Ngày 25/5, Khoa Cấp cứu – Bệnh viện Đa khoa tỉnh Phú Thọ liên tục tiếp nhận các trường hợp say nắng, say nóng, sốc nhiệt do lao động ngoài trời trong điều kiện nhiệt độ cao. Đáng chú ý, có bệnh nhân nhập viện trong tình trạng hôn mê sâu, suy đa tạng, nguy cơ tử vong cao.
Trường hợp đầu tiên là ông N.B.K., 50 tuổi, trú xã Phùng Nguyên, tỉnh Phú Thọ. Theo gia đình, sau khoảng hai giờ gặt lúa ngoài trời nắng nóng, ông xuất hiện mệt lả, hoa mắt, chóng mặt, vã mồ hôi, thở nhanh rồi được đưa tới bệnh viện cấp cứu.
Tại Khoa Cấp cứu, bác sĩ chẩn đoán người bệnh bị say nắng, say nóng và nhanh chóng xử trí bằng bù nước, điện giải kết hợp làm mát cơ thể. Sau khoảng một giờ cấp cứu, người bệnh tỉnh táo trở lại, giảm rõ rệt đau nhức và hết co quắp tay chân. Hiện sức khỏe đã ổn định, chuẩn bị xuất viện.
Nặng hơn là trường hợp ông L.T.K., 69 tuổi, được đưa vào viện sau khi choáng ngất lúc đang làm việc ngoài đồng. Người bệnh được sơ cứu tại trạm y tế trong tình trạng sốt cao 40 độ C trước khi chuyển tới Bệnh viện Đa khoa tỉnh Phú Thọ.
Tại Khoa Hồi sức tích cực – Chống độc, người bệnh hôn mê sâu, Glasgow 5 điểm, thân nhiệt tăng lên 41-42 độ C, huyết áp phải duy trì bằng thuốc vận mạch, lượng nước tiểu giảm. Bác sĩ chẩn đoán sốc nhiệt kèm suy đa tạng.
Người bệnh được hồi sức tích cực, gồm hạ thân nhiệt chỉ huy, thở máy, dùng thuốc vận mạch, bù nước điện giải và theo dõi sát.
Hiện tình trạng vẫn rất nguy kịch, đang được điều trị tích cực.
Theo Bác sĩ Bùi Tất Luật, Khoa Hồi sức tích cực – Chống độc, Bệnh viện Đa khoa tỉnh Phú Thọ, sốc nhiệt là tình trạng cấp cứu nội khoa đặc biệt nguy hiểm, xảy ra khi cơ thể tiếp xúc lâu với môi trường nhiệt độ cao hoặc lao động gắng sức dưới trời nắng nóng khiến cơ chế điều hòa thân nhiệt bị rối loạn.
“Khi thân nhiệt tăng quá mức, cơ thể có thể nhanh chóng rơi vào suy đa cơ quan, tổn thương não, tim mạch, hô hấp và tử vong nếu không được cấp cứu kịp thời”, bác sĩ Luật cảnh báo.
Các dấu hiệu thường gặp của say nắng, say nóng và sốc nhiệt gồm mệt lả, đau đầu, chóng mặt, khát nhiều, da nóng đỏ, co quắp tay chân, thở nhanh, tim đập nhanh, buồn nôn, rối loạn ý thức, sốt cao trên 39-40 độ C, thậm chí lơ mơ hoặc hôn mê.
Các chuyên gia khuyến cáo người dân hạn chế làm việc ngoài trời trong khoảng thời gian từ 10h-16h, uống đủ nước và bổ sung điện giải khi lao động trong môi trường nóng bức.
Đồng thời cần mặc quần áo thoáng mát, đội mũ rộng vành, tránh làm việc quá sức liên tục dưới trời nắng gay gắt.
"Death Doula" là một nghề đang dần phổ biến. Họ là chuyên gia cung cấp sự hỗ trợ về mặt tâm lý, tinh thần và các nhu cầu thực tiễn cho những người sắp qua đời cũng như gia đình của họ.
Nếu các bà đỡ giúp một sinh linh chào đời bình an thì "Death Doula" là những người xoa dịu nỗi đau tinh thần, giúp một người khép lại hành trình nhân sinh một cách trọn vẹn, thanh thản và giữ được nhân phẩm đến giây phút cuối cùng.
Từ kinh nghiệm tiếp xúc với khách hàng và gia đình họ, những "death doula" chia sẻ 6 điều cần biết trong giai đoạn này.
Cái chết có thể diễn ra thanh thản
Cái chết là một trải nghiệm tự nhiên mà cơ thể con người đã được lập trình để thực hiện.
Diane Button, giảng viên Đại học Vermont (Mỹ), chuyên gia trong lĩnh vực chăm sóc giảm nhẹ và "death doula", cho rằng cơ thể con người vốn có bản năng tự nhiên, biết cách bắt đầu sự sống và cũng có cơ chế riêng để khép lại hành trình đó. Với nhiều người mắc bệnh nan y, cái chết đôi khi là sự giải thoát khỏi một cơ thể đau đớn.
Bà nhận thấy khi đối diện với những giây phút cuối cùng của cuộc đời, hiếm ai nuối tiếc về những chuyến du lịch chưa thực hiện hay những khoản tiền chưa kiếm được. Tiếc nuối lớn nhất thường là những tâm tư chưa kịp thổ lộ với người thân. "Nếu một người hài lòng với cuộc đời, giây phút lìa trần sẽ nhẹ nhàng hơn", Diane Button nói.
Sự hỗ trợ của y tế giúp giảm nhẹ đau đớn
Bà Button nhận thấy nhiều người vẫn ám ảnh bởi sự ra đi đau đớn của thân nhân từ hàng chục năm trước. Ở giai đoạn các cơ quan dần ngừng hoạt động và ảnh hưởng đến chức năng não, người bệnh thường rơi vào trạng thái 'kích động giai đoạn cuối' với các biểu hiện như cào cấu quần áo hay ga trải giường.
Sử dụng thuốc hỗ trợ giúp hành trình cuối cùng trở nên nhẹ nhàng hơn cho cả người bệnh và thân nhân.
Theo Jill Schock, người sáng lập tổ chức Death Doula LA, việc can thiệp y tế đúng lúc sẽ giúp giúp người bệnh thư giãn, tìm lại sự thoải mái và duy trì trạng thái ổn định khi ra đi.
Người bệnh ngừng ăn uống cũng là hoàn toàn bình thường vì cơ thể không còn cần năng lượng. Ép ăn trong giai đoạn này đôi khi gây thêm áp lực không cần thiết cho người bệnh.
Hiện tượng "hồi quang phản chiếu"
Nhiều bệnh nhân có một đợt bùng phát năng lượng và minh mẫn đột ngột vài ngày trước khi mất. Họ có thể tỉnh táo, đòi ăn hoặc trò chuyện như lúc chưa phát bệnh.
Người thân thường hiểu nhầm đây là dấu hiệu hồi phục. Nhưng đó là sự chuẩn bị cuối cùng của cơ thể, trở thành "cơ hội vàng" để gia đình kết nối và tạo nên những kỷ niệm cuối cùng.
Khả năng nhìn thấy người thân đã khuất
Nhiều chuyên gia ghi nhận hiện tượng bệnh nhân nhìn thấy hoặc gọi tên những người thân đã mất từ lâu.
Dù được coi là ảo giác y học hay niềm tin tâm linh, các chuyên gia khuyên người nhà nên lắng nghe và tôn trọng trải nghiệm này thay vì phủ nhận, bởi nó mang lại cảm giác được chào đón cho người sắp đi xa.
Thính giác là giác quan cuối cùng dừng hoạt động
Khoảng 48 giờ trước khi mất, người bệnh thường rơi vào trạng thái bất tỉnh, hơi thở có thể khò khè do không còn sức làm sạch cổ họng. Tuy nhiên, thính giác vẫn tồn tại đến giây phút cuối cùng.
Bà Button từng chứng kiến một người bất tỉnh sắp chết mỉm cười khi nghe thấy tiếng của người thân. "Việc cho họ biết bạn đang ở bên cạnh và để họ được ra đi thanh thản là điều vô cùng quan trọng", chuyên gia nói.
Đối diện sớm với cái chết giúp cuộc sống ý nghĩa hơn
Nghĩ về cái chết khi đang sống không phải là điềm gở, mà là cách để giảm bớt nỗi sợ hãi.
Bà Button nhận thấy phần lớn mọi người đều trăn trở đã yêu thương trọn vẹn chưa, đã để lại dấu ấn gì cho đời và cuộc sống của mình có ý nghĩa không. Chuyên gia khuyến khích mỗi người hãy thử hình dung về bản thân trong những giây phút cuối đời để hiểu thấu điều gì thực sự quan trọng với mình ngay từ bây giờ.
"Hãy nhớ rằng bạn vẫn đang sống và luôn có cơ hội tạo nên những khoảnh khắc giá trị mỗi ngày, cho đến tận hơi thở cuối cùng", bà nói.
Đó là khả năng học hỏi, thích nghi, hoàn thành tốt công việc và tạo ra giá trị ở bất kỳ môi trường nào dựa vào năng lực.
Ngọc Thảo (27 tuổi, TP.HCM) nói thực lực không chỉ nằm ở bằng cấp hay số năm kinh nghiệm, mà còn là khả năng thích nghi nhanh với môi trường mới, liên tục học hỏi và bắt kịp những thay đổi của thị trường lao động.
Khi có năng lực và tinh thần cầu tiến, người lao động sẽ không quá phụ thuộc vào một vị trí hay một công ty cụ thể.
"Điều quan trọng là mình không sợ mất công việc hiện tại, vì biết rằng nếu không còn phù hợp ở đây thì vẫn có thể tìm được cơ hội khác. Sự tự tin ấy cũng đến từ kỹ năng, kinh nghiệm và khả năng thích nghi, chứ không phải ổn định", Thảo chia sẻ.
Còn Trọng Minh (27 tuổi, nhân viên văn phòng tại TP.HCM) cho rằng khái niệm "công việc ổn định" đang dần được định nghĩa lại trong thời đại công nghệ, trí tuệ nhân tạo (AI) phát triển nhanh chóng.
Sự bùng nổ của AI khiến nhiều vị trí công việc có thể bị thay thế hoặc thay đổi theo những cách khó lường. Vì vậy, thay vì chỉ tìm kiếm một công việc ổn định, người lao động cần đặt câu hỏi làm thế nào để trở thành người có giá trị bằng chính năng lực của mình.
"Để làm được điều đó, mỗi người cần không ngừng học hỏi, nâng cao năng lực chuyên môn và khả năng thích ứng với những thay đổi mới. Nhưng điều quan trọng nhất vẫn là xây dựng được giá trị cốt lõi của bản thân như nhân cách, lòng yêu thương, sự tử tế và trách nhiệm. Đó là những điều mà AI có thể hỗ trợ nhưng rất khó thay thế hoàn toàn", Minh chia sẻ.
Vương Khánh (28 tuổi, TP.HCM) cho biết điều anh lo ngại nhất không phải là công việc khó hay áp lực, mà là mình đánh mất khả năng làm việc và phát triển.
Khánh nói không muốn phụ thuộc vào bất kỳ ai mà luôn cố gắng xây dựng năng lực tự thân.
Những thử thách trong công việc ở giai đoạn đầu có thể khiến nhiều người cảm thấy áp lực, nhưng điều quan trọng là giữ được tâm lý vững vàng, sẵn sàng nhận nhiệm vụ và nỗ lực hết mình để vượt qua.
"Ban đầu có thể thấy khó thật, nhưng không sao cả. Chỉ cần mình dám làm, dám học và kiên trì theo đuổi thì sẽ tiến bộ từng ngày", Khánh nói.
Anh cũng cho rằng tuổi trẻ là giai đoạn thích hợp nhất để trải nghiệm và thử sức ở nhiều lĩnh vực khác nhau. Những va vấp hay sai lầm ở thời điểm này đều có thể trở thành bài học quý giá cho tương lai.
"Khi còn trẻ, hãy mạnh dạn thử những điều mới vì sau này. Khi có nhiều trách nhiệm hơn, không phải lúc nào mình cũng có cơ hội hoặc được phép mắc sai lầm như trước", anh nói.
Thông tin ban đầu khoảng 18h ngày 2/5, tại khu vực biển Quỳnh (địa bàn huyện Quỳnh Lưu cũ, Nghệ An), BS.CKII Hồ Khắc Thủy, Phó Giám đốc Bệnh viện Đa khoa Quỳnh Lưu phát hiện một cháu bé khoảng 10 - 12 tuổi bất tỉnh, ngừng tim sau khi bị điện giật.
Trước tình huống khẩn cấp, giữa sự hoảng loạn của người thân và những người xung quanh, bác sĩ Thủy nhanh chóng tiếp cận, tiến hành ép tim ngoài lồng ngực liên tục. Nhờ được sơ cứu kịp thời, đúng kỹ thuật, sau khoảng 2 - 3 phút, cháu bé có dấu hiệu hồi tỉnh, qua cơn nguy kịch.
Chia sẻ sau sự việc, bác sĩ Thủy cho biết đây là phản xạ nghề nghiệp bình thường. "Trong hoàn cảnh đó, bất kỳ nhân viên y tế nào cũng sẽ ưu tiên cao nhất cho việc cứu người", bác sĩ Thuỷ nói.
Sự việc thêm một lần cho thấy vai trò quan trọng của kỹ năng sơ cứu ban đầu, đặc biệt là ép tim ngoài lồng ngực, trong những tình huống ngừng tuần hoàn. Đồng thời, hành động của bác sĩ cũng góp phần lan tỏa hình ảnh người thầy thuốc tận tâm, sẵn sàng cứu người trong mọi hoàn cảnh.
Trước đó cũng có một trường hợp bác sĩ cứu người ngưng tim khi chơi pickleball. Cụ thể một người đàn ông bất ngờ ngã gục, ngưng tim khi đang chơi pickleball. Nghe tiếng kêu cứu từ gần nhà, một bác sĩ của Bệnh viện Đà Nẵng chạy sang, ép tim liên tục trong những phút quyết định, giúp bệnh nhân qua cơn nguy kịch.
Camera tại một sân pickleball ở Đà Nẵng ghi lại khoảng 17h40 ngày 25/4, một người đàn ông đột ngột bất tỉnh. Những người có mặt hô hoán, kêu gọi hỗ trợ. Đúng thời điểm nguy cấp, một bác sĩ xuất hiện và tiến hành cấp cứu tại chỗ.
Hơn 5 phút liên tục, bác sĩ thực hiện hồi sinh tim phổi (CPR) bằng ép tim ngoài lồng ngực để duy trì tuần hoàn cho bệnh nhân.
Người xuất hiện trong đoạn clip là bác sĩ Lê Quang Huy - khoa ngoại thần kinh Bệnh viện Đà Nẵng.
Bác sĩ Huy cho biết khi đang chuẩn bị đến bệnh viện làm việc, ông nghe tiếng kêu cứu từ sân thể thao đối diện nhà và lập tức chạy sang.
Nhận định đây là trường hợp ngưng tuần hoàn nguy kịch, tôi lập tức khai thông đường thở, lấy đờm dãi và hồi sinh tim phổi bằng ép tim ngoài lồng ngực", bác sĩ Huy kể.
Sau hơn 5 phút cấp cứu, bệnh nhân dần có nhịp tim trở lại, mạch rõ hơn và bắt đầu hồi phục ý thức.
Ngay sau đó lực lượng cấp cứu 115 tiếp nhận, chuyển người bệnh đến cơ sở y tế để tiếp tục điều trị. Hiện sức khỏe bệnh nhân đã ổn định và được xuất viện về nhà theo dõi.
