Chiều 6/4, tại hội nghị cung cấp thông tin quý 1, Phòng Cảnh sát kinh tế Công an thành phố Hà Nội cho biết từ đầu năm 2026 đến nay, Đỗ Văn Thanh đã thu gom khoảng 3.600 con lợn (khoảng 300 tấn thịt) nghi bị nhiễm bệnh tại các tỉnh Phú Thọ, Tuyên Quang rồi chuyển cho Nguyễn Thị Hiền tại lò mổ Vạn Phúc.
Sau đó, Hiền giết mổ, bán cho người dân và Công ty TNHH thực phẩm Cường Phát. Công ty này bán lại cho một số doanh nghiệp khác để cung cấp vào trường mầm non, tiểu học, bếp ăn tập thể trên địa bàn thành phố Hà Nội và các tỉnh lân cận.
Công an xác định, sau khi mua lợn nhiễm bệnh, Cường Phát đã sơ chế, đóng gói và dán tem có ghi chữ “lợn sạch”. Các bên mua hàng của Cường Phát sau đó đã bán ra cho 26 trường học và một số trường mầm non công lập.
“Chúng tôi đang xác minh từng trường một. Tuy nhiên chưa chứng minh được sự câu kết của các bếp ăn trường học với Cường Phát”, Trưởng phòng Cảnh sát kinh tế nói.
Kết luận hội nghị, trung tướng Nguyễn Thanh Tùng, Giám đốc Công an Hà Nội, cho biết đã yêu cầu các đơn vị điều tra và chứng minh trách nhiệm của các đơn vị, các bếp ăn. Ông cho rằng, “lợn bệnh có những biểu hiện khác, bằng trực quan, giám định chứ không thể lấy mỗi hồ sơ pháp lý của chỗ đã làm giả để gắn vào thành lợn sạch”.
Người đứng đầu Công an Hà Nội cũng yêu cầu các đơn vị chức năng làm rõ vụ án “có sự thông đồng hay không”, bởi các sai phạm đã kéo dài trong thời gian dài.
“Số lượng hơn 300 tấn thịt lợn bệnh là rất lớn và biểu hiện của lợn bệnh cũng rất khác biệt so với lợn bình thường”, ông Tùng nói và nhấn mạnh “các bé nhỏ tuổi vì tin tưởng trường lớp mà phải mang các mầm mống bệnh vào cơ thể là điều không thể chấp nhận được”.
Theo điều tra ban đầu, để hợp thức hóa nguồn gốc của lợn, Thanh đã thông đồng với Vũ Kim Tuấn, cán bộ Trung tâm chẩn đoán, xét nghiệm và kiểm dịch động vật, Chi cục Chăn nuôi thủy sản và thú y tỉnh Phú Thọ. Được Tuấn cấp giấy chứng nhận kiểm dịch, Thanh thoải mái chở lợn bệnh vào cơ sở Vạn Phúc bán cho các chủ lò mổ.
Tại khu giết mổ tập trung Vạn Phúc, cán bộ trạm chẩn đoán, xét nghiệm, kiểm soát giết mổ đã tự đặt ra quy định, lợn dưới 80 kg thì không cho vận chuyển vào bên trong. Sau đó, cán bộ thú y thu tiền trái quy định từ 250.000 đồng/chuyến xe đến 4-5 triệu đồng một chuyến.
Bên trong lò mổ Vạn Phúc, cán bộ thú y còn yêu cầu một số chủ lò mổ phải nộp 5-10 triệu đồng một tháng. Tổng số tiền các nghi phạm đã thu được khoảng 2,5 tỷ đồng.
Với những sai phạm trên, công an đã khởi tố hành vi Lạm dụng chức vụ, quyền hạn chiếm đoạt tài sản với 3 cán bộ Chi cục Chăn nuôi thủy sản và thú y Hà Nội là Lê Ngọc Anh (52 tuổi, Trạm trưởng Trung tâm chẩn đoán, xét nghiệm và kiểm soát giết mổ) cùng 2 cán bộ dưới quyền Nguyễn Phong Nam, 43 tuổi và Nguyễn Thị Phương Lan, 42 tuổi.
Nguyễn Thị Hiền, 31 tuổi, chủ lò mổ ở Vạn Phúc, cùng Đỗ Văn Thanh, Nguyễn Thị Bình và Nguyễn Văn Thành (Giám đốc Công ty TNHH Thực phẩm Cường Phát) bị khởi tố về tội Vi phạm quy định về an toàn thực phẩm.
Ngày 1/5, Công an xã Văn Hiến phối hợp với Phòng Cảnh sát hình sự Công an tỉnh Nghệ An triệu tập Hảo, 22 tuổi, trú xã Thuần Trung (trước đây thuộc huyện Đô Lương) để làm rõ các dấu hiệu hình sự.
Ngày 30/4, Hảo đến Công an xã Văn Hiến trình báo bị hai người lạ mặt chặn đường cướp tài sản, trong đó có 7,5 triệu đồng vừa thu của khách hàng để nộp cho công ty chuyển phát nhanh nơi mình làm việc.
Quá trình làm việc, Hảo tỏ ra lo lắng, đưa ra nhiều thông tin mâu thuẫn, không trùng khớp với dấu vết, hiện trường vụ việc.
Sau khi điều tra, cảnh sát xác định vụ cướp không có thật. Hảo thừa nhận ngày 30/4 đã lấy 7,5 triệu đồng vừa thu của khách hàng để đánh bạc trực tuyến nhưng thua hết. Không còn tiền hoàn trả cho công ty, Hảo dựng hiện trường, dấu vết giả, trình báo công an về việc bị cướp.
Vướng mắc được đặt ra từ một vụ án mà bị cáo bị truy tố về tội vi phạm quy định về tham gia giao thông đường bộ. Trong suốt quá trình điều tra và tại phiên tòa, người này khai không uống rượu bia trước khi lái xe.
Tuy nhiên, kết quả giám định lại cho thấy trong máu có nồng độ cồn 0,282mg/100ml. Đáng chú ý, cơ quan giám định không xác định được lượng cồn này phát sinh từ đâu.
Từ tình huống trên, tòa án cấp dưới đề nghị hướng dẫn liệu có thể áp dụng tình tiết định khung quy định tại điểm b khoản 2 điều 260 Bộ luật Hình sự hay không.
Đây là tình tiết áp dụng với trường hợp người phạm tội "trong tình trạng có sử dụng rượu, bia mà trong máu hoặc hơi thở có nồng độ cồn vượt quá mức quy định".
Trong văn bản giải đáp, Tòa án nhân dân Tối cao cho rằng điều kiện quan trọng để áp dụng tình tiết này là phải có căn cứ xác định người phạm tội "trong tình trạng có sử dụng rượu, bia". Theo đó, chỉ riêng kết quả xét nghiệm có nồng độ cồn là chưa đủ.
Tòa án tối cao nêu rõ, để áp dụng tình tiết định khung, kết luận giám định phải xác định được nồng độ cồn trong máu xuất phát từ việc sử dụng rượu bia hoặc phải có các chứng cứ khác chứng minh người phạm tội đã uống rượu bia trước khi tham gia giao thông.
“Trường hợp không có căn cứ xác định người phạm tội đã sử dụng rượu, bia thì không áp dụng tình tiết này”, văn bản nêu.
Luật sư Trịnh Văn Tuyến cho rằng hướng dẫn của Tòa án nhân dân Tối cao đã làm rõ một điểm lâu nay còn nhiều cách hiểu khác nhau trong thực tiễn xét xử các vụ án giao thông.
Theo đó, điểm b khoản 2 điều 260 Bộ luật Hình sự quy định tình tiết định khung đối với trường hợp người phạm tội “trong tình trạng có sử dụng rượu, bia mà trong máu hoặc hơi thở có nồng độ cồn vượt quá mức quy định”. Vì vậy, yếu tố then chốt không chỉ là phát hiện có nồng độ cồn mà còn phải chứng minh được người đó thực sự đã sử dụng rượu bia.
“Đây là hai khái niệm không hoàn toàn đồng nhất”, ông Tuyến nói và cho rằng việc Tòa án nhân dân tối cao yêu cầu phải xác định rõ nguồn gốc nồng độ cồn là "cách diễn giải đúng tinh thần điều luật, tránh việc suy đoán bất lợi cho người bị buộc tội".
Theo luật sư, trong tố tụng hình sự, trách nhiệm chứng minh thuộc về cơ quan tiến hành tố tụng. Người bị truy cứu trách nhiệm hình sự không có nghĩa vụ phải chứng minh mình vô tội.
"Vì vậy, nếu chỉ có kết quả xét nghiệm nồng độ cồn mà không kèm các chứng cứ khác như lời khai, hình ảnh camera, nhân chứng, hóa đơn thanh toán hoặc tài liệu thể hiện việc sử dụng rượu bia thì việc áp dụng tình tiết tăng nặng có thể chưa đủ chặt chẽ".
Ông Tuyến phân tích thêm bản chất của tình tiết định khung này còn gắn với yếu tố lỗi và ý thức chủ quan của người điều khiển phương tiện. Tức cơ quan tố tụng phải làm rõ người đó có chủ động sử dụng rượu bia trước khi tham gia giao thông hay không, nhận thức được việc uống rượu bia có thể ảnh hưởng khả năng lái xe nhưng vẫn điều khiển phương tiện.
“Nếu chưa xác định được nguồn gốc nồng độ cồn, chưa chứng minh được hành vi sử dụng rượu bia thì rất khó khẳng định yếu tố chủ quan của người phạm tội trong trường hợp này”, luật sư nhìn nhận.
Trên thực tế vẫn có những trường hợp trong cơ thể xuất hiện cồn do nguyên nhân khách quan như dùng thuốc, thực phẩm lên men, bệnh lý chuyển hóa hoặc hiện tượng cồn nội sinh. Dù hàm lượng thường không lớn, đây vẫn là yếu tố cần được xem xét, đánh giá thận trọng trong quá trình giải quyết vụ án.
Ông cũng cho rằng hướng dẫn của Tòa án nhân dân tối cao cho thấy sự khác biệt giữa xử phạt hành chính và xử lý hình sự. Với vi phạm hành chính trong lĩnh vực giao thông, chỉ cần có nồng độ cồn vượt ngưỡng đã có thể bị xử phạt.
Nhưng trong vụ án hình sự, đặc biệt với tình tiết làm tăng nặng trách nhiệm, yêu cầu chứng minh phải nghiêm ngặt hơn để tránh nguy cơ “đồng nhất” giữa việc có nồng độ cồn với hành vi sử dụng rượu bia.
Theo ông Tuyến, hướng dẫn này nhiều khả năng sẽ tác động trực tiếp đến quá trình điều tra, dựng hồ sơ các vụ án giao thông thời gian tới, buộc cơ quan tố tụng phải chú trọng hơn tới việc thu thập chứng cứ về quá trình sử dụng rượu bia thay vì chủ yếu dựa vào kết quả đo nồng độ cồn.
Theo Cổng thông tin điện tử Công an tỉnh Phú Thọ, Cơ quan CSĐT công an tỉnh này vừa ra quyết định khởi tố vụ án hình sự, khởi tố bị can đối với Giám đốc và Kế toán Công ty TNHH Tân Phú Ninh Hòa Bình về tội Trốn thuế. Doanh nghiệp này đã có hành vi bỏ ngoài sổ sách kế toán phần lớn doanh thu bán hàng nhằm gian lận, trốn đóng thuế giá trị gia tăng với số tiền đặc biệt lớn.
Theo tài liệu điều tra, trong giai đoạn từ ngày 20/6/2020 đến ngày 29/8/2022, dưới sự chỉ đạo và điều hành của Giám đốc Lý Hữu Khải, Công ty TNHH Tân Phú Ninh Hòa Bình (địa chỉ trụ sở tại huyện Lương Sơn, tỉnh Hòa Bình cũ, nay thuộc địa phận tỉnh Phú Thọ) đã thực hiện hành vi gian lận thuế tinh vi. Doanh nghiệp này chỉ thực hiện xuất hóa đơn giá trị gia tăng cho những khách hàng có yêu cầu, còn phần lớn doanh thu bán mặt hàng gạch thực tế đều bị bỏ ngoài sổ sách kế toán và không thực hiện kê khai thuế theo quy định.
Quá trình điều tra và tiến hành giám định thuế xác định, trong khoảng thời gian nêu trên, Công ty TNHH Tân Phú Ninh Hòa Bình đã xuất bán tổng cộng hơn 72,5 triệu viên gạch, thu về số tiền thực tế hơn 53,7 tỷ đồng. Tuy nhiên, trên các tờ khai thuế nộp cho cơ quan quản lý thuế, doanh nghiệp này chỉ kê khai ghi nhận mức doanh thu hơn 9 tỷ đồng.
Cơ quan chức năng kết luận, tổng số doanh thu mà Công ty TNHH Tân Phú Ninh Hòa Bình cố ý bỏ ngoài sổ sách, không kê khai thuế GTGT là 44.670.885.843 đồng. Hành vi gian lận này đã trực tiếp dẫn đến việc trốn đóng số tiền thuế giá trị gia tăng phải nộp vào ngân sách Nhà nước lên tới 4.467.088.584 đồng.
Căn cứ vào các tài liệu, chứng cứ thu thập được, ngày 13/5, Cơ quan CSĐT Công an tỉnh Phú Thọ xác định hành vi của các đối tượng Lý Hữu Khải và Trần Trung Được đã đủ yếu tố cấu thành tội Trốn thuế.
Cơ quan CSĐT Công an tỉnh Phú Thọ đã ra quyết định khởi tố vụ án hình sự, quyết định khởi tố bị can và áp dụng các biện pháp ngăn chặn theo quy định của pháp luật đối với Lý Hữu Khải, Giám đốc và Trần Trung Được, Kế toán của Công ty TNHH Tân Phú Ninh Hòa Bình về tội Trốn thuế. Các quyết định trên đã được Viện kiểm sát nhân dân cùng cấp phê chuẩn.
