Dự thảo Báo cáo chính trị trình Đại hội đại biểu toàn quốc MTTQ VN lần thứ XI, nhiệm kỳ 2026 – 2031 nhấn mạnh chỉ khi bám sát cơ sở, địa bàn dân cư, nắm chắc tình hình nhân dân, công tác Mặt trận mới thực sự hiệu quả.
“Gần dân, sát dân” không phải là khẩu hiệu hành chính mà đã trở thành phương thức hành động của Mặt trận các cấp. Điều này thể hiện rõ trong phong trào vận động hiến đất làm đường, chỉnh trang nông thôn mới tại nhiều địa phương của Hà Nội.
Ở Minh Châu, xã đảo duy nhất của Hà Nội, “dân vận khéo” không chỉ là khẩu hiệu, mà là cách giải quyết việc khó bằng phương châm công khai – lắng nghe – thuyết phục – đồng thuận, điển hình là phong trào “xanh thôn, sạch ngõ, đẹp điểm đến”. Dân vận khéo còn thể hiện rõ trong việc chấn chỉnh công tác quản lý đất đai, đất công ích, xây dựng nông thôn mới. Đặc biệt, xã đã vận động nhân dân đồng thuận giải phóng mặt bằng mỏ cát phục vụ thi công dự án Cảng hàng không quốc tế Gia Bình.
Với phương châm “dân biết, dân bàn, dân hiểu, dân đồng thuận, dân giám sát”, xã tổ chức đối thoại trực tiếp, công khai chủ trương và chính sách bồi thường. Kết quả, 100% hộ dân đồng thuận nhận bồi thường, bàn giao mặt bằng, bảo đảm tiến độ dự án và giữ vững an ninh trật tự. Đồng thời, khi xã có chủ trương mở rộng đường giao thông, xây dựng các khu vui chơi cộng đồng, nhiều hộ dân trên địa bàn đã hiến đất, góp tiền, ngày công lao động với sự đồng thuận cao.
Tại xã Vật Lại, hàng chục hộ dân tự nguyện hiến hàng trăm mét vuông đất, tháo dỡ công trình, tường rào để mở rộng đường giao thông nông thôn. Ở xã Đoài Phương, phong trào hiến đất được lan tỏa nhờ sự kiên trì tuyên truyền, đối thoại trực tiếp của Ban Công tác Mặt trận thôn. Xã Phượng Dực vận động nhân dân hiến đất chỉnh trang ao hồ, xây dựng hạ tầng đồng bộ, hướng tới tiêu chí đô thị văn minh.
Điểm chung ở những địa bàn này là Mặt trận không đứng ngoài vận động mà vào cuộc từ sớm, từ cơ sở. Cán bộ Mặt trận nắm bắt tâm tư, phân tích lợi ích lâu dài, tạo niềm tin rằng mỗi mét đất hiến tặng hôm nay chính là đầu tư cho tương lai con cháu mai sau. Khi người dân hiểu, người dân tin và đồng thuận, việc khó sẽ thành dễ, việc cá nhân sẽ trở thành việc chung, việc của làng, việc của nước. Vai trò “cầu nối” không còn trừu tượng mà hiện diện sinh động trong từng quyết định của mỗi gia đình, từng mét đường được mở rộng, diện mạo xóm làng khang trang, lòng người thêm nhiều niềm vui mới.
Công tác giải phóng mặt bằng dự án đường vành đai 1, đoạn Voi Phục – Hoàng Cầu (Hà Nội) lại là bài kiểm nghiệm vai trò của Mặt trận trong giải quyết những tồn tại cũ kéo dài, những “việc lớn, việc khó” của thủ đô. Đây là dự án trọng điểm, liên quan hàng nghìn hộ dân, đòi hỏi sự đồng thuận cao. Tại P.Giảng Võ, kinh nghiệm được nhấn mạnh là phải công khai, minh bạch, đối thoại nhiều vòng, giải thích cặn kẽ chính sách, lắng nghe từng kiến nghị cụ thể. Mặt trận phường cùng các tổ chức thành viên trực tiếp tham gia tuyên truyền, vận động, giám sát quá trình thực hiện, bảo đảm quyền lợi chính đáng của người dân.
Không chỉ là “người vận động”, Mặt trận còn là kênh phản biện, góp ý để chính sách sát thực tế hơn. Khi người dân thấy tiếng nói của mình được lắng nghe, sự hy sinh quyền lợi riêng vì lợi ích chung sẽ trở nên tự giác hơn. Cụm từ “gần dân” là từ khóa được nhắc lại nhiều lần trong dự thảo Báo cáo chính trị trình Đại hội đại biểu toàn quốc MTTQ VN lần thứ XI. Trong phương hướng hành động giai đoạn 2026 – 2031, dự thảo nhấn mạnh tiếp tục đổi mới toàn diện về tổ chức, nội dung, phương thức hoạt động theo hướng thực chất, hiệu quả, hướng mạnh về cơ sở, gần dân, sát dân, đồng hành cùng nhân dân. Thực hiện tốt phương châm “khi dân cần Mặt trận có, khi dân khó Mặt trận sẵn sàng tham gia”, đáp ứng yêu cầu của tình hình mới và lợi ích, nguyện vọng chính đáng của đoàn viên, hội viên và nhân dân.
Tăng cường vai trò chủ trì của MTTQ VN, sự chủ động phối hợp, thống nhất hành động của các tổ chức thành viên, phát huy thế mạnh của từng tổ chức. Thực hành dân chủ; thực hiện tốt chức năng là cơ sở chính trị của chính quyền nhân dân, đại diện, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp, chính đáng, lắng nghe và phản ánh kịp thời tâm tư, nguyện vọng của nhân dân.
Trong công tác xây dựng bộ máy của MTTQ VN giai đoạn mới, dự thảo yêu cầu phải tinh gọn, thực hiện đúng chức năng, không hành chính hóa, gần dân, gần cơ sở, gần không gian số, góp phần thực hiện thắng lợi Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng. Yêu cầu đối với cán bộ Mặt trận và các đoàn thể trong giai đoạn mới cũng được dự thảo nhấn mạnh phải là hạt nhân nòng cốt, giữ “3 gần”: gần dân – gần cơ sở – gần không gian số; “5 phải”: phải lắng nghe – phải đối thoại – phải làm mẫu – phải chịu trách nhiệm – phải báo cáo kết quả; “4 không”: không hình thức – không né tránh – không đùn đẩy – không làm sai chức năng.
Cạnh đó, cần nâng cao năng lực tham mưu, đề xuất đối với cán bộ chuyên trách công tác mặt trận các cấp, nhất là ở T.Ư. Xây dựng đội ngũ cán bộ Mặt trận, các tổ chức thành viên có phong cách, phương thức hoạt động gần dân, sát dân, đồng hành cùng nhân dân, đặc biệt là ở cấp cơ sở.
Vai trò gần dân, sát dân càng được khẳng định trong những thời điểm thiên tai, dịch bệnh. Trong đợt mưa lũ lớn năm 2025, Mặt trận các cấp đã xuyên đêm tiếp nhận, phân loại, vận chuyển hàng hóa, lương thực, thực phẩm tới đồng bào vùng lũ. Nhiều cán bộ, tình nguyện viên thức trắng nhiều ngày để bảo đảm từng chuyến hàng đến đúng nơi, đúng đối tượng và đến sớm nhất với đồng bào vùng thiên tai. Hình ảnh ấy không chỉ là sự tận tâm mà còn là minh chứng cho bản chất “vì dân” của hệ thống Mặt trận. Khi người dân gặp khó khăn, Mặt trận không chờ chỉ đạo mà chủ động kết nối nguồn lực xã hội, phát huy sức mạnh đại đoàn kết để sẻ chia kịp thời.
Không chỉ giải quyết những việc “truyền thống”, Mặt trận còn tiên phong trong “việc mới” – chuyển đổi số. Nhiều địa phương trên cả nước đã triển khai chuyển đổi số toàn diện trong công tác tuyên truyền, giám sát, phản biện, tiếp nhận ý kiến nhân dân. Việc xây dựng “Mặt trận số” không đơn thuần là ứng dụng công nghệ, mà là mở rộng không gian tập hợp, phát huy dân chủ, để người dân có thể tham gia góp ý, phản ánh, giám sát thuận tiện hơn. Đây chính là bước đi phù hợp với yêu cầu xây dựng hệ thống chính trị tinh gọn, hiệu lực, hiệu quả theo mô hình mới.
Trong bối cảnh cao điểm chuẩn bị công tác bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI, đại biểu HĐND các cấp nhiệm kỳ 2026 – 2031, việc ứng dụng công nghệ thông tin giúp công tác hiệp thương, lấy ý kiến cử tri, nắm bắt dư luận được thực hiện công khai, minh bạch, kịp thời hơn. Qua đó, Mặt trận tiếp tục khẳng định vai trò chủ trì hiệp thương, bảo đảm lựa chọn những người đủ đức, đủ tài, xứng đáng đại diện cho ý chí, nguyện vọng của nhân dân.
Trong các mục tiêu cụ thể của giai đoạn 2026 – 2031 được đặt ra trong dự thảo Báo cáo chính trị trình Đại hội đại biểu toàn quốc MTTQ VN lần thứ XI, các nhiệm vụ để Mặt trận thực sự gần dân, sát dân, hiểu dân được nêu nổi bật. Cụ thể, hằng năm, 100% Ủy ban MTTQ VN, các tổ chức chính trị – xã hội, các tổ chức thành viên các cấp tổ chức “Tháng nghe dân nói”. 100% Ủy ban MTTQ VN các cấp và các tổ chức thành viên có báo cáo phản ánh kịp thời tình hình nhân dân và đề xuất giải pháp, hướng giải quyết.
100% Ủy ban MTTQ VN, các tổ chức chính trị – xã hội, các tổ chức thành viên triển khai “Cổng Mặt trận số” tiếp nhận kiến nghị 24/7. Phấn đấu 100% xã, phường thiết lập trang mạng xã hội để tương tác trực tiếp với người dân, tiếp nhận phản ánh ý kiến, kiến nghị của nhân dân. Hằng năm, 100% Ủy ban MTTQ VN cấp tỉnh triển khai một mô hình điểm về đối thoại xã hội. Các tổ chức chính trị – xã hội ở mỗi cấp phấn đấu tham mưu, tổ chức ít nhất một hội nghị đối thoại giữa cán bộ đoàn viên, hội viên với cấp ủy, chính quyền cùng cấp.
Phát biểu trước cử tri tỉnh Phú Thọ ngày 6.3 vừa qua, Chủ tịch Ủy ban T.Ư MTTQ VN Bùi Thị Minh Hoài nhấn mạnh trong phạm vi trách nhiệm của mình, Ủy ban sẽ tham mưu cho Đảng, kiến nghị, đề xuất với Quốc hội, Chính phủ, các cơ quan nhà nước ban hành những chủ trương, chính sách cụ thể hóa quan điểm “dân là gốc”, “dân là chủ thể”, “dân là trung tâm” của công cuộc đổi mới và phát triển đất nước. Mọi chủ trương, chính sách đều phải thực sự xuất phát từ nguyện vọng, quyền, lợi ích hợp pháp, chính đáng và hạnh phúc của nhân dân.
Cùng dự có các đại biểu cấp cao, lãnh đạo bộ, ngành hai nước; đông đảo cơ quan quản lý, trường đại học, viện nghiên cứu và doanh nghiệp hai nước.
Tại diễn đàn, phát biểu định hướng chiến lược hợp tác trong lĩnh vực khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số giữa hai nước, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm cho biết đối với VN, Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia đã xác định rõ khoa học - công nghệ là động lực trung tâm của phát triển; đang nỗ lực hoàn thiện thể chế, phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao, thúc đẩy hệ sinh thái đổi mới sáng tạo và tạo điều kiện thuận lợi để doanh nghiệp tham gia sâu hơn vào tiến trình chuyển đổi số và phát triển công nghệ.
Đánh giá Singapore là một trong những trung tâm công nghệ, đổi mới sáng tạo và tài chính hàng đầu châu Á; ấn tượng trước tầm nhìn phát triển dài hạn, khả năng quản trị hiện đại và hệ sinh thái đổi mới sáng tạo năng động của Singapore, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm cho rằng, hai nền kinh tế có tính bổ trợ chiến lược rõ nét. Singapore có thế mạnh về nghiên cứu và phát triển (R&D), quản trị công nghệ, tài chính, đổi mới sáng tạo và hệ sinh thái khởi nghiệp (startup); trong khi VN có nguồn nhân lực trẻ, quy mô thị trường lớn, tốc độ chuyển đổi số nhanh và nhu cầu ứng dụng công nghệ ngày càng gia tăng. Đặc biệt, tại các khu công nghiệp, trong đó có hệ thống các khu công nghiệp VN - Singapore (VSIP), nhu cầu ứng dụng công nghệ trong sản xuất thông minh, logistics thông minh, quản trị chuỗi cung ứng, năng lượng sạch và chuyển đổi số đang mở ra dư địa hợp tác rất lớn giữa doanh nghiệp hai nước.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm cho rằng điều quan trọng nhất hiện nay không chỉ là thúc đẩy thêm các hoạt động kết nối, mà là xây dựng được các cơ chế để biến kết nối thành hợp tác thực chất và các dự án cụ thể. Tinh thần của Kết nối công nghệ "Tech Connect" không nên chỉ dừng lại ở một diễn đàn gặp gỡ, mà cần hướng tới hình thành một mô hình hợp tác mới - nơi Nhà nước kiến tạo, Nhà khoa học tiên phong và Nhà doanh nghiệp dẫn dắt cùng tham gia vào quá trình đồng nghiên cứu, đồng phát triển và đồng sản xuất. Từ mô hình "Ba Nhà" trong phạm vi một quốc gia, cần từng bước hình thành "Ba Nhà của hai nước", qua đó xây dựng mạng lưới hợp tác xuyên biên giới giữa doanh nghiệp, trường đại học, viện nghiên cứu và các trung tâm đổi mới sáng tạo của VN và Singapore.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tin tưởng, hai bên sẽ không chỉ dừng ở trao đổi ý tưởng, mà sẽ mở ra các hướng hợp tác cụ thể giữa doanh nghiệp, trường đại học, viện nghiên cứu và các đối tác công nghệ của hai nước; cần thúc đẩy mạnh hơn các dự án hợp tác trong những lĩnh vực chiến lược như trí tuệ nhân tạo, bán dẫn, công nghệ số, logistics thông minh, năng lượng sạch, an ninh mạng và đổi mới sáng tạo.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm khẳng định, với nền tảng quan hệ chính trị tốt đẹp, sự tin cậy chiến lược giữa hai nước, cùng tiềm năng to lớn về khoa học - công nghệ và nguồn nhân lực, hợp tác công nghệ VN - Singapore sẽ trở thành một trụ cột quan trọng trong quan hệ song phương thời gian tới.
Nhân dịp này, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và lãnh đạo cấp cao hai nước đã chứng kiến Lễ trao đổi các văn kiện hợp tác giữa hai nước trong các lĩnh vực: công nghệ cao; trí tuệ nhân tạo (AI) và chuyển đổi số; công nghiệp bán dẫn, năng lượng và chuỗi cung ứng; y tế, sinh học và chăm sóc sức khỏe; đổi mới sáng tạo và khởi nghiệp (Startup); giáo dục, đào tạo và phát triển nguồn nhân lực; tài chính số, thương mại và dịch vụ.
Phát biểu kết luận cuộc làm việc, Thường trực Ban Bí thư Trần Cẩm Tú nhấn mạnh, yêu cầu cần tiếp tục quán triệt sâu sắc và thực hiện nghiêm Nghị quyết Trung ương 2 về đổi mới, nâng cao hiệu lực công tác kiểm tra, giám sát và kỷ luật của Đảng; các quy định của Đảng về công tác kiểm tra, giám sát, nhất là các quy định mới ban hành và các chỉ đạo của Bộ Chính trị, Ban Bí thư.
Cùng đó, cần tăng cường chỉ đạo, hướng dẫn, nâng cao chất lượng, hiệu lực, hiệu quả công tác kiểm tra, giám sát của cấp ủy, ủy ban kiểm tra các cấp, nhất là ở cấp xã, phường, đặc khu.
Cạnh đó, Thường trực Ban Bí thư yêu cầu, Ủy ban Kiểm tra Trung ương chủ động, kịp thời tham mưu thực hiện tốt các nhiệm vụ do Ban Chấp hành Trung ương, Bộ Chính trị, Ban Bí thư, Ban Chỉ đạo Trung ương về phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực đã giao và chỉ đạo của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước, nhất là công tác tham mưu xây dựng, hoàn thiện các văn bản, quy định về công tác kiểm tra, giám sát bảo đảm chất lượng và đúng tiến độ.
Cần tập trung tham mưu hoàn thành nội dung kiểm tra, giám sát của Bộ Chính trị, Ban Bí thư năm 2026 bảo đảm các mục tiêu, yêu cầu đề ra. Thực hiện các nhiệm vụ do Ban Chỉ đạo sơ kết 1 năm vận hành bộ máy chính quyền địa phương 2 cấp bảo đảm chất lượng.
Thường trực Ban Bí thư yêu cầu triển khai thực hiện toàn diện, hiệu quả các nhiệm vụ theo quy định của Điều lệ Đảng và nhiệm vụ cấp ủy giao, trọng tâm là kiểm tra khi có dấu hiệu vi phạm.
Tập trung kiểm tra các vấn đề cấp bách theo yêu cầu nhiệm vụ và thực tiễn đặt ra; các lĩnh vực trọng yếu, nhạy cảm, phức tạp, dễ phát sinh vi phạm.
Đồng thời, kịp thời kiểm tra và kiên quyết xử lý các tổ chức đảng, đảng viên có biểu hiện suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống; "tự diễn biến", "tự chuyển hóa"; vi phạm các nguyên tắc, quy định của Đảng, pháp luật của Nhà nước, những điều đảng viên không được làm...
Thường trực Ban Bí thư Trần Cẩm Tú đề nghị, thực hiện giám sát ngay từ đầu và xuyên suốt đối với các cấp ủy, tổ chức Đảng trong việc lãnh đạo, chỉ đạo, tổ chức thực hiện các nghị quyết, chỉ thị, kết luận, quyết định của Trung ương, các nghị quyết chiến lược của Bộ Chính trị, các ý kiến chỉ đạo của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước.
Đặc biệt, cần giám sát kịp thời kết luận của Hội nghị Trung ương 2 về thực hiện mục tiêu tăng trưởng 2 con số; việc vận hành, tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị, của chính quyền 3 cấp; trách nhiệm của đội ngũ cán bộ chủ chốt các địa phương, cơ quan, đơn vị; việc tháo gỡ các khó khăn, vướng mắc cho các dự án tồn đọng; việc thực hiện các chương trình, dự án trọng điểm quốc gia…
Cùng đó, cần tiếp tục đẩy mạnh chuyển đổi số, tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin phục vụ công tác kiểm tra, giám sát theo hướng thực chất, hiệu quả, đồng bộ trong toàn ngành; đồng thời lưu ý tránh lãng phí, bảo đảm tuyệt đối an toàn, an ninh thông tin mạng.
Cần tiếp tục phối hợp chặt chẽ, hiệu quả với các ban xây dựng Đảng Trung ương, với các cơ quan chức năng trong thực hiện nhiệm vụ. Quan tâm chăm lo, xây dựng đội ngũ cán bộ kiểm tra luôn trung thành với Đảng, thực sự bản lĩnh, liêm chính, chuyên nghiệp.
Thường trực Ban Bí thư đề nghị cần tăng cường đào tạo, bồi dưỡng, tập huấn nâng cao chất lượng chuyên môn cho đội ngũ cán bộ kiểm tra Đảng ở các cấp, đặc biệt là ở cấp xã, phường, đặc khu.
Trước đó, trong khuôn khổ chuyến công tác tham dự Đại hội đồng lần thứ 152 Liên minh Nghị viện thế giới (IPU-152) và tiến hành các hoạt động song phương tại Thổ Nhĩ Kỳ, tối 17.4 theo giờ địa phương, Chủ tịch Quốc hội (QH) Trần Thanh Mẫn và Phu nhân Nguyễn Thị Thanh Nga cùng Đoàn đại biểu cấp cao VN đã gặp gỡ cán bộ, nhân viên Đại sứ quán và cộng đồng người VN tại Thổ Nhĩ Kỳ.
Chủ tịch QH gửi đến Đại sứ cùng cán bộ, nhân viên Đại sứ quán và cộng đồng người Việt ở Thổ Nhĩ Kỳ lời chúc sức khỏe và chúc mừng nồng nhiệt nhất. Chủ tịch QH cũng trân trọng chuyển lời thăm hỏi của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và các lãnh đạo cấp cao của VN tới toàn thể bà con.
Thông tin về tình hình đất nước, Chủ tịch QH cho biết, năm 2025 mặc dù còn nhiều khó khăn, thách thức nhưng đất nước đã đạt được những kết quả nổi bật trên nhiều lĩnh vực. Chủ tịch QH cũng thông tin về những dấu mốc quan trọng của đất nước như: tổ chức thành công Đại hội XIV của Đảng, cuộc bầu cử đại biểu QH khóa XVI và đại biểu HĐND các cấp nhiệm kỳ 2026 - 2031; cuộc cách mạng về sắp xếp, tinh gọn tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị.
Chủ tịch QH nhấn mạnh, với những thành tựu của 40 năm đổi mới, đất nước đang nỗ lực, quyết tâm tự tin, tự cường bước vào giai đoạn phát triển mới, với mục tiêu trở thành nước đang phát triển có công nghiệp hiện đại, thu nhập trung bình cao vào năm 2030 và nước phát triển, thu nhập cao vào năm 2045.
Chủ tịch QH mong muốn cộng đồng người Việt tại Thổ Nhĩ Kỳ sẽ luôn đoàn kết, tương trợ lẫn nhau, xây dựng cộng đồng ngày càng vững mạnh, hội nhập tốt, tuân thủ pháp luật nước sở tại và giữ gìn hình ảnh tốt đẹp của người VN; đồng thời tiếp tục gìn giữ và lan tỏa bản sắc văn hóa dân tộc, gìn giữ tiếng Việt, truyền thống gia đình - để thế hệ trẻ dù sinh ra và lớn lên ở nước ngoài vẫn luôn hướng về cội nguồn.
Chủ tịch QH đề nghị Đại sứ quán VN tại Thổ Nhĩ Kỳ tiếp tục quan tâm, góp phần xúc tiến đầu tư của doanh nghiệp hai nước; hỗ trợ bà con xây dựng cuộc sống tốt đẹp tại sở tại; phát huy tốt hơn nữa vai trò là mái nhà chung, nguồn động viên tinh thần, là nơi gắn kết, tập hợp bà con cùng đoàn kết, hướng về quê hương, đất nước.
