Năm 2025, giá vàng thiết lập tới 53 đỉnh lịch sử mới, có thời điểm chạm mốc 5.600 USD/ounce. Nhưng điều khiến giới tài chính chú ý hơn cả không nằm ở mức giá, mà ở sự thay đổi trong cách dòng tiền vận động trên thị trường.
Trong nhiều thập kỷ, vàng chủ yếu được xem là “hầm trú ẩn” mỗi khi kinh tế bất ổn. Giờ đây, kim loại quý này đang dần trở thành một phần cốt lõi trong chiến lược phân bổ tài sản của các định chế tài chính lớn.
Theo ông Shaokai Fan, Giám đốc khu vực châu Á – Thái Bình Dương của Hội đồng Vàng Thế giới (WGC), Đông Nam Á đang nổi lên như một “trụ cột” mới của thị trường vàng toàn cầu. “Khu vực này không còn đơn thuần là nơi tiêu thụ vàng vật chất. Đông Nam Á đang dần trở thành trung tâm tạo lập xu hướng mới cho thị trường vàng”, ông nhận định.
Dòng tiền lớn đang thay đổi cuộc chơi
Theo Reuters, tổng nhu cầu vàng toàn cầu năm 2025 đạt mức kỷ lục 5.002 tấn. Động lực chính không đến từ những người mua vàng vật chất thông thường, mà đến từ giới đầu tư tài chính. Nhu cầu đầu tư đã tăng vọt 84%, đạt 2.175 tấn, chính thức vượt qua nhu cầu trang sức (giảm 18%) để trở thành lực đẩy lớn nhất của thị trường.
Ông Shaokai Fan nhận định, cách nhìn nhận vàng đơn thuần là “phản ứng trước khủng hoảng” giờ đã quá hẹp. Sự thay đổi đáng chú ý nhất hiện nay là dòng vốn tổ chức tăng trưởng bùng nổ. Chỉ riêng năm 2025, thị trường ghi nhận 89 tỷ USD chảy vào vàng, mức mạnh nhất trong lịch sử. Các quỹ ETF vàng đóng góp tới 16% tổng nhu cầu hàng năm, hút vào lượng vốn tương đương 801 tấn vàng.
Lực mua này không mang tính chớp nhoáng. Khác với những đợt gom hàng ngắn hạn trong khủng hoảng 2008 hay đại dịch Covid-19, đà tăng hiện tại cho thấy vàng đang ăn sâu vào chiến lược phân bổ tài sản dài hạn của các quỹ đầu tư lớn. Ngay cả các ngân hàng trung ương, dù đã giảm nhẹ lực mua xuống còn 863 tấn trong năm 2025, vẫn duy trì lượng dự trữ ở mức cao nhằm đảm bảo tính độc lập tài chính.
Tất nhiên, vàng không hoàn toàn miễn nhiễm với các cú sốc. Tháng 3, kim loại quý này từng trải qua tuần giảm mạnh nhất trong 6 năm khi Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) duy trì chính sách “lãi suất cao trong thời gian dài”, đẩy lợi suất trái phiếu và đồng USD lên cao. Nhưng theo ông Fan, những áp lực này chỉ mang tính kỹ thuật ngắn hạn, không làm thay đổi cấu trúc đi lên bền vững của thị trường.
Châu Á nổi lên thành “đầu tàu” mới
Sự chuyển mình của vàng thể hiện rõ nét nhất tại châu Á – nơi vốn có truyền thống văn hóa gắn liền với việc tích trữ vàng vật chất. Giờ đây, người châu Á đang học cách chơi game tài chính hiện đại, nhưng với quy mô và tốc độ đáng kinh ngạc.
Tại Ấn Độ – quốc gia tiêu thụ vàng lớn thứ hai thế giới, một cột mốc lịch sử đã được thiết lập. Theo báo cáo của WGC do Reuters trích dẫn, trong quý I/2026, nhu cầu đầu tư vàng tại nước này đã chính thức vượt qua tiêu thụ trang sức. Cụ thể, nhu cầu đầu tư tăng 52% lên 82 tấn, trong khi trang sức giảm gần 20%. Dòng vốn đổ vào các quỹ ETF vàng tại Ấn Độ bùng nổ tới 186%, đạt mức kỷ lục 20 tấn, chủ yếu do nhà đầu tư tìm kiếm kênh sinh lời mới khi thị trường chứng khoán suy yếu.
Nhưng tâm điểm thực sự của tương lai lại đang hướng về Đông Nam Á. Ông Shaokai Fan khẳng định khu vực này hội tụ đủ mọi yếu tố thuận lợi như tăng trưởng kinh tế bứt phá, cơ cấu dân số trẻ và sự gắn bó văn hóa sâu sắc với kim loại quý, để trở thành một trụ cột mới.
Minh chứng rõ ràng nhất là tham vọng của Singapore. Hãng tin Reuters cho biết quốc đảo này vừa công bố kế hoạch chiến lược nhằm biến mình thành trung tâm giao dịch vàng của toàn châu Á. Cơ quan Quản lý Tiền tệ Singapore (MAS) và Hiệp hội Thị trường Vàng thỏi Singapore (SBMA) đang bắt tay với hàng loạt định chế tài chính lớn như DBS, JPMorgan, UBS để xây dựng một hệ sinh thái toàn diện.
Họ không đánh cược vào việc giá vàng ngày mai tăng hay giảm. Mục tiêu của Singapore là nâng cấp hạ tầng thanh toán bù trừ, logistics, và đặc biệt là cung cấp dịch vụ lưu ký vàng cho các ngân hàng trung ương và giới siêu giàu. Động thái này cho thấy Đông Nam Á không cam phận làm nơi tiêu thụ, mà đang vươn lên giành quyền kiểm soát và điều phối dòng chảy vàng toàn cầu. Trong khi đó, các quốc gia như Việt Nam và Indonesia cũng đang từng bước mở rộng vai trò của vàng trong hệ thống tài chính nội địa.
Vàng đang bước ra khỏi két sắt
Khi dòng tiền lớn nhập cuộc và các trung tâm tài chính châu Á vươn mình, định nghĩa về vàng cũng đang được viết lại. Kim loại quý này đang chuyển mình từ một tài sản vật chất nặng nề thành một hệ sinh thái tài chính linh hoạt.
Giám đốc WGC khu vực châu Á – Thái Bình Dương gọi xu hướng này là “Gold as a service” (vàng như một dịch vụ). Thay vì phải mua từng lượng vàng vật chất và cất giữ đầy rủi ro, thị trường đang hướng tới mô hình kết nối giữa lưu ký vật chất, phát hành tài sản số và quản lý vòng đời sản phẩm.
Sự tiêu chuẩn hóa này mang lại một quyền lực mới cho các nhà đầu tư cá nhân. Nhờ khả năng hoán đổi cao, người dân giờ đây có thể tiếp cận vàng với những mệnh giá rất nhỏ thông qua các nền tảng số. Hơn thế nữa, vai trò của vàng đang vượt ra khỏi ranh giới của việc “lưu trữ giá trị” thụ động.
Trong tương lai gần, vàng sẽ tham gia trực tiếp vào các hoạt động tài chính thường ngày như thanh toán, tiết kiệm, thậm chí là cho vay và đi vay. Điều này đang làm thay đổi hoàn toàn vai trò của kim loại quý trong nền kinh tế hiện đại.
Trong bối cảnh thế giới ngày càng bất ổn, nhiều nhà đầu tư tổ chức xem vàng là tài sản chiến lược giúp bảo toàn giá trị dài hạn. Và khi dòng tiền toàn cầu tiếp tục dịch chuyển về châu Á, Đông Nam Á được dự báo sẽ đóng vai trò ngày càng quan trọng trong việc định hình tương lai của thị trường vàng thế giới.
Vàng lao dốc nhưng xu hướng giảm có thể chưa dừng lại
Giá vàng đã giảm xuống còn 4.150 USD/ounce, mức thấp nhất kể từ ngày 11/6, đồng thời hướng tới tuần suy giảm thứ ba liên tiếp. Áp lực lên kim loại quý gia tăng khi đồng USD bật lên mức cao nhất trong một năm sau cuộc họp mới nhất của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed). Cùng lúc, ngân hàng đầu tư Goldman Sachs hạ dự báo giá vàng cuối năm từ 5.400 USD xuống còn 4.900 USD/ounce.
Diễn biến này khiến tâm lý nhà đầu tư trở nên thận trọng hơn. Phần lớn thị trường đang tập trung vào các yếu tố quen thuộc như chính sách lãi suất của Fed, sức mạnh của đồng USD hay những căng thẳng địa chính trị để giải thích biến động của giá vàng.
Tuy nhiên, theo một số nghiên cứu về chu kỳ thị trường, các yếu tố vĩ mô chỉ phản ánh một phần nguyên nhân. Đằng sau những đợt tăng giảm của giá vàng còn tồn tại một cấu trúc vận động mang tính hệ thống, thường được gọi là "chu kỳ bí mật của vàng".
Trong bối cảnh giá vàng đã giảm ba tuần liên tiếp và chịu sức ép từ đồng USD mạnh cùng kỳ vọng Fed tiếp tục duy trì lập trường tiền tệ cứng rắn, nhiều chuyên gia cho rằng cần nhìn xa hơn các yếu tố ngắn hạn để đánh giá xu hướng của thị trường.
Cách tiếp cận này đặt trọng tâm vào yếu tố thời gian thay vì chỉ tập trung vào các nguyên nhân kinh tế truyền thống. Lý thuyết được phát triển từ công trình của J. M. Hurst, người cho rằng biến động giá không hoàn toàn ngẫu nhiên mà được hình thành từ nhiều chu kỳ vận động lồng ghép với nhau.
Theo quan điểm này, câu hỏi quan trọng không chỉ là vì sao vàng tăng hay giảm, mà là thị trường hiện đang đứng ở đâu trong những chu kỳ lặp lại đó. Điều này có thể mang lại góc nhìn khác về triển vọng của kim loại quý trong thời gian tới.
3 lớp sóng đang cùng tạo áp lực lên giá vàng
Theo phân tích chu kỳ, xu hướng trung hạn của vàng hiện chịu tác động đồng thời từ ba sóng thời gian quan trọng.
Đầu tiên là chu kỳ 34 ngày, thường đóng vai trò định hướng xu hướng ngắn hạn. Khi chu kỳ này chuyển sang pha giảm, thị trường thường xuất hiện những nhịp điều chỉnh mạnh khiến nhiều nhà đầu tư lầm tưởng xu hướng tăng dài hạn đã kết thúc.
Giữa tháng 5, chu kỳ này được xác nhận bước vào pha giảm sau khi giá phá vỡ một ngưỡng đảo chiều quan trọng. Sau đó vàng mất khoảng 470 điểm trước khi hình thành đáy tạm thời vào ngày 11/6.
Tuy nhiên, điểm đáng chú ý nằm ở việc chu kỳ 34 ngày không hoạt động riêng lẻ. Cùng thời điểm, hai chu kỳ lớn hơn là 72 ngày và 154 ngày cũng đang trong pha suy giảm.
Giới nghiên cứu chu kỳ gọi đây là hiện tượng "chồng lớp". Khi các chu kỳ lớn cùng đi xuống, áp lực giảm giá thường kéo dài và mạnh hơn dự kiến. Đây cũng là nguyên nhân khiến nhiều tín hiệu quá bán ngắn hạn trở nên kém hiệu quả, bởi lực cản từ các chu kỳ lớn hơn vẫn còn tồn tại.
Chu kỳ 72 ngày được xem là thước đo các đợt điều chỉnh trung hạn. Công cụ được sử dụng để theo dõi chu kỳ này là bộ dao động detrend, phương pháp giúp loại bỏ xu hướng chính khỏi dữ liệu giá nhằm xác định thị trường đang ở pha tăng hay giảm của chu kỳ.
Theo vị trí hiện tại, chu kỳ 72 ngày được dự báo vẫn có thể tiếp tục tạo áp lực lên giá vàng cho tới đầu tháng 7 trước khi hoàn tất quá trình tạo đáy.
Vì sao giới phân tích đặc biệt chú ý tới chu kỳ 154 ngày?
Nếu chu kỳ 34 ngày phản ánh biến động ngắn hạn và chu kỳ 72 ngày đại diện cho nhịp điều chỉnh trung hạn, thì chu kỳ 154 ngày được xem là động lực đứng sau những đợt tăng giá lớn nhất.
Đây cũng là lý do nó được gọi là "chu kỳ bí mật của vàng". Không phải vì bị che giấu, mà bởi sức ảnh hưởng của nó đôi khi suy giảm trong một thời gian dài trước khi quay trở lại và trở thành động lực chính dẫn dắt thị trường.
Theo hồ sơ lịch sử, sau khi chu kỳ 154 ngày chạm đáy và chuyển sang pha tăng, vàng thường ghi nhận mức tăng trung bình từ 20-25%, thậm chí cao hơn trong một số giai đoạn. Điều đặc biệt là chu kỳ này hiện được dự báo có khả năng tạo đáy trong khoảng từ đầu đến giữa tháng 7, trùng với thời điểm chu kỳ 72 ngày cũng có thể hoàn tất pha giảm.
Khi nhiều chu kỳ cùng tạo đáy trong một khoảng thời gian ngắn, giới phân tích gọi đó là hiện tượng "hội tụ chu kỳ". Đây được xem là một trong những tín hiệu có xác suất cao nhất cho các đợt đảo chiều mạnh của thị trường.
Theo lý giải của trường phái phân tích chu kỳ, mỗi chu kỳ giảm đại diện cho một lớp áp lực bán. Khi nhiều lớp áp lực cùng cạn kiệt, khả năng xuất hiện động lượng tăng mạnh sẽ lớn hơn đáng kể.
Lịch sử cho thấy những đáy đa chu kỳ thường xuất hiện trong giai đoạn tâm lý thị trường bi quan nhất. Khi đó, nhiều nhà đầu tư đã mất niềm tin sau một thời gian dài giá suy yếu. Nhưng chính trong bối cảnh đó, các đợt đảo chiều lớn nhất lại thường xuất hiện.
Chu kỳ không thay thế yếu tố vĩ mô
Tuy nhiên, nhiều chuyên gia nhấn mạnh rằng phân tích chu kỳ không đối lập với các phương pháp truyền thống như phân tích vĩ mô hay phân tích kỹ thuật. Trong khi các yếu tố như lãi suất, chính sách tiền tệ, đồng USD hoặc nhu cầu mua vàng của ngân hàng Trung ương giúp giải thích biên độ tăng giảm của thị trường, phân tích chu kỳ lại tập trung vào câu hỏi thời điểm.
Theo nghiên cứu, những đợt tăng mạnh nhất thường xuất hiện khi chu kỳ tăng 154 ngày đồng thời gặp các yếu tố hỗ trợ như lãi suất thực giảm, Fed nới lỏng chính sách, đồng USD suy yếu hoặc nhu cầu vàng từ các ngân hàng Trung ương duy trì ở mức cao.
Ở thời điểm hiện tại, nhiều chuyên gia cho rằng quá trình điều chỉnh của vàng có thể vẫn chưa kết thúc hoàn toàn. Tuy nhiên, khoảng thời gian từ đầu đến giữa tháng 7 đang được xem là vùng có xác suất cao nhất cho một giai đoạn tạo đáy đa chu kỳ. Đó cũng là lý do nhiều nhà phân tích chu kỳ đang theo dõi sát các tín hiệu xác nhận đảo chiều thay vì chỉ tập trung vào những biến động ngắn hạn của giá vàng từng phiên.
Sau giai đoạn thiếu hụt nguồn cung máy bay kéo dài trên phạm vi toàn cầu, các hãng hàng không Việt Nam đang bước vào chu kỳ mở rộng công suất mới, tập trung bổ sung tàu bay để đáp ứng nhu cầu tăng cao, đặc biệt trong mùa cao điểm hè.
Ngày 26/6, Vietnam Airlines tiếp nhận một tàu bay Airbus A320 theo hợp đồng thuê ba năm và dự kiến bổ sung một Airbus A321 trong tháng 7. Việc tăng đội bay giúp hãng bổ sung gần 23.000 ghế mỗi tháng cho thị trường nội địa, tập trung vào các đường bay trục như Hà Nội - TP HCM và các điểm du lịch lớn như Đà Nẵng, Nha Trang, Quy Nhơn, Huế.
Sun PhuQuoc Airways vừa tiếp nhận tàu bay thứ 11 và dự kiến nhận thêm 15 máy bay Airbus A320/A321 từ nay đến cuối tháng 8, qua đó nâng đội bay lên 26 chiếc chỉ sau chưa đầy một năm hoạt động.
Trong khi đó, Vietjet duy trì tốc độ mở rộng với 135 tàu bay đang khai thác cùng danh mục đặt hàng gần 600 máy bay thân hẹp và thân rộng, tiếp tục củng cố vị thế một trong những hãng có quy mô đội bay lớn nhất khu vực.
Không chỉ đáp ứng nhu cầu ngắn hạn, các hãng hàng không Việt cũng đang đẩy mạnh kế hoạch mở rộng cho giai đoạn dài hạn. Tháng 2, Vietnam Airlines ký thỏa thuận mua 50 tàu bay Boeing 737 MAX 8, dự kiến bàn giao trong giai đoạn 2030-2032. Vietjet cũng mở rộng danh mục đầu tư với các đơn hàng lớn từ Airbus và thỏa thuận thuê vận hành 10 tàu bay Comac C909.
Động thái mở rộng đội bay diễn ra trong bối cảnh ngành hàng không từng chịu áp lực thiếu hụt máy bay do gián đoạn chuỗi cung ứng và việc triệu hồi động cơ Pratt & Whitney trên diện rộng, khiến nhiều tàu bay phải dừng khai thác và làm giảm năng lực vận chuyển toàn ngành.
Áp lực chi phí nhiên liệu cũng đang có xu hướng hạ nhiệt. Theo Hiệp hội Vận tải Hàng không Quốc tế (IATA), giá Jet A1 đã giảm xuống dưới 120 USD một thùng sau giai đoạn tăng mạnh do căng thẳng địa chính trị. Vietnam Airlines cho biết, giá Platts ngày 19/6 ở mức 112,22 USD mỗi thùng. Với tỷ trọng khoảng 30-40% chi phí vận hành, diễn biến này giúp các hãng cải thiện dư địa mở rộng công suất khai thác.
Nhu cầu vận chuyển tiếp tục là lực đẩy chính của thị trường. Theo Cục Hàng không Việt Nam, trong 5 tháng đầu năm, tổng lượng hành khách qua các cảng hàng không đạt 54,6 triệu lượt, tăng hơn 10% so với cùng kỳ, trong đó khách quốc tế đạt 22,6 triệu lượt, tăng hơn 18%.
Việt Nam được đánh giá là một trong những thị trường hàng không tăng trưởng nhanh nhất khu vực, theo Cẩm nang Thương mại Quốc gia Việt Nam do Bộ Thương mại Mỹ phát hành.
Trong dài hạn, quy hoạch tổng thể phát triển hệ thống cảng hàng không quốc gia đặt mục tiêu tăng trưởng bình quân 7,5-8,5% mỗi năm về lượng hành khách và 8,4-9,7% về sản lượng hàng hóa. Đến năm 2030, hệ thống cảng hàng không được kỳ vọng phục vụ khoảng 278 triệu lượt hành khách và 4,1 triệu tấn hàng hóa.
Theo TS Nguyễn Thiện Tống, việc các hãng đồng loạt bổ sung tàu bay là xu hướng phù hợp với giai đoạn phục hồi của ngành, song vẫn cần theo dõi khả năng cân đối cung - cầu trong trung và dài hạn.
Ông cho rằng việc mở rộng đội bay là cần thiết để đáp ứng nhu cầu tăng lên, nhưng ngành hàng không có đặc thù vốn lớn và thời gian thu hồi dài. Nếu công suất tăng nhanh hơn tốc độ tăng trưởng nhu cầu, áp lực cạnh tranh có thể gia tăng.
Dù vậy, điểm tích cực là phần lớn các đơn hàng hiện nay đều là thế hệ máy bay mới, giúp tiết kiệm khoảng 15-20% nhiên liệu so với thế hệ cũ, qua đó cải thiện hiệu quả vận hành. "Đội tàu bay mới giúp giảm chi phí và nâng cao hiệu quả khai thác trong dài hạn," ông nói.
Ông Tống cho rằng, trong bối cảnh nhu cầu quốc tế tăng, hạ tầng hàng không tiếp tục mở rộng và thị trường còn nhiều dư địa, cuộc đua tăng đội bay phản ánh kỳ vọng vào một chu kỳ tăng trưởng mới của ngành. Tuy nhiên, hiệu quả đầu tư sẽ phụ thuộc vào khả năng cân đối giữa tốc độ mở rộng công suất và sức hấp thụ thực tế của thị trường trong những năm tới.
Báo cáo thường niên năm 2025 vừa được Tập đoàn Vingroup (mã chứng khoán: VIC) công bố đã hé lộ những thông tin đáng chú ý về một mảng kinh doanh hoàn toàn mới: Thương mại hóa các ứng dụng vệ tinh ngoài không gian vũ trụ.
Trước đó, hồi tháng 11/2025, giới đầu tư từng xôn xao trước thông tin Công ty cổ phần VinSpace chính thức được thành lập với vốn điều lệ ban đầu 300 tỷ đồng.
Doanh nghiệp này đăng ký hoạt động trong 6 nhóm ngành nghề cốt lõi, bao gồm: Nghiên cứu khoa học và phát triển công nghệ trong lĩnh vực khoa học tự nhiên; nghiên cứu khoa học và phát triển công nghệ trong lĩnh vực khoa học kỹ thuật; sản xuất máy bay, tàu vũ trụ và máy móc liên quan; vận tải hàng hóa hàng không; hoạt động viễn thông vệ tinh và các hoạt động viễn thông khác.
Động thái này chính thức đánh dấu việc ông Phạm Nhật Vượng bước chân vào “cuộc chơi” công nghệ vũ trụ đầy tốn kém và thách thức. Tại thị trường trong nước, trước đây ông Nguyễn Đức Thụy cũng từng đánh tiếng tham gia lĩnh vực này nhưng kế hoạch đã tạm dừng. Còn trên thế giới, sân chơi này hiện chủ yếu nằm trong tay các tỷ phú công nghệ hàng đầu như Elon Musk hay Jeff Bezos.
Cụ thể, theo định hướng trong báo cáo thường niên, VinSpace sẽ tập trung vào hoạt động nghiên cứu, chế tạo chùm vệ tinh siêu nhỏ “Make in Vietnam”. Mục tiêu là cung cấp các ứng dụng viễn thông và viễn thám nhằm phục vụ cho sự phát triển kinh tế - xã hội.
VinSpace nhấn mạnh công ty đang từng bước làm chủ năng lực chế tạo và đặt mục tiêu đưa những vệ tinh tư nhân siêu nhỏ đầu tiên của Việt Nam lên quỹ đạo ngay trong năm 2027. Để hiện thực hóa mốc thời gian này, doanh nghiệp đang ráo riết xây dựng cơ sở vật chất phòng sạch, trang thiết bị thử nghiệm và hệ thống trạm mặt đất, bảo đảm dự án bám sát tiến độ đề ra.
Song song với quá trình tự nghiên cứu, VinSpace cũng đang đẩy mạnh hợp tác chuyển giao công nghệ vệ tinh với các đối tác chiến lược trong và ngoài nước nhằm phát triển một hệ sinh thái kỹ thuật - vận hành - khai thác hoàn chỉnh.
Dựa trên nền tảng đó, Vingroup hướng tới việc thương mại hóa các dịch vụ vệ tinh, từng bước mở rộng thị phần viễn thông không gian và tạo động lực tăng trưởng dài hạn mới, đồng thời góp phần nâng cao năng lực phòng thủ chung cho toàn bộ hệ sinh thái số của tập đoàn.
