Thời gian gần đây, cộng đồng mạng xôn xao trước thông tin các tin tặc có thể sử dụng trí tuệ nhân tạo (AI) để trích xuất dấu vân tay từ những bức ảnh selfie. Trên Instagram, một bài đăng cảnh báo đã thu hút hơn 16.000 lượt thích cùng hàng nghìn bình luận bày tỏ sự hoang mang.
Nhiều người dùng thậm chí cực đoan cho rằng AI là “mối đe dọa đối với nhân loại” và tuyên bố sẽ thay đổi hoàn toàn cách chụp ảnh để tự bảo vệ mình.
Nguồn cơn của sự lo lắng này dường như bắt nguồn từ một phóng sự truyền hình tại Trung Quốc hồi tháng 4. Trong đó, các chuyên gia thực nghiệm cho thấy nếu chụp ảnh ở cự ly gần với độ phân giải cao, kẻ xấu có thể phục hồi dữ liệu vân tay để xâm nhập vào các tài khoản cá nhân.
Khác với mật khẩu, dữ liệu sinh trắc học một khi bị lộ sẽ không thể thay đổi.
Mặc dù về mặt kỹ thuật, việc trích xuất vân tay từ ảnh là có thể, nhưng các chuyên gia an ninh mạng khẳng định rủi ro đối với người dùng phổ thông là cực kỳ thấp.
Theo Giáo sư, chuyên gia an ninh mạng Justin Cappos (Đại học New York), hiện tại chưa có dấu hiệu cho thấy tội phạm mạng sử dụng phương thức này như một vũ khí tấn công.
Đồng quan điểm, Giáo sư Vyas Sekar (Đại học Carnegie Mellon) ví kịch bản này giống như một tình tiết trong phim “Nhiệm vụ bất khả thi”.
Để hiện thực hóa, kẻ tấn công cần những bức ảnh có độ phân giải cực cao và phải thực sự quyết tâm nhắm vào một “mục tiêu giá trị lớn” – chẳng hạn như những người nắm giữ chìa khóa của các cơ sở an ninh trọng yếu.
Lịch sử từng ghi nhận một số trường hợp tương tự. Năm 2014, một hacker tuyên bố đã sao chép được vân tay của bà Ursula von der Leyen (khi đó là Bộ trưởng Quốc phòng Đức) qua ảnh chụp cận cảnh tại một sự kiện.
Tuy nhiên, ngay cả khi sở hữu được bản sao dấu vân tay, tin tặc vẫn đối mặt với một rào cản lớn chính là tiếp cận thiết bị vật lý.
Để mở khóa máy tính xách tay hay thực hiện giao dịch tại ngân hàng, chúng buộc phải trực tiếp sử dụng dấu vân tay giả trên các máy quét đó.
Thay vì lo lắng về những kịch bản viễn tưởng, các chuyên gia cảnh báo người dùng nên tập trung vào những mối đe dọa thực tế và phổ biến hơn.
Giáo sư Cappos nhấn mạnh, các vụ lừa đảo giả mạo qua email, liên kết độc hại hoặc trang web giả mạo vẫn là phương thức tấn công chủ yếu hiện nay: “Mười năm nữa, có thể tình hình sẽ thay đổi, nhưng ở thời điểm hiện tại, việc giơ tay chữ V khi chụp ảnh chưa phải là mối nguy mà bạn cần quá bận tâm”.
Theo thông tin do NASA chia sẻ trong một buổi lễ hôm 9/6, 4 phi hành gia gồm chỉ huy Randy Bresnik, phi công Luca Parmitano, chuyên gia nhiệm vụ Frank Rubio và Andre Douglas sẽ phóng trên tàu vũ trụ Orion vào nửa cuối năm sau trong nhiệm vụ Artemis 3. Khi tiến vào quỹ đạo thấp của Trái Đất, họ sẽ kiểm tra khả năng kết nối của Orion với hai tàu đổ bộ Mặt Trăng do SpaceX và Blue Origin phát triển.
Jeremy Parsons, quản lý chương trình Artemis của NASA, nhấn mạnh "Artemis 3 sẽ là một chiến dịch phóng đa nhiệm vụ cực kỳ thú vị, phức tạp và có độ phối hợp cao. Nhiệm vụ này sẽ diễn ra trong thời gian ngắn với ba tên lửa thuộc hàng mạnh nhất thế giới".
Theo Universe Today, nhiệm vụ Artemis 3 phức tạp hơn bình thường vì lần đầu tiên trong lịch sử, NASA sẽ điều phối chiến dịch phóng quy tụ 3 tàu vũ trụ riêng biệt đến từ nhiều nhà cung cấp. Tên lửa Hệ thống phóng không gian (SLS) của NASA sẽ cất cánh từ Trung tâm Vũ trụ Kennedy ở Florida, Mỹ, đưa phi hành đoàn 4 người trên tàu Orion lên quỹ đạo Trái Đất tại độ cao 467 km, cao hơn 64 km so với trạm ISS. Tàu đổ bộ Starship của SpaceX và Blue Moon Mark 2 của Blue Origin sẽ phóng độc lập và chờ sẵn trên quỹ đạo để gặp gỡ tàu Orion và tiến hành kết nối.
Ít nhất một thành viên phi hành đoàn sẽ tiến vào bên trong tàu đổ bộ để kiểm tra các cửa sập, hệ thống hỗ trợ sự sống và bộ đồ bảo hộ Axiom mới. Theo Parsons, sau khi kết thúc hai tuần trên quỹ đạo, tàu Orion sẽ hạ cánh xuống Thái Bình Dương để có thể thu hồi, tương tự chuyến bay hồi tháng 4 của các phi hành gia Artemis 2. "Độ phức tạp của hoạt động tích hợp nhiều lần phóng tàu vũ trụ, gặp gỡ và kết nối, lớn hơn hẳn so với nhiệm vụ Artemis 2", Space dẫn lời Parsons.
Theo Scientific American, cả SpaceX và Blue Origin đều đang cạnh tranh để cung cấp phương tiện chở phi hành gia hạ cánh trên Mặt Trăng. Tàu đổ bộ của SpaceX là một biến thể của tên lửa khổng lồ Starship nhưng phương tiện vẫn chưa đạt quỹ đạo mục tiêu dù đã thực hiện hàng chục chuyến bay thử nghiệm. Blue Origin cũng đang phát triển tàu đổ bộ Blue Moon phóng trên tên lửa New Glenn mới. Tuy nhiên, công ty này vấp phải trở ngại lớn sau khi tên lửa New Glenn phát nổ trong thử nghiệm động cơ trên bệ phóng hôm 28/5, phá hủy một số cơ sở hạ tầng quan trọng. David Limp, giám đốc điều hành Blue Origin, cam kết New Glenn sẽ bay trở lại trước dịp cuối năm nay.
Nếu mọi thứ diễn ra theo kế hoạch, nhiệm vụ Artemis 4 sẽ phóng đầu năm 2028, đưa phi hành gia lên Mặt Trăng. Nhiệm vụ tiếp theo là Artemis 5 dự kiến phóng cùng năm cũng hạ cánh lên bề mặt Mặt Trăng để bắt đầu xây dựng căn cứ thường trực.
Theo BBC, nhiều chuyên gia trong ngành hoài nghi đối với khả năng đáp ứng lịch trình trên của NASA. Họ bày tỏ lo ngại về tốc độ phát triển chậm chạp của tàu Starship và Blue Moon cũng như việc thiếu vắng thử nghiệm tiếp nhiên liệu trên quỹ đạo. Tiến sĩ Simeon Barber ở Đại học Mở tại Anh chia sẻ "Tôi sẽ không lấy làm bất ngờ nếu Trung Quốc bay tới Mặt Trăng trước. Tàu đổ bộ, phần khó khăn nhất về mặt kỹ thuật của nhiệm vụ, cũng chính là phần NASA ít kiểm soát trực tiếp nhất".
Theo phản ánh của nhiều người dùng Facebook tại Việt Nam, khi họ tìm kiếm với từ khóa “v*****” (một từ khóa quen thuộc và rất phổ biến), thay vì trả về các kết quả như mong muốn, nền tảng mạng xã hội này lại hiển thị toàn nội dung video khiêu dâm hết sức phản cảm.
Các video này đều hiển thị một cách công khai mà không hề có bộ lọc để làm mờ hoặc che đi các nội dung nhạy cảm.
Tình trạng này gặp phải khi sử dụng Facebook trên nền web máy tính hoặc trên ứng dụng dành cho nền tảng Android lẫn iOS.
Đáng chú ý, khi thử nghiệm tìm kiếm từ khóa “v*****” bằng tài khoản Facebook của trẻ vị thành niên (đã khai báo tuổi khi lập tài khoản), nội dung khiêu dâm tương tự cũng hiển thị ở kết quả tìm kiếm.
Bên cạnh những video khiêu dâm, các bài viết xuất hiện ở kết quả tìm kiếm của Facebook còn kèm theo các đường link để dẫn người dùng đến các “web đen” hoặc thậm chí không loại trừ khả năng các trang web có chứa mã độc để lấy cắp thông tin người dùng.
Theo tìm hiểu của phóng viên Dân trí, nhiều khả năng đây không phải là một lỗi của Facebook, mà các đối tượng đã lợi dụng thuật toán tìm kiếm của nền tảng mạng xã hội này để đưa các nội dung khiêu dâm hiển thị ở những vị trí trên cùng khi người dùng tìm kiếm các từ khóa phổ biến.
Tình trạng này dường như chỉ xảy ra với người dùng tại Việt Nam, không ghi nhận phản ánh của người dùng quốc tế về tình trạng tương tự.
Tuy nhiên, điều khó hiểu là Facebook có chính sách kiểm duyệt nội dung rất nghiêm ngặt, bao gồm cả công cụ quét và kiểm duyệt nội dung bằng trí tuệ nhân tạo, nhưng các video khiêu dâm vẫn có thể tồn tại một thời gian dài trên nền tảng mạng xã hội này mà không bị xóa.
Đây không phải là lần đầu tiên Facebook tại Việt Nam gặp vấn đề tương tự. Vào cuối năm 2025, người dùng từng phản ánh việc họ chỉ cần nhập một ký tự đơn giản vào ô tìm kiếm của Facebook cũng nhận về những nội dung nhạy cảm.
Mỗi chiếc điện thoại được gán mã định danh duy nhất gồm 15 chữ số, gọi là Mã nhận dạng thiết bị di động quốc tế (IMEI). Mã này đóng vai trò quan trọng trong việc xác minh danh tính của thiết bị trên mạng di động, tương tự như một dấu vân tay kỹ thuật số. Nếu không có mã IMEI, điện thoại sẽ không thể kết nối với bất kỳ nhà mạng nào, dẫn đến việc không thể thực hiện cuộc gọi, gửi tin nhắn SMS hay sử dụng internet di động.
Ngoài chức năng xác thực, mã IMEI còn có nhiều ứng dụng khác. Trong trường hợp điện thoại bị đánh cắp, người dùng có thể cung cấp mã IMEI cho nhà mạng để đưa thiết bị vào danh sách đen, khiến kẻ trộm không thể sử dụng. Hơn nữa, cơ quan chức năng có thể sử dụng mã này để xác định vị trí điện thoại bị mất thông qua các trạm phát sóng di động mà nó đã kết nối. Các công ty bảo hiểm cũng dựa vào mã IMEI để kiểm tra tính hợp lệ của thiết bị được bảo hiểm.
Mã IMEI được cấu thành từ 3 phần: Mã phân bổ loại (TAC), Số series (SNR) và Chữ số kiểm tra (CD). Ví dụ, trong mã IMEI 35024715 120807 4, tám chữ số đầu tiên là TAC, sáu chữ số tiếp theo là SNR và chữ số cuối cùng là CD. TAC giúp xác định hãng và kiểu máy điện thoại, trong khi SNR là mã định danh duy nhất cho từng thiết bị. CD được tạo ra bằng thuật toán Luhn - một công thức phổ biến để xác minh tính chính xác của các số định danh.
Việc tìm số IMEI của điện thoại rất đơn giản. Người dùng có thể nhập *#06# trong ứng dụng điện thoại để hiển thị mã. Đối với điện thoại hai SIM, sẽ có hai số IMEI tương ứng. Ngoài ra, mã IMEI cũng thường được in trên mặt sau của điện thoại, trên khay SIM hoặc trên hộp đựng.
Bên cạnh đó, người dùng cũng có thể tìm số IMEI của điện thoại thông qua phần cài đặt, với các bước khác nhau tùy thuộc vào thương hiệu. Ví dụ với iPhone, người dùng có thể mở Cài đặt > Cài đặt Chung > Giới thiệu và tìm số IMEI trong danh sách.
Việc giữ an toàn cho mã IMEI là rất quan trọng, vì kẻ xấu có thể lợi dụng nó để thực hiện các hành vi gian lận. Do đó, người dùng nên cẩn trọng và bảo vệ thông tin này.
