Thời điểm này, điều quan trọng không còn nằm ở việc nạp kiến thức mà là sức khỏe và tinh thần. Trong chương trình trực tuyến Tiếp sức mùa thi 2026 với chủ đề “Đi thi không đơn độc – Thí sinh cần biết trước ngày thi”, các chuyên gia đã mang đến những điều cần lưu ý cùng nhiều lời khuyên rất hữu ích.
Chuyên gia tâm lý, tiến sĩ Nguyễn Hoàng Khắc Hiếu ví von nếu như đất trời đang bước vào mùa mưa thì những thí sinh chuẩn bị tham gia kỳ thi tốt nghiệp THPT cũng trải qua một “mùa mưa tâm lý” – mùa mưa của cortisol (hormone gây căng thẳng). Và nếu đỉnh điểm của mùa mưa sẽ có những ngày mưa lớn, mưa giông thì các bạn thí sinh cũng có thể phải trải qua đỉnh điểm của lo âu, thậm chí cả hoảng loạn.
Theo tiến sĩ Hiếu, các hormone gây căng thẳng thật ra cũng có tác dụng tốt, giúp bản thân tập trung hơn, song về lâu về dài sẽ phản tác dụng: thiếu tập trung, ảnh hưởng đến sức khỏe, giảm trí nhớ tạm thời.
Chỉ ra các giải pháp để giải tỏa lo âu, căng thẳng, tiến sĩ Hiếu cho biết tâm thế “niềm vui giải toán” là giải pháp rất hiệu quả mà bản thân anh từng áp dụng. Chia sẻ cặn kẽ hơn, tiến sĩ Hiếu nói: “Nghĩa là mình háo hức chờ đợi đề thi. Không biết đề thi sẽ ra câu gì, câu nào dễ, câu nào không dễ…? Và chúng ta có một quy luật gọi là nghịch lý chờ đợi. Nghĩa là bạn không thể nào sợ hãi trước một thứ mà bạn đang chờ đợi nó tới. Cho nên khi bạn háo hức chờ đợi giây phút được phát đề thi sẽ giúp giải tỏa nỗi lo trong đầu”.
Một giải pháp khác chính là khi lo âu, căng thẳng thì hãy nhớ đến mục tiêu của mình. Tiến sĩ Hiếu kể trước đây, với mục tiêu thi vào ngành tâm lý học, anh đã tra xem ngành này những năm trước điểm chuẩn khoảng bao nhiêu rồi tìm các đề thi cũ để làm thử. Kết quả là điểm giải đề cao hơn so với điểm chuẩn nên anh cảm thấy xác suất có thể thi đậu vào ngành mong muốn tương đối cao, từ đó có sự an tâm hơn.
Tiến sĩ Hiếu đúc kết: “Khi bạn chọn một mục tiêu vừa sức, tự nhiên nỗi lo âu sẽ được giải khá nhiều”. Bên cạnh đó, tiến sĩ Hiếu khuyên thí sinh cũng nên có các phương án dự phòng để giảm bớt sự lo âu.
Ở góc độ y khoa, thạc sĩ, bác sĩ Hồ Ngọc Lợi, giảng viên, Bí thư Đoàn Trường Y (Trường ĐH Y Dược TP.HCM), nhấn mạnh một tinh thần minh mẫn phải đi kèm với một cơ thể khỏe mạnh. Còn khoảng 1 tuần nữa bước vào kỳ thi quan trọng, bác sĩ Lợi khuyên thí sinh nên duy trì chế độ sinh hoạt bình thường, bao gồm ăn đủ chất, ngủ đủ giấc và thực hành một số hoạt động để duy trì sức khỏe.
“Về ăn uống, bình thường chúng ta ăn như thế nào thì trong giai đoạn nước rút này hãy cố giữ vững và ít nhất đảm bảo ăn uống đầy đủ. Các bạn đừng nên cố gắng giải thêm một đề hoặc học thêm một bài mà bỏ qua một bữa ăn. Không nên có suy nghĩ là có thể bỏ qua bữa này đến buổi sau mình ăn bù. Vì đây là giai đoạn đang rất căng thẳng, não bộ đang hoạt động hết công suất, và khi chúng ta cần sự tỉnh táo cao độ thì dinh dưỡng lại càng rất quan trọng”, bác sĩ Lợi chỉ ra và nói thêm không chỉ ăn tốt mà còn phải ngủ tốt. Cần duy trì giấc ngủ khoảng 6 đến 8 tiếng đồng hồ một ngày.
Chỉ ra một thực tế trong giai đoạn ôn thi là càng căng thẳng càng dễ dẫn đến khó ngủ, bác sĩ Lợi khuyên thí sinh phải kết hợp ôn luyện với nghỉ ngơi, nghe nhạc hoặc vận động nhẹ nhàng. Việc rời bàn học và vận động nhẹ nhàng vừa giúp thay đổi không khí căng thẳng, vừa giãn cơ giúp dễ ngủ hơn.
Mặt khác, mùa thi là giai đoạn rất cần sự tỉnh táo, nhiều thí sinh tìm đến các loại nước uống có chứa caffeine. Bác sĩ Lợi cho rằng đây là “con dao hai lưỡi”. Về lợi ích ngắn hạn, có một số loại thức uống theo y khoa khuyến cáo là tốt, ví dụ như cà phê sử dụng khoảng 2 ngày một lần giúp ích cho tim mạch. Tuy nhiên, không phải ai cũng uống được cà phê; có những người uống vào tim đập nhanh, bị hồi hộp…
“Nếu bình thường không uống mà đến thời điểm này lại uống thì nhiều khi phải nhập viện. Mà trước khi thi mới uống lại càng nguy hiểm hơn nữa. Do đó bạn nào nếu đã uống quen từ trước thì hãy giữ vững cân bằng đó, còn ai chưa thử thì không nên, vì vô hình trung tạo thêm áp lực và cơ thể chúng ta sẽ mệt mỏi hơn, đối diện với một số nguy cơ căng thẳng và không thể tập trung”, bác sĩ Lợi khuyên.
Đối với những vấn đề khẩn cấp về sức khỏe trong kỳ thi, bác sĩ Lợi chỉ ra hội chứng lo âu dẫn đến tiêu chảy. Theo bác sĩ Lợi, thí sinh nên xem thử những kỳ thi trước đây, hoặc trong những lúc quan trọng bản thân có hay gặp vấn đề như vậy hay không? Nếu có thì rất có khả năng ở kỳ thi này cũng sẽ xuất hiện trở lại.
Không ít thí sinh ôn luyện rất nhuần nhuyễn nhưng khi bước vào phòng thi lại quên hết, đầu óc trống rỗng. Theo tiến sĩ Hiếu, đây là trường hợp “trí nhớ trắng xóa”. Chuyên gia này chỉ ra 3 bước để thí sinh khắc phục. Đầu tiên và cũng quan trọng nhất là không hoảng loạn vì càng hoảng càng tác dụng ngược.
Bước thứ hai là phải thư giãn. Tiến sĩ Hiếu hướng dẫn thí sinh ngồi thẳng, chân đặt trên mặt sàn, rồi hít một hơi thật sâu, sau đó thở dài ra, càng dài và càng chậm càng tốt. Thực hiện khoảng ba lần liên tục như vậy sẽ bắt đầu lấy lại được bình tĩnh. Một phương pháp thư giãn khác là tạm rời mắt khỏi đề thi và massage mắt trong khoảng 1 đến 2 phút. Nhiều bạn có thể nghĩ rằng thời gian thi 60 phút hoặc 90 phút mà ngồi thư giãn tới 2 phút là quá tốn thời gian. Tuy nhiên, theo tiến sĩ Hiếu, “lùi một bước là tiến hai bước” và thư giãn là cách lấy lại sự cân bằng của trí não. Vì thế tiến sĩ Hiếu khuyên thí sinh phải học cách thư giãn ngay trong phòng thi.
“Bước thứ ba là tái khởi động bằng cách trích xuất những thông tin dễ từ kho trí nhớ của mình và chúng ta làm những câu dễ trước, như vậy trí nhớ sẽ quay trở lại bình thường. Khi biết kỹ thuật này rồi, các bạn sẽ cảm thấy yên tâm hơn, từ đó đỡ rơi vào trạng thái trí nhớ trắng xóa”, tiến sĩ Hiếu chia sẻ.
Với giới trẻ TP.HCM, công viên lúc 9 -10 giờ tối không phải là điểm đến quá muộn. Ngược lại, đó mới là lúc thành phố hạ nhiệt. Khi nắng nóng ban ngày đã qua, dòng xe bớt vội, công viên trở thành nơi để người trẻ ngồi lại, trò chuyện, chụp ảnh, ăn vặt và hóng gió khi thành phố lên đèn.
Hơn 10 giờ tối, Công viên Sáng tạo (phường Thủ Thiêm, TP.HCM) vẫn đầy ắp tiếng cười nói. Từng nhóm bạn trẻ ngồi quây quần bên nhau. Họ trải đồ ăn vặt, uống trà sữa hay liên tục tạo dáng, chụp ảnh với "view triệu đô" khi thành phố lung linh về đêm.
Điều đáng nói là dù người đến rất đông, nhưng không khí ở đây vẫn không tạo cảm giác ngột ngạt. Các nhóm bạn vẫn tìm được khoảng riêng để ngồi.
Nguyễn Thị Thủy Tiên, sinh viên Trường ĐH Khoa học xã hội và nhân văn, ĐH Quốc gia TP.HCM, cho biết nhóm bạn ban đầu định đi cà phê. Tuy nhiên, nghĩ đến cảnh quán đông nghịt, giá tăng và phải loay hoay tìm chỗ ngồi trong dịp lễ, cả nhóm quyết định "quay xe" ra công viên.
Theo Tiên, lý do chọn đi vào buổi tối rất dễ hiểu. Ban ngày TP.HCM nắng nóng, việc ra ngoài dễ mệt, dễ đuối sức. Chưa kể, nhiều thành viên trong nhóm cũng bận việc gia đình. Vì thế, công viên trở thành điểm hẹn lý tưởng vào buổi tối.
"Đi công viên buổi tối thấy sướng lắm. Gió mát, không bị bó trong 4 bức tường. Chỉ cần chạy đi mua trà sữa với ít đồ ăn vặt là tụi mình có thể ngồi "sạc pin" hàng giờ", Tiên chia sẻ.
Ở công viên không cần phải đặt bàn, không sợ việc ngồi lâu bị ngại hay không chẳng cần phải chi quá nhiều tiền. Với Tiên, đây là lựa chọn vừa tiết kiệm, vừa có không gian để nói chuyện nhiều hơn của sinh viên.
Không chỉ Công viên Sáng tạo, Công viên Bờ sông Sài Gòn ở khu đô thị mới Thủ Thiêm cũng trở thành điểm nóng từ chiều tối. Từ khoảng từ 5 giờ chiều, khu vực này đã rộn ràng người đi dạo, ngắm hoàng hôn…
Khi trời tối hẳn, dòng người vẫn tiếp tục đổ về. Các quán xá bên trong công viên dần đầy ắp khách. Những góc nhìn ra sông, ra trung tâm thành phố trở thành điểm check-in được nhiều bạn trẻ săn tìm.
Nguyễn Lê Thanh (28 tuổi), ngụ ở đường Đỗ Xuân Hợp, P.Phước Long (TP.HCM), cho biết công viên bờ sông đẹp nhất là lúc trời tối. Khi đó, ánh đèn từ các tòa nhà hắt xuống mặt sông. Không khí cũng mát hơn ban ngày, khiến bạn trẻ ngồi lại lâu mà không thấy mệt.
"Mình thấy ngồi đây chơi cả buổi cũng không chán. Ở đây có nhiều hoạt động như đi dạo, uống cà phê, ăn vặt, ngắm view sông... Chưa kể, còn có cửa hàng tiện lợi, hàng loạt quán cà phê hot hit nên rất tiện", Thanh nói.
Anh cũng cho rằng công viên bây giờ không còn là nơi tập thể dục đơn thuần của người lớn tuổi nữa, mà nó đã thành điểm tụ tập của giới trẻ vào buổi tối rồi.
Còn Trần Thụy Quỳnh Hương, sinh viên Trường ĐH Công thương TP.HCM, cho rằng công viên về đêm hấp dẫn vì đem lại cảm giác thư giãn sau một ngày dài.
"Đôi khi tụi mình chẳng cần làm gì đặc biệt. Cứ ngồi nhìn người qua lại, nghe gió thổi, nghe tiếng nhạc nhẹ đâu đó là thấy dễ chịu. Nếu đi ban ngày thì nóng quá, khó ngồi lâu được", Hương chia sẻ.
Theo cô gái, mạng xã hội cũng góp phần khiến các công viên có view đẹp trở nên nổi tiếng hơn vào chiều tối. Điều đó khiến cô thích thú, nên đến đây trải nghiệm một lần, rồi dần dần thấy ghiền từ lúc nào không hay.
Theo thạc sĩ tâm lý Trần Văn Toản, giảng viên, chuyên gia tâm lý tại Trung tâm đào tạo và chăm sóc tinh thần Ý Tưởng Việt, việc người trẻ tìm đến công viên vào buổi tối liên quan đến nhu cầu thư giãn tâm trí.
Ông Toản cho rằng nhịp sống đô thị, việc học tập và làm việc liên tục khiến nhiều người trẻ phải duy trì sự chú ý trong thời gian dài. Điều này dễ dẫn đến mệt mỏi trí lực, cạn kiệt năng lượng tinh thần.
“Khi ra công viên, những mảng xanh, tán cây, không gian rộng và mát mẻ tạo ra cảm giác lôi cuốn nhẹ nhàng. Não không cần phải gồng mình xử lý quá nhiều thông tin phức tạp. Nhờ đó, hệ thần kinh được nghỉ ngơi và năng lượng tập trung được phục hồi tự nhiên”, thạc sĩ Toản phân tích.
Ông chia sẻ vào ban đêm, công viên còn tạo cảm giác riêng tư tương đối. Ánh sáng dịu, không gian rộng và nhịp sống chậm hơn khiến người trẻ dễ trò chuyện, thổ lộ cảm xúc hoặc đơn giản là ngồi yên mà không thấy bị quan sát hay phán xét.
Nằm ngay tại Vinhomes Grand Park (đường Nguyễn Xiển, P.Long Thạnh Mỹ). Khu "biển mini" đang dần trở thành một trong những điểm vui chơi quen thuộc của người dân, đặc biệt là giới trẻ. Với không gian được thiết kế theo mô hình bãi biển thu nhỏ, nơi đây gây ấn tượng với bờ cát trắng, hàng dừa và khu vực nước rộng, mang lại cảm giác gần gũi như đang ở biển thật.
Vào buổi chiều, không khí tại đây trở nên nhộn nhịp hơn khi nhiều người đến đi bộ trên cát, ngồi nghỉ dưới hàng dừa hoặc tham gia các hoạt động vui chơi. Không gian thoáng đãng, dễ chịu, rất phù hợp để thư giãn.
Trần Ngọc Gia Hân, sinh viên Trường ĐH Công nghệ TP.HCM, chia sẻ: "Mình biết đến chỗ này qua mạng xã hội, thấy mọi người check-in nhiều nên cũng muốn thử. Đến rồi thì thấy không gian khá rộng, có cát và nước giống biển thật, chụp hình lên rất đẹp. Đi chơi với bạn bè ở đây cũng tiện hơn vì không cần phải đi xa", Hân chia sẻ.
Gia Hân chọn đến đây vào buổi chiều hoặc tối để tận hưởng không khí thoải mái và mát mẻ. "Mình thích nhất là lúc trời bắt đầu tối, có đèn và nhạc nhẹ nên cảm giác rất thoải mái, phù hợp để ngồi nói chuyện với bạn bè", Gia Hân nói thêm.
Với chàng trai Lê Thành Đạt (làm việc tại một nhà hàng ở TP.HCM), trải nghiệm tại "biển mini" mang đến nhiều cảm giác mới lạ nhưng cũng có không ít điểm khác biệt so với biển tự nhiên. "Ở biển thật thì không gian rộng hơn, có sóng và cảm giác tự nhiên hơn, còn ở đây không có sóng và cũng không thể bơi được, chủ yếu phù hợp để vui chơi nhẹ nhàng hoặc chụp hình check-in", Đạt chia sẻ.
Tuy nhiên, Đạt cũng nhận thấy "biển mini" có những ưu điểm riêng, đặc biệt là về tính tiện lợi. Thay vì phải dành nhiều thời gian di chuyển xa, chuẩn bị chi phí cho một chuyến đi dài ngày, thì có thể lựa chọn địa điểm này để "đổi gió" trong ngày. "Nếu muốn thư giãn nhẹ, đi chơi nhanh với bạn bè hay đơn giản là tìm một không gian mới để chụp ảnh thì đến đây rất hợp lý. Không cần phải đi đâu xa vẫn có thể phần nào trải nghiệm cảm giác như đi biển", Đạt nói thêm.
Không chỉ thu hút giới trẻ, khu "biển mini" còn trở thành điểm đến quen thuộc của nhiều gia đình. Các bậc phụ huynh thường đưa con em đến đây để vui chơi, giải trí trong không gian an toàn và sạch sẽ. Trẻ nhỏ tỏ ra thích thú khi được tiếp xúc với cát, nghịch nước và tự do chạy nhảy, tạo nên những khoảnh khắc vui vẻ, gần gũi bên gia đình. Với nhiều gia đình, đây không chỉ là nơi vui chơi mà còn là dịp để gắn kết, giúp trẻ có thêm trải nghiệm mới mẻ ngay trong lòng thành phố.
Anh Phương (tốt nghiệp Trường ĐH Nông Lâm Huế với chuyên ngành quản lý dự án) cho biết trong quá trình học tập và quan sát thị trường, anh nhận thấy xu hướng tiêu dùng sản phẩm tự nhiên, ít hóa chất, hỗ trợ chăm sóc sức khỏe ngày càng rõ nét.
"Dược liệu không chỉ là cây trồng, mà gắn với nhu cầu sống khỏe, phòng bệnh chủ động. Nếu làm bài bản, đây là lĩnh vực còn nhiều tiềm năng phát triển, không gian tăng trưởng", anh Phương nhận định.
Theo anh Phương, nhiều loại cây thuốc dân gian vốn quen thuộc ở nông thôn đang dần được thị trường quan tâm trở lại. Tuy nhiên, điểm nghẽn lớn nhất là thiếu vùng trồng đạt chuẩn, sản xuất còn manh mún, chưa có chiến lược thương hiệu và đầu ra ổn định. Chính khoảng trống này khiến anh quyết định thử sức, dù hiểu rõ rủi ro khi gần như phải bắt đầu từ con số 0.
Sau những năm đầu loay hoay với kỹ thuật và đầu ra, anh Phương xác định cần giải quyết bài toán dòng tiền trước khi nghĩ đến mở rộng. Thay vì dồn toàn lực cho dược liệu, lĩnh vực có chu kỳ đầu tư dài, anh Phương triển khai mô hình "lấy ngắn nuôi dài", trồng xen các loại rau màu để tạo nguồn thu ngắn hạn. Hiện các loại rau củ mang lại doanh thu trung bình khoảng 15 triệu đồng/tháng.
Trong quá trình thử nghiệm nhiều loại cây dược liệu như dành dành, dòi thân tím, dâu tằm…, anh Phương quyết định chọn cây khúng khéng làm sản phẩm trọng tâm cho giai đoạn hiện tại. Lý do, theo anh Phương, là cây phù hợp với điều kiện khí hậu địa phương, dễ thích nghi và có tiềm năng phát triển thành sản phẩm chế biến.
Từ nguyên liệu thô, anh Phương phát triển trà khúng khéng tự nhiên nhằm gia tăng giá trị thay vì chỉ bán dược liệu tươi hoặc khô.
Hiện anh Phương lựa chọn kênh bán hàng trực tuyến, truyền thông qua mạng xã hội kết hợp phân phối truyền thống. Nhóm khách hàng mục tiêu là người từ 30 tuổi trở lên, thu nhập từ 10 triệu đồng/tháng, quan tâm đến chăm sóc sức khỏe chủ động.
Trong 3 - 5 năm tới, anh Phương đặt mục tiêu mở rộng diện tích trồng khúng khéng, xây dựng vùng nguyên liệu ổn định và tiến tới chế biến chuyên sâu nhằm nâng cao giá trị gia tăng. Thay vì bán nguyên liệu thô, định hướng dài hạn là chuẩn hóa quy trình canh tác, từng bước hướng đến các tiêu chuẩn chất lượng và truy xuất nguồn gốc rõ ràng.
Sau 6 năm kiên trì trên đất đồi nắng gió, mô hình của anh Phương bắt đầu "cho trái ngọt", dẫu còn ở quy mô khiêm tốn. Thay vì chạy theo tốc độ, người thanh niên này chọn cách đi chậm, đặt nền tảng chất lượng trước mở rộng.
Theo anh Võ Đức Trinh, Bí thư Đoàn xã Trường Giang, tỉnh Quảng Ngãi: "Anh Phương từng bước vượt qua thất bại, tích lũy kinh nghiệm, cải tạo đất, áp dụng kỹ thuật canh tác phù hợp. Đến nay, anh đã xây dựng được vùng trồng dược liệu phát triển ổn định, mang lại nguồn thu nhập khá, đồng thời góp phần tạo sinh kế và thúc đẩy kinh tế địa phương. Trong thời gian tới, Đoàn xã sẽ phối hợp với các cơ quan liên quan nhằm hỗ trợ anh Phương tiếp cận nguồn vốn vay ưu đãi, tăng cường kết nối thị trường và mở rộng kênh tiêu thụ, đặc biệt thông qua các nền tảng số".
