Tháng 3/2025, Võ Thị Mỹ Hạnh bước vào một cửa hàng quần áo ở Đồng Nai với hy vọng tìm được thứ gì đó vừa vặn. Nhân viên nhìn chị một lượt rồi nói thẳng: “Ở đây không có đồ nào vừa chị hết”. Lời nói như chạm vào lòng tự ái, khiến người mẹ trẻ tủi thân và khóc rất nhiều.
“Nhìn lại cân nặng chạm mốc 81 kg cùng vòng hai lên tới 101 cm, tôi biết mình phải thay đổi”, Hạnh, hiện làm kinh doanh tự do, kể lại.
10 tháng sau, Hạnh trở lại mức 53 kg. Vòng bụng của cô thu gọn 38 cm xuống còn 63 cm. Sự thay đổi vóc dáng này không đến từ việc ép cân khắc nghiệt. Cô chọn thiết lập lối sống kết hợp giữa dinh dưỡng lành mạnh và vận động vừa sức để bảo vệ nguồn sữa mẹ.
Theo dữ liệu từ Tạp chí Y khoa Dự phòng Mỹ (American Journal of Preventive Medicine), những cá nhân áp dụng chế độ giảm cân từ từ thông qua việc cân bằng đa lượng chất có khả năng duy trì vóc dáng dài hạn cao gấp đôi so với nhóm nhịn ăn tiêu cực. Nhận thức rõ điều này, Hạnh đặt ưu tiên vào tính bền vững thay vì tốc độ.
Kế hoạch ăn uống của cô vận hành theo phương pháp eat clean với định mức năng lượng 1.400 calo mỗi ngày. “Eat clean” (ăn sạch) là chế độ ăn sử dụng thực phẩm tự nhiên chưa qua chế biến hoặc chế biến tối thiểu để cung cấp dinh dưỡng lành mạnh. Ngoài mục đích hỗ trợ sức khỏe, eat clean còn giúp giảm cân, duy trì vóc dáng.
Không nhịn đói hay cắt bỏ tinh bột, cô thiết kế ba bữa chính kèm một bữa phụ linh hoạt bằng trái cây. Bữa sáng của cô thường bắt đầu bằng chuối và bánh mì nguyên cám. Khẩu phần này được bổ sung lượng đạm từ hai quả trứng gà luộc nhưng chỉ sử dụng một lòng đỏ. Bữa trưa và tối tập trung chủ yếu vào 120 đến 150 gram đạm trắng từ cá.
Người phụ nữ kết hợp nguồn protein này với rau xanh và lượng cơm trắng vừa đủ để có thể sinh hoạt chung mâm cơm cùng gia đình. Thực phẩm công nghiệp chế biến sẵn bị loại bỏ hoàn toàn. Việc tiêu thụ các món chiên xào cũng được cô hạn chế ở mức tối đa. Thói quen uống hơn hai lít nước mỗi ngày luôn được giám sát chặt chẽ. Khi phải dùng bữa tại nhà hàng, nguyên tắc ưu tiên rau xanh và từ chối nước dùng được cô tuân thủ tuyệt đối.
Song song việc quản lý lượng calo đầu vào, Hạnh đến phòng tập yoga khoảng năm ngày mỗi tuần sau khi đưa con đi học. Trong những khoảng thời gian bận rộn không thể tới lớp, cô tích cực đi bộ quanh nhà.
Theo phân tích do nền tảng y tế Healthline công bố, một người nặng 70 kg tiêu hao trung bình 149 calo sau 30 phút tập yoga. Mức năng lượng bị đốt cháy này chậm hơn đáng kể so với bộ môn đạp xe. Bù lại, yoga xây dựng tính kỷ luật cơ thể và duy trì cân nặng ổn định.
Các báo cáo từ Viện Y tế Quốc gia Mỹ (NIH) xác nhận việc thực hành yoga thường xuyên giúp cải thiện nhận thức về cảm giác no. Yếu tố này hỗ trợ người tập kiểm soát chứng ăn uống theo cảm xúc rất hiệu quả. Sự kết hợp giữa dinh dưỡng hợp lý cùng vận động bền bỉ đã tạo ra một hệ thống quản lý thể trạng vững chắc cho người mẹ trẻ.
Đến đầu tháng 1/2026, sau gần một năm kiên trì, Hạnh chính thức hoàn thành mục tiêu. Cán cân đứng yên ở con số 53 kg – đồng nghĩa với việc cô đã giảm thành công 28 kg. Ấn tượng hơn, vòng hai của người phụ nữ giảm tới 38 cm, từ 101 cm xuống còn 63 cm.
“Việc ăn ít đi không khiến mình giảm cân nhanh hơn, mà nó sẽ khiến mình nhanh bị nản và không muốn tiếp tục chế độ nữa”, Hạnh nói, thêm rằng nhờ ăn đúng, ăn đủ lượng tinh bột, đạm và chất xơ, cô không bị rụng tóc, cũng không bị chững cân hay áp lực mà thực sự tận hưởng hành trình và kết quả đạt được.
Hiện, bà mẹ hai con vẫn duy trì thói quen tập thể dục một tiếng mỗi ngày, ăn uống sinh hoạt bình thường cùng gia đình và tiếp tục hạn chế đồ dầu mỡ, đường tinh luyện hay thực phẩm chế biến sẵn.
Thành quả lớn nhất sau hai lần giảm cân sau sinh thành công của người mẹ trẻ không chỉ là việc mặc vừa vặn những bộ quần áo từ 5-6 năm trước thời chưa sinh nở.
“Phần thưởng vô giá hơn cả chính là cơ thể khỏe mạnh toàn diện từ trong ra ngoài, cả về thể chất lẫn tinh thần”, Hạnh tâm sự.
Thông tin được đưa ra tại Hội thảo khoa học RSV 2026 với chủ đề “Hơi thở khỏe mạnh - Cuộc sống an yên” do Hội Y học Dự phòng Việt Nam (VAPM) tổ chức với sự hỗ trợ khoa học từ Pfizer vừa diễn ra tại TP.HCM.
Theo các chuyên gia, quá trình già hóa dân số kéo theo sự gia tăng các bệnh mạn tính như tim mạch, tiểu đường và bệnh hô hấp, khiến nhiều người lớn tuổi dễ bị tổn thương hơn trước các bệnh nhiễm trùng đường hô hấp.
Trên toàn cầu, ước tính cứ 10 người cao tuổi nhập viện vì RSV thì có 1 người phải điều trị tại khoa hồi sức tích cực (ICU). Một số nghiên cứu còn cho thấy mức độ nặng của các ca nhập viện liên quan RSV ở người cao tuổi có thể tương đương hoặc thậm chí cao hơn cúm mùa.
Theo Giáo sư - tiến sĩ - bác sĩ Phan Trọng Lân, Chủ tịch Hội Y học Dự phòng Việt Nam, RSV không chỉ là một bệnh nhiễm trùng hô hấp thông thường. Ở người lớn tuổi, đặc biệt là người có bệnh nền, RSV có thể làm nặng thêm tình trạng bệnh hiện có, dẫn đến nhập viện và suy giảm chức năng kéo dài.
Các chuyên gia tại hội thảo cũng nhấn mạnh mối liên hệ giữa RSV với nhiều bệnh mạn tính như bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính (COPD), hen suyễn, bệnh tim mạch và tiểu đường. Trong khi các bệnh nền làm tăng nguy cơ diễn tiến nặng khi nhiễm RSV, bản thân RSV cũng có thể làm gia tăng nguy cơ biến cố tim mạch như nhồi máu cơ tim, đột quỵ hoặc gây các đợt cấp nghiêm trọng ở người mắc COPD và hen suyễn.
Đáng chú ý, ngay cả sau khi vượt qua giai đoạn nhiễm bệnh cấp tính, nhiều người cao tuổi vẫn có thể đối mặt với nhiều hệ lụy kéo dài.
RSV ở người lớn tuổi hiện vẫn chưa được nhận diện đầy đủ. Triệu chứng bệnh thường không đặc hiệu, dễ nhầm với các bệnh hô hấp khác khiến việc chẩn đoán gặp khó khăn. Ngoài ra, dữ liệu dịch tễ học về RSV ở nhiều quốc gia trong khu vực còn hạn chế, dẫn đến nguy cơ đánh giá thấp gánh nặng thực sự của bệnh.
Giáo sư - tiến sĩ - bác sĩ Wei Chih Chen, Giám đốc Khoa Điều trị Hô hấp, Bệnh viện đa khoa Cựu chiến binh Đài Bắc, cho rằng khi số lượng người cao tuổi ngày càng tăng, hệ thống y tế sẽ phải đối mặt với áp lực lớn hơn từ các bệnh nhiễm trùng hô hấp như RSV. Do đó, việc nâng cao nhận thức, nhận diện sớm nhóm nguy cơ cao và tăng cường các biện pháp dự phòng là rất cần thiết.
Phó giáo sư - tiến sĩ - bác sĩ Đỗ Văn Dũng, Phó chủ tịch Hội đồng Khoa học và Đào tạo, Đại học Y Dược TP.HCM, cho rằng việc nhận diện đầy đủ và đo lường chính xác gánh nặng RSV là yếu tố quan trọng để tăng cường hiệu quả chăm sóc sức khỏe cho người lớn tuổi.
“Thách thức của RSV ở người lớn tuổi không chỉ nằm ở bệnh lý mà còn ở việc nhận diện và đo lường đúng gánh nặng của bệnh. Khi nhận thức còn hạn chế, dữ liệu còn phân tán và thực hành chẩn đoán chưa đồng nhất, RSV vẫn là nguy cơ tiếp tục bị đánh giá thấp dù có thể gây ra hậu quả đáng kể đối với người lớn tuổi”.
Khoai lang chứa nhiều chất xơ, vitamin A, vitamin C và kali. Đặc biệt, loại thực phẩm này có chỉ số đường huyết thấp hơn nhiều món tinh bột tinh chế nên giúp đường huyết tăng chậm hơn sau ăn. Đây là lý do khoai lang thường được ưu tiên trong các chế độ ăn kiểm soát cân nặng hoặc hỗ trợ người có nguy cơ tiểu đường, theo chuyên trang sức khỏe Healthline.
Tiến sĩ - bác sĩ Joan Salge Blake, chuyên gia dinh dưỡng tại Đại học Boston (Mỹ), cho biết các thực phẩm giàu chất xơ như khoai lang giúp kéo dài cảm giác no, hỗ trợ sức khỏe đường ruột và có lợi cho tim mạch nếu ăn với lượng phù hợp.
Ngoài ra, khoai lang còn chứa nhiều hợp chất chống oxy hóa, đặc biệt là khoai tím. Các chất này giúp giảm viêm và bảo vệ tế bào trước tác động của gốc tự do. Một số nghiên cứu cũng cho thấy ăn khoai vào buổi sáng có thể giúp hạn chế cảm giác thèm ăn vặt trong ngày.
Tuy nhiên, các chuyên gia lưu ý không nên chỉ ăn khoai đơn thuần cho bữa sáng trong thời gian dài. Nguyên nhân là vì khoai chứa ít protein và chất béo lành mạnh. Nếu bữa sáng thiếu các dưỡng chất này, cơ thể có thể nhanh mệt hoặc đói sớm hơn.
Trong khi đó, bắp lại là nguồn cung cấp carbohydrate khá tốt cho cơ thể vào đầu ngày. Theo chuyên trang y khoa WebMD, bắp chứa vitamin nhóm B, magie, chất xơ và các chất chống oxy hóa như lutein, zeaxanthin - những dưỡng chất có lợi cho mắt.
So với khoai, bắp thường cung cấp năng lượng nhanh hơn nên phù hợp với người cần hoạt động thể chất hoặc làm việc cường độ cao vào buổi sáng. Hàm lượng chất xơ không hòa tan trong bắp cũng hỗ trợ hoạt động của hệ tiêu hóa và giúp giảm táo bón.
Tiến sĩ Dariush Mozaffarian, chuyên gia dinh dưỡng, Đại học Tufts (Mỹ), nhận định rằng các loại ngũ cốc nguyên hạt và thực phẩm tự nhiên giàu chất xơ như bắp có thể góp phần cải thiện sức khỏe chuyển hóa nếu được ăn cân bằng cùng các nhóm thực phẩm khác.
Dù vậy, với người mắc tiểu đường hoặc cần kiểm soát cân nặng, ăn quá nhiều bắp trong một bữa có thể khiến đường huyết tăng nhanh hơn so với khoai lang.
Theo các chuyên gia, không có món nào “tốt nhất” cho tất cả mọi người. Nếu muốn no lâu, hỗ trợ giảm cân và ổn định đường huyết tốt hơn, khoai lang thường là lựa chọn phù hợp hơn. Trong khi đó, bắp thích hợp với người cần bổ sung năng lượng nhanh hoặc muốn tăng cường dưỡng chất có lợi cho mắt và đường ruột.
Điều quan trọng là cách kết hợp bữa sáng. Dù ăn khoai hay bắp, mọi người vẫn nên bổ sung thêm protein như trứng, sữa chua, sữa hoặc các loại hạt để giúp bữa ăn cân bằng dinh dưỡng và duy trì năng lượng ổn định suốt buổi sáng.
Vụ việc khiến các bác sĩ phải đưa ra lời cảnh báo nghiêm khắc về những rủi ro từ thói quen ăn uống này, theo truyền thông Trung Quốc. Vương được chẩn đoán mắc chứng loét thực quản sau khi nuốt vội thức ăn nóng. Người phụ nữ này kể vào một ngày trời mát mẻ hồi tháng 3, cô cùng bạn bè đi ăn lẩu. Vì đang đói lại mải trò chuyện nên cô đã nuốt ngay thức ăn nóng hổi vừa vớt ra khỏi nồi mà không thổi cho nguội bớt. Lúc đó, cô chỉ cảm thấy lồng ngực hơi thắt lại, sau khi uống một ngụm nước đá thấy dịu đi nên đã chủ quan không chú ý. Tuy nhiên, ngày hôm sau, cô phải chịu đựng những cơn đau dữ dội mỗi khi nuốt, ngay cả khi chỉ uống nước lọc.
Kết quả kiểm tra tại Bệnh viện số 8 Trường Sa cho thấy Vương bị một vết loét thực quản dài tới 8 cm chiếm gần một phần ba chiều dài thực quản của người trưởng thành (vốn dao động từ 25 đến 30 cm). Bác sĩ Ngô Hiểu Thanh cho biết người dân thường lầm tưởng rằng thực quản có khả năng chịu nhiệt tốt nhưng bộ phận này chỉ có thể chịu được thức ăn ở nhiệt độ khoảng 50 đến 60 độ C. Trong khi đó, thức ăn vừa vớt ra từ nồi lẩu có thể lên tới 80 hoặc 90 độ C. Trong trường hợp của Vương, niêm mạc miệng nhạy cảm đã khiến cô nuốt thức ăn nóng nhanh hơn, dẫn đến việc làm bỏng lớp niêm mạc thực quản cũng nhạy cảm không kém.
Bên cạnh đó, người Trung Quốc thường có thói quen uống nước lạnh khi ăn lẩu với suy nghĩ điều này sẽ giúp trung hòa nhiệt độ. Bác sĩ Ngô cảnh báo thói quen ăn uống như vậy sẽ càng kích thích thực quản và gây tổn thương nghiêm trọng hơn cho lớp niêm mạc. Nếu tổn thương loét thực quản được điều trị kịp thời, bệnh nhân thường sẽ hồi phục hoàn toàn và không tiến triển thành ung thư. Ngược lại, trong những trường hợp vết loét tái phát thường xuyên, nguy cơ dẫn đến ung thư là có thể xảy ra.
Để phòng ngừa những rủi ro này, các bác sĩ khuyến cáo người dân sau khi vớt thức ăn ra khỏi nồi nên để nguội khoảng 1-2 phút cho nhiệt độ giảm hẳn rồi mới thưởng thức. Cách ăn an toàn nhất là khi thức ăn đã ấm và không còn gây bỏng miệng. Người dân cần từ bỏ thói quen "vừa thổi vừa ăn" để chuyển sang ăn khi thức ăn đã nguội bớt. Nếu xuất hiện các triệu chứng khó chịu sau bữa ăn như đau sau xương ức, cảm giác bỏng rát hoặc vướng nghẹn ở cổ họng, người bệnh cần đến ngay các cơ sở y tế để thăm khám kịp thời, tuyệt đối không chủ quan chịu đựng làm chậm trễ quá trình điều trị.
Vụ việc của Vương được truyền thông đưa tin những ngày qua đã làm dấy lên cuộc thảo luận sôi nổi trên mạng xã hội về thói quen ăn uống của người Trung Quốc. Tại quốc gia này, người dân thường quan niệm rằng ăn thức ăn khi còn nóng hổi và uống nước ấm mới tốt cho sức khỏe. Lẩu cũng là một trong những món được ưa chuộng nhất tại Trung Quốc ở bất kỳ vùng miền nào. Trong đó, món lẩu cay có nguồn gốc từ Tứ Xuyên và Trùng Khánh đặc biệt được yêu thích vì mang lại sự kết hợp đặc trưng giữa cảm giác nóng bỏng, tê rát và kích thích vị giác.
Trung Quốc hiện chiếm tới 40% số ca mắc ung thư thực quản trên toàn thế giới và sở thích ăn đồ nóng của người dân nước này được xem là một trong những nguyên nhân chính. Chỉ đến những năm gần đây, người dân mới bắt đầu nhận thức được rằng thức ăn không phải "càng nóng càng tốt". Cơ quan Nghiên cứu Ung thư Quốc tế thuộc Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) đã xếp các loại đồ uống trên 65 độ C vào nhóm "có thể gây ung thư cho con người".
