Chờ 1 – 2 phút là bình thường, nhưng việc để người giao hàng đợi quá lâu là thiếu tôn trọng, nhất là giữa trời nắng gắt hay mưa lớn.
Lê Đạt (21 tuổi, sinh viên tại TP.HCM) cho biết vì ở ký túc xá nên anh thường xuyên đặt đồ ăn qua ứng dụng. Mỗi khi đặt hàng, anh đều chú ý điện thoại để kịp thời nghe máy khi shipper gọi và xuống nhận ngay, tránh để họ phải chờ đợi.
Đạt cho rằng không nên để người giao phải chờ đợi quá lâu. Nhận hàng trễ không chỉ ảnh hưởng đến thời gian của shipper mà còn làm gián đoạn các đơn hàng khác, thậm chí khiến họ mất cơ hội nhận thêm cuốc mới.
Trong trường hợp lỡ để shipper đợi lâu, Đạt nói sẽ chủ động xin lỗi, và nếu có thể thì gửi thêm tiền tip.
“Đặt hàng cần có trách nhiệm. Nếu chưa thể ra lấy ngay thì ít nhất nên báo trước cho shipper hoặc nhờ họ gửi ai đó”, Đạt bày tỏ.
Còn Hồng My (19 tuổi, TP.HCM) nói mỗi khi có đơn hàng, cô luôn chờ sẵn, cầm điện thoại để theo dõi. Một phần vì mong nhận được đồ sớm, phần khác là để tránh lỡ cuộc gọi giao hàng.
“Mình thường xuyên quan sát bản đồ trên ứng dụng để biết người giao hàng đang ở đâu. Khi thấy họ còn cách vài trăm mét, mình sẽ chủ động ra đứng đợi sẵn, không làm mất thời gian của nhau”, My nói.
My cũng chuẩn bị sẵn tiền mặt, hoặc thanh toán chuyển khoản trước. “Trời nắng thế này mà để mấy anh shipper đứng chờ thì tội lắm”, cô chia sẻ.
Phúc Như (27 tuổi, TP.HCM) cho biết mỗi lần đặt đồ ăn trên ứng dụng, cô thường tận dụng tối đa các mã khuyến mãi để giảm chi phí, sau đó dùng chính phần tiền tiết kiệm được để tip lại cho người giao hàng. Như nói đây là cách vừa không tốn thêm nhiều tiền mà lại giúp đỡ người giao thêm một chút.
Như nói thu nhập mỗi đơn của shipper thực tế không cao, trung bình khoảng 12.000 đồng. Ngay cả khi giao đơn ghép, có khi ba đơn chỉ khoảng 25.000 đồng chứ không phải 36.000 đồng như nhiều người nghĩ. Chưa kể, việc định vị trên ứng dụng đôi khi không chính xác, khiến shipper phải chạy thêm 1 – 2km là chuyện thường gặp.
Duy Quốc (23 tuổi, Huế) từng có thời gian làm người giao hàng, chủ yếu giao vào giờ cao điểm, cả những ngày nắng gắt lẫn mưa to. Anh cho biết thu nhập mỗi đơn không cao, khoảng 11.000-13.000 đồng, những ngày mưa có thêm phụ phí thì đỡ hơn một chút.
“Tiền tip tuy nhỏ, chỉ 1.000 – 2.000 đồng, nhưng cũng đủ khiến mình cảm thấy vui. Hay khách ra nhận hàng nhanh, đứng chờ sẵn càng vui hơn, dù sao họ cũng tôn trọng mình”, Quốc bày tỏ.
Quốc gặp nhiều kiểu khách khác nhau. Có người thân thiện, chủ động tip thêm, dù nhận hàng trễ vẫn vui vẻ xin lỗi nên khiến anh cảm thấy nhẹ lòng. Ngược lại, cũng có những trường hợp để shipper chờ 15 – 20 phút dưới trời nắng nóng hoặc mưa lớn mà không một lời giải thích cũng khiến anh không khỏi chạnh lòng.
Cuối tháng 3, anh Wang ở Thượng Hải về thăm nhà sau thời gian đi công tác. Anh phát hiện gia đình không đủ 15 tệ (khoảng 50.000 đồng) để đóng tiền điện. Các hóa đơn đều quá hạn thanh toán.
Kiểm tra sao kê ngân hàng của mẹ, anh Wang nhận thấy từ tháng 5/2025 đến nay, bà Jiang đã chi hơn 3,36 triệu tệ (khoảng 11,5 tỷ đồng) để tặng quà cho các streamer (người phát trực tiếp trên mạng xã hội). Trung bình mỗi tháng, bà chi khoảng 300.000 tệ, bao gồm 5.000 tệ lương hưu và số tiền lương, thưởng anh gửi bà giữ hộ nhiều năm qua.
Hồ sơ giao dịch cho thấy bà Jiang tặng tiền cho hai nam streamer khoảng 30 tuổi. Một người chuyên nhảy múa trên nền tảng WeChat Video nhận được hơn 2,8 triệu tệ; người còn lại chuyên hát trên Douyin (phiên bản TikTok Trung Quốc) nhận khoảng 500.000 tệ.
Sự việc của bà Jiang diễn ra trong bối cảnh nhóm người cao tuổi sử dụng Internet tại Trung Quốc bùng nổ. Theo Báo cáo Phát triển Internet Trung Quốc (CNNIC) đầu năm 2025, nước này có hơn 1,1 tỷ người dùng mạng, trong đó nhóm trên 50 tuổi chiếm 36% lượng người dùng mới. Khoảng 70% người từ 60 tuổi trở lên có thói quen xem video ngắn và livestream.
Bà Jiang nói đã bị cuốn vào tính năng "PK" (thách đấu) trên các nền tảng livestream. Trong 5 phút thách đấu, bên nào được người hâm mộ tặng nhiều quà ảo hơn sẽ thắng. Vì muốn bảo vệ thần tượng, bà liên tục nạp tiền. "Thấy cậu ấy thua, tôi rất khó chịu. Nghe quản trị viên hô hào, tôi liên tục tặng các món quà ảo trị giá hàng nghìn tệ", bà Jiang nói và cho biết riêng tháng 2 đã tiêu hơn 940.000 nhân dân tệ.
Chuyên gia tâm lý Chen Lu, Viện Nghiên cứu Tâm lý Ứng dụng Hoa Đại, cho biết nguyên nhân sâu xa của sự việc này là sự thiếu hụt tình cảm của người già. Khi con cái đi làm xa, những lời hỏi han của streamer đã lấp đầy khoảng trống cô đơn. Việc được xướng tên cảm ơn khi tặng quà đắt tiền mang lại cho họ cảm giác được tôn trọng, tạo ra "cạm bẫy dopamine" gây nghiện.
Hiện tại, bà Jiang đã liên hệ với streamer để xin lại một phần tiền nhưng đối phương đã cắt đứt liên lạc. Các luật sư cho biết, việc đòi lại tiền trong trường hợp này là "vô cùng gian nan". Theo quy định pháp luật, hành vi nạp tiền mua quà tặng cho streamer được coi là một dạng hợp đồng tặng cho tài sản tự nguyện. Tiền chỉ có thể được hoàn trả nếu gia đình chứng minh được tại thời điểm giao dịch, người già bị mất hoặc hạn chế năng lực hành vi dân sự (như mắc chứng sa sút trí tuệ, Alzheimer...).
Gia đình anh Wang đã trình báo cảnh sát và gửi khiếu nại lên các nền tảng phát sóng. Bà Jiang cũng được chẩn đoán mắc chứng trầm cảm và lo âu.
Chuyên gia Chen Lu nói thêm, thay vì chỉ trích người cao tuổi, con cái cần ở bên cạnh để bù đắp tình cảm, giúp cha mẹ thoát khỏi sự lệ thuộc vào thế giới ảo và cảnh giác trước các bẫy lừa đảo đòi lại tiền trên mạng.
Nốt ruồi nhỏ xuất hiện nhiều năm trên cánh mũi phải của người phụ nữ 60 tuổi bất ngờ đổi màu, sùi đen và chảy máu. Khi đi khám, bà bàng hoàng nhận tin khối u đã xâm lấn sâu, phá hủy gần toàn bộ chân cánh mũi phải do ung thư da.
Ban đầu, nốt ruồi chỉ là một chấm nhỏ trên da, không đau, không ngứa nên người phụ nữ chủ quan bỏ qua. Thời gian gần đây, vùng tổn thương bắt đầu lan rộng nhanh, bề mặt sùi đen và dễ chảy máu khiến bà lo lắng tới Bệnh viện Da liễu Trung ương kiểm tra.
TS Nguyễn Hữu Quang, Phó trưởng khoa Phẫu thuật tạo hình thẩm mỹ và phục hồi chức năng, cho biết kết quả sinh thiết xác định bệnh nhân mắc ung thư biểu mô tế bào đáy (BCC) – loại ung thư da phổ biến nhất hiện nay.
Theo bác sĩ, khối u đã ăn sâu vào vùng cánh mũi, phá hủy gần như toàn bộ chân cánh mũi phải, lan tới niêm mạc và sụn mũi. Đây là vị trí đặc biệt phức tạp vì không chỉ ảnh hưởng đến thẩm mỹ khuôn mặt mà còn liên quan trực tiếp đến chức năng hô hấp.
"Thách thức lớn nhất không chỉ là cắt bỏ hoàn toàn tế bào ung thư mà còn phải tái tạo lại cánh mũi sao cho hài hòa, tự nhiên và đảm bảo chức năng", TS Quang chia sẻ.
Sau khi đánh giá tổn thương, các bác sĩ quyết định áp dụng phẫu thuật Mohs để loại bỏ triệt để khối u. Đây là kỹ thuật hiện đại giúp kiểm soát chính xác ranh giới ung thư, hạn chế tối đa nguy cơ sót tế bào ác tính và giảm khả năng tái phát.
Sau khi cắt bỏ toàn bộ tổ chức ung thư, ê-kíp tiếp tục thực hiện tạo hình bằng vạt da tại chỗ, sử dụng mô da vùng rãnh mũi má để tái tạo cánh mũi cho bệnh nhân. Phương pháp này giúp phục hồi hình dạng mũi gần tự nhiên, đồng thời duy trì chức năng hô hấp và tăng tính thẩm mỹ sau phẫu thuật.
Theo các chuyên gia, nhiều trường hợp ung thư da khởi phát từ những tổn thương rất nhỏ nhưng dễ bị bỏ qua. Người dân cần đặc biệt lưu ý các dấu hiệu bất thường như:
- Nốt ruồi thay đổi màu sắc, kích thước hoặc bờ viền
- Vùng da sùi đen, tăng sắc tố bất thường
- Vết loét kéo dài, khó lành
- Tổn thương da dễ chảy máu, đóng vảy tái đi tái lại
TS Quang cho biết, không ít bệnh nhân đến viện khi khối u đã xâm lấn sâu vì cho rằng đó chỉ là tổn thương da thông thường.
Mỗi năm, Australia và Mỹ ghi nhận hơn 4 triệu ca ung thư biểu mô tế bào đáy. Tại Việt Nam, riêng Bệnh viện Da liễu Trung ương tiếp nhận khoảng 400–500 bệnh nhân mỗi năm, số ca có xu hướng tăng nhanh trong thời gian gần đây.
Các bác sĩ nhấn mạnh, hơn 95% trường hợp ung thư biểu mô tế bào đáy có thể điều trị khỏi hoàn toàn nếu được phát hiện sớm và can thiệp đúng phương pháp.
Chuyên gia khuyến cáo người dân nên đi khám ngay khi nhận thấy nốt ruồi hoặc vùng da trên mặt có dấu hiệu thay đổi bất thường như to nhanh, đổi màu, loét kéo dài hoặc chảy máu. Việc phát hiện sớm không chỉ giúp tăng hiệu quả điều trị mà còn hạn chế nguy cơ biến dạng khuôn mặt và những cuộc phẫu thuật phức tạp về sau.
Căn hộ của họ ở bang North Carolina chứa nhiều quần áo, đồ điện tử và nội thất nhặt được từ thùng rác tại các đại học. Thay vì mua sắm, họ theo dõi lịch sinh viên chuyển chỗ ở tại Đại học Duke và Đại học North Carolina để săn đồ cũ. Hai cô gái đã biến việc lục thùng rác thành nghề tay trái trong 5 năm qua.
"Mỗi ngày đều giống như mở những hộp quà bí mật", Jessica nói.
Khi làm việc, Jessica thường giữ chặt chân Carina để bạn dốc người vào thùng rác. Cùng lúc, cô tra cứu giá trị bán lẻ của đồ vật vừa tìm thấy. Họ từng thu thập được giày Balenciaga trị giá khoảng 1.000 USD, máy tính MacBook, thiết bị bay không người lái (drone) mới nguyên cùng nhiều đồ nội thất. Carina giữ lại đôi giày Balenciaga để sử dụng. Những vật dụng khác được bán lại trên mạng để tạo "quỹ bãi rác" phục vụ du lịch.
"Chúng tôi vừa đi nghỉ ở Cancun, Mexico. Chuyến đi sử dụng tiền kiếm được từ nhặt rác", Jessica kể. Hai năm trước, họ cũng dùng nguồn thu này để du lịch châu Âu ba tuần và đang tiết kiệm cho chuyến đi San Francisco vào tháng 9.
Trên tài khoản mạng xã hội có 24.000 người theo dõi, hai cô gái viết phần mô tả: "Rác của người này là quỹ nghỉ dưỡng của người khác".
Danh sách thu hoạch của họ còn có TV, sofa, đồ gia dụng, áo khoác da và một vòng cổ Van Cleef & Arpels có giá thị trường hơn 38.000 USD. "Chúng tôi không phải mua dầu gội, sữa tắm, nước giặt suốt bốn năm qua", Carina nói. Cô cho biết sinh viên thường vứt nhiều đồ vào cuối năm học bởi chi phí vận chuyển (chuyển nhà) khá tốn kém. Những món không bán được, hai cô gái quyên góp cho mái ấm phụ nữ, trường học và trung tâm cứu hộ động vật.
Jessica và Carina là một phần của cộng đồng nhặt đồ thùng rác (dumpster diving) đang phát triển. Một nghiên cứu năm 2026 cho thấy 21% người Mỹ từng nhặt đồ từ thùng rác. Tại Anh, 37% người trẻ thường xuyên tìm vật dụng bỏ đi, trong đó 28% thực hiện hàng tuần.
Trào lưu này cũng thu hút người trẻ chuyển sang làm toàn thời gian. Melanie Diaz, 22 tuổi, ở bang Florida cho biết đã tiết kiệm được khoảng 50.000 USD nhờ nhặt đồ và thức ăn cho thú cưng từ thùng rác dân cư. Tại Australia, Sofie Juel-Anderson (30 tuổi) không tốn tiền mua thực phẩm suốt 4 năm nhờ đồ ăn tận dụng từ các bãi rác siêu thị.
"Chúng tôi không biết mình sẽ tìm thấy gì hoặc ai sẽ cần đến món đồ đó, nhưng công việc này giúp nhiều vật dụng không bị chôn lấp và có cuộc đời thứ hai", Carina nói.
