‘Giá chung cư sẽ giảm mạnh nếu chấm dứt quyền sở hữu khi hết hạn sử dụng’

"Đọc bài viết 'Tôi có 3 tỷ đồng nhưng không cố mua nhà Hà Nội', tôi lại nhớ đến câu chuyện của chính mình. Hiện tại, tôi đang làm việc tại gia, trong chính ngôi nhà ở Sài Gòn mà cách đây 10 năm vợ chồng tôi từng đắn đo rất nhiều rằng có nên mua hay không? Hồi đó, gom góp tất cả tiền bạc trong nhà, chúng tôi chỉ có khoảng 300 triệu. Nếu muốn mua nhà một tỷ, tôi sẽ phải vay thêm gần 700 triệu (khoảng 70% giá trị căn nhà), trong khi tổng thu nhập hai vợ chồng chỉ khoảng 24 triệu một tháng.

Thú thật, lúc ấy chúng tôi cũng rất áp lực, sợ đủ thứ. Nhìn quanh thị trường thời điểm đó, có những căn nhà rao bán với giá 1,5 tỷ hay hơn 2 tỷ nhưng tôi cũng chỉ biết tặc lưỡi: 'Sao mà đắt vậy?' và cảm thấy tiếc nếu mình không mua ngay. Cuối cùng tôi quyết định vay mua nhà rồi vừa trả nợ, vừa cố gắng làm ăn.

Giờ nhìn lại, căn nhà của tôi có giá đâu đó khoảng 5-6 tỷ đồng. Nếu ngày đó vợ chồng tôi cứ tiếp tục chần chừ, chờ đợi cho đủ tiền mới mua nhà, thì dù cố dành dụm đến mấy thì giờ may ra trong tay có 2-3 tỷ là cùng, và có lẽ chúng tôi vẫn sẽ phải tiếp tục chạy theo giá nhà.

Một điều nữa mà ít người nói đến là khi đã có nhà, bạn sẽ có một lợi thế tài chính rất lớn. Đó không chỉ là nơi để ở, mà còn là tài sản bảo chứng, tạo đòn bẩy khi cần vay vốn để đầu tư, kinh doanh hoặc xử lý những giai đoạn khó khăn trong cuộc sống. Chính nhờ căn nhà đầu tiên này mà hai vợ chồng tôi đã vay để đầu tư thêm nhiều bất động sản khác, từ đó gia tăng giá trị tài sản của bản thân.

>> 'Lương 40 triệu đồng vẫn mua được nhà Sài Gòn'

Tôi nghĩ, mỗi thế hệ đều có một cái khó riêng trong việc mua nhà. Thời trước, điều kiện vay ngân hàng không dễ như bây giờ, thu nhập đã thấp lại còn bấp bênh hơn (giá nhà có thể rẻ hơn bây giờ nhưng cũng vẫn là khá cao so với khả năng tiết kiệm hồi ấy), cơ hội tiếp cận thông tin cũng ít hơn. Nhiều người như cha mẹ tôi vẫn mạnh dạn mua nhà, chấp nhận vay và trả dần trong nhiều năm, hành trình đó thật sự không hề dễ dàng như người ngoài nhìn vào.

Ngược lại, thế hệ sau này có nhiều điều kiện hơn, cơ hội kiếm tiền rộng mở hơn, nhưng cũng đối mặt áp lực khác: chi phí sống đắt đỏ, kỳ vọng cuộc sống cao hơn, nhiều lựa chọn nên đôi khi cũng dễ chần chừ hoặc sợ rủi ro. Tuy vậy, nếu cứ vì khó mà không dám bắt đầu thì rất khó có tài sản lớn như nhà, đất.

Tất nhiên, tôi không khuyên ai nên vay mua nhà quá sức để rồi bị khoản nợ nhấn chìm. Nhưng cũng đừng đợi đủ tiền mới mua nhà mà bỏ lỡ cơ hội. Quan trọng là mỗi người cần tính toán khả năng chịu đựng của mình, chấp nhận đánh đổi, dám đi trước một bước và kiên trì mới mục tiêu của mình để có nhà. Cũng giống như câu nói: 'Đường đi khó không phải vì ngăn sông cách núi, mà vì lòng người ngại núi e sông'".

Đó là quan điểm của độc giả Nguyenthanhphat về hành trình thay đổi suy nghĩ và thực hiện giấc mơ mua nhà của bản thân. Trong bối cảnh hiện nay, câu chuyện mua nhà với người trẻ ngày càng trở nên áp lực hơn khi giá bất động sản tại Hà Nội và TP HCM vẫn neo ở mức cao, dù thị trường đã có giai đoạn chững lại sau thời kỳ "sốt nóng".

Theo nhiều báo cáo thị trường đầu năm 2026, giá căn hộ tại các đô thị lớn tiếp tục tăng do nguồn cung nhà ở vừa túi tiền khan hiếm, trong khi chi phí đất, vật liệu và lãi vay đều tăng mạnh so với nhiều năm trước. Không ít người trẻ có thu nhập khá vẫn phải mất hàng chục năm tích lũy mới đủ tiền mua nhà nếu không sử dụng đòn bẩy tài chính. Chính thực tế đó khiến câu hỏi "nên chờ đủ tiền mới mua nhà hay chấp nhận vay sớm để sở hữu tài sản?" trở thành nỗi băn khoăn của không ít gia đình trẻ.

Ngay cả khi có hỗ trợ từ gia đình hoặc vay ngân hàng, việc sở hữu nhà với người trẻ vẫn rất khó khăn. Điều này không chỉ ảnh hưởng đến khả năng an cư mà còn làm suy giảm động lực phát triển cá nhân, dẫn tới tình trạng "dịch chuyển động lực của nhân tài". Người lao động vẫn ở lại thành phố làm việc nhưng dần giảm động lực mua nhà, nâng cao chất lượng sống, trì hoãn lập gia đình, sinh con hoặc đầu tư cho bản thân do áp lực chi phí sinh hoạt quá lớn.

Khó khăn lớn nhất của người trẻ hiện nay không chỉ là giá nhà cao mà còn là sự mất cân đối giữa thu nhập và khả năng tiếp cận nhà ở phù hợp. Nhiều gia đình trẻ đang đứng trước lựa chọn khó khăn: hoặc vay dài hạn để sở hữu một căn hộ nhỏ trong trung tâm, hoặc tiếp tục thuê nhà trong trạng thái thiếu ổn định. Cả hai phương án đều tạo áp lực lớn về tài chính lẫn tâm lý. Trong khi đó, không ít người trẻ vẫn kỳ vọng giá nhà trung tâm sẽ giảm xuống mức "vừa túi tiền" sau các đợt điều chỉnh của thị trường.

Tin Gốc: Vnexpress

Tôi là người miền Bắc, đang sống và làm việc tại TP HCM. Nhưng nơi tôi muốn mình sẽ sống khi về già lại là Cần Thơ. Năm 2018, sau nhiều lần xuống miền Tây, tôi mua một căn nhà nhỏ ở Cần Thơ. Ban đầu chỉ là vì tôi thích cuộc sống nơi đây: buổi sáng không khí mát lành, đường phố không quá đông đúc, đồ ăn tươi ngon, con người hiền hòa. Hiện căn nhà ấy tôi vẫn cho thuê, nhưng trong đầu luôn nghĩ rằng một ngày nào đó mình sẽ rời TP HCM để về sống ở đó.

Càng sống lâu ở đô thị lớn, tôi càng thấy miền Tây có những giá trị mà nhiều nơi khác đang dần đánh mất. Vùng quê tôi giờ đô thị hóa rất nhanh. Những cánh đồng, ao làng, con mương tuổi thơ dần biến mất. Tôi muốn ăn cua đồng, cá đồng cũng không còn dễ. Có những thứ ngày xưa là món ăn bình dân thì giờ thành đặc sản đắt đỏ. Một kg cua đồng ở Bắc Ninh quê tôi, có lúc giá tới 150.000 - 200.000 đồng, trong khi ở miền Tây chỉ khoảng 50.000 - 70.000 đồng.

TP HCM thì ngày càng đông đúc, áp lực và oi bức. Trong khi đó, miền Tây có khí hậu dễ chịu hơn rất nhiều: không có mùa đông lạnh, ít nắng gắt cực đoan, nhiều cây xanh, sông nước và không khí trong lành. Đó là môi trường rất phù hợp với người lớn tuổi.

Vì thế, tôi nghĩ rằng miền Tây có thể phát triển một hướng đi mới: kinh tế cư trú dài hạn cho người cao tuổi.

>> Tôi sợ cảnh con cái kiệt sức vì chăm cha mẹ già

Hiện nay, miền Tây có rất nhiều lao động từng đi làm công nhân ở Bình Dương, Đồng Nai, TP HCM. Nhưng rồi sau tuổi 45-50, họ sẽ làm gì? Doanh nghiệp cần lao động trẻ hơn, còn trở về quê thì ít việc làm ổn định.

Trong khi đó, chúng ta lại đang bước vào giai đoạn già hóa dân số rất nhanh. Tầng lớp trung lưu ở Hà Nội, TP HCM, miền Trung ngày càng đông. Rất nhiều gia đình có điều kiện sẽ nghĩ đến việc tìm một nơi khí hậu dễ chịu để cha mẹ dưỡng già, nghỉ đông hoặc sống vài tháng mỗi năm. Không phải viện dưỡng lão kiểu khép kín, mà là một cộng đồng sống chậm, gần thiên nhiên.

Tôi hình dung tương lai sẽ có nhiều gia đình - giống như tôi - muốn sở hữu một căn nhà nhỏ ở miền Tây. Người già xuống ở vài tháng mỗi năm để tránh rét, tránh nóng, ăn thực phẩm tươi ngon, đi chợ quê, tập dưỡng sinh ven sông, trò chuyện với hàng xóm. Khi đó, miền Tây sẽ phát triển cả một hệ sinh thái dịch vụ: chăm sóc người lớn tuổi; y tế cộng đồng; nhà vườn nghỉ dưỡng; thực phẩm sạch; xe đưa đón; vật lý trị liệu; sinh hoạt văn hóa; du lịch nhẹ dành cho người cao tuổi. Đó sẽ là ngành kinh tế tạo ra nhiều việc làm bền vững.

Người miền Tây vốn có kinh nghiệm làm du lịch cộng đồng, sống gần gũi và hiếu khách. Nếu được tổ chức bài bản, họ hoàn toàn có thể trở thành lực lượng lao động chăm sóc và dịch vụ cho xã hội già hóa trong tương lai. Thứ quý nhất là không khí sạch, thực phẩm tự nhiên, nhịp sống chậm và cảm giác bình yên, và miền Tây hiện đang sở hữu gần như đầy đủ những điều đó.

Tin Gốc: Vnexpress

Buổi sáng đầu tuần tại một trung tâm dịch vụ việc làm, giữa dòng người đến tìm cơ hội mới, một người quen của tôi 41 tuổi lặng lẽ ngồi trước màn hình tra cứu tuyển dụng.

Nhìn vào hồ sơ của anh, ít ai nghĩ đây là một người đang thất nghiệp. Tốt nghiệp đại học, gần 17 năm làm việc trong lĩnh vực sản xuất, từng quản lý hàng trăm lao động, từng được xem là nhân sự nòng cốt của doanh nghiệp.

Thế nhưng sau hơn ba tháng gửi hồ sơ đến hàng chục công ty, thứ anh nhận lại chủ yếu là sự im lặng.

Có doanh nghiệp không phản hồi. Có doanh nghiệp lịch sự cảm ơn rồi từ chối. Cũng có nơi thẳng thắn cho biết họ ưu tiên ứng viên trẻ hơn. Một vài cuộc phỏng vấn hiếm hoi mang đến hy vọng, nhưng mức lương được đề xuất chỉ bằng một nửa thu nhập trước đây.

Sau mỗi lần như vậy, người đàn ông từng tự tin điều hành cả một phân xưởng lại lặng lẽ trở về nhà với nỗi lo ngày một lớn hơn: Tiền học của con, khoản vay ngân hàng chưa trả hết, chi phí sinh hoạt của cả gia đình và câu hỏi ngày càng khó trả lời: "Bao giờ mình mới có việc trở lại?".

Câu chuyện của người quen tôi không phải là trường hợp cá biệt. Tại nhiều địa phương, đặc biệt là các trung tâm kinh tế lớn, ngày càng nhiều lao động trong độ tuổi từ 35 đến 45 phải đối mặt với tình trạng thất nghiệp kéo dài hoặc buộc phải chấp nhận những công việc có thu nhập và vị thế thấp hơn rất nhiều so với trước.

Nghịch lý của thị trường lao động hiện nay nằm ở chỗ: Nhóm tuổi 35-45 vốn được xem là "độ chín vàng" của một đời nghề nghiệp lại đang trở thành nhóm dễ bị tổn thương nhất trước những biến động kinh tế và sự thay đổi của công nghệ.

Họ không còn quá trẻ để chấp nhận mức lương khởi điểm thấp, cũng chưa đủ lớn tuổi để được hưởng các chính sách an sinh dành cho lao động cao tuổi. Họ đứng ở khoảng giữa của cuộc đời, nơi áp lực gia đình lớn nhất, trách nhiệm nặng nề nhất, nhưng cũng là nơi nguy cơ bị đào thải xuất hiện rõ rệt nhất.

Phía sau những con số thống kê về thất nghiệp là hàng nghìn câu chuyện chưa được kể. Đó là những người cha thức trắng đêm tính toán chi tiêu để không ảnh hưởng đến việc học của con. Là những người mẹ âm thầm cắt giảm mọi khoản chi tiêu cá nhân để duy trì cuộc sống gia đình. Là những lao động từng tự hào vì có thể chăm lo cho cha mẹ già, nay phải loay hoay tìm kiếm cơ hội mới trong một thị trường ngày càng khắt khe.

Họ không sợ làm việc vất vả. Điều khiến họ lo lắng nhất là cảm giác kinh nghiệm và sự cống hiến của nhiều năm lao động dường như đang bị định giá thấp hơn tuổi tác ghi trên căn cước công dân. Đây không chỉ là câu chuyện của từng cá nhân. Đây là tín hiệu cho thấy thị trường lao động đang đứng trước một thách thức mới.

Nhưng với những người đang ở độ tuổi 35-45, thất nghiệp không chỉ là câu chuyện của riêng họ. Đó là biến cố tác động trực tiếp đến cả một gia đình đang phụ thuộc vào nguồn thu nhập của họ. Đây là giai đoạn mà nhiều người đang ở đỉnh cao trách nhiệm của cuộc đời.

Mỗi sáng thức dậy, điều họ nghĩ đến không chỉ là công việc của bản thân mà còn là khoản học phí sắp đến hạn của con, tiền thuê nhà hoặc tiền trả góp căn hộ, chi phí chăm sóc cha mẹ già, những khoản bảo hiểm, viện phí, điện nước và vô số chi tiêu không thể trì hoãn.

Ở tuổi này, phía sau một người lao động không còn là những ước mơ cá nhân đơn thuần, mà là cả một gia đình đang trông chờ vào sự ổn định của họ. Chính vì vậy, nếu với người trẻ, một tháng thất nghiệp có thể là khoảng thời gian nghỉ ngơi để suy nghĩ về hướng đi mới, thì với nhiều lao động trung niên, một tháng không có thu nhập đã là áp lực hiện hữu trong từng bữa cơm gia đình.

Ba tháng thất nghiệp có thể khiến các khoản tiết kiệm tích góp nhiều năm bắt đầu cạn dần. Sáu tháng không tìm được việc làm phù hợp có thể buộc cả gia đình phải thay đổi kế hoạch tài chính, cắt giảm những nhu cầu thiết yếu, thậm chí đối mặt với nguy cơ nợ nần.

Tuy nhiên, điều khiến nhiều lao động tuổi 35-45 lo lắng nhất không hẳn là việc mất đi một công việc. Điều đáng sợ hơn là cảm giác không nhìn thấy điểm kết thúc của hành trình tìm việc. Họ gửi hàng chục hồ sơ, rồi hàng trăm hồ sơ. Họ tham gia nhiều cuộc phỏng vấn. Họ chấp nhận giảm kỳ vọng về vị trí, thu nhập, thậm chí sẵn sàng bắt đầu lại ở những công việc trước đây chưa từng nghĩ tới. Nhưng đáp lại nhiều khi chỉ là những email từ chối ngắn gọn hoặc sự im lặng kéo dài.

Mất việc ở tuổi 40 không chỉ là mất thu nhập. Đó còn là cú sốc tâm lý. Nhiều người từng là quản lý. Từng có vị trí. Từng được tôn trọng. Bỗng nhiên phải bắt đầu lại. Không ít người rơi vào trạng thái mất tự tin. Ngại gặp bạn bè. Ngại tham gia các cuộc họp mặt. Ngại trả lời câu hỏi: "Dạo này anh làm ở đâu?".

Nhiều nghiên cứu cho thấy thất nghiệp kéo dài có thể ảnh hưởng mạnh tới sức khỏe tinh thần, hạnh phúc gia đình và chất lượng cuộc sống. Những tổn thương này thường không xuất hiện trên các báo cáo thống kê. Nhưng lại hiện hữu trong hàng nghìn gia đình.

Đừng chỉ hỗ trợ thất nghiệp, hãy giúp người lao động có cơ hội bắt đầu lại
Trong nhiều năm qua, chính sách bảo hiểm thất nghiệp đã trở thành một điểm tựa quan trọng đối với hàng triệu người lao động khi gặp biến cố mất việc làm. Khoản trợ cấp ấy giúp họ trang trải phần nào chi phí sinh hoạt, giảm bớt áp lực tài chính trong giai đoạn khó khăn và có thêm thời gian tìm kiếm công việc mới. Đó là một chính sách nhân văn và cần thiết.

Tuy nhiên, trong bối cảnh thị trường lao động đang thay đổi nhanh chóng bởi chuyển đổi số, tự động hóa và những biến động kinh tế khó lường, chỉ hỗ trợ thu nhập tạm thời thôi là chưa đủ. Điều mà nhiều lao động trung niên lo lắng nhất không phải là làm thế nào để vượt qua một hay hai tháng thất nghiệp. Điều họ trăn trở là liệu mình còn chỗ đứng nào trong thị trường lao động của ngày mai hay không.

Sau nhiều năm gắn bó với một ngành nghề, không ít người bất ngờ nhận ra những kỹ năng từng giúp họ thành công đang dần trở nên lạc hậu trước những yêu cầu mới của doanh nghiệp. Khoản trợ cấp thất nghiệp rồi cũng sẽ hết, nhưng nỗi lo về tương lai nghề nghiệp có thể kéo dài nhiều tháng, thậm chí nhiều năm nếu họ không được hỗ trợ đúng cách.

Chính vì vậy, đã đến lúc chính sách lao động cần dịch chuyển từ tư duy "hỗ trợ người lao động khi họ mất việc" sang tư duy "giúp người lao động sớm tìm được cơ hội mới". Đây không chỉ là sự thay đổi về cách thức hỗ trợ, mà còn là sự thay đổi trong cách nhìn nhận về giá trị của người lao động. Mục tiêu cuối cùng không phải là giúp họ tồn tại trong thời gian thất nghiệp, mà là giúp họ tự tin quay trở lại làm việc, tiếp tục đóng góp cho gia đình và xã hội.

Tin Gốc: Vnexpress