ bị đe dọa. Vào tháng 2, một chiếc UAV đã lao vào nhà máy lọc dầu nằm ở Cộng hòa Komi gần vòng Bắc Cực, sau khi thực hiện hành trình dài gần 1.780 km.
Hàng chục nghìn UAV tác chiến tầm trung đang bao phủ khu vực có bán kính lên tới hơn 300 km phía sau tiền tuyến, làm đảo lộn các tuyến tiếp tế, nhắm mục tiêu vào trung tâm chỉ huy hậu phương và săn tìm các khẩu đội phòng không của Nga.
Dọc theo tiền tuyến dài hơn 1.200 km, Ukraine đang giảm số lượng binh sĩ trong vùng chiến sự bằng cách tăng cường sử dụng các đội UAV. Các thiết bị không người lái trên không giúp phát hiện và tấn công lính Nga, trong khi robot mặt đất hỗ trợ tiếp tế cho quân đội Ukraine và sơ tán người bị thương.
Đà tiến quân của Nga, quốc gia từng kiểm soát lãnh thổ Ukraine trung bình gần 400 km2 mỗi tháng ở thời điểm đỉnh cao năm ngoái, đã chậm lại. Vào tháng 4, lần đầu tiên trong gần hai năm, Nga đã mất nhiều lãnh thổ kiểm soát hơn là giành được, theo Viện Nghiên cứu Chiến tranh (ISW) có trụ sở tại Washington.
Yevgen Karas, người từng chỉ huy một số đội UAV tầm xa thử nghiệm đầu tiên vào năm 2022, cho biết số lượng UAV tấn công tầm xa mà Ukraine phóng mỗi tháng tăng gấp 20-30 lần kể từ đó. Số lượng UAV tầm trung hàng tháng cũng đã tăng thêm 1.000%.
"Tôi nghĩ họ sẽ gặp rắc rối lớn hơn trong nửa còn lại của năm nay vì chúng tôi sẽ triển khai nhiều cuộc tập kích hơn nữa. Đối với Nga, đó sẽ là những khoảng thời gian khó khăn", Karas nói tại trung tâm chỉ huy ở Dnipro.
Karas đã phát động một trong những cuộc tấn công phía sau chiến tuyến đầu tiên vào tháng 9/2022, đánh trúng một kho nhiên liệu của Nga cách đó hơn 80 km bằng UAV. Khi đó, chiếc UAV phải cất cánh ở vị trí gần tiền tuyến đến mức những người điều khiển phải ngồi giữa làn hỏa lực của Nga.
Giờ đây, họ đánh trúng hàng trăm mục tiêu mỗi tháng từ các trung tâm điều khiển bí mật trên khắp Ukraine, nơi việc kết nối vào mạng lưới điện và Internet quan trọng hơn là khoảng cách gần mặt trận. Hôm 27/5, Bộ trưởng Quốc phòng Ukraine Mykhailo Fedorov công bố chương trình "phong tỏa hậu cần" mới trị giá 112 triệu USD để giúp nước này có thể tiến hành nhiều cuộc tấn công tầm trung hơn vào mục tiêu Nga.
"Đà tiến công của Nga đang bị chậm lại một cách nghiêm trọng", Sergei Markov, nhà phân tích chính trị Nga thân Điện Kremlin, thừa nhận.
Markov cho hay các cuộc tấn công bằng UAV tầm trung của Ukraine đã làm gián đoạn việc vận chuyển nhu yếu phẩm và binh sĩ ra mặt trận. "Giờ đây họ buộc phải ở cách xa các vị trí của Ukraine hơn 150 km. Điều này đang làm giảm khả năng cơ động tác chiến của lực lượng Nga", ông nói.
Riêng trong tháng 3, Ukraine đã phóng 7.000 UAV, lần đầu tiên họ vượt Nga về số lượng thiết bị không người lái được triển khai, theo dữ liệu mà ABC News công bố.
Tuy nhiên, Ukraine vẫn phải đối mặt với những thách thức dai dẳng kể từ đầu xung đột. Họ thiếu binh sĩ, tên lửa đánh chặn và phụ thuộc nặng nề vào nguồn tài trợ từ châu Âu.
Liên minh châu Âu tháng trước thông qua khoản vay trị giá 90 tỷ euro (khoảng 105 tỷ USD), nhưng Ukraine được cho là vẫn thiếu hụt khoảng 60 tỷ USD nhu cầu ngân sách.
Các nhà phân tích cho biết việc Ukraine phô diễn sức mạnh UAV không có nghĩa là họ sắp giành chiến thắng hoàn toàn, theo WP. Chiến tuyến vẫn chứng kiến giao tranh ác liệt và các quan chức Ukraine đã ghi nhận 233 trận giao tranh chỉ trong một ngày vào tuần trước.
Nga cũng đã phát động một trong những cuộc không kích lớn nhất trong cuộc chiến cuối tuần trước, sử dụng các UAV tự sát, tên lửa đạn đạo và tên lửa hành trình, gồm cả một tên lửa siêu vượt âm Oreshnik. Lực lượng Nga hiện vẫn kiểm soát khoảng 20% lãnh thổ Ukraine, và cả hai bên đều chưa tiến gần đến một chiến thắng quân sự mang tính quyết định.
Mặc dù vậy, Ukraine đang bắt đầu mùa hè thứ 5 của xung đột với sự tự tin ngày càng tăng.
"Đây là cuộc chiến tiêu hao. Nó giống như trận đấu quyền Anh không giới hạn số hiệp vậy. Chúng tôi chỉ cần đứng vững trên đôi chân của mình cho đến hiệp cuối cùng", Mykola Bielieskov, nghiên cứu viên tại Viện Nghiên cứu Chiến lược Quốc gia Ukraine kiêm nhà phân tích cấp cao tại tổ chức phi lợi nhuận Come Back Alive cho biết.
Tin Gốc: Vnexpress