Luật Quản lý thuế năm 2025 (Luật số 108/2025/QH15) sẽ chính thức có hiệu lực từ ngày 1/7. Trong đó, một trong những nội dung đáng chú ý là 10 hành vi bị xác định là trốn thuế được quy định rõ và cụ thể. Việc nắm vững các quy định này không chỉ giúp người nộp thuế chủ động tuân thủ pháp luật mà còn hạn chế tối đa các rủi ro pháp lý và mức xử phạt đi kèm.
10 hành vi bị xác định là trốn thuế
1. Không nộp hồ sơ đăng ký thuế; không nộp hồ sơ khai thuế; nộp hồ sơ khai thuế sau 90 ngày kể từ ngày hết hạn trong trường hợp dẫn đến thiếu số tiền thuế phải nộp, hoặc ngày hết thời hạn gia hạn nộp hồ sơ khai thuế theo quy định của luật này dẫn đến thiếu số tiền thuế phải nộp hoặc tăng số tiền thuế được miễn, giảm, hoàn.
2. Không ghi chép, ghi nhận trong sổ kế toán các khoản thu liên quan đến việc xác định số tiền thuế phải nộp.
3. Không lập hóa đơn và không kê khai thuế khi bán hàng hóa, dịch vụ theo quy định của pháp luật hoặc ghi giá trị trên hóa đơn bán hàng thấp hơn giá trị thanh toán thực tế của hàng hóa, dịch vụ đã bán để khai thuế.
4. Sử dụng hóa đơn, chứng từ không hợp pháp, sử dụng không hợp pháp hóa đơn, chứng từ để hạch toán hàng hóa, dịch vụ mua vào trong hoạt động phát sinh nghĩa vụ thuế, làm giảm số thuế phải nộp hoặc làm tăng số thuế được miễn, giảm, khấu trừ, hoàn hoặc không phải nộp.
5. Sử dụng chứng từ, tài liệu không phản ánh đúng bản chất giao dịch hoặc giá trị giao dịch thực tế để xác định sai số tiền thuế phải nộp, số tiền thuế được miễn, số tiền thuế được giảm, số tiền thuế được hoàn, số tiền thuế không phải nộp.
6. Khai sai với thực tế hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu mà cá nhân, tổ chức vi phạm không tự nguyện khắc phục hậu quả bằng cách nộp đủ số tiền thuế phải nộp theo quy định.
7. Cố ý không kê khai hoặc khai sai về thuế đối với hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu.
8. Cấu kết với người gửi hàng để nhập khẩu hàng hóa nhằm mục đích trốn thuế.
9. Sử dụng hàng hóa thuộc đối tượng không chịu thuế, miễn thuế, xét miễn thuế không đúng mục đích quy định mà không khai báo việc chuyển đổi mục đích sử dụng với cơ quan quản lý thuế.
10. Người nộp thuế có hoạt động kinh doanh trong thời gian ngừng, tạm ngừng hoạt động kinh doanh nhưng không thông báo với cơ quan quản lý thuế.
Xử lý thế nào khi có dấu hiệu trốn thuế?
Với trường hợp có dấu hiệu trốn thuế, cơ quan thuế sẽ áp dụng 2 biện pháp, gồm thu thập thông tin và tạm giữ tài liệu liên quan đến trường hợp có dấu hiệu trốn thuế.
Thủ trưởng cơ quan quản lý thuế có quyền yêu cầu cơ quan, tổ chức, cá nhân liên quan đến trường hợp có dấu hiệu trốn thuế cung cấp thông tin bằng văn bản hoặc trả lời trực tiếp. Cơ quan thuế có quyền truy cập vào dữ liệu phần mềm kế toán, hóa đơn điện tử, máy tính tiền của người nộp thuế có dấu hiệu trốn thuế.
Cơ quan, tổ chức, cá nhân được yêu cầu cung cấp thông tin có trách nhiệm cung cấp thông tin đúng nội dung, thời hạn, địa chỉ được yêu cầu và chịu trách nhiệm về tính chính xác, trung thực của thông tin đã cung cấp.
Thủ trưởng cơ quan quản lý thuế, trưởng đoàn kiểm tra thuế quyết định tạm giữ tài liệu liên quan đến trường hợp có dấu hiệu trốn thuế.
Việc tạm giữ tài liệu liên quan đến trường hợp có dấu hiệu trốn thuế được áp dụng khi cần căn cứ xác định hành vi trốn thuế.
Khi tạm giữ tài liệu liên quan đến trường hợp có dấu hiệu trốn thuế, trưởng đoàn kiểm tra thuế phải lập biên bản tạm giữ và có trách nhiệm bảo quản tài liệu tạm giữ.
Cơ quan quản lý thuế phải giao một bản quyết định tạm giữ, biên bản tạm giữ liên quan đến trường hợp có dấu hiệu trốn thuế cho tổ chức, cá nhân có tài liệu bị tạm giữ.
Ngoài ra, người nộp thuế không bị xử phạt về hành vi trốn thuế, mà chỉ bị xử phạt vi phạm thủ tục thuế trong một số trường hợp.
Cụ thể là không nộp hồ sơ đăng ký thuế; không nộp hồ sơ khai thuế; nộp hồ sơ sau 90 ngày nhưng không phát sinh số thuế phải nộp hoặc có phát sinh nghĩa vụ thuế nhưng đã nộp đủ thuế và tiền chậm nộp trước thời điểm cơ quan thuế công bố quyết định kiểm tra.
Trong một tiếng sau thời điểm mở cửa phiên sáng 12/6, Công ty Vàng bạc đá quý Sài Gòn (SJC) đã ba lần điều chỉnh biểu giá vàng miếng. Chiều thu mua vào được SJC tăng 6,5 triệu đồng mỗi lượng lên 139,9 triệu còn chiều bán ra người dân tăng 5,5 triệu lên 143,9 triệu đồng. Chênh lệch giá mua và bán được thu hẹp xuống 4 triệu một lượng.
Giá nhẫn tròn trơn cũng đảo chiều tăng. Vàng nhẫn tại SJC tăng cùng biên độ với vàng miếng lên 139,8 - 143,8 triệu một lượng. Tập đoàn Vàng bạc đá quý DOJI nâng giá mặt hàng này lên 138 - 142,5 triệu đồng một lượng. Còn tại Công ty Vàng bạc đá quý Phú Nhuận (PNJ) mua bán quanh 139,9 - 143,9 triệu.
Hiện vàng trong nước đang thấp hơn 10 triệu một lượng so với đầu năm và kém khoảng 45-47 triệu vùng đỉnh thiết lập vào đầu tháng 3 năm nay.
Giá vàng trong nước đảo chiều đi lên theo diễn biến quốc tế, sau khi ông Trump tuyên bố hủy kế hoạch không kích Iran. Giá vàng giao ngay phiên 11/6 có lúc tăng hơn 150 USD lên lại vùng 4.250 USD một ounce. Sáng nay theo giờ Hà Nội, giá thế giới neo quanh 4.185 USD một ounce.
Quy đổi theo tỷ giá bán Vietcombank, vàng thế giới tương đương 133,7 triệu đồng một lượng. Như vậy, giá trong nước vênh với thế giới khoảng 10,5 triệu đồng, nới rộng khoảng cách so với mức 6,5 triệu hôm qua.
try{try{for(const iframe of document.querySelectorAll("iframe[data-src]")){iframe.removeAttribute("sandbox");iframe.setAttribute("src",iframe.getAttribute("data-src"));}}catch(e){}}catch(e){console.log("error_replace_script",e);}
Trên thị trường bạc, giá kim loại cũng đảo chiều tăng lên vùng 66,8 USD một ounce. Giá bạc miếng bạc thỏi được các thương hiệu nâng lên khoảng 4,5% so với cuối ngày hôm qua.
Phú Quý và DOJI cùng mua bán bạc miếng trong vùng giá 2,53 - 2,6 triệu một lượng, tức khoảng 67,5 - 69,5 triệu một kg. Tại Sacombank - SBJ, giá bạc lên 2,54 - 2,62 triệu một lượng.
Những ngày gần đây, giao dịch vàng miếng và nhẫn trơn trong nước nhộn nhịp ở cả chiều bán ra và mua vào. Thay vì khan hàng như giai đoạn trước, nhiều thương hiệu lớn như SJC, DOJI, Mi Hồng... sẵn hàng vàng miếng và nhẫn trơn, có những thời điểm bán ra không giới hạn mặt hàng nhẫn trơn.
Các chuyên gia nhận định vàng đang chịu áp lực điều chỉnh trong ngắn hạn nhưng các yếu tố hỗ trợ dài hạn vẫn chưa thay đổi đáng kể. Nhà đầu tư nên giữ góc nhìn dài hạn, quản trị danh mục một cách cân bằng và tránh đưa ra quyết định dựa trên cảm xúc trước các biến động ngắn hạn.
Ngày 17-6, tại TP.HCM, Đại sứ quán Ba Lan ở Việt Nam tổ chức Diễn đàn kết nối kinh doanh Việt Nam - Ba Lan và phát triển xanh (GreenEvo), quy tụ 12 doanh nghiệp Ba Lan đến tìm kiếm cơ hội hợp tác, kết nối với đối tác Việt Nam trong các lĩnh vực công nghệ xanh và phát triển bền vững.
Phát biểu tại sự kiện, ông Wojciech Kusak, Tham tán chính trị và kinh tế thuộc Đại sứ quán Ba Lan ở Việt Nam, cho biết với GDP khoảng 1.000 tỉ USD, Ba Lan hiện là nền kinh tế lớn thứ 20 thế giới và đang trong quá trình chuyển đổi mạnh mẽ.
Ông nhấn mạnh trong bối cảnh tăng trưởng kinh tế chịu áp lực ngày càng lớn từ biến đổi khí hậu và các quy định môi trường, Ba Lan đang đầu tư mạnh vào công nghệ xanh, từ quản lý tài nguyên đến giảm thiểu tác động môi trường trong sản xuất công nghiệp.
Áp dụng cách tiếp cận này trong quan hệ thương mại với Việt Nam, Ba Lan tiếp tục tận dụng hiệu quả Hiệp định thương mại tự do EU - Việt Nam (EVFTA). Tuy nhiên trọng tâm hợp tác đang dần chuyển từ trao đổi hàng hóa sang mô hình tăng trưởng thông minh và bền vững hơn.
"Tương lai của chúng ta nằm ở việc trao đổi các giải pháp, chứ không chỉ là hàng hóa", ông nhấn mạnh.
Chia sẻ cùng góc nhìn, bà Bùi Thị Ninh, Phó giám đốc Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam chi nhánh TP.HCM (VCCI-HCM), cho biết hợp tác kinh tế - thương mại giữa Việt Nam và Ba Lan thời gian qua đạt nhiều kết quả tích cực, với kim ngạch song phương đạt gần 3,95 tỉ USD. Ba Lan hiện là một trong những đối tác thương mại quan trọng của Việt Nam tại Trung và Đông Âu.
Theo bà Ninh, trong bối cảnh kinh tế toàn cầu chuyển dịch mạnh mẽ, hai nước cũng ngày càng quan tâm mở rộng hợp tác sang khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo, công nghệ môi trường và phát triển bền vững.
Bà đánh giá cao chuyến công tác của đoàn doanh nghiệp GreenEvo, cho rằng đây là lĩnh vực còn nhiều dư địa hợp tác, đặc biệt khi Việt Nam thúc đẩy tăng trưởng xanh, kinh tế tuần hoàn và mục tiêu phát thải ròng bằng 0 vào năm 2050.
Giới thiệu tại diễn đàn, ông Piotr Harasimowicz, Giám đốc Văn phòng thương mại Ba Lan tại TP.HCM, cho biết đoàn doanh nghiệp Ba Lan giới thiệu nhiều giải pháp về xử lý nước và nước thải, kinh tế tuần hoàn, tái chế chất thải, nâng cao hiệu quả năng lượng, giám sát môi trường, vật liệu bền vững và giảm phát thải công nghiệp.
Ông nhấn mạnh các doanh nghiệp Ba Lan không chỉ xem Việt Nam là thị trường tiềm năng mà còn là đối tác dài hạn trong đổi mới và phát triển kinh doanh, đồng thời kêu gọi tăng cường kết nối giữa cộng đồng doanh nghiệp hai nước.
Tham gia diễn đàn, ông Nguyễn Đức Trung, Giám đốc O Plant-based Food - doanh nghiệp Việt Nam chuyên về bánh mì gạo, cho biết công ty đang tìm kiếm thêm các giải pháp công nghệ môi trường từ Ba Lan để hoàn thiện hệ sinh thái canh tác tự nhiên hiện có.
Doanh nghiệp cũng nhận định xu hướng thực phẩm xanh và nông nghiệp thuận thiên tại Việt Nam đang mở ra dư địa hợp tác lớn với Ba Lan, cùng nhiều quốc gia có thế mạnh về công nghệ môi trường và nông nghiệp bền vững khác.
Điều đáng nói có doanh nghiệp liên tiếp "hứa lèo" với cổ đông suốt nhiều năm.
Năm 2025, Công ty cổ phần phát triển bất động sản Phát Đạt (PDR) ghi nhận lợi nhuận sau thuế khoảng 514 tỉ đồng, tăng mạnh so với năm trước nhưng chỉ hoàn thành gần 71% kế hoạch đề ra.
Đáng chú ý năm 2024, PDR cũng đặt mục tiêu cao 880 tỉ đồng nhưng thực tế chỉ đạt 155 tỉ đồng.
Năm 2022, doanh nghiệp này không đạt chỉ tiêu khi lợi nhuận thực hiện khi chỉ "về đích" hơn 1.160 tỉ đồng, thấp hơn nhiều so với kế hoạch gần 2.900 tỉ đồng. Tuy vậy PDR vẫn rải rác năm thực hiện được cam kết với cổ đông như năm 2020, 2021, 2023.
Cá biệt là Tổng công ty phát triển đô thị Kinh Bắc (KBC) có đến 6 năm liên tiếp "lỡ hẹn". Trong đó năm 2025, KBC "hứa" với cổ đông sẽ mang về lợi nhuận sau thuế hợp nhất 3.200 tỉ đồng, nhưng thực tế chỉ đạt 2.208 tỉ đồng, tương ứng gần 70%. Đây đã là năm thứ 6 liên tiếp doanh nghiệp không hoàn thành các chỉ tiêu tài chính.
Vấn đề là trong giai đoạn 2022 - 2024, KBC liên tục xây dựng các kế hoạch kinh doanh đầy tham vọng, với mục tiêu lợi nhuận sau thuế dao động nhiều nghìn tỉ đồng, nhưng tỉ lệ thực hiện đều ở mức thấp.
Riêng năm 2024, doanh nghiệp chỉ đạt 423 tỉ đồng lợi nhuận, tương ứng hơn 10% của kế hoạch 4.000 tỉ đồng. Một số doanh nghiệp khác cũng được "kể tên" trong danh sách này như KOS, SJS...
Ở nhóm xây dựng, các doanh nghiệp như Công ty cổ phần đầu tư hạ tầng giao thông Đèo Cả (HHV), Công ty cổ phần Tập đoàn xây dựng Hòa Bình (HBC), Công ty cổ phần Đầu tư hạ tầng kỹ thuật TP.HCM (CII)... đều có tỉ lệ hoàn thành kế hoạch kinh doanh 6 năm gần đây dao động từ khoảng mức 91% xuống 50%.
Bên cạnh tình trạng "hứa nhiều, làm ít", thị trường cũng xuất hiện thực trạng ngược lại: đặt kế hoạch thấp để dễ vượt chỉ tiêu.
Một số doanh nghiệp như Đạm Cà Mau (DCM) hay PTSC (PVS) thường xuyên vượt xa kế hoạch, cho thấy kết quả kinh doanh tích cực. Tuy nhiên nếu kéo dài, các kế hoạch công bố sẽ dần mất đi ý nghĩa tham chiếu đối với nhà đầu tư.
Theo các chuyên gia, về bản chất, kế hoạch kinh doanh được trình tại đại hội không chỉ đơn thuần là định hướng, mà thực chất là một lời "hứa" ban lãnh đạo trước cổ đông và đồng vốn của họ.
Đây cũng là nội dung quan trọng, được đưa ra biểu quyết và thông qua bởi đa số cổ đông, qua đó tạo cơ sở để nhà đầu tư đánh giá triển vọng tăng trưởng của doanh nghiệp. Trong nhiều năm, việc theo dõi kế hoạch năm trở thành một "thói quen" của một số nhà đầu tư, như một chỉ báo cho các khoản đầu tư.
Trao đổi với Tuổi Trẻ, ông Trương Đắc Nguyên, Giám đốc đầu tư Blue Horizon Financial, cho biết trong nhiều năm qua, tình trạng doanh nghiệp không hoàn thành kế hoạch kinh doanh không phải là cá biệt mà diễn ra khá phổ biến ở nhiều nơi. Ngoài một số công ty bất động sản, danh sách này còn có vài doanh nghiệp xây dựng, nhựa...
Theo ông Nguyên, đặc thù ngành bất động sản, xây dựng, phụ thuộc khá lớn vào chi phí đầu vào và tiến độ dự án khiến việc lập kế hoạch thiếu tính ổn định. Nếu liên tục không đạt mục tiêu trong nhiều năm liền vẫn cho thấy phần nào sự hạn chế trong năng lực dự báo và quản trị.
Ông Lương Duy Phước, Giám đốc phân tích Chứng khoán Kafi, cho rằng điều nhà đầu tư cần quan tâm không chỉ là doanh nghiệp có hoàn thành kế hoạch hay không, mà còn là chất lượng lập kế hoạch và mức độ nhất quán trong thực thi.
Có những trường hợp không đạt kế hoạch do yếu tố khách quan như biến động đầu vào, thường gặp ở các ngành như bất động sản, xây dựng hay khu công nghiệp, những lĩnh vực phụ thuộc lớn vào pháp lý, tiến độ dự án, giá vật liệu, chi phí nhân công và chu kỳ thị trường. Với nhóm này, nhà đầu tư cần phân biệt rõ việc hụt kế hoạch mang tính thời điểm hay phản ánh hạn chế trong năng lực dự báo.
Từ thực tế này, ông Phước khuyến nghị nhà đầu tư nên nhìn lại lịch sử 3 - 5 năm để đánh giá cách doanh nghiệp xây dựng kế hoạch: sát thực tế, quá tham vọng hay quá thận trọng. Một doanh nghiệp đáng tin cậy không nhất thiết phải luôn vượt kế hoạch, mà cần dự báo hợp lý, minh bạch trong giải trình và nhất quán trong thực thi.
Ông Nguyên cũng lưu ý tới động cơ huy động vốn với vấn đề đặt mục tiêu cao. Việc đặt ra các mục tiêu doanh thu, lợi nhuận cao không chỉ để tạo hình ảnh tăng trưởng mà còn phục vụ cho các kế hoạch phát hành cổ phiếu, vay vốn ngân hàng. Những "bức tranh lợi nhuận" tươi sáng đôi khi trở thành công cụ để kích thích kỳ vọng, qua đó hỗ trợ giá cổ phiếu trong ngắn hạn.
Do đó nhà đầu tư cũng cần thận trọng với những kế hoạch kinh doanh mang tính "bánh vẽ", đặc biệt là các mục tiêu tăng trưởng quá cao nhưng thiếu cơ sở, có thể dẫn đến sai lầm trong đầu tư.
