Ngày 30/6, Giám đốc Sở Y tế Hà Nội Nguyễn Trọng Diện cho hay chương trình khám sức khỏe định kỳ miễn phí chính thức được triển khai đồng loạt toàn thành phố, đánh dấu bước khởi đầu chính sách chăm sóc sức khỏe toàn dân quy mô lớn nhất từ trước đến nay của Hà Nội.
“Với sự chuẩn bị đồng bộ của ngành y tế và chính quyền cơ sở, chương trình góp phần phát hiện sớm bệnh tật và hiện thực hóa mục tiêu mỗi người dân Thủ đô đều được quản lý sức khỏe chủ động, toàn diện và liên tục theo vòng đời, nâng cao chất lượng sống, đảm bảo an sinh bền vững”, ông Diện nói.
Theo kế hoạch, đối tượng được khám sức khỏe là toàn bộ người dân sinh sống trên địa bàn TP Hà Nội thường trú hoặc tạm trú từ 12 tháng trở lên có xác nhận qua VNeID.
Ước tính khoảng 9,2 triệu người, được chia thành 5 nhóm. Trong đó, ngay từ 1/7, ưu tiên khám trước cho nhóm 1 gồm người cao tuổi, khuyết tật, hộ nghèo, cận nghèo, người có công, người mắc bệnh mạn tính, vùng khó khăn – nhóm này khoảng gần 1,7 triệu người. Ngoài ra, nhóm 5 (lao động tự do, buôn bán…) và trẻ em dưới 6 tuổi, tổng khoảng hơn 2 triệu người, cũng được ưu tiên đợt đầu.
Người dân được khám sàng lọc tập trung 12 bệnh và yếu tố nguy cơ thường gặp, gồm tăng huyết áp, đái tháo đường type 2, hen phế quản, bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính (COPD), ung thư vú, ung thư cổ tử cung, ung thư khoang miệng, ung thư đại trực tràng, ung thư tuyến tiền liệt, rối loạn trầm cảm, rối loạn lo âu và rối loạn tâm thần liên quan sử dụng rượu.
Thành phố tập trung ưu tiên khám sức khỏe cho người dân tại 16 phường, xã ven sông Hồng, gồm: Hồng Hà, Ô Diên, Thượng Cát, Đông Ngạc, Phú Thượng, Lĩnh Nam, Thanh Trì, Nam Phủ, Hồng Vân, Mê Linh, Thiên Lộc, Vĩnh Thanh, Đông Anh, Bồ Đề, Long Biên, Bát Tràng.
Các bệnh viện, phòng khám đa khoa trực tiếp cử bác sĩ khám và hỗ trợ trang thiết bị cho trạm y tế như Bệnh viện Thanh Nhàn, Đức Giang, Xanh Pôn, Hòe Nhai, Lão khoa Hà Nội, đa khoa Đông Anh, Gia Lâm, Thường Tín, Mê Linh… để đảm bảo công tác khám hiệu quả.
Các xã, phường rà soát, lập danh sách người dân khám bệnh, tránh bỏ sót hoặc tránh trùng lặp. Kết quả khám sức khỏe sẽ được cập nhật trên hồ sơ sức khỏe điện tử của người dân.
Chiều 30/6, các địa điểm đón tiếp khám sức khỏe cho người dân như Trạm Y tế xã Mê Linh, nhà văn hóa thôn Cổ Điển (xã Vĩnh Thanh); Điểm Y tế Vân Hà (xã Thư Lâm); Bệnh viện Đa khoa Gia Lâm (xã Gia Lâm)… đã hoàn tất công tác chuẩn bị.
Bà Hạ Thị Hương, Phó Giám đốc Trạm Y tế xã Mê Linh, cho biết công tác khám sức khỏe bắt đầu từ 7h sáng 1/7. Toàn bộ giấy mời được gửi đến người dân, nội dung khám được ghi rõ trong giấy mời. Không chỉ khám tổng quát thông thường, người dân sẽ được xét nghiệm, chụp X-quang do Bệnh viện Đa khoa Mê Linh hỗ trợ. Dự kiến trung bình trạm khám cho 400 người dân/ngày.
Mới đây, HĐND thành phố Hà Nội thông qua chính sách hỗ trợ chi phí chữa cận thị từ 3 diop trở lên cho thanh niên. Theo đó, đầu tháng 7, thành phố hỗ trợ phí điều trị tật khúc xạ cho nhóm 18-35 tuổi mắc cận thị từ 3 diop trở lên. Chính sách này áp dụng với người thường trú hoặc tạm trú từ 12 tháng tại thủ đô. Khoản tiền được thanh toán dựa trên giá dịch vụ do các cơ sở y tế công lập quy định.
Như vậy, Hà Nội là địa phương thứ hai trên cả nước tổ chức khám sức khỏe và sàng lọc bệnh phổ biến miễn phí cho người dân.
Trước đó, người dân TP HCM 18 tuổi trở lên cũng được khám sàng lọc các bệnh lý và lập hồ sơ sức khỏe điện tử miễn phí từ giữa tháng 4. Trên cả nước, Bộ Y tế đề xuất triển khai khám sức khỏe định kỳ hoặc khám sàng lọc miễn phí từ năm 2026, ưu tiên nhóm yếu thế trước khi mở rộng toàn dân trong dự thảoNghị định quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Luật Phòng bệnh,đang được lấy ý kiến. Đây là bước đi cụ thể hóa Nghị quyết 72 của Bộ Chính trị, mục tiêu để toàn dân được khám sức khỏe định kỳ miễn phí, tiến tới miễn viện phí cơ bản năm 2030.
TS điều dưỡng Nguyễn Thị Thu Hiền, khoa da liễu và bỏng - Bệnh viện Bạch Mai, cho biết theo khuyến cáo, việc nhận biết sớm và chăm sóc đúng ngay từ những ngày đầu có ý nghĩa quyết định đến hiệu quả điều trị.
Khi xuất hiện các dấu hiệu như nóng rát, đau trên da, kèm theo mảng đỏ, mụn nước hoặc bọng nước thành chùm, người bệnh cần đến cơ sở y tế để được chẩn đoán và điều trị, đặc biệt trong 72 giờ đầu.
Người bệnh không tự ý dùng thuốc, nhất là corticoid, kháng sinh, thuốc nam hoặc các loại thuốc bôi không rõ nguồn gốc, cũng như không đắp lá lên vùng tổn thương. Những biện pháp này có thể khiến bệnh nặng hơn, tăng nguy cơ nhiễm trùng và để lại sẹo.
TS Hiền khuyến cáo tổn thương da do zona cần được giữ sạch - khô - thoáng, tắm rửa nhẹ nhàng, tránh nước quá nóng hoặc xà phòng gây kích ứng. Có thể che phủ bằng gạc sạch, mềm, không dính khi cần.
Không gãi, chà xát, chích vỡ mụn nước hoặc cạy vảy. Mặc quần áo rộng, thấm hút mồ hôi. Sử dụng riêng khăn tắm, quần áo, chăn ga trong thời gian còn mụn nước.
Những nguyên tắc đơn giản này giúp giảm nguy cơ nhiễm trùng và hạn chế sẹo.
Theo TS Hiền, zona không lây trực tiếp giữa người với người, nhưng dịch từ mụn nước có thể chứa vi rút Varicella-Zoster - vi rút gây bệnh thủy đậu - ở người chưa có miễn dịch.
Để phòng lây nhiễm, người bệnh cần che phủ vùng tổn thương; rửa tay thường xuyên; không dùng chung đồ cá nhân.
Đồng thời tránh tiếp xúc gần với phụ nữ mang thai, trẻ nhỏ, người suy giảm miễn dịch. Các biện pháp này cần duy trì đến khi tổn thương khô và đóng vảy hoàn toàn.
Người bệnh cần đến cơ sở y tế sớm nếu có các dấu hiệu zona xuất hiện ở vùng mắt, mặt; đau nhiều, sốt, tổn thương lan rộng; có dấu hiệu nhiễm trùng: sưng, nóng, đỏ, chảy dịch.
Việc thăm khám kịp thời giúp phòng ngừa các biến chứng nguy hiểm, đặc biệt là ảnh hưởng đến thị lực.
Bên cạnh đó, đau do zona liên quan đến tổn thương thần kinh, thường có cảm giác bỏng rát, nhói từng cơn và có thể kéo dài.
"Người bệnh cần tuân thủ đơn thuốc của bác sĩ, không tự ý tăng/giảm liều. Đồng thời, nghỉ ngơi đầy đủ, ăn uống cân đối, uống đủ nước. Có thể chườm mát bằng khăn sạch trong thời gian ngắn (không chườm đá trực tiếp)", TS Hiền khuyến cáo.
Tại hội thảo quốc tế Ung thư vú năm 2026 (diễn ra từ 22 - 23.4), tại Hà Nội, PGS-TS Lê Hồng Quang, Trưởng khoa Ngoại vú, Bệnh viện K, cho biết: "Mỗi năm Việt Nam ghi nhận khoảng 25.000 ca mắc mới ung thư vú. Nhờ phát hiện sớm và điều trị đúng, tỷ lệ sống thêm sau 5 năm của bệnh nhân ung thư vú tại Việt Nam đã đạt 85% - 90%. Rất nhiều ca bệnh ung thư vú có thời gian sống dài, có ca bệnh sống thêm 30 năm, đến khám khi có một số bất thường sức khỏe".
Theo TS Quang, thông qua các chương trình giáo dục sức khỏe và truyền thông, các bệnh nhân ung thư vú phát hiện ở giai đoạn muộn đã giảm rõ rệt. 15 - 20 năm trước, khoảng 3/4 bệnh nhân ung thư vú đến bệnh viện ở giai đoạn muộn, hiện, 3/4 bệnh nhân đã đến khám, tư vấn ở giai đoạn sớm.
TS Quang đánh giá, chẩn đoán, phát hiện sớm ung thư vú làm tăng cơ hội điều trị khỏi ở người bệnh ung thư, bao gồm ung thư vú. Trong đó, ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) đã hỗ trợ bác sĩ đánh giá chính xác, cập nhật thông tin và tổng hợp các phác đồ từ nhiều nguồn khác nhau để hội chẩn đa chuyên khoa hiệu quả tối ưu cho từng người bệnh.
"Nhưng AI chỉ là công cụ hỗ trợ tìm kiếm và phân tích dữ liệu để tiết kiệm thời gian. Bác sĩ vẫn là người quyết định và chịu trách nhiệm cuối cùng về mặt đạo đức và pháp lý, chẩn đoán bệnh", TS Quang lưu ý.
Trước thực tế xét nghiệm mẫu máu chẩn đoán dấu ấn ung thư (xét nghiệm marker ung thư, chất chỉ điểm ung thư) đang được chỉ định khá rộng rãi trong sàng lọc bệnh, bác sĩ Quang cho biết, xét nghiệm marker đơn lẻ không thể phải là chỉ số khẳng định được tình trạng mắc bệnh ung thư. Việc chỉ nhìn vào một chỉ số tăng cao mà tự suy đoán sẽ dẫn đến lo lắng không đáng có. Chẩn đoán chính xác ung thư phải kết hợp giữa thăm khám lâm sàng và hệ thống nhiều xét nghiệm khác nhau do bác sĩ chuyên khoa chỉ định.
Theo thông tin tại hội thảo, ung thư vú là bệnh ác tính phổ biến nhất ở phụ nữ trên thế giới cũng như tại Việt Nam, có xu hướng trẻ hóa độ tuổi mắc bệnh. Những bước tiến trong điều trị và quản lý bệnh ung thư vú ở Việt Nam đã bắt kịp trình độ thế giới ở nhiều lĩnh vực.
Trong đó, điều trị đa mô thức như: phẫu thuật, các phác đồ hóa chất, thuốc nhắm trúng đích, thuốc miễn dịch và các kỹ thuật xạ trị tiên tiến; chẩn đoán phân tử như: xét nghiệm gen, xét nghiệm hóa mô miễn dịch đánh giá các phân nhóm ung thư vú, giúp các bác sĩ ra quyết định điều trị chính xác cho từng bệnh nhân, đem lại hiệu quả điều trị tốt nhất.
Hiệu quả điều trị phụ thuộc lớn vào thời điểm phát hiện giai đoạn của bệnh, phát hiện sớm đem lại cơ hội điều trị khỏi, do đó phụ nữ nên chủ động tầm soát ung thư vú hàng năm, nhất là người từ 40 tuổi hoặc khi có một số dấu hiệu bất thường.
Nên khám chuyên khoa khi có dấu hiệu cảnh báo ung thư vú: vú có các u cục bất thường; kích thước vòng một to lên bất thường, không tương xứng hai bên và thường xuyên cảm thấy cương cứng; thay đổi ở da vú (da tấy đỏ, độ dày của da thay đổi...); núm vú thay đổi bất thường (có tình trạng thụt vào bên trong, da núm vú nhăn nheo, sần sùi...).
Bệnh nhân phát hiện ung thư cổ tử cung năm 2017, đã phẫu thuật cắt toàn bộ tử cung, sau đó theo dõi định kỳ. Tháng 1/2026, bà tự sờ thấy khối u vú phải, đi khám phát hiện u vú phải, u phổi phải. Gia đình có bố mắc ung thư phổi, anh trai mắc ung thư đại tràng.
Ngày 9/5, bác sĩ Phạm Cẩm Phương, Giám đốc Trung tâm Y học hạt nhân và Ung bướu, Bệnh viện Bạch Mai, cho biết bệnh nhân phải phẫu thuật cắt bỏ tuyến vú và nội soi cắt thùy trên phổi phải, nạo vét hạch. Ngoài ra, bệnh nhân có chỉ định điều trị hóa trị bổ trợ kết hợp với điều trị đích cho ung thư phổi và ung thư vú. Đối với bệnh ung thư cổ tử cung đã được kiểm soát tốt bằng phẫu thuật và chưa có dấu hiệu tái phát, di căn.
Ung thư hiện nay vẫn là một trong những nguyên nhân hàng đầu gây tử vong trên toàn cầu, với gánh nặng bệnh tật ngày càng gia tăng. Theo dữ liệu từ GLOBOCAN 2022, thế giới ghi nhận gần 20 triệu ca ung thư mới mỗi năm, trong đó ung thư phổi là loại ung thư phổ biến nhất với khoảng 2,5 triệu ca mắc mới, chiếm khoảng 12,4% tổng số ca ung thư toàn cầu. Ung thư vú đứng thứ hai về tỷ lệ mắc chung và là ung thư phổ biến nhất ở nữ giới, với khoảng 2,3 triệu ca mắc mới, tương đương khoảng 1/4 tổng số ung thư ở phụ nữ.
Ở phụ nữ, ung thư vú và ung thư cổ tử cung là hai bệnh lý ác tính. Trong đó. ung thư vú là ung thư thường gặp nhất, trong khi ung thư cổ tử cung đứng thứ tư với khoảng 660.000 ca mắc mới mỗi năm trên toàn thế giới.
Trường hợp này mắc đồng thời ba ung thư nguyên phát, bao gồm ung thư cổ tử cung, ung thư phổi và ung thư vú, song đều ở giai đoạn còn khả năng phẫu thuật. Tuy nhiên, tỷ lệ cũng rất ít gặp. "Nếu không đi khám và phát hiện sớm, bệnh chắc chắn diễn tiến nặng nhanh", bác sĩ nói..
Bác sĩ khuyến cáo mọi người nên đi khám sức khỏe định kỳ hàng năm, tầm soát các bệnh lý về ung thư để chủ động phòng ngừa. Ung thư cổ tử cung thường liên quan chặt chẽ đến nhiễm HPV nguy cơ cao, với khả năng phát hiện sớm thông qua tầm soát bằng Pap smear và HPV DNA testing. Ung thư phổi giai đoạn sớm, đặc biệt khi được phát hiện tình cờ qua chụp CT liều thấp, có thể đạt tỷ lệ sống còn cao nếu được phẫu thuật triệt căn.
