Cuối tháng 1 năm nay, giá bạc từng lập đỉnh lịch sử trên 120 USD/ounce, thắp lên kỳ vọng về một chu kỳ tăng giá kéo dài nhiều năm. Thế nhưng chốt phiên giao dịch cuối tuần qua, kim loại quý này đã rơi mạnh về quanh vùng 77,8 USD/ounce, mất hơn 6,5% chỉ trong một phiên giao dịch. Cập nhật thị trường sáng 17/5, giá bạc tiếp tục giảm, giao dịch ở mức 75,98 USD/ounce.
Cú giảm sốc diễn ra ngay sau khi Mỹ công bố dữ liệu lạm phát tháng 4 cao hơn dự báo. Chỉ số giá tiêu dùng (CPI) tăng 3,8% khiến thị trường lo ngại Fed sẽ tiếp tục duy trì lãi suất ở mức cao lâu hơn.
Tuy nhiên, phía sau cú lao dốc của bạc không chỉ là nỗi lo lãi suất, mà còn là sự thay đổi lớn trong chính câu chuyện cung – cầu từng nâng đỡ thị trường suốt nhiều năm qua.
“Cơn sốt khan hiếm” đang hạ nhiệt
Trong nhiều năm, động lực lớn nhất kéo dòng tiền đổ vào bạc là niềm tin rằng thế giới đang thiếu hụt nghiêm trọng nguồn cung kim loại này. Nhưng báo cáo mới nhất từ UBS đã khiến thị trường phải nhìn lại toàn bộ kỳ vọng đó.
Theo dự báo mới, UBS đã cắt giảm tới 80% ước tính thâm hụt nguồn cung bạc toàn cầu năm 2026. Nếu trước đây ngân hàng này từng dự báo thị trường thiếu hụt khoảng 300 triệu ounce bạc, thì nay con số chỉ còn khoảng 60-70 triệu ounce. Nguyên nhân nằm ở chính đà tăng nóng của bạc trong thời gian qua. Giá bạc leo thang quá nhanh đang khiến nhu cầu thực tế suy yếu rõ rệt.
Trong ngành năng lượng mặt trời – lĩnh vực tiêu thụ bạc lớn nhất thế giới hiện nay – chi phí bạc tăng cao buộc nhiều doanh nghiệp phải chuyển sang công nghệ sử dụng ít bạc hơn để tiết kiệm chi phí sản xuất. Điều này làm suy giảm đáng kể nhu cầu công nghiệp từng là “xương sống” của thị trường bạc.
Hiệu ứng tương tự cũng xuất hiện ở mảng trang sức và đồ gia dụng. Giá bạc đắt đỏ khiến người tiêu dùng, đặc biệt tại các thị trường nhạy cảm như India, cắt giảm mạnh chi tiêu.
Dòng tiền đầu cơ bắt đầu tháo chạy
Khi nhu cầu thực tế suy yếu, giới đầu tư tài chính cũng nhanh chóng đổi chiến lược. Dữ liệu thị trường cho thấy lượng bạc nắm giữ trong các quỹ ETF toàn cầu đã giảm gần 70 triệu ounce, xuống còn khoảng 794 triệu ounce. Trong khi đó, vị thế đầu cơ ròng trên thị trường hợp đồng tương lai cũng lao dốc mạnh.
UBS vì thế đã hạ dự báo nhu cầu đầu tư bạc cả năm từ hơn 400 triệu ounce xuống còn khoảng 300 triệu ounce.
Ở chiều ngược lại, nguồn cung lại đang có dấu hiệu phục hồi. UBS dự báo sản lượng khai thác bạc toàn cầu có thể đạt khoảng 850 triệu ounce vào năm 2026. Khi nguồn cung tăng lên trong lúc nhu cầu giảm tốc, toàn bộ luận điểm “bạc khan hiếm” từng giúp giá tăng dựng đứng đang dần mất hiệu lực.
Hệ quả là UBS đồng loạt hạ kỳ vọng giá bạc trong cả ngắn hạn lẫn trung hạn. Nếu trước đây ngân hàng này từng tin bạc có thể sớm quay lại mốc 100 USD/ounce trong quý II/2026, thì nay mục tiêu đã bị kéo xuống còn 85 USD.
Dự báo cho cuối tháng 9 cũng bị cắt từ 95 USD xuống 85 USD, trong khi mức kỳ vọng cuối năm 2026 giảm còn 80 USD thay vì 85 USD như trước. Xa hơn, đến tháng 3/2027, UBS hiện chỉ còn đặt cược bạc quanh vùng 75 USD/ounce.
Không chỉ UBS, nhiều tổ chức tài chính lớn trên phố Wall cũng bắt đầu thận trọng hơn với bạc. Dù Citigroup vẫn kỳ vọng bạc có thể lên 110 USD trong nửa cuối năm, Bank of America chỉ dự báo trung bình quanh 85,93 USD, còn JPMorgan Chase đặt mức trung bình khoảng 81 USD cho cả năm.
Sự chênh lệch lớn giữa các dự báo cho thấy thị trường bạc đang bước vào giai đoạn cực kỳ khó đoán.
Điểm tựa mang tên vàng và “luật chơi” mới
Dù triển vọng ngắn hạn trở nên kém tích cực hơn, nhiều chuyên gia vẫn chưa hoàn toàn quay lưng với bạc. Điểm tựa lớn nhất hiện nay chính là vàng. UBS cho rằng giá vàng vẫn còn dư địa tăng trong dài hạn, và mối tương quan chặt chẽ giữa hai kim loại quý sẽ giúp hạn chế đà giảm quá sâu của bạc. Tỷ lệ vàng/bạc hiện dao động quanh vùng 84-85 và được dự báo sẽ dần quay về vùng 75-80 trong trung hạn.
Điều đó đồng nghĩa nếu vàng tiếp tục tăng mạnh, bạc vẫn có cơ hội hưởng lợi theo. Tuy nhiên, tốc độ tăng được cho là sẽ chậm hơn nhiều so với giai đoạn bùng nổ trước đây.
Theo giới phân tích, thời kỳ chỉ cần mua bạc rồi chờ giá tăng mạnh có thể đã kết thúc. Logic đầu tư hiện nay đang dịch chuyển từ chiến lược “đặt cược vào khan hiếm” sang ưu tiên phòng thủ và quản trị rủi ro. Thay vì kỳ vọng bạc tiếp tục tăng dựng đứng, nhiều tổ chức hiện ưu tiên kiếm lợi nhuận từ chính sự biến động mạnh của thị trường thông qua các chiến lược giao dịch phái sinh và bán biến động.
Đợt lao dốc hiện tại cũng cho thấy quy luật quen thuộc của thị trường hàng hóa rằng việc giá tăng quá nhanh và cao vì kỳ vọng thiếu hụt nguồn cung lại làm suy yếu nhu cầu thực tế và kéo thị trường quay đầu.
Sau cơn sốt kéo dài nhiều năm, thị trường đang buộc phải quay về với thực tế hơn khi nhu cầu tăng chậm lại, dòng tiền đầu cơ thận trọng hơn và giá bạc có thể bước vào giai đoạn biến động mạnh nhưng khó bứt phá như trước.
Các công ty nhập khẩu Mỹ hiện có thể được nhận 166 tỷ USD tiền hoàn thuế kèm lãi. Họ bắt đầu được nộp đơn từ ngày 20/4, qua một cổng thông tin mới của Cơ quan Hải quan và Bảo vệ Biên giới Mỹ (CBP).
CBP ước tính tiền hoàn sẽ được chi trả trong vòng 60-90 ngày kể từ khi hồ sơ được chấp thuận. Tuy nhiên, thời gian cũng có thể kéo dài hơn nếu hồ sơ cần xem xét thêm.
Ngày 20/2, Tòa án Tối cao Mỹ bác bỏ các chính sách thuế nhập khẩu của ông Trump dựa trên Đạo luật Quyền hạn Kinh tế Khẩn cấp Quốc tế (IEEPA), gồm thuế đối ứng và mức riêng áp lên Mexico, Canada, Trung Quốc. Các loại thuế này bị dừng thu từ 24/2.
Chương trình hoàn thuế của CBP có tên CAPE, "được thiết kế nhằm gộp các khoản được hoàn theo IEEPA, gồm cả lãi, thay vì xử lý theo từng lô hàng riêng lẻ", CBP cho biết trong thông báo trước đó.
Chỉ các bên được xác định là nhà nhập khẩu chính thức (importer of record) đã nộp thuế, hoặc đại lý hải quan được ủy quyền, mới có thể nộp đơn xin hoàn tiền. Tuy nhiên, không phải tất cả khoản thuế đều đủ điều kiện nộp hồ sơ ngay từ ngày 20/4. Đây chỉ là giai đoạn đầu của chương trình.
Hiện chưa rõ khi nào hệ thống sẽ mở cho toàn bộ các khoản thuế đủ điều kiện hoàn trả. Quá trình này thậm chí có thể kéo dài hơn nữa nếu chính quyền ông Trump có thêm động thái nhằm trì hoãn hoặc giảm quy mô số thuế phải hoàn.
"Có những cơ chế pháp lý khác có thể giúp giảm đáng kể con số này", Kevin Hassett - cố vấn kinh tế Nhà Trắng, cho biết trong một cuộc phỏng vấn gần đây với Fox News.
Giới phân tích quay xe, hạ mạnh dự báo giá vàng và bạc
Trong phiên sáng, giá vàng có thời điểm giảm xuống 3.965,2 USD/ounce trước khi phục hồi nhẹ lên quanh 4.012,94 USD/ounce. Đây là vùng giá thấp nhất kể từ đầu năm 2026, dù trước đó kim loại quý này từng lập đỉnh lịch sử gần 5.600 USD/ounce vào cuối tháng 1.
Trước đà lao dốc của thị trường, ngân hàng ING đã có động thái điều chỉnh mạnh dự báo giá kim loại quý này. Theo báo cáo từ chiến lược gia hàng hóa Ewa Manthey của ING, đơn vị này hiện hạ kỳ vọng giá vàng trung bình trong quý III xuống còn 4.300 USD/ounce và quý IV là 4.600 USD/ounce. Các con số này giảm đáng kể so với mức kỳ vọng 4.850 USD và 5.000 USD/ounce trong dự báo trước đó.
Bà Manthey nhận định, dù xu hướng trung hạn của vàng vẫn tích cực, môi trường ngắn hạn đang trở nên thách thức hơn rất nhiều. Nguyên nhân cốt lõi đến từ việc thị trường điều chỉnh mạnh kỳ vọng về lộ trình lãi suất của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed).
Tại cuộc họp gần nhất, phần lớn các thành viên Ủy ban Thị trường Mở Liên bang (FOMC) đã dự báo về khả năng có ít nhất một đợt tăng lãi suất trước cuối năm, đẩy kỳ vọng lãi suất trung vị lên vùng 3,75-4%. Dữ liệu từ CME FedWatch cho thấy phần lớn thị trường đã phản ánh kịch bản Fed sẽ tăng thêm 25 điểm cơ bản vào giá.
Điều này kích hoạt chỉ số Dollar Index vượt mốc 100, đồng thời kéo lợi suất thực trái phiếu kho bạc Mỹ kỳ hạn 10 năm lên quanh mức 2,2%. Khi lợi suất thực tăng cao và đồng USD mạnh lên, sức hấp dẫn của một tài sản không sinh lời như vàng lập tức bị suy giảm rõ rệt.
Không riêng gì vàng, thị trường bạc cũng chịu áp lực bán tháo nặng nề khi giảm mạnh hơn 5% trong phiên, lùi về vùng 58,15 USD/ounce. Theo Kitco, đà giảm này xuất phát từ việc định giá lại lãi suất và lo ngại về nguồn cung dầu giảm dần, làm suy yếu nhu cầu trú ẩn an toàn.
Phía ING cũng hạ dự báo giá bạc trong quý III xuống 68 USD/ounce và quý IV xuống 74 USD/ounce. Ngân hàng này chỉ ra rằng, dù thị trường bạc vẫn thâm hụt cung, nhưng tốc độ tăng trưởng nhu cầu từ ngành năng lượng mặt trời đang chậm lại do xu hướng tiết kiệm và thay thế nguyên liệu trong sản xuất tấm pin quang điện.
Doanh nghiệp kinh doanh trang sức chật vật xoay xở
Biến động mạnh của giá kim loại quý không chỉ là những con số trên bảng điện tử mà đang trực tiếp gây áp lực nặng nề lên hoạt động vận hành của các doanh nghiệp kinh doanh, đặc biệt là ngành trang sức.
Ông Sohail Dewani, chuyên gia chiến lược tại Jewelers League, chia sẻ rằng khách hàng của ông đang phải cảm nhận áp lực này theo thời gian thực. Việc giá vàng có thể trồi sụt tới 200 USD chỉ trong vòng một tuần đang làm đảo lộn hoàn toàn cách tính toán chi phí dòng sản phẩm. Các kế hoạch định giá hàng hóa, báo giá sản phẩm đặt riêng cho khách cho đến việc quản trị hàng tồn kho đều rơi vào trạng thái bị động.
"Trước đây các nhà bán lẻ có thể chốt phương án định giá theo quý, nhưng hiện tại nhiều đơn vị phải điều chỉnh theo tuần, thậm chí theo ngày. Một mẫu sản phẩm niêm yết giá vào đầu tuần có thể đã phải thay đổi vào cuối tuần", ông Dewani cho biết.
Ông Dewani cho rằng doanh nghiệp hiện đứng trước lựa chọn khó khăn. Một là cập nhật thủ công hàng loạt sản phẩm, tiềm ẩn sai sót. Hai là giữ giá cũ nhưng chấp nhận rủi ro không phản ánh đúng chi phí thực tế. Theo ông, giai đoạn hiện tại không phải biến động ngắn hạn mà là chu kỳ kéo dài, khi các yếu tố như chính sách tiền tệ, lạm phát và địa chính trị vẫn chưa có điểm cân bằng rõ ràng.
Tình hình càng thách thức hơn khi mùa hè là thời điểm các đơn vị phải lên kế hoạch đặt hàng cho mùa lễ hội quý IV, trong khi không ai có thể dự đoán chính xác giá vàng sẽ đứng ở mức nào vào cuối năm.
Xu hướng dài hạn đã thực sự kết thúc?
Khi giá vàng giảm sâu, các phương tiện truyền thông tài chính quốc tế nhanh chóng đặt dấu hỏi về việc liệu làn sóng "giao dịch dựa trên kỳ vọng tiền tệ mất giá" đã đi đến hồi kết. Dù vậy, giới chuyên gia phân tích cho rằng các yếu tố nền tảng mang tính cấu trúc thúc đẩy giá vàng trong dài hạn vẫn chưa hề bị phá vỡ.
Theo phân tích từ giới kinh tế, mức lãi suất mục tiêu sắp tới của Fed nếu có tăng lên vùng 3,75-4% thì thực chất vẫn thấp hơn tỷ lệ lạm phát thực tế. Chỉ số giá mà Fed theo dõi hiện ở mức 3,8% và có nguy cơ chạm mốc 4,1% trong các kỳ công bố tới. Thêm vào đó, việc thâm hụt ngân sách hàng nghìn tỷ USD của Mỹ chưa được giải quyết, cùng với xu hướng các ngân hàng trung ương gom mua vàng để giảm bớt sự phụ thuộc vào dự trữ đồng USD, vẫn là bệ đỡ vững chắc cho kim loại quý.
Nhiều ý kiến từ các chuyên gia tại Bank of America và UBS cũng lưu ý thêm, áp lực lạm phát ngắn hạn có thể chỉ mang tính hồi chiếu do giá năng lượng neo cao từ giai đoạn trước và sẽ sớm hạ nhiệt nhờ các thỏa thuận địa chính trị mới. Do đó, đợt điều chỉnh giảm khoảng 28% từ đỉnh của giá vàng hiện tại nhiều khả năng chỉ là một nhịp "chiết khấu lại" của thị trường, tạo không gian tích lũy cho một chu kỳ dài hạn tiếp theo hơn là một sự chấm dứt hoàn toàn.
Trước mắt, các chuyên gia khuyến nghị doanh nghiệp và nhà đầu tư cần xây dựng một chiến lược quản trị vốn linh hoạt để thích ứng với một giai đoạn biến động còn kéo dài.
Khảo sát vàng hàng tuần mới nhất của Kitco cho thấy giới phân tích Phố Wall đang tỏ ra lưỡng lự trước thềm cuộc họp của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed). Phía nhà đầu tư cá nhân chuyển sang bi quan sau khi giá vàng giảm sát mốc 4.000 USD một ounce.
Trong số 17 chuyên gia Phố Wall tham gia khảo sát, chỉ 4 người dự báo giá vàng tăng, 2 người cho rằng giảm. Phần lớn chuyên gia, 11 người, chọn đứng ngoài quan sát và chờ tín hiệu từ Fed.
Trong khi đó, cuộc khảo sát trực tuyến với nhà đầu tư cá nhân ghi nhận 70 phiếu bầu. Có 39% dự báo giá vàng tăng trong tuần tới, trong khi 49% nhìn nhận giá sẽ tiếp tục giảm. 13% còn lại nhận định thị trường chưa có xu hướng rõ ràng.
Theo Marc Chandler, Giám đốc điều hành Bannockburn Global Forex, nhịp tăng trong vài ngày gần đây giúp giá vàng phục hồi hơn 38% so với mức giảm vào cuối tháng 5. Các chỉ báo động lượng đang ở trạng thái quá bán, nhưng chưa cho tín hiệu đảo chiều.
Ông cho biết tuần tới sẽ có nhiều cuộc họp của các ngân hàng trung ương nhóm G10, trong đó chỉ Ngân hàng Trung ương Nhật Bản (BOJ) được kỳ vọng sẽ nâng lãi suất. Đồng thời, Fed sẽ tổ chức cuộc họp đầu tiên dưới sự chủ trì của tân Chủ tịch Kevin Warsh. Chandler cho rằng ông có xu hướng gia tăng nắm giữ vàng nếu giá thiết lập đáy mới.
Adrian Day, Chủ tịch Adrian Day Asset Management, dự báo giá kim loại sẽ tăng. Theo ông, khả năng vàng đã tạo đáy là tương đối cao. Nếu xung đột Iran đi đến hồi kết, đồng USD có thể mất bớt vai trò là tài sản trú ẩn, tạo điều kiện cho vàng phục hồi. Bên cạnh đó, giá dầu hạ nhiệt sẽ làm giảm áp lực tăng lãi suất. Dù chưa kỳ vọng một đợt tăng mạnh ngay lập tức, ông cho rằng xác suất giá vàng đi lên hiện cao hơn so với việc đi xuống.
Ở chiều ngược lại, David Morrison, chuyên gia phân tích thị trường cấp cao tại Trade Nation, vẫn thận trọng. Ông cho rằng nếu Mỹ và Iran đạt được thỏa thuận hòa bình và điều này khiến đồng USD suy yếu, vàng có thể hưởng lợi. Tuy nhiên, ở thời điểm hiện tại, kim loại quý vẫn đang trong vùng rủi ro dù vừa có phiên phục hồi mạnh.
Daniel Pavilonis, chuyên gia môi giới hàng hóa cấp cao tại StoneX Group, cảnh báo giá vàng vẫn còn khả năng giảm về vùng 3.800 USD trước khi hình thành xu hướng tăng bền vững. Theo ông, thị trường hiện liên tục đảo chiều khi tiến sát các ngưỡng kỹ thuật quan trọng, tương tự những gì đang diễn ra trên thị trường chứng khoán.
Darin Newsom, chuyên gia phân tích thị trường cấp cao tại Barchart, lại cho rằng việc dự báo hướng đi của vàng trong bối cảnh hiện nay gần như là nhiệm vụ bất khả thi. Thị trường hiện không vận động theo phân tích kỹ thuật hay các yếu tố cơ bản truyền thống nữa mà giống như một "thực thể hoàn toàn khác". Các ngân hàng trung ương vẫn tiếp tục mua vào, trong khi nhà đầu tư và giới giao dịch lại liên tục bán ra bất chấp những bất ổn địa chính trị.
Vàng vốn được xem là tài sản trú ẩn an toàn, nhưng hiện không phản ứng theo cách đó. Dữ liệu lạm phát công bố tuần vừa qua lẽ ra phải hỗ trợ giá, nhưng thực tế vàng chỉ tăng khi giá dầu giảm, còn dầu lại giảm chủ yếu do những thông tin xuất hiện trên truyền thông từ phía Tổng thống Mỹ.
Theo Newsom, thị trường hiện không được dẫn dắt bởi các yếu tố cơ bản hay kỹ thuật mà chủ yếu bị chi phối bởi các thuật toán giao dịch. Vì vậy, đây không còn là câu chuyện của phân tích cơ bản hay kỹ thuật. Điều quan trọng là thứ gì đang khiến các thuật toán kích hoạt lệnh mua bán mỗi ngày. Chuyên gia này chỉ ra rằng đó là những tin tức xuất hiện trên thị trường.
"Những gì tôi thấy hiện nay là dòng vốn đầu tư đang rời khỏi vàng, trong khi các ngân hàng trung ương vẫn tranh thủ mua vào mỗi khi giá giảm. Điều đó tạo ra trạng thái giằng co trên thị trường", chuyên gia này nói thêm.
