Trưa 30/5, hơn 124.000 học sinh Hà Nội hoàn thành bài thi môn Văn vào lớp 10 công lập. Đề gồm hai phần: Đọc hiểu (6 điểm), Viết (4 điểm).
Với phần Đọc hiểu, đề đưa ra ngữ liệu là bài thơ “Trăng trong rừng và những đứa trẻ” của tác giả Thanh Thảo. Thí sinh cần xác định thể thơ, ghi lại hai từ chỉ thiên nhiên trong khổ đầu, trả lời câu hỏi “bằng lòng với cuộc sống hiện tại hay dấn thân khám phá, trải nghiệm nào đáng giá hơn”.
Phần Viết yêu cầu các em phân tích hình ảnh những đứa trẻ trong ngữ liệu nói trên, đồng thời có thêm bài nghị luận xã hội về việc một số bạn trẻ mất kết nối với cuộc sống, cần nêu giải pháp để tạo ra những kết nối có ý nghĩa.
Theo nhiều giáo viên Ngữ văn tại Hà Nội, đề thi năm nay không quá khó, vừa sức và phù hợp với lứa tuổi học sinh, chống lối học vẹt, học tủ. Đồng thời, đề vẫn có chiều sâu và độ phân hóa tốt.
Cô Nguyễn Thị Như Vân, giáo viên Ngữ văn trường THCS Chương Dương, cho biết so với năm ngoái, cấu trúc đề không thay đổi, tỷ lệ các câu khó dễ tương đương.
Câu 1-3 ở phần Đọc hiểu ở mức độ nhận biết hoặc vận dụng kiến thức đơn giản, quen thuộc, học sinh sẽ không khó khăn để câu trả lời.
Trong khi đó, câu 4 hỏi về ý nghĩa “lời gọi trăng của những đứa trẻ” là khó nhất. Theo cô Vân, dù đây là dạng bài học sinh đã được học và ôn luyện, nhưng mỗi câu thơ lại mang ý nghĩa khác nhau và không chỉ có một tầng nghĩa. Điều này đòi hỏi thí sinh phải có khả năng cảm thụ văn học, hiểu biết đời sống xã hội, có kỹ năng, từ đó mới có thể hiểu sâu và hiểu rộng ý nghĩa của câu thơ.
Câu còn lại của phần Đọc hiểu là câu hỏi mở, thí sinh thoải mái đưa ra lựa chọn, miễn sao hợp lý và đưa ra lý giải thuyết phục.
Cô Dương Thùy Linh, Tổ phó tổ Ngữ văn, trường THCS và THPT M.V.Lômônôxốp, ấn tượng với câu 5 nhất khi khơi gợi học sinh bày tỏ quan điểm lựa chọn giữa bằng lòng với cuộc sống hiện tại hay dấn thân khám phá những chân trời mới.
“Câu hỏi này là một trong những vấn đề mà hầu hết học sinh lớp 9 đang trải qua và chính các em cũng có nhiều trăn trở”, cô Linh nói. “Điều này giúp thí sinh dễ dàng tìm thấy sự đồng cảm từ ngữ liệu, câu hỏi. Từ đó các em dễ dàng liên hệ bản thân để làm bài thi chân thực, cảm xúc”.
Với phần Viết, cô Linh đánh giá cao phần nghị luận xã hội khi đề cập chủ đề: sự kết nối của con người với cuộc sống xung quanh. Theo cô, đề thi mang tính giáo dục cao, gần gũi với đời sống và tâm lý lứa tuổi học sinh – độ tuổi 15.
Cô Minh Ánh, giáo viên trường THPT chuyên Nguyễn Huệ, cũng cho rằng chủ đề nghị luận xã hội quen thuộc, có tính thực tiễn. Bởi giữa thế giới phẳng, nhiều người trẻ lạc lõng, mai một dần khả năng phát hiện ý nghĩa thực sự của những kết nối, phân biệt những kết nối tiêu cực và tích cực.
Theo cô Hương Giang, giáo viên Ngữ văn trường THCS Archimedes và Tuyensinh247, câu hỏi mang tính thời sự, là mảnh đất mở để học sinh rèn luyện tư duy phản biện, khả năng lập luận và bày tỏ chính kiến một cách thuyết phục.
“Qua đó, đề thi đã định hình một lối tư duy độc lập: Học văn không phải để học thuộc lòng, mà là để thấu hiểu và kiến tạo những giá trị kết nối tích cực cho cuộc đời”, cô Giang nói.
Cô Ánh dự đoán các giải pháp mà thí sinh đưa ra chắc chắn sẽ rất phong phú, phản ánh được tâm tư và tư duy của một thế hệ lớn lên trong thời đại bùng nổ của thông tin và kết nối.
“Nhưng để xử lý đề này được sâu và hay thì thí sinh cần có nhận thức xã hội sâu sắc và trải nghiệm sống tích cực”, cô Ánh nhìn nhận.
Đánh giá tổng thể đề, cô Linh cho rằng những học sinh mới đọc đề mà không gắn với hoàn cảnh ra đời của tác phẩm thì khó hiểu hết nội dung và ý nghĩa của bài thơ viết về những đứa trẻ “chưa từng ra biển”, “chưa được lớn lên ở đồng bằng”, “chưa sống giữa phố phường bừng ánh điện”.
“Đó là những đứa trẻ ở rừng, khác rất nhiều sự trải nghiệm của những đứa trẻ thủ đô sống trong xã hội hiện đại”, cô Linh nói.
Vì vậy, cô cho rằng những thí sinh có tư duy sâu sắc, lập luận chặt chẽ và khả năng diễn đạt tốt sẽ thể hiện ưu thế rõ rệt so với những bài viết hời hợt, thiếu chiều sâu. Điều này giúp các trường THPT, nhất là những trường top trên lựa chọn được những học sinh có năng lực thực sự.
Từ đó, cô Linh dự đoán thí sinh có thể đạt được điểm 7 nếu nắm chắc các kỹ năng. Cô Như Vân nhận định tương tự khi đưa ra mức điểm trung bình khoảng 6,5-7. Học sinh viết giỏi có thể đạt từ 7,5 trở lên, theo cô Hương Giang.
Chiều nay, học sinh thi môn Ngoại ngữ trong 60 phút. Sáng mai, các em làm bài thi Toán, trong 120 phút. Thí sinh đăng ký vào lớp 10 chuyên sẽ làm thêm môn chuyên trong ngày 1/6.
Công ty suất ăn công nghiệp Hà Nội cho biết thực hiện quy trình kiểm soát chất lượng thịt heo hằng ngày khi nhập của Công ty Cường Phát. Cụ thể mỗi lô hàng đều được kiểm tra, cảm quan đảm bảo thịt tươi mới, điều kiện bảo quản sạch sẽ, có đủ dấu kiểm dịch, truy suất nguồn gốc, chứng từ.
Với những giải trình này, Công ty suất ăn công nghiệp Hà Nội cho rằng mình cũng là nạn nhân của các sai phạm do Công ty Cường Phát gây nên.
Tới lượt các trường, động thái đầu tiên để trấn an phụ huynh chưa phải kiểm tra toàn bộ quy trình, đối tác, nắm bắt tình hình sức khỏe học sinh mà là việc đăng tin công khai khẳng định "không liên quan tới Công ty Cường Phát".
Các trường cũng liệt kê các đối tác của mình để "tạo niềm tin" cho phụ huynh về việc mình không dính líu đến đối tượng đang bị điều tra.
Với các trường "không liên quan" nhưng phải đối diện với việc phụ huynh nháo nhào lo lắng, cắt ăn bán trú - họ cũng là "nạn nhân".
Một số trường đã được chỉ đích danh nhận cung ứng suất ăn từ nguyên liệu thịt heo bẩn thì né tránh trả lời, hoặc tiếp tục có các giải trình: đã thực hiện quy trình kiểm tra ba bước, lưu mẫu thực phẩm, ghi chép sổ sách rõ ràng, có tổ kiểm tra bữa ăn bán trú.
Có nghĩa cũng đúng quy trình, sự việc xảy ra là do khách quan. Ở góc độ này, họ cũng là nạn nhân.
Có những bình luận của phụ huynh trong một số nhóm trên mạng xã hội rất đáng lưu tâm: Liệu những đối tác đang được các trường liệt kê để "tạo niềm tin" rằng suất ăn của mình an toàn, một ngày đẹp trời lại lộ ra chuyện dính đến "thực phẩm bẩn"?
Điều gì cũng có thể xảy ra nếu "niềm tin" chỉ được tạo dựng từ giấy tờ, sổ sách để hợp lý về pháp lý.
Thậm chí các quy trình "kiểm tra ba bước", bàn giao, ký nhận thực phẩm của các trường - về hình thức là chặt chẽ, đúng pháp luật nhưng nếu nó chỉ mang tính "hình thức" mà chưa được thực thi công tâm, kỹ lưỡng thì liệu có ngăn được kẽ hở tuồn thực phẩm bẩn vào trường học không?
Điều đáng suy nghĩ ở đây là thay cho việc vội vàng thanh minh mình vô can, mình là nạn nhân, những người liên quan tới bữa ăn bán trú, sức khỏe con trẻ ở mọi khâu cần có cuộc rà soát, đánh giá lại những gì mình đang triển khai một cách thực chất, đặt ưu tiên vì sự an toàn cho con trẻ lên hàng đầu.
Và cần phải biết đặt các câu hỏi: "Thực hiện đúng quy định rồi, nhưng sao vẫn có kẽ hở, mà lại là kẽ hở lớn đủ tuồn hàng trăm tấn thịt bẩn?".
Trả lời được câu hỏi và giải quyết được vấn đề vướng mắc này phải bằng một loạt giải pháp, trong đó có các công cụ để kiểm soát thực phẩm bẩn tốt hơn thay vì chỉ tin vào hồ sơ, tin vào "cảm quan", thậm chí là "dấu kiểm dịch", vì mọi thứ đều có thể được hình thức hóa và làm giả.
Điều cuối cùng phải nghĩ và cũng là điều khiến nhiều người có lương tri đau lòng hơn cả là vì sao đối tượng vi phạm chọn trường học để tuồn thực phẩm bẩn?
Nạn nhân duy nhất cần chúng ta bảo vệ, phải nghĩ cách để bảo vệ trong vụ việc này là học sinh, những người đã phải trả tiền cho các suất ăn không an toàn vệ sinh thực phẩm.
Chiều 29.5, tại kỳ họp thứ 2 (kỳ họp chuyên đề) HĐND thành phố Đà Nẵng khóa XI nhiệm kỳ 2026 - 2031, 100% đại biểu có mặt đã biểu quyết thông qua nghị quyết quy định mức chi sử dụng kinh phí viện trợ không hoàn lại cho các địa phương thuộc Lào để đào tạo, bồi dưỡng lưu học sinh Lào tại Đà Nẵng và chính sách hỗ trợ giáo viên do thành phố cử sang giảng dạy tiếng Việt tại Lào.
Theo nghị quyết, lưu học sinh Lào được thành phố Đà Nẵng cấp học bổng theo diện thỏa thuận sẽ được hỗ trợ nhiều khoản chi phí như học phí, sinh hoạt phí, đi lại, lưu trú ký túc xá, bảo hiểm y tế và khám sức khỏe tổng quát.
Trong đó, học phí được áp dụng theo mức thu của cơ sở đào tạo. Mức hỗ trợ sinh hoạt phí đối với lưu học sinh học cao đẳng, đại học và đào tạo tiếng Việt là 4,75 triệu đồng/người/tháng; đối với bậc sau đại học là 5,35 triệu đồng/người/tháng. Ngoài ra, mỗi lưu học sinh còn được hỗ trợ trang cấp ban đầu với mức 5,8 triệu đồng/người.
Bên cạnh đó, sinh viên Lào theo học tại Đà Nẵng còn được hỗ trợ chi phí đi lại, ký túc xá, bảo hiểm y tế, khám sức khỏe định kỳ và được xét hỗ trợ khuyến khích nếu đạt thành tích tốt trong học tập.
Không chỉ hỗ trợ đối với lưu học sinh thuộc diện học bổng theo thỏa thuận, thành phố Đà Nẵng còn hỗ trợ 100% học phí đào tạo tiếng Việt, cao đẳng và đại học cho lưu học sinh Lào theo diện tự túc.
Đối với giáo viên được thành phố cử sang giảng dạy tiếng Việt tại Lào, nghị quyết quy định hỗ trợ phụ cấp sinh hoạt phí 25 triệu đồng/người/tháng đối với giáo viên tuyển dụng tự do.
Riêng sĩ quan, quân nhân chuyên nghiệp, viên chức và người lao động đang hưởng lương từ ngân sách nhà nước được cử đi giảng dạy sẽ được hỗ trợ 15 triệu đồng/người/tháng để bảo đảm đời sống. Ngoài ra, các giáo viên này còn được hỗ trợ chi phí đi lại, bảo hiểm y tế và lưu trú trong thời gian công tác tại Lào.
Theo UBND thành phố Đà Nẵng, tính đến cuối tháng 3.2026, thành phố có 678 lưu học sinh Lào đang theo học theo diện học bổng, gồm 2 nghiên cứu sinh tiến sĩ, 64 học viên cao học, 553 sinh viên đại học và 59 sinh viên cao đẳng. Các lưu học sinh đến từ các tỉnh Savannakhet, Champasak, Salavane, Sekong, Attapeu và Bolykhamxay.
Hiện thành phố Đà Nẵng cũng có 10 giáo viên đang giảng dạy tiếng Việt tại Lào.
Tổng kinh phí dự kiến thực hiện chính sách này trong năm 2026 khoảng 62 tỉ đồng.
Đó là chia sẻ của Bùi Lê Chí Bảo, 23 tuổi, tại vòng cuối của chương trình ươm tạo start-up UniVentures diễn ra ngày 25.6. Bảo, cựu sinh viên Trường Goldsmiths, ĐH London (Anh), đã sáng lập và điều hành nền tảng học tập trực tuyến ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) Selfomy cùng cộng sự tốt nghiệp từ Trường ĐH Y dược TP.HCM. Nền tảng này đã triển khai ở hơn 70 cơ sở giáo dục trong và ngoài nước sau 1,5 năm chính thức gia nhập thị trường.
Trao đổi với Thanh Niên bên lề sự kiện, Bảo kể sau khi quan sát công việc của mẹ, anh bắt đầu trao đổi với nhiều các giáo viên khác và nhận ra trường hợp của mẹ anh không phải là cá biệt. Thế khó là việc chấm bài đòi hỏi kỹ năng cao nên với những thầy cô mới vào nghề, quá trình này mất nhiều thời gian hơn so với các thầy cô dày dặn kinh nghiệm. Điều này góp phần khiến giáo viên không còn thời gian để trau dồi, phát triển chuyên môn.
Để giải quyết khó khăn trên, Bảo và cộng sự đã lập trình nên một nền tảng giúp tự động hóa quy trình chấm bài và nhiều đầu việc chuyên môn lẫn hành chính khác, hỗ trợ cho những thầy cô tự mở lớp tại nhà lẫn các trung tâm ngoại ngữ và trường học.
Hiện, Selfomy cung cấp nhiều tính năng ngoài việc hỗ trợ chấm bài, như mở phòng thi ảo, giao bài tập cá nhân hóa, cung cấp ngân hàng đề thi... ở ba kỳ thi quốc tế nổi tiếng là IELTS, TOEIC và SAT.
Tính tới nay, Bảo kể anh đã có 10 năm kinh nghiệm khởi nghiệp. Bởi, tiền thân của Selfomy là một trang web tổng hợp những câu hỏi bài tập về nhà do tự anh lập trình và đưa vào hoạt động từ lớp 6, giúp đỡ bạn bè cùng lớp và sau này mở rộng trên cả nước. Nhiều năm, trang web của Bảo thu hút đều đặn cả triệu người dùng mỗi tháng, mang về lượng lớn doanh thu. Dự án đạt đỉnh vào 2021, thời điểm tất cả thầy trò phải dạy và học trực tuyến vì Covid-19.
Tuy nhiên, 2022 là một cú sốc cho Selfomy, khi ChatGPT ra đời khiến học sinh không còn tìm tới những trang web hỏi đáp nội dung nữa. Bảo khi đó quyết định chia tay các cộng sự, "rút lui chờ thời tới" và cũng để tập trung vào việc tốt nghiệp đúng hạn. Tới giai đoạn 2023-2024, từ câu chuyện của mẹ, Bảo quy tụ lại đội ngũ và xây sản phẩm theo mô hình hệ thống quản lý học tập (LMS).
Đó cũng là lúc Selfomy "tái sinh", được Bảo gọi tên là "Selfomy One" - mang nghĩa tất cả tính năng dạy và học tích hợp trong một nền tảng. Mẹ của Bảo là chị Lê Thị Nga, giáo viên tiếng Anh Trường THCS Tân Thới Hòa (P.Phú Thạnh), cũng trở thành cố vấn học thuật đắc lực cho dự án của con mình sau khi có thêm thời gian cho bản thân và gia đình.
"Mục tiêu sắp tới của chúng tôi là triển khai thêm các giải pháp về ACT, AP ở các thị trường nước ngoài. Khó khăn lớn nhất có lẽ là phải hiểu yếu tố bản địa, như kênh tiếp cận, tâm lý mua hàng hay điều chỉnh chi phí ra sao để thuyết phục khách hàng", Bảo nói.
Vượt qua gần 1.500 hồ sơ từ 80 trường ĐH trên toàn quốc, Selfomy mới đây trở thành một trong hai dự án start-up xuất phát từ trường ĐH nhận vốn 25.000 USD (657 triệu đồng) và thời gian tới được đài thọ tham gia chương trình ươm tạo của BLOCK71 Singapore tại ĐH Quốc gia Singapore theo khuôn khổ UniVentures. Dự án còn lại là Volterra của Trường ĐH VinUni, chuyên cung cấp giải pháp hạ tầng sạc xe điện kết hợp AI và năng lượng tái tạo.
UniVentures là sáng kiến triển khai bởi tổ chức BLOCK71 Vietnam (thuộc NUS Enterprise, ĐH Quốc gia Singapore) với sự hỗ trợ của Quỹ Temasek. Sáng kiến này được công bố lần đầu vào năm 2025, là dấu mốc đại diện cho hợp tác đổi mới sáng tạo trong khuôn khổ quan hệ đối tác chiến lược toàn diện giữa Việt Nam và Singapore.
Điểm đặc biệt của hai đội thi được đài thọ sang Singapore ươm tạo là đều có ứng dụng AI, và đều bước ra sau giai đoạn tìm hiểu, nghiên cứu trên giảng đường hoặc phòng lab tại các trường ĐH.
Ngoài 2 đội thắng cuộc, 8 đội khác từ các ĐH cũng gây ấn tượng bởi những sáng kiến như ứng dụng AI để xác định giới tính gà từ giai đoạn trứng (ĐH Kinh tế TP.HCM, Trường ĐH Bách khoa TP.HCM), hệ thống UAV tích hợp AI phục vụ nông nghiệp, giáo dục và cứu hộ cứu nạn, (Trường ĐH Tôn Đức Thắng), vật liệu bao bì từ vỏ cam (Trường ĐH Nguyễn Tất Thành), quản lý và ký kết hợp đồng ứng dụng AI (Trường ĐH Luật TP.HCM)...
Điều này phản ánh vai trò chuyển giao tri thức và công nghệ ngày càng tăng ở nhiều trường ĐH, khi các cơ sở giáo dục không còn chỉ là nơi giảng dạy, nghiên cứu, mà còn "đắp đường, mở lối" cho các start-up của sinh viên, giảng viên đi vào thực tế, thậm chí kiếm được doanh thu. Nhưng điều này cũng đặt ra câu hỏi: Sinh viên và giảng viên nên làm gì để có start-up thành công?
Trao đổi với Thanh Niên ngày 26.6, ông Edward Lim, Giám đốc BLOCK71 Vietnam, cho biết để khởi nghiệp trong bối cảnh hiện nay, cần chú ý nhất là yếu tố liên ngành. Đó là vì những đội ngũ mạnh nhất ông từng chứng kiến đều có sự kết hợp của những vai trò khác nhau như kỹ thuật, tài chính hay truyền thông. "Mỗi thành viên nhìn nhận cùng một vấn đề dưới những góc độ khác nhau có thể giúp đội ngũ vững vàng hơn", ông nhận định.
Đó là lý do ông Lim khuyên sinh viên và giảng viên chủ động kết nối với những người đến từ các khoa khác, thậm chí từ các trường ĐH khác. Đây sẽ là một trong những yếu tố quyết định đội ngũ có thể thành công xây dựng được doanh nghiệp thực thụ, hay chỉ dừng ở bước phát triển mẫu thử nghiệm (prototype).
Lời khuyên quan trọng khác ông Lim muốn gửi gắm đến các nhà sáng lập sinh viên, giảng viên là bắt đầu từ vấn đề thực tiễn, thay vì chăm chăm vào sản phẩm. Trong môi trường ĐH, đây là một thử thách khó vì nhiều đề tài nghiên cứu thường đề cao tính mới và ý nghĩa khoa học chứ không suy xét tiềm năng ứng dụng vào thực tế.
"Do đó, nhà sáng lập cần có tư duy lấy vấn đề làm gốc", ông nhấn mạnh.
