Tại họp báo Triển lãm Quốc tế Chuyên ngành Nguyên liệu, Hương liệu, Phụ gia Chế biến Thực phẩm & Đồ uống (Fi Vietnam 2026) ngày 9/4, bà Lý Kim Chi – Chủ tịch Hiệp hội Lương thực Thực phẩm TP HCM – cho biết làn sóng tăng giá đang diễn ra đồng thời ở nhiều nhóm chi phí quan trọng, tạo áp lực lớn lên toàn ngành.
Theo bà, xung đột Trung Đông đang đẩy chi phí ngành thực phẩm – đồ uống tăng mạnh trên ba trụ cột chính gồm năng lượng, logistics và nguyên liệu nông sản. Giá dầu thô và khí đốt tăng khiến chi phí sản xuất và bao bì nhựa, nhôm đội lên. Đồng thời, gián đoạn các tuyến hàng hải quốc tế làm cước vận tải leo thang, kéo theo giá nhiều nguyên liệu nhập khẩu thiết yếu như đường, dầu thực vật, ngũ cốc và phụ gia tăng thêm 5-10%.
Đáng chú ý, giá phân bón tăng mạnh trong bối cảnh Trung Đông là một trong những nguồn cung lớn đang tạo hiệu ứng dây chuyền lên giá nông sản, qua đó tiếp tục gây áp lực lên chi phí đầu vào của lĩnh vực chế biến thực phẩm. Tính chung, theo bà Chi, có khoảng 50-60% nguyên liệu đầu vào của doanh nghiệp trong ngành đã tăng giá, cả ở nguồn nhập khẩu lẫn nội địa.
Ở góc độ doanh nghiệp, áp lực không chỉ nằm ở chi phí mà còn ở khả năng tiếp cận nguồn hàng. Lãnh đạo một doanh nghiệp nhập khẩu gia vị và nguyên liệu ngành sữa tại TP HCM cho biết nguồn cung toàn cầu không thiếu, nhưng việc vận chuyển về Việt Nam ngày càng khó khăn. Từ khi xung đột xảy ra, cước vận tải tăng cao trong khi container lạnh khan hiếm khiến nhiều đơn hàng bị chậm trễ.
“Chúng tôi vẫn đang cố giữ giá bán, nhưng biên lợi nhuận bị bào mòn khi chi phí đầu vào tăng 7-15% tùy loại”, vị này nói, cho biết nếu tình hình kéo dài, áp lực điều chỉnh giá là khó tránh khỏi.
Áp lực này cũng đang phản ánh ở quy mô toàn ngành. Dù chi phí đầu vào tăng mạnh, giá bán lẻ nhiều mặt hàng thiết yếu tại siêu thị vẫn chưa tăng tương ứng. Nguyên nhân là các doanh nghiệp lớn thường có nguồn dự trữ nguyên liệu từ 3 đến 6 tháng, giúp “neo giá” trong ngắn hạn. Không ít doanh nghiệp chấp nhận thu hẹp biên lợi nhuận, thậm chí bán hòa vốn, hoặc chịu lỗ ở một số mặt hàng để duy trì nguồn cung và ổn định thị trường.
Tuy vậy, dư địa giữ giá không còn nhiều. Khi lượng hàng dự trữ dần cạn, nếu chi phí năng lượng và logistics tiếp tục neo cao, áp lực tăng giá bán lẻ sẽ trở nên rõ nét hơn trong thời gian tới.
Ở góc nhìn quốc tế, bà Rose Chitanuwat – Giám đốc chuỗi dự án ASEAN của Tập đoàn Informa Markets, cho rằng dù bối cảnh chi phí toàn cầu gia tăng, ngành thực phẩm vẫn có dư địa tăng trưởng nhờ nhu cầu tiêu dùng thiết yếu.
Theo bà, Việt Nam đang sở hữu lợi thế lớn về thị trường và du lịch. Lượng khách quốc tế đến Việt Nam vẫn duy trì ở mức cao, ngay cả trong bối cảnh bất ổn toàn cầu. “Khách du lịch đến Việt Nam vẫn phải ăn uống, do đó ngành thực phẩm và đồ uống luôn có nhu cầu ổn định và là lĩnh vực không thể thay thế”, bà nói.
Tuy nhiên, thách thức lớn nằm ở cấu trúc doanh nghiệp khi phần lớn là doanh nghiệp nhỏ và vừa (SME). Trong khi các tập đoàn lớn đã có hệ thống kiểm soát chất lượng chặt chẽ, nhiều cơ sở nhỏ lẻ – đặc biệt trong lĩnh vực ẩm thực đường phố – vẫn gặp khó trong việc đảm bảo an toàn thực phẩm, yếu tố then chốt để giữ niềm tin người tiêu dùng và du khách quốc tế.
Bà Rose cũng nhấn mạnh cơ hội mở rộng sang các thị trường mới như Halal – phân khúc đang tăng trưởng nhanh trên toàn cầu. Tuy nhiên, để tận dụng cơ hội này, doanh nghiệp cần đáp ứng các tiêu chuẩn quốc tế và đầu tư bài bản hơn vào sản phẩm, quy trình và chứng nhận.
Ở chiều ngược lại, về giải pháp, các chuyên gia cho rằng doanh nghiệp không thể tiếp tục cạnh tranh bằng giá trong bối cảnh chi phí leo thang, mà cần chuyển sang tối ưu chi phí và nâng giá trị gia tăng.
PGS TS Hoàng Kim Anh – Ủy viên Ban thường vụ Hội Khoa học và Công nghệ thực phẩm Việt Nam, khuyến nghị doanh nghiệp tận dụng nguyên liệu nội địa để giảm phụ thuộc nhập khẩu, đồng thời cải tiến quy trình sản xuất nhằm giảm hao hụt và nâng hiệu quả vận hành. Về dài hạn, hướng đi bền vững là đầu tư vào chế biến sâu để gia tăng giá trị sản phẩm thay vì xuất khẩu thô.
Trong bối cảnh chi phí đầu vào biến động mạnh, thị trường không còn chỗ cho tăng trưởng đại trà. Doanh nghiệp nào thích ứng nhanh, kiểm soát tốt chi phí và chuyển sang cạnh tranh bằng giá trị sẽ có cơ hội giữ vững vị thế, trong khi những đơn vị chậm thay đổi có thể đối mặt với áp lực lớn ngay trên sân nhà.
Dù chịu áp lực chi phí, thị trường thực phẩm, đồ uống vẫn duy trì đà tăng trưởng. Số liệu cho thấy quy mô ngành tiếp tục mở rộng theo giá trị, với chỉ số sản xuất công nghiệp hai tháng đầu năm tăng 13,2%.
Xuất khẩu quý I cũng đạt 16,69 tỷ USD, tăng 5,9% và là mức cao nhất trong vòng 6 năm, cho thấy ngành vẫn giữ được nhịp tăng trưởng, thậm chí có dấu hiệu bứt phá trong bối cảnh nhiều biến động.
Theo Quyết định 1179 về việc tổ chức, triển khai hoạt động của Cục Hải quan Bộ Tài chính mới ban hành, Hải quan cửa khẩu sân bay quốc tế Tân Sơn Nhất và Hải quan chuyển phát nhanh hiện sẽ thuộc Chi cục Hải quan khu vực XV.
Trước đó, Hải quan cửa khẩu sân bay quốc tế Tân Sơn Nhất và Hải quan chuyển phát nhanh thuộc quản lý của Chi cục Hải quan khu vực II.
Bộ Tài chính giao Cục trưởng Cục Hải quan tổ chức triển khai hoạt động của Chi cục Hải quan khu vực XV theo đúng quy định, bảo đảm thông suốt, không làm gián đoạn hoạt động của doanh nghiệp và người dân.
Theo Bộ Tài chính, động thái này nhằm sắp xếp lại tổ chức bộ máy, phù hợp với yêu cầu quản lý trong bối cảnh lưu lượng hàng hóa xuất nhập khẩu, hành khách và hoạt động chuyển phát nhanh tại khu vực phía Nam tiếp tục gia tăng, nâng cao hiệu quả quản lý, đáp ứng yêu cầu thực tiễn.
Sau thời điểm sáp nhập đơn vị hải quan các địa bàn TP.HCM, Bình Dương và Bà Rịa - Vũng Tàu, Chi cục Hải quan khu vực II là đơn vị có địa bàn quản lý lớn hàng đầu của cả nước.
Sau khi chuyển giao Hải quan cửa khẩu sân bay quốc tế Tân Sơn Nhất và Hải quan chuyển phát nhanh, chi cục này vẫn quản lý nhiều hệ thống cảng biển, kho ngoại quan... với lượng hàng hóa thông qua các hệ thống cảng biển trên chiếm 70% sản lượng container xuất nhập khẩu toàn quốc.
Trong năm 2025, chi cục ghi nhận tổng kim ngạch xuất khẩu hàng hóa đạt 220,1 tỉ USD, tăng 4,6% so với cùng kỳ năm 2024. Chi cục cũng ghi nhận xử lý 6,2 triệu tờ khai xuất nhập khẩu (tăng 9,12% so với cùng kỳ) từ hơn 61.000 doanh nghiệp.
Đây cũng là đầu mối nhập khẩu thiết bị, linh kiện phục vụ sản xuất (với 20 tỉ USD máy vi tính và linh kiện), và cũng là trung tâm xuất khẩu các sản phẩm công nghệ cao, chế tạo.
Thông tin trên được Tổng thống Prabowo Subianto công bố vào ngày quốc tế Lao động 1/5. Theo đó, ông Prabowo đã ký quy định nói trên, là cơ sở để siết mức trần chiết khấu với các nền tảng gọi xe như GoTo (Indonesia), Grab (trụ sở tại Singapore).
Hai nền tảng trên đang áp mức chiết khấu với tài xế 20%. Tức là, với mỗi cuốc xe 100.000 IDR, tài xế chỉ nhận về 80.000 IDR. Với quy định mới, họ được nhận tới 92.000 IDR.
"Chiết khấu của nền tảng phải dưới 10%. Tài xế là người đổ mồ hôi, nhưng nền tảng lại là bên nhận tiền. Xin lỗi, nhưng không được", ông Prabowo phát biểu trước hàng chục nghìn công nhân tại quảng trường Đài tưởng niệm Quốc gia.
Ngoài việc giảm mức trần chiết khấu, các công ty gọi xe cũng phải cung cấp bảo hiểm tai nạn và sức khỏe. Tổng thống thêm rằng nếu nền tảng không muốn tuân thủ luật lệ, thì "đừng nên làm ăn ở Indonesia".
Đây là mức giảm mạnh so với mức phí tối đa 20% hiện đang được các công ty như Gojek và Grab, hai nền tảng gọi xe lớn nhất ở Indonesia, áp dụng. Tuy nhiên, ông Prabowo không nêu rõ khi nào quy định này có hiệu lực.
Tuyên bố trên được đưa ra sau những lời phàn nàn ngày càng tăng từ cộng đồng tài xế công nghệ trước Quốc hội. Nhiều năm qua, tài xế và công đoàn đã biểu tình định kỳ tại các thành phố lớn, yêu cầu giảm phí sử dụng sân ga, cải thiện điều kiện làm việc và được công nhận là lao động chính thức, để được hưởng các phúc lợi của Nhà nước.
Anh Renaldi Satriansyah (25 tuổi), một tài xế công nghệ, rất vui mừng khi biết anh sẽ được hưởng 92% doanh thu. 5 năm qua, anh thường xuyên chở khách vượt qua những cung đường tắc nghẽn ở Jakarta. Nhưng một phần năm số tiền kiếm được lại thuộc về nền tảng này.
Với tài xế Muhammad Surya Wirawan (37 tuổi), anh ngày ngày lái xe 12 tiếng đồng hồ, nhưng thu nhập đã giảm dần từ sau đại dịch Covid-19. Số tiền kiếm được trước kia còn dư một chút, nay chỉ đủ trang trải sinh hoạt hàng ngày cho gia đình ba con nhỏ.
Trubus Rahardiansyah, nhà phân tích chính sách công, cho rằng việc chính phủ có lập trường ủng hộ người lái xe, nhằm xoa dịu sự bất mãn ngày càng tăng, là điều dễ hiểu. Tuy nhiên, ông cảnh báo rằng nhà điều hành phải tìm ra điểm cân bằng để đảm bảo doanh nghiệp vẫn có thể thu được lợi nhuận.
"Các nhà đầu tư kinh doanh vì lợi nhuận. Vì nếu lợi nhuận không đủ, họ sẽ rút lui, khiến các tài xế mất việc", ông nói thêm.
Trong khi đó, Giám đốc điều hành GoTo và Grab tại Indonesia cho biết họ sẽ tuân thủ quy định của chính phủ, cam kết mang lại lợi ích cho cả đối tác tài xế và người tiêu dùng.
Chỉ số đại diện cho sàn TP HCM giảm trong phần lớn thời gian giao dịch hôm nay, có lúc xuống mức thấp nhất một tuần. Lực cầu giải ngân ở vùng giá thấp trong những phút cuối giúp biên độ giảm thu hẹp còn 9 điểm, nối dài chuỗi điều chỉnh 3 phiên liên tiếp và đóng cửa tại 1.675 điểm.
Diễn biến này trùng khớp dự báo ngắn hạn của nhiều nhóm phân tích. Theo Công ty chứng khoán Yuanta Việt Nam, dù đóng cửa trong sắc đỏ, chỉ số vẫn trong nhịp hồi phục từ vùng 1.590 điểm. Quán tính giảm trong tuần trước có thể kéo dài khiến VN-Index lùi về quanh 1.640-1.660 điểm trước khi bật trở lại vùng 1.700 điểm. Thị trường sẽ chịu tác động mạnh của nhiều sự kiện, đặc biệt là việc FTSE Russell công bố kết quả đánh giá nâng hạng giữa kỳ.
Sàn TP HCM hôm nay chìm trong sắc đỏ với gần 240 mã giảm, gấp 3 lần mã tăng. Rổ vốn hóa lớn có 18 cổ phiếu đóng cửa dưới tham chiếu, gấp đôi số lượng cổ phiếu tăng.
Nhóm dầu khí chịu áp lực xả hàng mạnh nhất. Toàn bộ cổ phiếu thành phần giảm điểm, trong đó BSR và PVD điều chỉnh nhiều nhất với tỷ lệ lần lượt 4,7% và 3,7%. Tương tự, nhà đầu tư đồng loạt bán cổ phiếu phân bón khiến các mã trụ như DGC, DPM, DCM đều mất hơn 3%.
Cổ phiếu chứng khoán cũng giảm sâu. APG hôm nay chạm sàn và không có bên mua, trong khi TCX, VIX, VDS mất khoảng 2%. VND là một trong số ít mã có trạng thái tích cực nhất khi giữ nguyên tham chiếu.
Sắc đỏ bao trùm nhóm bất động sản. Cổ phiếu của nhiều chủ đầu tư lớn như KDH, NLG, AGG, PDR, DXG đều đóng cửa với mức giảm trên 1%. VIC lội ngược dòng khi tăng 0,4% lên 141.600 đồng, giúp VN-Index tránh phiên giảm sâu hơn.
Tín hiệu kém khả quan nhất phiên đầu tuần là thanh khoản giảm sâu, còn chưa đến 18.000 tỷ đồng, cho thấy tâm lý thận trọng cao độ của nhà đầu tư trong lẫn ngoài nước. Đây là mức khớp lệnh thấp nhất kể từ giữa tháng 2.
Thị trường không có cổ phiếu nào đạt giá trị sang tay nghìn tỷ. VIX dẫn đầu với gần 600 tỷ đồng, sau đó đến HPG, SHB và MWG cùng trên 500 tỷ đồng.
Nhà đầu tư nước ngoài nối dài mạch xả hàng phiên thứ hai. Nhóm này giải ngân gần 1.650 tỷ đồng, trong khi bán ra gần 1.800 tỷ đồng.
