Năm 2025, giá vàng thiết lập tới 53 đỉnh lịch sử mới, có thời điểm chạm mốc 5.600 USD/ounce. Nhưng điều khiến giới tài chính chú ý hơn cả không nằm ở mức giá, mà ở sự thay đổi trong cách dòng tiền vận động trên thị trường.
Trong nhiều thập kỷ, vàng chủ yếu được xem là “hầm trú ẩn” mỗi khi kinh tế bất ổn. Giờ đây, kim loại quý này đang dần trở thành một phần cốt lõi trong chiến lược phân bổ tài sản của các định chế tài chính lớn.
Theo ông Shaokai Fan, Giám đốc khu vực châu Á – Thái Bình Dương của Hội đồng Vàng Thế giới (WGC), Đông Nam Á đang nổi lên như một “trụ cột” mới của thị trường vàng toàn cầu. “Khu vực này không còn đơn thuần là nơi tiêu thụ vàng vật chất. Đông Nam Á đang dần trở thành trung tâm tạo lập xu hướng mới cho thị trường vàng”, ông nhận định.
Dòng tiền lớn đang thay đổi cuộc chơi
Theo Reuters, tổng nhu cầu vàng toàn cầu năm 2025 đạt mức kỷ lục 5.002 tấn. Động lực chính không đến từ những người mua vàng vật chất thông thường, mà đến từ giới đầu tư tài chính. Nhu cầu đầu tư đã tăng vọt 84%, đạt 2.175 tấn, chính thức vượt qua nhu cầu trang sức (giảm 18%) để trở thành lực đẩy lớn nhất của thị trường.
Ông Shaokai Fan nhận định, cách nhìn nhận vàng đơn thuần là “phản ứng trước khủng hoảng” giờ đã quá hẹp. Sự thay đổi đáng chú ý nhất hiện nay là dòng vốn tổ chức tăng trưởng bùng nổ. Chỉ riêng năm 2025, thị trường ghi nhận 89 tỷ USD chảy vào vàng, mức mạnh nhất trong lịch sử. Các quỹ ETF vàng đóng góp tới 16% tổng nhu cầu hàng năm, hút vào lượng vốn tương đương 801 tấn vàng.
Lực mua này không mang tính chớp nhoáng. Khác với những đợt gom hàng ngắn hạn trong khủng hoảng 2008 hay đại dịch Covid-19, đà tăng hiện tại cho thấy vàng đang ăn sâu vào chiến lược phân bổ tài sản dài hạn của các quỹ đầu tư lớn. Ngay cả các ngân hàng trung ương, dù đã giảm nhẹ lực mua xuống còn 863 tấn trong năm 2025, vẫn duy trì lượng dự trữ ở mức cao nhằm đảm bảo tính độc lập tài chính.
Tất nhiên, vàng không hoàn toàn miễn nhiễm với các cú sốc. Tháng 3, kim loại quý này từng trải qua tuần giảm mạnh nhất trong 6 năm khi Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) duy trì chính sách “lãi suất cao trong thời gian dài”, đẩy lợi suất trái phiếu và đồng USD lên cao. Nhưng theo ông Fan, những áp lực này chỉ mang tính kỹ thuật ngắn hạn, không làm thay đổi cấu trúc đi lên bền vững của thị trường.
Châu Á nổi lên thành “đầu tàu” mới
Sự chuyển mình của vàng thể hiện rõ nét nhất tại châu Á – nơi vốn có truyền thống văn hóa gắn liền với việc tích trữ vàng vật chất. Giờ đây, người châu Á đang học cách chơi game tài chính hiện đại, nhưng với quy mô và tốc độ đáng kinh ngạc.
Tại Ấn Độ – quốc gia tiêu thụ vàng lớn thứ hai thế giới, một cột mốc lịch sử đã được thiết lập. Theo báo cáo của WGC do Reuters trích dẫn, trong quý I/2026, nhu cầu đầu tư vàng tại nước này đã chính thức vượt qua tiêu thụ trang sức. Cụ thể, nhu cầu đầu tư tăng 52% lên 82 tấn, trong khi trang sức giảm gần 20%. Dòng vốn đổ vào các quỹ ETF vàng tại Ấn Độ bùng nổ tới 186%, đạt mức kỷ lục 20 tấn, chủ yếu do nhà đầu tư tìm kiếm kênh sinh lời mới khi thị trường chứng khoán suy yếu.
Nhưng tâm điểm thực sự của tương lai lại đang hướng về Đông Nam Á. Ông Shaokai Fan khẳng định khu vực này hội tụ đủ mọi yếu tố thuận lợi như tăng trưởng kinh tế bứt phá, cơ cấu dân số trẻ và sự gắn bó văn hóa sâu sắc với kim loại quý, để trở thành một trụ cột mới.
Minh chứng rõ ràng nhất là tham vọng của Singapore. Hãng tin Reuters cho biết quốc đảo này vừa công bố kế hoạch chiến lược nhằm biến mình thành trung tâm giao dịch vàng của toàn châu Á. Cơ quan Quản lý Tiền tệ Singapore (MAS) và Hiệp hội Thị trường Vàng thỏi Singapore (SBMA) đang bắt tay với hàng loạt định chế tài chính lớn như DBS, JPMorgan, UBS để xây dựng một hệ sinh thái toàn diện.
Họ không đánh cược vào việc giá vàng ngày mai tăng hay giảm. Mục tiêu của Singapore là nâng cấp hạ tầng thanh toán bù trừ, logistics, và đặc biệt là cung cấp dịch vụ lưu ký vàng cho các ngân hàng trung ương và giới siêu giàu. Động thái này cho thấy Đông Nam Á không cam phận làm nơi tiêu thụ, mà đang vươn lên giành quyền kiểm soát và điều phối dòng chảy vàng toàn cầu. Trong khi đó, các quốc gia như Việt Nam và Indonesia cũng đang từng bước mở rộng vai trò của vàng trong hệ thống tài chính nội địa.
Vàng đang bước ra khỏi két sắt
Khi dòng tiền lớn nhập cuộc và các trung tâm tài chính châu Á vươn mình, định nghĩa về vàng cũng đang được viết lại. Kim loại quý này đang chuyển mình từ một tài sản vật chất nặng nề thành một hệ sinh thái tài chính linh hoạt.
Giám đốc WGC khu vực châu Á – Thái Bình Dương gọi xu hướng này là “Gold as a service” (vàng như một dịch vụ). Thay vì phải mua từng lượng vàng vật chất và cất giữ đầy rủi ro, thị trường đang hướng tới mô hình kết nối giữa lưu ký vật chất, phát hành tài sản số và quản lý vòng đời sản phẩm.
Sự tiêu chuẩn hóa này mang lại một quyền lực mới cho các nhà đầu tư cá nhân. Nhờ khả năng hoán đổi cao, người dân giờ đây có thể tiếp cận vàng với những mệnh giá rất nhỏ thông qua các nền tảng số. Hơn thế nữa, vai trò của vàng đang vượt ra khỏi ranh giới của việc “lưu trữ giá trị” thụ động.
Trong tương lai gần, vàng sẽ tham gia trực tiếp vào các hoạt động tài chính thường ngày như thanh toán, tiết kiệm, thậm chí là cho vay và đi vay. Điều này đang làm thay đổi hoàn toàn vai trò của kim loại quý trong nền kinh tế hiện đại.
Trong bối cảnh thế giới ngày càng bất ổn, nhiều nhà đầu tư tổ chức xem vàng là tài sản chiến lược giúp bảo toàn giá trị dài hạn. Và khi dòng tiền toàn cầu tiếp tục dịch chuyển về châu Á, Đông Nam Á được dự báo sẽ đóng vai trò ngày càng quan trọng trong việc định hình tương lai của thị trường vàng thế giới.
Báo cáo tài chính của Công ty cổ phần Tàu cao tốc Superdong - Kiên Giang (SKG) cho thấy doanh thu quý đầu năm tăng 14% lên gần 126,5 tỷ đồng. Động lực đến từ doanh thu các tuyến tàu tại khu vực Kiên Giang cũ (như Hà Tiên - Phú Quốc, Rạch Giá - Nam Du...) cao hơn 10% so với cùng kỳ, tuyến Phan Thiết - Phú Quý tăng 24%, tuyến Sóc Trăng - Côn Đảo tăng 9%. Ngoài ra, trong quý I, công ty phát sinh thêm doanh thu tuyến Phú Quốc - Thổ Châu trong khi cùng kỳ chưa có hoạt động khai thác, giúp đóng góp thêm vào tăng trưởng chung.
Ban lãnh đạo cho biết những kết quả này đạt được trong bối cảnh nhiều khó khăn, đặc biệt là biến động giá dầu DO - yếu tố chiếm tỷ trọng lớn nhất trong tổng chi phí vận hành. Trong 2 tháng đầu, giá dầu duy trì ổn định ở mức thấp nhưng từ giữa tháng 3 đã leo cao và vượt ngưỡng 30.000 đồng một lít vào cuối quý. Ban lãnh đạo SKG gọi đây là mức "tăng sốc", tạo áp lực lớn lên chi phí nhiên liệu và tiềm ẩn rủi ro ảnh hưởng trực tiếp đến lợi nhuận.
Tuy nhiên, Superdong vẫn có lãi sau thuế hơn 24,9 tỷ đồng, tăng 59% so với quý I/2025. Công ty giải thích rằng họ đã chủ động triển khai nhiều giải pháp như điều chỉnh chính sách bán hàng để duy trì ổn định giá vé, tối ưu lịch trình khai thác và công suất tàu nhằm giảm tiêu hao nhiên liệu, kiểm soát chặt chẽ chi phí vận hành.
Đồng thời, hãng tàu này cũng tìm cách có thêm nguồn thu từ hoạt động tài chính để giảm bớt ảnh hưởng từ biến động chi phí nhiên liệu. Công ty đang có hơn 180 tỷ đồng tiền gửi ngân hàng. Trong quý I, lãi tiết kiệm đã mang về gần 2,6 tỷ đồng, tăng hơn 55%. Ban lãnh đạo nhận định đây sẽ là nền tảng giúp SKG giữ ổn định trước các biến động về giá dầu và tình hình cạnh tranh gay gắt.
Năm nay, Superdong đặt mục tiêu có gần 484 tỷ đồng doanh thu và 48 tỷ đồng lợi nhuận sau thuế. Sau quý đầu năm, công ty hoàn thành 26% chỉ tiêu doanh thu nhưng đã đi được một nửa chặng đường về lãi.
Trong phiên họp thường niên hồi cuối tuần trước, ban lãnh đạo xác định ngoài việc tiếp tục nâng cấp đội tàu, công ty sẽ mở rộng hoạt động sang các dịch vụ hỗ trợ, phát triển thành hệ sinh thái gắn với vận tải biển đảo. Các dịch vụ như trung chuyển hành khách, dịch vụ tại cảng, hợp tác với các doanh nghiệp trong lĩnh vực du lịch và lưu trú sẽ được nghiên cứu và phát triển theo hướng thận trọng và phù hợp với năng lực vận hành của họ.
Ẩn sâu dưới lòng New York là một trong những kho vàng lớn nhất thế giới - nơi cất giữ hàng nghìn tấn vàng của nhiều quốc gia, nhưng phần lớn lại không thuộc về Mỹ. Điều đáng chú ý là những “chủ nhân” chính lại là các nền kinh tế hàng đầu châu Âu.
Thực tế, kho vàng của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ tại New York (Fed) chỉ đóng vai trò lưu ký. Trong khoảng 6.300 tấn vàng đang được bảo quản, tới 98% thuộc về các ngân hàng trung ương và chính phủ nước ngoài - biến nơi đây thành “ngân khố chung” của thế giới.
Dù danh sách chi tiết không được công bố, nhiều dữ liệu cho thấy châu Âu chiếm phần lớn. Đức là cái tên nổi bật, với khoảng 1.200 tấn vàng từng được lưu trữ tại Mỹ. Dù đã triển khai chương trình hồi hương từ năm 2013, Berlin vẫn giữ khoảng 1/3 dự trữ tại đây.
Italy - một trong những quốc gia nắm giữ vàng lớn nhất thế giới - cũng duy trì lượng vàng đáng kể ở nước ngoài, bao gồm Mỹ, nhằm đảm bảo khả năng giao dịch nhanh trên thị trường quốc tế.
Trong khi đó, Hà Lan và Bỉ từng gửi tới một nửa dự trữ vàng tại New York, nhưng gần đây đã chuyển dần về nước. Thụy Sĩ lựa chọn cách phân bổ linh hoạt giữa trong nước, Mỹ và Anh. Ngược lại, Pháp từ lâu ưu tiên giữ vàng trong nước, hạn chế phụ thuộc vào các kho ngoại quốc.
Nguồn gốc của xu hướng này bắt đầu sau Thế chiến thứ hai. Khi đó, Mỹ nổi lên như nền kinh tế ổn định nhất. Việc chuyển vàng sang New York khi đó không chỉ để cất giữ, mà còn là cách “trú ẩn” trong một hệ thống tài chính được xem là an toàn nhất.
Nhưng yếu tố an toàn chỉ là một phần. Quan trọng không kém là tính tiện lợi. Kho vàng tại New York hoạt động như một trung tâm giao dịch khi các quốc gia có thể mua bán vàng chỉ bằng cách chuyển quyền sở hữu trong cùng hệ thống kho, không cần vận chuyển vật chất.
Vai trò trung tâm tài chính toàn cầu của New York càng củng cố xu hướng này khi đồng USD trở thành trụ cột của hệ thống tiền tệ và có thể quy đổi trực tiếp sang vàng.
Dù vậy, xu hướng đang dần đảo chiều. Trong hơn một thập kỷ qua, nhiều quốc gia đã âm thầm đưa vàng về nước. Đức chuyển hàng trăm tấn về Frankfurt, Hà Lan cũng có động thái tương tự, còn Pháp gần như không phụ thuộc vào kho vàng Mỹ.
Động lực không chỉ mang tính kỹ thuật mà còn đậm màu sắc địa chính trị. Khi thế giới chứng kiến các tài sản quốc gia có thể bị đóng băng trong xung đột, câu hỏi về “chủ quyền tài sản” trở nên cấp thiết hơn bao giờ hết. Bên cạnh đó, áp lực trong nước gia tăng khi cử tri và giới chính trị yêu cầu chính phủ kiểm soát trực tiếp các tài sản chiến lược.
Chiều 2-6, Thủ tướng Lê Minh Hưng chủ trì cuộc họp về việc tiếp tục triển khai hoạt động của Trung tâm tài chính quốc tế tại Việt Nam.
Phát biểu kết luận, Thủ tướng khẳng định chủ trương của Đảng về phát triển trung tâm tài chính đã rất rõ. Kết luận số 18 của Trung ương đã nhấn mạnh yêu cầu khẩn trương đưa trung tâm tài chính vào hoạt động.
Mục tiêu xuyên suốt là thiết lập trung tâm với hành lang pháp lý minh bạch, rõ ràng, mạnh để thu hút các nhà đầu tư quốc tế. Đây là một trong những giải pháp quan trọng để huy động dòng vốn trung và dài hạn phục vụ phát triển.
Theo Thủ tướng, thách thức trong phát triển trung tâm tài chính còn rất nhiều, trong bối cảnh quốc tế phức tạp. Các trung tâm tài chính trong khu vực và trên thế giới cạnh tranh gay gắt để thu hút dòng vốn.
Việt Nam đi sau nên phải có cơ chế, chính sách đủ mạnh để thu hút nhà đầu tư nhưng vẫn quản lý được, kiểm soát rủi ro, giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô, bảo đảm tăng trưởng bền vững, theo người đứng đầu Chính phủ.
Về các nhiệm vụ thời gian tới, Thủ tướng giao Phó thủ tướng Nguyễn Văn Thắng làm Chủ tịch Hội đồng Điều hành trung tâm tài chính, trực tiếp chỉ đạo trung tâm tài chính. Nếu phát sinh vấn đề vượt thẩm quyền thì báo cáo Thủ tướng.
Các cơ quan được giao trình bổ sung chức năng, kiện toàn Hội đồng điều hành trong tuần này. Sau khi kiện toàn, Chủ tịch hội đồng chỉ đạo các bộ, cơ quan rà soát, thẩm định, hoàn thiện quy chế hoạt động, hoàn thành trước 10-6.
Phó thủ tướng Nguyễn Văn Thắng chỉ đạo Hội đồng điều hành khẩn trương phối hợp với hai thành phố nghiên cứu mô hình chuẩn về cơ quan điều hành, kiến nghị lựa chọn phương án khả thi, phù hợp, tối ưu nhất, vì công việc chung.
Người đứng đầu Chính phủ nhấn mạnh các sản phẩm, dịch vụ tài chính là yếu tố quyết định hoạt động hiệu quả của trung tâm tài chính, trong khi TP.HCM, Đà Nẵng cũng là 2 động lực tăng trưởng của đất nước. Từ đó, ông chỉ đạo Bộ Tài chính chủ trì, phối hợp với các bộ, cơ quan và 2 thành phố kiến nghị, xác định danh mục các sản phẩm, dịch vụ tài chính của trung tâm tài chính.
Trước hết là các sản phẩm, dịch vụ gắn với thương mại, đầu tư để thu hút nguồn lực phát triển cho hai thành phố, phục vụ các công trình hạ tầng trọng điểm trên địa bàn.
Theo Thủ tướng, cần triển khai với tinh thần không cầu toàn. Ngoài 8 nghị định đã có, cần tiếp tục nghiên cứu các quy định mới trong tháng 6 nhằm tạo cơ chế đột phá để nhanh chóng có một số sản phẩm, dịch vụ tài chính mới chủ chốt cho trung tâm tài chính.
Thủ tướng cũng đề nghị nghiên cứu cơ chế thanh tra giám sát trực thuộc các cơ quan Trung ương, thực hiện thanh tra, giám sát theo lĩnh vực được giao quản lý.
Nhấn mạnh khi trung tâm tài chính đã hình thành khá rõ thì phải có chiến lược cụ thể hơn, Thủ tướng chỉ đạo các cơ quan nghiên cứu, kiến nghị cấp có thẩm quyền sửa đổi, bổ sung các quy định liên quan để thúc đẩy hơn nữa hoạt động của trung tâm tài chính.
