Đó là hồi ức của ông Trần Lâm (tên thật là Kiều Xuân Tu), nguyên Chánh văn phòng, Vụ trưởng Vụ Tư liệu – Ban Nghiên cứu Lịch sử Đảng Trung ương (nay là Viện Lịch sử Đảng – Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh). Sinh thời, ông Trần Lâm vẫn kể cho con cháu và bạn bè nghe vinh dự những lần được gặp Chủ tịch Hồ Chí Minh.
Qua tư liệu ông Trần Lâm để lại, cùng với những lần được nghe ông kể chuyện, chúng tôi xin chia sẻ tư liệu quý giá này với bạn đọc Báo Thanh Niên nhân kỷ niệm 115 năm ngày Chủ tịch Hồ Chí Minh rời Bến cảng Nhà Rồng ra đi tìm đường cứu nước (5.6.1911 – 5.6.2026).
Một buổi trưa hè giữa tháng 6.1944, trời nắng như đổ lửa lên thành phố Liễu Châu. Đoàn cán bộ Mặt trận Việt Minh từ Việt Nam sang Quảng Tây (gồm cụ Đinh Chương Dương, ông Phạm Kỳ Vân và ông Trần Lâm) dừng lại trước một khách sạn lớn, mặt trông ra sông. Đoàn được bố trí nghỉ tại một phòng rộng trên lầu 2. Sau bữa cơm rồi nghỉ trưa, khoảng 2 giờ sau đoàn gặp 2 thành viên nữa là Lê Tùng Sơn và Lê Gia Lộc (Tuấn Sinh).
“Mới gặp nhau lần đầu mà tình cảm thân thiết y như những người bạn tri kỷ xa nhau lâu ngày bây giờ mới gặp lại” – ông Trần Lâm kể lại: “Còn đang vui mừng chuyện trò thăm hỏi thì chúng tôi được khách sạn báo là có khách đến thăm”.
Bước vào là một người đàn ông quắc thước trên 50 tuổi. Mọi người còn ngơ ngác, vị khách đã mỉm cười, chào hỏi mọi người rất tự nhiên và cởi mở. Vị khách nhanh nhẹn ngồi xuống bên cạnh cụ Đinh và ông Lê Tùng Sơn. Đám anh em chúng tôi, không ai bảo ai, tự tìm lấy chỗ ngồi thích hợp trên mấy chiếc giường khách.
Vị khách nhìn anh em một cách thông cảm rồi tươi cười bảo:
– Cụ và chú từ Đông Hưng lên đây, đường sá xa xôi, nhất là cụ Đinh đi bộ, chắc là mệt nhọc lắm thì phải?
– Thưa Cụ – cụ Đinh thay mặt chúng tôi trả lời – Từ Đông Hưng lên Nam Ninh, đi bộ qua Thập Vạn Đại Sơn, lại phải tìm đường đi tránh quân Nhật, nên cũng rất vất vả. Đến Nam Ninh được nghỉ lại một ngày rồi đáp ô tô lên đây. Giờ thì cũng đã đỡ mệt.
– Các đồng chí chúng ta ở nhà đều khỏe cả chứ cụ? Tôi đi xa lâu ngày, lại bị cầm tù ở đây hơn 1 năm, tin tức không hề có, trải qua hơn chục nhà tù, bây giờ mới được tự do, nên tôi rất muốn được biết tình hình ở nhà ra sao?
Cụ Đinh cười, nói rất tự nhiên:
– Thưa Cụ, các đồng chí Trung ương hiện nay đang rất bận, đó là vì hiện nay cả nước đang sôi sục không khí chuẩn bị sẵn sàng khi cơ hội tình hình quốc tế thuận lợi là khởi nghĩa vũ trang giành chính quyền, một khi quân đội Đồng Minh tiến vào Đông Dương…
Vị khách yên lặng ngồi nghe cụ Đinh Chương Dương nói. Đôi mắt vị khách nhìn đăm chiêu. Trong đầu ông Trần Lâm lúc này thoáng nghĩ hình như vị khách đang suy tư một điều gì đó. Rồi thấy ông Phạm Kỳ Vân đôi ba lần như có ý muốn nói, vị khách liền quay sang ngột hỏi:
– Chú này tên gì nhỉ? Trước chú làm việc ở tỉnh nào?
– Thưa Cụ – ông Phạm Kỳ Vân trả lời, cháu tên là Hưng, lúc ở nhà, cháu là Bí thư tỉnh Bắc Giang. Bị Tây bắt, không có chứng cứ gì, nên chúng bắt giam vào căng (camp: trại tập trung) Bá Vân. Nằm im trong căng, không chịu được, cháu tìm cách vượt tù và bắt liên lạc với trên…
Dừng một lát, rồi ông Kỳ Vân lại nói tếp:
– Thưa Cụ, cháu được biết nhiều nhà tù đã tổ chức những cuộc vượt ngục để tăng thêm cán bộ cho phong trào… Cho nên bây giờ tuy đã được giao nhiệm vụ ra ngoài này, nhưng thâm tâm cháu vẫn mong được trở về trực tiếp tham gia vào công cuộc chuẩn bị cho tổng khởi nghĩa.
Nghe xong, vị khách cười hồ hởi rồi nói:
– Được, nguyện vọng của chú rất đáng hoan nghênh, thế nhưng còn nhiệm vụ mà đoàn thể giao cho chú ở đây thì sao?
Ông Phạm Kỳ Vân im lặng không trả lời. Vị khách cũng không hỏi thêm, rồi quay sang phía ông Trần Lâm, vị khách hỏi:
– Còn chú mày năm nay bao nhiêu tuổi, trông trẻ thế? Có vợ chưa? Và chú hoạt động ở tỉnh nào trước đây?
Ông Trần Lâm liền đáp:
– Dạ thưa Cụ, cháu 25 tuổi, ra đây cháu đổi tên theo tiếng Quảng Đông là Voòng Dzếnh.
Nghe ông Trần Lâm thật thà kể về gia cảnh của mình, đã có vợ và 2 con nhỏ ở nhà, vị khách dặn dò ông điều đầu tiên là cần bí mật thông tin cá nhân, tiếp đó là phương pháp hoạt động trên đất nước bạn. Cảm thấy buổi đầu tiên thời gian ngắn ngủi và đoán chắc vị khách cũng bận, nên không dám kéo dài cuộc nói chuyện, đoàn phải tranh thủ xin một số ý kiến cần thiết nhất.
– Thưa Cụ – cụ Đinh Chương Dương nói – Hôm nay được gặp Cụ là một điều rất may mắn, vậy xin Cụ cho anh em chúng tôi, những người ở trong nước mới ra đây được hiểu rõ một số vấn đề mà sắp tới chúng tôi sẽ phải thực hiện.
– Xin cụ cứ nói – vị khách đáp lời – tôi nghe đây. Điều gì biết, tôi sẽ trả lời, điều gì chưa rõ ta sẽ nói chuyện sau.
– Vậy điều đầu tiên, xin Cụ cho biết ý kiến về thái độ và chính sách của chính phủ Tưởng Giới Thạch đối với cách mạng Việt Nam. Viện trợ của họ sẽ như thế nào?
– Viện trợ thì cũng có, nếu chúng ta biết khôn khéo tranh thủ, nhưng cũng không nên quá hy vọng. Hiện nay chính phủ Tưởng Giới Thạch rất muốn bắt tay với cách mạng Việt Nam. Họ muốn thông qua Việt Minh để nắm lấy Việt Nam rồi sau đó nắm cả Đông Dương. Nhưng họ còn e ngại Việt Minh… Cụ và các chú ra ngoài này công tác đừng để lộ mình, cũng đừng để họ hiểu sai về mình. Còn thì tùy việc tùy lúc mà ứng xử cho thích hợp, sao có lợi cho cách mạng là được.
– Như vậy với chính phủ Tưởng là đã rõ – cụ Đinh nói – còn đối với Cách mạng Đồng Minh hội, nên việc làm như thế nào, xin Cụ cho một số ý kiến.
– Vấn đề này, chú Lê Tùng Sơn sẽ nói cụ thể về tổ chức và quan hệ nội bộ Trung ương Cách mạng Đồng Minh hội để cụ và các chú nắm được tình hình rồi từ đó mà làm việc. Ta phải luôn nắm vững nguyên tắc và lợi ích cách mạng Việt Nam mà tranh thủ mọi lực lượng chống Nhật – Pháp.
Sau cuộc gặp đầu tiên này, ông Trần Lâm và đoàn được biết vị khách đó chính là lãnh tụ Hồ Chí Minh và cũng chính là đồng chí Nguyễn Ái Quốc.
Sáng ngày 13.1.1946, nhân dân tỉnh Ninh Bình phấn khởi và tự hào lần đầu tiên được đón Hồ Chủ tịch về thăm. Ông Trần Lâm lúc này là Chủ tịch UBND tỉnh Ninh Bình ra đón Hồ Chủ tịch. Gặp ông, Hồ Chủ tịch hỏi:
– Chú về đây công tác lâu chưa?
– Dạ cháu mới về thôi ạ – ông Trần Lâm đáp.
– Công tác ở đây có hợp không, có khó không? – Bác hỏi tiếp.
– Lần đầu tiên cháu làm công tác chính quyền, cháu lo lắm và còn rất bỡ ngỡ – ông Trần Lâm thưa.
– Đúng thế đấy, cách mạng từ trước đến nay đã làm gì có chính quyền. Cứ làm việc đi, rồi sẽ quen – Chủ tịch Hồ Chí Minh căn dặn – Ta vừa làm vừa học, điều hay ta phát huy, điều dở ta sửa chữa rút kinh nghiệm làm tốt hơn. Bây giờ ta làm việc là làm việc cho cách mạng, chứ không phải là làm quan cách mạng. Ta làm việc vì Nhân dân, ta là đầy tớ của Nhân dân nên phải hết lòng, hết sức vì Nhân dân.
Ông Trần Lâm từng kể: “Sau Cách mạng Tháng Tám, khi tôi làm Chủ tịch UBND tỉnh Ninh Bình (1945 – 1948), tôi đã có vinh dự thay mặt nhân dân trong tỉnh đón tiếp 2 lần Hồ Chủ tịch về thăm. Rồi trong thời gian kháng chiến chống Pháp tôi lại được trực tiếp phục vụ tại Văn phòng Phủ thủ tướng (tháng 3.1949 – tháng 6.1950) làm Vụ trưởng Vụ Huấn học… Đó thật sự là một vinh dự lớn lao cho tôi và gia đình”.
Ngày 1.6, Công an xã Ngãi Giao cho biết, đơn vị đang phối hợp các phòng nghiệp vụ Công an TP.HCM củng cố hồ sơ, xử lý nhiều đối tượng liên quan các hành vi mua bán trái phép chất ma túy và tổ chức sử dụng trái phép chất ma túy.
Theo đó, thực hiện đợt cao điểm 45 ngày đêm trấn áp tội phạm ma túy theo chỉ đạo của Giám đốc Công an TP.HCM, thời gian qua, Công an xã Ngãi Giao liên tiếp phát hiện, triệt phá nhiều vụ án phức tạp liên quan ma túy.
Trước đó, tối 10.5, trong quá trình tuần tra kiểm soát địa bàn, Tổ công tác 363 Công an xã Ngãi Giao phát hiện Võ Văn Hoàn (35 tuổi, ở xã Nghĩa Thành) có biểu hiện nghi vấn nên mời về trụ sở làm việc.
Qua kiểm tra nhanh, Hoàn dương tính với ma túy loại Methamphetamine. Cơ quan công an cho hay, để đối phó, trước khi test ma túy, Hoàn đã giấu chai nước trong quần lót nhằm tráo đổi khi kiểm tra nước tiểu, song vẫn bị phát hiện.
Mở rộng điều tra, công an xác định ngày 5.5, Đồng Thế Tuấn (bạn của Hoàn) đã rủ Hoàn hùn tiền mua ma túy đá sử dụng. Cả 2 dùng một tài khoản Zalo ảo liên hệ với tài khoản tên "Cu Anh" để đặt mua gói ma túy đá giá 800.000 đồng.
Bằng các biện pháp nghiệp vụ, công an truy xét bắt giữ Nguyễn Doãn Anh (35 tuổi, quê Hà Tĩnh) là đối tượng bán ma túy. Để đối phó cơ quan chức năng, Doãn Anh yêu cầu người mua chuyển tiền trước vào tài khoản Momo với tên ảo rồi hẹn giao ma túy tại một bãi xe ở phường Tân Thành.
Tiếp đó, ngày 18.5, qua công tác kiểm tra, Công an xã Ngãi Giao phát hiện Phùng Đình Dũng (32 tuổi, ở xã Ngãi Giao) dương tính với ma túy Methamphetamine.
Quá trình điều tra mở rộng, công an phát hiện một đường dây mua bán và tổ chức sử dụng ma túy, bắt thêm 13 đối tượng.
Theo điều tra ban đầu, các đối tượng liên lạc với nhau thông qua các ứng dụng mạng xã hội, thường xuyên xóa dữ liệu sau khi giao dịch. Việc thanh toán mua bán ma túy được thực hiện qua ví điện tử, trong khi ma túy được cất giấu tại các địa điểm đã hẹn trước, địa bàn giáp ranh thay vì giao nhận trực tiếp nhằm tránh bị phát hiện.
Cơ quan công an nhận định phần lớn các đối tượng trong đường dây còn trẻ tuổi, có mối quan hệ quen biết nhau.
Hiện Công an TP.HCM tiếp tục mở rộng điều tra, củng cố chứng cứ để xử lý các đối tượng theo quy định pháp luật.
Cầu Trần Hưng Đạo là dự án giao thông trọng điểm của Hà Nội, được khởi công hôm 9-10-2025.
Công trình có tổng mức đầu tư 15.967 tỉ đồng với chiều dài hơn 4,1km, trong đó cầu chính vượt sông Hồng dài trên 800m.
Cây cầu đóng vai trò kết nối khu vực trung tâm với phía đông thủ đô, góp phần giảm tải giao thông qua sông Hồng.
Trong dự án này, UBND phường Hồng Hà (Hà Nội) được giao giải phóng mặt bằng với tổng diện tích thu hồi trên địa bàn phường là 44.486,8m², tương ứng 335 trường hợp. Đây là khu vực đặt ra nhiều thách thức nhất bởi mật độ dân cư rất cao, nằm ở khu vực trung tâm thành phố.
Trao đổi với Tuổi Trẻ Online, đại diện UBND phường Hồng Hà cho biết mặc dù khối lượng công việc rất lớn, nhiều nội dung phức tạp, đến nay tỉ lệ hộ dân đồng ý bàn giao mặt bằng đạt 99,1%.
Phường cũng đã hoàn thành phê duyệt 100% phương án bồi thường, hỗ trợ và tái định cư, bảo đảm đúng quy định và tiến độ đề ra.
Ghi nhận ngày 5-5, máy móc đang được huy động đồng loạt để phá dỡ các công trình. Nhiều hộ dân hối hả di dời đồ đạc.
Trong suốt kỳ nghỉ lễ vừa qua, đơn vị thi công phá dỡ đã tập trung huy động tối đa nhân lực, phương tiện để đẩy nhanh tiến độ thực hiện, gồm 5 máy cẩu xúc cỡ lớn, 20 xe tải loại 20 tấn và gần 50 công nhân tổ chức thi công liên tục theo 3 ca/ngày.
Trong khi đó trên công trường cầu vượt sông và đường dẫn, tranh thủ những lúc thời tiết thuận lợi, nhà thầu chia ca làm việc với cường độ cao, không để gián đoạn. Đến nay nhiều trụ cầu đã thành hình, đảm bảo yêu cầu vượt lũ tiểu mãn.
Chiều 2/6, Thủ tướng Lê Minh Hưng chủ trì cuộc họp về việc tiếp tục triển khai hoạt động của Trung tâm tài chính quốc tế tại Việt Nam.
Trung tâm tài chính đã có khuôn khổ pháp lý riêng theo mô hình "một trung tâm, hai điểm đến" với Nghị quyết 222 của Quốc hội và 8 nghị định của Chính phủ hướng dẫn triển khai. Đây là các văn bản nền tảng quy định nguyên tắc, chính sách khung, các cơ chế đặc thù thu hút nhà đầu tư chiến lược; cơ chế giải quyết tranh chấp và quản lý giám sát.
Trên cơ sở khung pháp lý đã được ban hành, các bộ, ngành, TPHCM và Đà Nẵng đã tích cực triển khai nhiều hoạt động.
Cơ quan điều hành Trung tâm tài chính tại hai thành phố đã được thành lập, từng bước kiện toàn bộ máy, bố trí nhân sự, xác định chức năng, nhiệm vụ, xây dựng quy chế làm việc nội bộ và định hướng phát triển.
Thủ tướng Lê Minh Hưng khẳng định chủ trương của Đảng về phát triển Trung tâm tài chính đã rất rõ và vừa qua, chúng ta đã đi được một chặng đường dài, hoàn thành khối lượng công việc lớn, khó, phức tạp.
Người đứng đầu Chính phủ đề cập Kết luận số 18 của Trung ương, trong đó nhấn mạnh yêu cầu khẩn trương đưa Trung tâm tài chính vào hoạt động với mục tiêu xuyên suốt là thiết lập Trung tâm với hành lang pháp lý minh bạch, rõ ràng để thu hút các nhà đầu tư quốc tế.
Đây là một trong những giải pháp quan trọng để huy động dòng vốn trung và dài hạn phục vụ phát triển nhanh, bền vững.
Theo Thủ tướng, thách thức trong phát triển Trung tâm tài chính còn rất nhiều, đặc biệt trong bối cảnh quốc tế phức tạp, các trung tâm trong khu vực và trên thế giới cạnh tranh gay gắt để thu hút dòng vốn.
Thủ tướng lưu ý Việt Nam đi sau nên phải có cơ chế, chính sách đủ mạnh để thu hút nhà đầu tư nhưng vẫn quản lý được, kiểm soát rủi ro, giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô, bảo đảm tăng trưởng bền vững.
Về các nhiệm vụ, giải pháp thời gian tới, người đứng đầu Chính phủ giao Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng làm Chủ tịch Hội đồng Điều hành Trung tâm tài chính và trực tiếp chỉ đạo, nếu phát sinh vấn đề vượt thẩm quyền thì báo cáo Thủ tướng.
Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng chỉ đạo Hội đồng Điều hành khẩn trương phối hợp với hai thành phố nghiên cứu mô hình chuẩn về cơ quan điều hành, kiến nghị lựa chọn phương án khả thi, phù hợp, tối ưu, vì công việc chung.
Nhấn mạnh các sản phẩm, dịch vụ tài chính là yếu tố quyết định hoạt động hiệu quả của Trung tâm tài chính, trong khi TPHCM và Đà Nẵng cũng là 2 động lực tăng trưởng của đất nước, Thủ tướng chỉ đạo Bộ Tài chính chủ trì, phối hợp với các bộ, cơ quan và hai thành phố kiến nghị, xác định danh mục các sản phẩm, dịch vụ tài chính của Trung tâm tài chính.
Trước hết, Thủ tướng định hướng các sản phẩm, dịch vụ gắn với thương mại, đầu tư để thu hút nguồn lực phát triển cho hai thành phố, phục vụ các công trình hạ tầng trọng điểm trên địa bàn.
Theo Thủ tướng, việc phát triển các sản phẩm này đều đã có chủ trương, cần triển khai với tinh thần không cầu toàn, ngoài 8 nghị định đã có, cần tiếp tục nghiên cứu các quy định mới trong tháng 6 nhằm tạo cơ chế đột phá để nhanh chóng có một số sản phẩm, dịch vụ tài chính mới chủ chốt cho Trung tâm tài chính.
Người đứng đầu Chính phủ đồng thời đề nghị nghiên cứu cơ chế thanh tra giám sát trực thuộc các cơ quan Trung ương, thực hiện thanh tra, giám sát theo lĩnh vực được giao quản lý.
Nhấn mạnh khi Trung tâm tài chính đã hình thành khá rõ thì phải có chiến lược cụ thể hơn, Thủ tướng chỉ đạo các cơ quan nghiên cứu, kiến nghị cấp có thẩm quyền sửa đổi, bổ sung các quy định liên quan để thúc đẩy hơn nữa hoạt động của các trung tâm này.
