Điền Đông Hạ (35 tuổi, ở Hà Nam, Trung Quốc) quen chồng là Triệu Vạn Long (38 tuổi) khi còn đi học. Chồng cô là đàn anh trong trường và cả hai trải qua một thời gian yêu đương, tìm hiểu trước khi tiến đến hôn nhân.
Năm 2010, khi mới 19 tuổi, Điền Đông Hạ sinh con gái đầu lòng. Hai năm sau, cặp đôi tiếp tục đón cặp song sinh nam, sớm có cuộc sống “đủ nếp đủ tẻ”.
Từ năm 2016 đến 2020, gia đình này liên tục đón thêm thành viên mới. Dù kế hoạch sinh con bị gián đoạn phần nào vì dịch Covid-19, đến năm 2022, Điền Đông Hạ vẫn sinh người con thứ 9. Năm này cô mới 31 tuổi. Chỉ trong vòng 13 năm, gia đình đã có 9 người con với khoảng cách tuổi tác giữa con cả và con út lên tới hơn chục năm.
Điền Đông Hạ bắt đầu nổi tiếng trên mạng xã hội sau khi đăng tải các video ghi lại cuộc sống của gia đình 11 người. Tài khoản mang tên “Điền Đông Hạ – Nhà có 9 báu vật” hiện thu hút gần 2 triệu người theo dõi.
Trong các video, bà mẹ trẻ thường chia sẻ cảnh các con xếp hàng tặng hoa dịp Ngày của mẹ, cả gia đình đông đúc đi siêu thị hay những khoảnh khắc “hỗn loạn” khi kèm con học bài.
Khi được hỏi làm thế nào sắp xếp hài hòa việc chăm sóc và học hành của 9 đứa trẻ, cô thẳng thắn thừa nhận, bản thân không thể cân bằng hoàn toàn, chỉ có thể tranh thủ từng chút thời gian.
Việc sinh nhiều con khiến Điền Đông Hạ vấp phải không ít ý kiến trái chiều. Một số người cho rằng, cô đang biến bản thân thành “cỗ máy sinh nở”. Tuy nhiên, người phụ nữ này khẳng định, cả hai vợ chồng đều thật lòng yêu trẻ con.
Cô cho biết, mình luôn tin chồng là người có “gen tốt”, thông minh, khỏe mạnh, nhân cách tốt nên muốn sinh thêm con để duy trì huyết thống gia đình. Điền Đông Hạ cũng ngưỡng mộ đại gia đình đông đúc bên nhà chồng với 26 người cháu và tin vào quan niệm “nhiều con nhiều phúc”.
“Nhà cửa, xe cộ rồi cũng có thể thuộc về người khác, chỉ có con cái mới là sự tiếp nối huyết thống của mình”, cô từng chia sẻ.
Điều khiến nhiều người tò mò nhất là chi phí nuôi dạy 9 người con. Theo truyền thông Trung Quốc, chồng của Điền Đông Hạ là Triệu Vạn Long, một đại gia giàu có, chủ tịch một tập đoàn.
Doanh nghiệp này được thành lập từ năm 2009 với số vốn ban đầu khoảng 50.000 nhân dân tệ (gần 180 triệu đồng). Công ty chuyên sản xuất thiết bị nguồn điện khẩn cấp và hiện đạt doanh thu cao mỗi năm.
Gia đình 9 con hiện sống trong biệt thự riêng tại Thượng Hải, đôi khi họ ở Ôn Châu (Chiết Giang), có 6 người giúp việc và 2 tài xế riêng. Chi phí sinh hoạt hàng tháng của gia đình hơn chục người lên tới hơn 60.000 nhân dân tệ (trên 200 triệu đồng), chưa bao gồm học phí và các lớp năng khiếu cho con.
Theo chia sẻ, mỗi lần đi siêu thị, gia đình thường chi hơn 1.000 nhân dân tệ (khoảng 3,6 triệu đồng) mua thực phẩm. Một bao gạo 50kg chỉ đủ dùng trong khoảng 2 tuần, còn tiền điện mỗi tháng có thể lên tới 20.000 nhân dân tệ (trên 70 triệu đồng).
Không chỉ chăm lo gia đình, Điền Đông Hạ còn giữ vai trò Tổng giám đốc trong tập đoàn của chồng, sở hữu cổ phần công ty và từng tham gia nghiên cứu phát triển công nghệ.
Sau khi nổi tiếng trên mạng xã hội từ năm 2023, cô chuyển hướng sang làm nội dung số và livestream bán hàng. Theo một số nguồn tin, thu nhập từ hoạt động mạng xã hội của cô có thể lên tới hàng triệu nhân dân tệ mỗi năm.
Đến năm 2025, Điền Đông Hạ rút khỏi một số vị trí để dành nhiều thời gian hơn cho gia đình và công việc sáng tạo nội dung.
Về phía Triệu Vạn Long, doanh nhân này có xuất thân nghèo khó, từng bỏ học năm 13 tuổi để đi làm thuê. Anh bắt đầu từ công việc làm gạch trước khi tự khởi nghiệp, sau đó làm nhiều nghề trước khi đến với công ty hiện tại.
Trong giai đoạn đầu lập nghiệp, cả hai từng trải qua nhiều khó khăn. Triệu Vạn Long thường xuyên phải tiếp khách, làm việc quá sức đến mức tăng cân mạnh và từng nhập viện cấp cứu vì nhồi máu cơ tim. Trong khi đó, Điền Đông Hạ mang thai nhưng vẫn phải quán xuyến giữa gia đình và công việc ở nhà máy.
Do quá bận rộn, những người con đầu tiên của họ từng được gửi về quê cho ông bà chăm sóc khi mới khoảng 1 tuổi.
Điền Đông Hạ cho biết, cô không cảm thấy áp lực từ gia đình chồng trong chuyện sinh con. Người phụ nữ này nói, bản thân yêu thích không khí đông vui trong nhà và muốn tiếp tục duy trì cuộc sống “náo nhiệt nhưng hạnh phúc” ấy.
Theo truyền thông Trung Quốc, cặp vợ chồng vẫn có ý định tiếp tục sinh thêm để gia đình có “đủ 12 con giáp”.
Khoảnh khắc xúc động này nhanh chóng lan truyền trên mạng xã hội Trung Quốc. Chiếc nhẫn cầu hôn được cho là làm từ mặt dây chuyền vàng mà Yu Xiao luôn mang theo suốt 5 năm chống chọi với ung thư.
Khi ấy, bác sĩ Yan Shu vẫn còn mặc áo bác sĩ sau ca làm việc chưa kịp thay ra. Nữ bác sĩ bật khóc ngay tại sảnh bệnh viện.
“5 năm rồi, tôi đã khỏe lại. Từ hôm nay, tôi đã có thể che chở cho em”, lời cầu hôn của nam diễn viên khiến nhiều người xúc động.
Ít ai biết phía sau khoảnh khắc ấy là hành trình dài chống chọi với bệnh tật và mối quan hệ được xây dựng từ những ngày tháng trong bệnh viện.
Yu Xiao là gương mặt quen thuộc trong nhiều bộ phim hình sự tại Trung Quốc. Cuối năm 2020, anh được chẩn đoán mắc bệnh bạch cầu lympho B cấp tính. Từ đó, mọi kế hoạch công việc đều phải tạm dừng để bước vào quá trình hóa trị và điều trị kéo dài.
Nam diễn viên từng chia sẻ rằng ở thời điểm ấy, điều anh nghĩ đến mỗi sáng không còn là công việc hay vai diễn, mà là mình còn bao nhiêu thời gian.
Sau nhiều lần chờ nguồn tủy phù hợp nhưng không thành công, Yu Xiao tình cờ đọc được thông tin về bác sĩ Yan Shu khi tìm nơi điều trị. Trong lần gặp đầu tiên, nữ bác sĩ dành khá nhiều thời gian xem bệnh án và giải thích kỹ hướng điều trị cho anh.
Theo Yan Shu, ngay cả khi không có người hiến hoàn toàn tương thích, bệnh nhân vẫn có thể ghép tế bào gốc tạo máu theo phương pháp bán hòa hợp từ người thân.
Tháng 4/2021, một người anh họ của Yu Xiao được xác định phù hợp để hiến tế bào gốc. Nam diễn viên sau đó bước vào ca ghép tủy.
Dù ca ghép thành công, quá trình hồi phục vẫn không hề dễ dàng. Khoảng nửa năm sau, Yu Xiao bị nhiễm trùng phổi nghiêm trọng, sốt cao kéo dài gần 20 ngày. Trong giai đoạn nguy kịch, bác sĩ Yan Shu thường xuyên ở lại kiểm tra tình trạng của anh sau mỗi ca trực.
Sau gần một tháng điều trị tích cực, tình trạng nhiễm trùng được kiểm soát và Yu Xiao dần hồi phục. Từ sau ca ghép, nam diễn viên phải tái khám thường xuyên. Ban đầu, những cuộc gặp giữa họ chỉ xoay quanh bệnh án và các chỉ số sức khỏe, nhưng theo thời gian, cả hai bắt đầu trò chuyện nhiều hơn về cuộc sống.
Yu Xiao cho biết anh dần có tình cảm với nữ bác sĩ nhưng không dám thổ lộ vì lo bệnh tình có thể tái phát bất cứ lúc nào. Trong khi đó, Yan Shu lại ấn tượng với sự lạc quan của bệnh nhân trong suốt quá trình điều trị. Đến năm 2023, khi sức khỏe ổn định hơn, cả hai mới chính thức hẹn hò.
Không chỉ chuyện tình cảm gây chú ý, nhiều người cũng tò mò về nữ bác sĩ đứng sau hành trình điều trị của nam diễn viên.
Yan Shu tốt nghiệp ngành y tại Đại học Hạ Môn, sau đó tiếp tục học cao học tại Đại học Y khoa Trung Quốc. Cô gia nhập Bệnh viện Yanda Ludaopei từ năm 2012, chuyên điều trị các bệnh lý huyết học và tham gia lĩnh vực ghép tế bào gốc tạo máu.
Theo truyền thông Trung Quốc, đến năm 2024, nữ bác sĩ đã tham gia hơn 400 ca ghép dị gen. Năm 2021, cô từng nhận giải thưởng nội bộ của bệnh viện dành cho các bác sĩ trẻ có tinh thần bền bỉ và nhiều nỗ lực trong công việc.
Hiện chuyện tình của nam diễn viên và nữ bác sĩ vẫn tiếp tục nhận được sự quan tâm tại Trung Quốc, không chỉ bởi màn cầu hôn ngay giữa bệnh viện, mà còn vì hành trình nhiều năm họ đã cùng nhau đi qua, từ những ngày đối mặt với bệnh tật cho đến khi có thể nắm tay nhau bước sang một chặng đường mới.
Trong thời đại tiêu dùng bùng nổ, nhiều người dễ bị cuốn vào những khoản mua sắm không thực sự cần thiết bởi các chiến lược tiếp thị đánh vào tâm lý. Theo các chuyên gia, có bốn bẫy tiêu dùng người thu nhập thấp dễ sa vào hơn, khiến việc cải thiện tình hình tài chính trở nên khó khăn hơn.
Mua hàng xa xỉ vì giá trị biểu tượng
Các sản phẩm mang thương hiệu lớn với thiết kế và bao bì cầu kỳ thường có sức hút đối với một bộ phận người tiêu dùng có thu nhập thấp. Các nhà tâm lý học gọi đây là hiện tượng "tiêu dùng mang tính biểu tượng", trạng thái người mua tìm kiếm ý nghĩa vị thế xã hội của sản phẩm thay vì công năng sử dụng.
Một chiếc túi Chanel phiên bản giới hạn có giá hàng trăm USD là ví dụ. Công năng của sản phẩm không khác các mẫu túi thông thường, nhưng giá trị thương hiệu tạo ra động lực sở hữu cao.
Tích trữ hàng giá rẻ, chất lượng thấp
Người tiêu dùng thu nhập thấp dễ bị thu hút bởi các chương trình khuyến mãi hoặc sản phẩm có đơn giá nhỏ như trang sức gia công, quần áo giảm giá, hàng tiêu dùng nhanh.
Dù đây là các khoản chi nhỏ, nhưng vòng đời sản phẩm ngắn buộc người mua phải thay thế liên tục, làm tăng tổng chi phí dài hạn.
Nhà kinh tế học hành vi Dan Ariely chỉ ra rằng các từ khóa như "khuyến mãi" hoặc "giảm giá" kích thích não bộ tiết dopamine, tạo tâm lý sợ bỏ lỡ cơ hội và thúc đẩy hành vi mua sắm bộc lộc vượt quá nhu cầu thực tế.
"Tiền được kiếm từng chút một; bạn phải học cách trì hoãn sự thỏa mãn", tỷ phú Warren Buffett nhận định về tầm quan trọng của việc kiểm soát nhu cầu ngắn hạn để tích lũy tài sản dài hạn.
Sử dụng tín dụng lãi suất cao cho nhu cầu ngắn hạn
Khi phát sinh nhu cầu sở hữu ngay các sản phẩm công nghệ hoặc tiêu dùng có giá trị lớn, nhiều người lựa chọn các giải pháp vay trực tuyến. Các tổ chức tài chính thường đơn giản hóa thủ tục giải ngân nhưng áp dụng mức lãi suất và phí ẩn ở mức cao.
Dưới góc độ tâm lý học nhận thức, người vay có xu hướng tập trung vào lợi ích dòng tiền lập tức và đánh giá thấp gánh nặng nợ phải trả trong tương lai.
Mua sắm theo trào lưu trên mạng xã hội
Sự xuất hiện của các chiến dịch tiếp thị kỹ thuật số phối hợp với người có sức ảnh hưởng (KOLs) dễ tạo ra hiệu ứng tâm lý đám đông. Người tiêu dùng có xu hướng sao chép hành vi mua sắm của số đông thay vì phân tích tính hữu dụng của sản phẩm dựa trên nhu cầu cá nhân.
Theo các chuyên gia tài chính, sự ổn định kinh tế không phụ thuộc vào giá trị đắt hay rẻ của món đồ, mà nằm ở năng lực nhận diện các bẫy tâm lý (mong muốn được công nhận, sợ bỏ lỡ, áp lực đám đông) để đưa ra quyết định chi tiêu phù hợp với thực trạng tài chính cá nhân.
Trước mỗi quyết định chi tiêu, một câu hỏi đơn giản có thể giúp hạn chế những khoản mua sắm bốc đồng: Giá trị mà món đồ này mang lại sẽ kéo dài trong bao lâu?
Nỗi sợ gánh nợ lần nữa buộc nữ giảng viên đại học ở Nghệ An, áp dụng những biện pháp kiểm soát chồng có phần cực đoan. Chị nhờ bố mẹ chồng thi thoảng gọi điện kiểm tra đột xuất; các con cài ứng dụng định vị trên điện thoại, ôtô của bố. Vào những đêm có trận đấu, chị ngồi xem cùng chồng. Tài khoản ngân hàng bị kiểm soát, mọi biến động số dư đều phải giải thích lý do.
"Tôi tuyên bố nếu phát hiện anh ấy cá độ lần nữa sẽ nộp đơn ly hôn ngay lập tức", chị Hà nói.
Cùng hoàn cảnh, chị Minh Thư, 32 tuổi, ở Hưng Yên lắp camera giám sát tích hợp tính năng thu âm tại phòng khách để theo dõi chồng.
Chồng Thư là người "có máu đỏ đen", từng vài lần mang nợ hàng trăm triệu đồng, thậm chí bị chủ nợ đến đập phá nhà cửa dịp Tết 2025. Đầu năm 2026, bố mẹ đẻ Thư bán đất ở quê để trả nợ cho con rể.
Dịp World Cup 2026, Thư giữ thẻ ngân hàng, mỗi ngày đưa chồng 100.000 đồng ăn sáng, đổ xăng. Cô liên hệ bạn bè của chồng, lập nhóm với vợ của họ để theo dõi chéo và học các thuật ngữ của giới cờ bạc như "nhà cái", "cửa trên", "tài xỉu", "chấp bóng" để đọc tin nhắn của chồng. "Chồng vay nợ chơi bời nhưng mẹ con tôi gánh hậu quả", Thư cho biết.
Sống trong cảnh bị giám sát chặt chẽ, anh Quốc Thái (chồng Thư) thừa nhận cuộc sống ngột ngạt nhưng đành chịu vì mình đã sai. Anh bỏ mọi cuộc vui bên ngoài và những lời chế giễu từ bạn bè. "Xem bóng đá một mình rất cô đơn, mất hết cảm xúc nhưng tôi phải chấp nhận để lấy lại lòng tin từ vợ", anh Thái nói.
Mạng xã hội đang lan truyền hàng loạt video, bài viết chia sẻ bí quyết bảo vệ tài sản mùa giải, thu hút hàng trăm nghìn lượt tương tác. Dưới các bài đăng, phần lớn ý kiến đồng cảm với hành động của chị em phụ nữ. Thực tế cho thấy nỗi lo này hoàn toàn có cơ sở trước sự bủa vây của các đường dây đánh bạc trực tuyến.
Số liệu từ Bộ Công an cho thấy lực lượng chức năng đã triệt phá 52 vụ cá độ, bắt 140 nghi phạm trong World Cup 2022. Đến World Cup 2026, công an các tỉnh thành liên tiếp triệt phá nhiều đường dây quy mô lớn. Ngày 22/6, Công an Hà Nội triệt phá nhóm cá độ do Trần Trung Hiếu cầm đầu, khởi tố bốn người tổ chức đánh bạc với lượng tiền giao dịch hàng chục tỷ đồng.
Chuyên gia tâm lý Trịnh Trung Hòa (Hà Nội) nói nhu cầu thưởng thức bóng đá là chính đáng, việc kìm hãm đam mê dễ gây xích mích hôn nhân. Tuy nhiên, trường hợp bạn đời có tiền sử cờ bạc, biện pháp quản lý chặt mang tính bắt buộc nhằm bảo vệ tài sản nhưng đôi khi có thể phản tác dụng.
Tuy nhiên, dưới góc độ tâm lý học, chuyên gia cho rằng các biện pháp siết tài chính, cấm túc, ngắt Internet chỉ mang lại hiệu quả tức thời. Về lâu dài, việc này khiến nam giới chống đối, tìm cách nói dối và làm rạn nứt niềm tin.
Sự kiểm soát quá mức tạo ra những xung đột trong đời sống hôn nhân. Chồng chị Lệ Hà cho biết kể từ lần mang nợ hai năm trước, anh đã rút ra bài học, tránh xa cờ bạc để tập trung làm ăn nhưng vợ vẫn không tin tưởng. "Các biện pháp áp đặt, đỉnh điểm là cài định vị khiến tôi thấy mình bị xúc phạm, muốn bùng nổ, phá vỡ các cam kết", anh nói.
Tránh đẩy mâu thuẫn lên cao, chuyên gia Trịnh Trung Hòa đề xuất phương pháp "lạt mềm buộc chặt". Người vợ có thể chủ động chuẩn bị đồ ăn đêm, tạo không gian xem bóng đá tại nhà, truyền đi thông điệp tôn trọng sở thích cá nhân. Đi kèm cùng sự nhượng bộ, hai bên vạch ra ranh giới minh bạch về trách nhiệm việc nhà, chăm con và tài chính. "Bản chất việc giữ gìn tổ ấm phụ thuộc vào năng lực đàm phán, sự thấu cảm, ý thức tự giác của hai người trưởng thành. Đam mê cá nhân tuyệt đối không được xâm phạm trách nhiệm chung", ông Hòa nói.
Áp dụng phương pháp mềm mỏng từ kỳ Euro 2024 đến World Cup 2026, chị Thu An, 37 tuổi, ở Hà Nội thấy có hiệu quả. Chị không cấm đoán, chủ động nấu nướng và mời bạn bè của chồng đến nhà xem bóng đá. Chị không kiểm tra điện thoại hay tài khoản ngân hàng mà chọn nhắc nhở về trách nhiệm nuôi dạy con.
"Thể hiện sự tin tưởng giúp chồng tự giác điều chỉnh hành vi", chị An nói.
