Ngày 17-4, TP.HCM tổ chức lễ ra quân khám sức khỏe tầm soát, sàng lọc cho người dân tại 168 trạm y tế với sự phối hợp 104 bệnh viện trên địa bàn, khởi động chiến dịch chăm sóc sức khỏe cộng đồng quy mô lớn trong năm 2026 và những năm tới.
Hoàn tất lễ ra quân, PGS.TS.BS Tăng Chí Thượng – Giám đốc Sở Y tế TP.HCM – bày tỏ sự trân trọng, biết ơn đến 104 bệnh viện công lập, ngoài công lập và bệnh viện bộ, ngành đã tham gia với tinh thần trách nhiệm cao, mang lại hiệu quả thiết thực.
Theo ông, việc 104 bệnh viện cùng lúc cử đội ngũ y, bác sĩ, điều dưỡng, kỹ thuật viên về tận cơ sở, trực tiếp phục vụ người dân ngay tại cộng đồng là hình ảnh rất đẹp của ngành y tế thành phố. Đó không chỉ là sự hỗ trợ chuyên môn, mà còn là sự sẻ chia, trách nhiệm xã hội và tình cảm dành cho người dân thành phố.
Trong ngày ra quân, từ sáng sớm, đông đảo người dân tại nhiều địa phương đã đến các trạm y tế với tâm trạng phấn khởi, tin tưởng.
Nhiều người cao tuổi cho biết lần đầu được bác sĩ chuyên khoa từ các bệnh viện lớn trực tiếp thăm khám, tư vấn ngay tại nơi cư trú. Không ít người dân bày tỏ bất ngờ khi dịch vụ y tế chất lượng cao đến gần, thuận tiện và thiết thực.
“Người dân vui mừng không chỉ vì được khám miễn phí, được phát hiện sớm bệnh tật, mà còn cảm nhận rõ sự quan tâm của chính quyền thành phố và ngành y tế đối với sức khỏe cộng đồng”, ông Tăng Chí Thượng viết và cho rằng đây chính là giá trị lớn nhất của chương trình.
Theo ông, thành công của đợt ra quân hôm nay cho thấy khi toàn ngành cùng chung sức, đồng lòng, chúng ta hoàn toàn có thể đưa dịch vụ y tế chất lượng đến tận khu dân cư, từng người dân, không để ai bị bỏ lại phía sau.
Sở Y tế ghi nhận tinh thần xung kích của đội ngũ thầy thuốc, nhân viên y tế đã tạm gác công việc thường nhật tại bệnh viện để về cơ sở phục vụ nhân dân bằng tất cả trách nhiệm và y đức nghề nghiệp.
Những hình ảnh bác sĩ tận tình khám bệnh, tư vấn cho người cao tuổi, hỗ trợ người yếu thế, hướng dẫn người dân chăm sóc sức khỏe đã lan tỏa thông điệp nhân văn sâu sắc của nghề y.
Thay mặt ngành y tế thành phố, Giám đốc Sở Y tế gửi lời cảm ơn đến ban giám đốc các bệnh viện cùng toàn thể nhân viên y tế đã góp phần làm nên một ngày hội sức khỏe đầy ý nghĩa.
Sự đồng hành quý báu này sẽ là nền tảng quan trọng để thành phố tiếp tục triển khai chương trình khám sức khỏe định kỳ, tầm soát bệnh và quản lý sức khỏe toàn dân trong thời gian tới, hướng đến mục tiêu xây dựng một nền y tế hiện đại, công bằng, chủ động và vì người dân phục vụ.
Ngay đầu tháng 7 tới, thành phố hỗ trợ phí điều trị tật khúc xạ cho nhóm 18-35 tuổi mắc cận thị từ 3 diop trở lên. Chính sách này áp dụng với những người thường trú hoặc tạm trú từ 12 tháng tại Thủ đô. Hà Nội thanh toán khoản tiền này dựa trên giá dịch vụ do các cơ sở y tế công lập quy định.
Bằng việc lần đầu tiên đưa điều trị mắt vào gói an sinh, chính quyền kỳ vọng giảm gánh nặng tài chính cho các gia đình và nâng cao thể trạng nguồn nhân lực trẻ trong bối cảnh tỷ lệ thanh thiếu niên cận thị tăng cao.
Tại bệnh viện công lập, người dân chi trả khoảng 60.000-100.000 đồng cho một lần khám cận thị tiêu chuẩn, hoặc thanh toán mức 200.000-400.000 đồng khi đăng ký dịch vụ khám chuyên gia.
Song song với việc chăm sóc mắt, thành phố tổ chức khám sức khỏe tổng quát miễn phí mỗi năm một lần cho toàn bộ cư dân đủ điều kiện cư trú. Ngành y tế phân loại danh mục khám theo từng nhóm tuổi.
Cụ thể, các bác sĩ khám lâm sàng cho trẻ dưới 6 tuổi và học sinh từ 6 đến dưới 18 tuổi theo tiêu chuẩn y tế học đường. Người từ 18 tuổi trải qua các bước khám toàn diện và xét nghiệm cận lâm sàng nhằm sớm phát hiện rủi ro bệnh tật. Ngân sách thành phố chi trả toàn bộ chi phí khám chữa bệnh này theo khung giá dịch vụ hiện hành tại bệnh viện công.
Trong các đợt khám định kỳ, cơ sở y tế đồng thời thực hiện sàng lọc 5 loại ung thư phổ biến bao gồm ung thư vú, cổ tử cung, đại trực tràng, tiền liệt tuyến và khoang miệng. Cán bộ y tế cũng đánh giá các rủi ro sức khỏe tâm thần của người dân như chứng rối loạn trầm cảm, lo âu và những ảnh hưởng do lạm dụng đồ uống có cồn.
Ngành y tế Thủ đô sẽ nạp toàn bộ kết quả khám của người dân vào hệ thống hồ sơ sức khỏe điện tử. Hệ thống dữ liệu thông minh này giúp cơ quan quản lý dễ dàng theo dõi dịch tễ cộng đồng, đồng thời tạo thuận lợi cho người dân khi tra cứu lịch sử bệnh án cá nhân.
Trước đó, người dân TP HCM 18 tuổi trở lên cũng được khám sàng lọc các bệnh lý và lập hồ sơ sức khỏe điện tử miễn phí từ giữa tháng 4. Trên cả nước, Bộ Y tế đề xuất triển khai khám sức khỏe định kỳ hoặc khám sàng lọc miễn phí từ năm 2026, ưu tiên nhóm yếu thế trước khi mở rộng toàn dân trong dự thảo Nghị định quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Luật Phòng bệnh, đang được lấy ý kiến. Đây là bước đi cụ thể hóa Nghị quyết 72 của Bộ Chính trị, mục tiêu để toàn dân được khám sức khỏe định kỳ miễn phí, tiến tới miễn viện phí cơ bản năm 2030.
Chị C. đến khám nội tiết tại Bệnh viện đa khoa Tâm Anh TP.HCM vì 2 năm nay không có kinh nguyệt, không mang thai. Trước đó, kinh nguyệt của chị bị rối loạn, từ 2 - 3 tháng đến 6 - 7 tháng có một lần, sau đó mất hẳn. Gần đây chị còn luôn thấy bực bội, bốc hỏa, da khô ráp, giảm hẳn ham muốn.
Thạc sĩ - bác sĩ Nguyễn Thị Kim Tuyền, khoa Nội tiết - tiểu đường, Bệnh viện đa khoa Tâm Anh TP.HCM, cho biết nồng độ estrogen của người bệnh quá thấp, dưới 10 pmol/L (chỉ số estrogen trung bình của phụ nữ ở độ tuổi sinh sản từ 70 - 220 pmol/L). Chỉ số dự trữ buồng trứng AMH chỉ còn 0,9 ng/ml, thấp hơn khoảng 2 - 3 lần so với mức trung bình ở phụ nữ cùng tuổi. Số lượng nang noãn ít, buồng trứng lão hóa, gần cạn kiệt như người đã mãn kinh.
“Người bệnh có nguy cơ vô sinh cao, khả năng thụ thai tự nhiên rất thấp do chức năng của buồng trứng suy giảm mạnh”, bác sĩ Tuyền nói.
Thông thường, lão hóa buồng trứng sẽ xảy ra từ giai đoạn mãn kinh của phụ nữ. Tuy nhiên nhiều trường hợp suy buồng trứng sớm, ảnh hưởng xấu đến khả năng sinh sản. Ngoài nguyên nhân do di truyền, bệnh tự miễn, việc lão hóa buồng trứng sớm chủ yếu bắt nguồn từ lối sống tiêu cực.
Khai thác tiền sử kỹ hơn, chị C. chia sẻ đã hoàn toàn không ăn cơm, tinh bột, chủ yếu chỉ ăn rau củ và một ít thịt, cá trong gần 3 năm nay. “Tôi thấy một bác sĩ nổi tiếng trên mạng nói ăn cơm, tinh bột sẽ làm tăng insulin, mà tăng insulin là làm hại buồng trứng nên tôi bỏ luôn không ăn”, chị C. chia sẻ.
Bác sĩ Tuyền cho biết insulin là một hormone thiết yếu giúp cơ thể duy trì sự sống. Sau mỗi bữa ăn, insulin được tiết ra để đưa glucose vào tế bào, nuôi dưỡng não, cơ bắp, tử cung và cả buồng trứng. Tăng insulin sau bữa ăn là phản ứng sinh lý bình thường và cần thiết. Chỉ trong trường hợp kháng insulin mạn tính - thường gặp ở người béo phì hoặc tiền tiểu đường - mức insulin cao kéo dài mới gây tác động tiêu cực đến buồng trứng.
“Loại bỏ hoàn toàn tinh bột để giảm insulin, bảo vệ buồng trứng là thông tin sai lệch”, bác sĩ Tuyền khẳng định.
Theo bác sĩ Tuyền, thói quen ăn uống thiếu khoa học trong thời gian dài với ít thực phẩm giàu chất dinh dưỡng, đặc biệt là protein và chất béo có lợi đã dẫn đến thiếu hụt dinh dưỡng và hormone cho cơ thể, trong đó có hormone buồng trứng. Khi không được nuôi dưỡng tốt trong thời gian dài, buồng trứng sẽ bị đẩy nhanh tốc độ thoái hóa, suy giảm chức năng.
Chị C. được bác sĩ tư vấn bỏ chế độ ăn kiêng khắc nghiệt, ăn uống đủ chất và điều trị liệu pháp thay thế hormone để cải thiện nồng độ estrogen.
Bác sĩ Tuyền cho biết hiện nay chưa có phương pháp chữa trị hiệu quả với tình trạng lão hóa buồng trứng sớm. Với trường hợp của chị C., nếu muốn có con cần phải nhờ đến sự hỗ trợ của phương pháp thụ tinh trong ống nghiệm.
Tuy nhiên, trong một số tình huống, đây có thể là dấu hiệu cảnh báo các bệnh lý nghiêm trọng như đột quỵ, xuất huyết não, nhiễm trùng hệ thần kinh hoặc khối u não. Điều quan trọng là cần phân biệt giữa triệu chứng thông thường với dấu hiệu nguy hiểm, theo chuyên trang sức khỏe Medical News Today (Anh).
Nhức đầu và chóng mặt thường được chia thành 2 nhóm chính gồm nguyên phát và thứ phát. Nhóm nguyên phát bao gồm nhức đầu do căng thẳng, đau nửa đầu hoặc chóng mặt do rối loạn tiền đình. Những trường hợp này không liên quan đến tổn thương cấu trúc trong não và hiếm khi nguy hiểm.
Ngược lại, nhóm thứ phát là khi triệu chứng xuất hiện do một bệnh lý tiềm ẩn như nhiễm trùng, chấn thương, vấn đề mạch máu hoặc khối u. Đây là nhóm cần đặc biệt chú ý vì có thể ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe nếu không được phát hiện sớm. Ví dụ, nhức đầu thứ phát có thể do xuất huyết não hoặc viêm màng não, trong khi chóng mặt có thể xuất phát từ tổn thương thần kinh trung ương.
Điểm khó là triệu chứng giữa 2 nhóm này đôi khi khá giống nhau. Vì vậy, y học thường dựa vào các dấu hiệu cảnh báo.
Với nhức đầu, một trong những dấu hiệu cảnh báo quan trọng nhất là cơn đau xuất hiện đột ngột, dữ dội, thường được mô tả là đau như búa bổ. Đây có thể là biểu hiện của xuất huyết não, cần cấp cứu ngay.
Ngoài ra, nếu nhức đầu đi kèm sốt và cứng cổ thì người mắc cũng cần cảnh giác với các bệnh nhiễm trùng như viêm màng não. Trường hợp xuất hiện thêm các triệu chứng thần kinh như yếu tay chân, nói khó hoặc nhìn mờ cũng là dấu hiệu nguy hiểm, có thể do đột quỵ hoặc tổn thương não.
Trong khi đó, chóng mặt thường bị xem nhẹ. Nhưng trong một số trường hợp, đây lại là dấu hiệu cảnh báo quan trọng. Nếu chóng mặt đi kèm yếu hoặc tê một bên cơ thể, nói khó, mất thăng bằng nghiêm trọng hoặc nhìn đôi, người bệnh cần đi khám ngay vì có thể liên quan đến đột quỵ hoặc tổn thương thần kinh trung ương.
Ngược lại, chóng mặt lành tính thường xuất hiện trong thời gian ngắn, liên quan đến thay đổi tư thế và không kèm triệu chứng thần kinh. Chẳng hạn, chóng mặt khi đứng lên đột ngột hoặc xoay đầu nhanh thường không nguy hiểm.
Trong sinh hoạt hằng ngày, người mắc có thể theo dõi các yếu tố như tần suất, mức độ đau và các triệu chứng đi kèm. Nếu cơn đau nhẹ, ổn định và quen thuộc thì có thể nghỉ ngơi, uống đủ nước và giảm căng thẳng để cải thiện. Tuy nhiên, nếu nhận thấy bất kỳ dấu hiệu bất thường nào, đi khám sớm là lựa chọn an toàn hơn, Medical News Today.
