Hà Nội xác định mô hình chính quyền địa phương hai cấp không chỉ nhằm tinh gọn bộ máy mà còn tổ chức lại phương thức quản trị theo hướng lấy chuyển đổi số, dữ liệu và đổi mới sáng tạo làm hạt nhân, với mục tiêu phục vụ người dân, doanh nghiệp tốt hơn và nâng cao hiệu quả quản trị đô thị.
Đây là nội dung trong phát biểu tham luận của Phó Bí thư Thành ủy Hà Nội Nguyễn Văn Phong tại Hội nghị sơ kết 1 năm 6 tháng triển khai thực hiện Nghị quyết số 57-NQ/TW từ điểm cầu Thành ủy Hà Nội.
Theo ông Phong, để hiện thực hóa mục tiêu này, Hà Nội tập trung triển khai đồng bộ nhiều giải pháp. Nổi bật là hệ thống không gian làm việc số dùng chung HanoiWork, giúp quản trị nhiệm vụ theo thời gian thực, gắn trách nhiệm của từng đơn vị, cá nhân với hệ thống OKR/KPI.
Đến nay, hệ thống đã triển khai tại 179 đơn vị với hơn 77.000 cán bộ tham gia, gần 240.000 công việc được quản lý trên môi trường số.
Kết quả sau 1 năm 6 tháng triển khai thực hiện Nghị quyết số 57-NQ/TW của Hà Nội cũng được thể hiện qua nhiều con số ấn tượng.
Hồ sơ sức khỏe điện tử bao phủ 9,2 triệu người dân
Thành phố đã hình thành các cơ sở dữ liệu quan trọng, hồ sơ sức khỏe điện tử bao phủ 9,2 triệu người dân, đạt 98,99% dân số; 100% bệnh viện công lập đã liên thông dữ liệu qua API.
Thành phố vận hành hơn 100 bảng điều khiển phục vụ chỉ đạo, điều hành đến cấp xã; nhiều cơ sở dữ liệu chuyên ngành được số hóa, kết nối, hỗ trợ giải quyết gần 4 triệu hồ sơ thủ tục hành chính mỗi năm.
Hoàn thành tái cấu trúc hơn 1.500 thủ tục hành chính, góp phần giảm trên 60% chi phí tuân thủ cho người dân và doanh nghiệp.
Tỷ lệ số hóa hồ sơ và kết quả giải quyết thủ tục hành chính đạt trên 98%; tỷ lệ tái sử dụng dữ liệu đạt trên 97%; Bộ Chỉ số phục vụ người dân, doanh nghiệp đạt gần 97 điểm, mức độ hài lòng của người dân đạt trên 99%.
Tuy nhiên, một thực trạng chung của Thành phố là dữ liệu vẫn còn phân tán, chưa được chuẩn hóa thường xuyên; nhiều nơi có dữ liệu mà không khai thác được để hỗ trợ quyết định.
Thành phố nhận diện điểm nghẽn cốt lõi nằm ở 2 khía cạnh: chất lượng dữ liệu và hành lang pháp lý.
Hiện Thành phố đang xử lý song song cả hai điểm nghẽn đó bằng việc triển khai chiến dịch 90 ngày đêm hoàn thành chuẩn hóa 14 loại dữ liệu ưu tiên trước ngày 30/8 và toàn bộ 93 cơ sở dữ liệu còn lại trong năm 2026
186 triệu truy cập iHanoi
Với 6,21 triệu tài khoản và 186 triệu lượt truy cập, iHanoi đã và đang trở thành không gian tương tác chính danh giữa chính quyền Thủ đô với người dân và doanh nghiệp.
Chỉ trong một năm qua, hơn 107.000 phản ánh, kiến nghị được tiếp nhận và xử lý – mỗi phản ánh là một tiếng nói được nghe, mỗi kiến nghị được giải quyết là một lần chính quyền chứng minh một chính quyền gần dân, lấy người dân, doanh nghiệp làm trọng tâm.
Thành phố đang tiếp tục phát triển iHanoi thành siêu ứng dụng Thủ đô.
Ứng dụng sẽ là nơi xã hội cùng tham gia cung cấp dịch vụ qua mini app; xây dựng không gian số chính danh cho từng xã, phường để chính quyền cơ sở hiện diện thực sự trên môi trường số.
Cùng với đó, Thành phố triển khai cơ chế hợp tác công – tư để iHanoi được vận hành ngày càng chuyên nghiệp và bền vững hơn.
Mô hình mới để “quản lý” đổi mới sáng tạo
Thành phố Hà Nội nhận thức: đổi mới sáng tạo về bản chất là hoạt động của thị trường. Nhà nước không thể “quản lý” đổi mới sáng tạo – chỉ nên kiến tạo điều kiện để thị trường vận hành hiệu quả.
Từ nhận thức đó, Hà Nội chọn mô hình công ty cổ phần với 70% vốn ngân sách – đủ linh hoạt để đi cùng nhịp doanh nghiệp, đủ mở để kết nối viện trường và nhà đầu tư, nhưng vẫn đủ trách nhiệm để bám sát bài toán lớn của Thành phố.
Trung tâm đang triển khai mô hình hệ sinh thái 5 tầng, bao phủ trọn vòng đời của một ý tưởng khoa học công nghệ: từ nghiên cứu phát triển – ươm tạo – tăng trưởng sớm – tăng tốc – đến thị trường vốn.
Trong Hội nghị xúc tiến đầu tư 2026, Trung tâm đã thiết lập hợp tác với hơn 20 đối tác trong nghiên cứu phát triển, chuyển giao công nghệ, ươm tạo doanh nghiệp và kết nối vốn.
Với quan điểm chỉ đạo xuyên suốt – việc gì doanh nghiệp làm tốt thì để doanh nghiệp làm – Thành phố định hướng hai nhiệm vụ trọng tâm cho Trung tâm trong thời gian tới:
Một là, tham gia vận hành Quỹ Phát triển KHCN & ĐMST và một số Quỹ hỗ trợ khởi nghiệp sáng tạo, tháo gỡ điểm nghẽn về thủ tục, giải ngân và khả năng tiếp cận nguồn lực của doanh nghiệp, nhóm nghiên cứu và startup công nghệ.
Hai là, trở thành đầu mối tiếp nhận, tư vấn và kết nối các đề xuất thử nghiệm có kiểm soát – cầu nối thực sự giữa bài toán lớn của Thành phố với năng lực giải quyết của thị trường.
Thành phố đang xây dựng Kế hoạch 100 ngày tăng tốc chuyển đổi số. Trong đó 70% tập trung vào kinh tế số và xã hội số.
Thành phố cũng đang tập trung chuyển hóa 18 bản ghi nhớ hợp tác về KHCN và ĐMST đã ký trong Hội nghị xúc tiến đầu tư 2026 thành chương trình, dự án và sản phẩm cụ thể.
Ưu tiên vào các lĩnh vực có khả năng tạo lợi thế cạnh tranh mới: bán dẫn, AI, trung tâm dữ liệu, vật liệu mới, công nghệ lưỡng dụng và kết nối hệ sinh thái đổi mới sáng tạo quốc tế.
Hà Nội đẩy mạnh kinh tế số gắn với thế mạnh từng địa bàn. Cơ chế phiếu hỗ trợ và hợp tác với Viettel, MobiFone, VNPT, FPT, CMC cùng các ngân hàng thương mại đang được triển khai thực chất – có giải pháp ra đời và hoạt động ngay trong vòng 24 giờ sau ký kết.
Clip rắn hổ mang nấp dưới xe máy trong hiên nhà khiến nhiều người rùng mình
Theo chia sẻ của chị Thu Hoa, trú tại phường Bến Cát, TPHCM (huyện Bàu Bàng, Bình Dương trước đây), gia đình chị đã rất hốt hoảng khi phát hiện một con rắn ẩn mình phía dưới chiếc xe đạp điện đang dựng ngoài hiên nhà.
Con rắn xuất hiện trong đoạn video do chị Thu Hoa chia sẻ lên mạng xã hội có kích thước nhỏ, cho thấy đây chỉ là một con non. Dù vậy, con vật vẫn bành mang và ngóc cao đầu đầy đe dọa, giúp gia đình chị Hoa nhận ra đây là một cá thể rắn hổ mang, sở hữu nọc độc nguy hiểm.
Chị Hoa cho biết con rắn liên tục phun ra nọc độc khiến mọi người không dám tiếp cận.
Do lo ngại người nhà có thể bị con rắn độc cắn, các thành viên trong gia đình chị Hoa đã tiêu diệt con vật để đề phòng.
Chị Hoa dự đoán con rắn đã trườn từ những bụi cây ngoài đường vào đến hiên nhà, đúng lúc chồng chị trở về nhà và phát hiện nên con rắn đã chui xuống dưới chiếc xe đạp điện để ẩn nấp. May mắn con rắn đã bị phát hiện trước khi trườn vào trong nhà.
Đoạn video do chị Thu Hoa chia sẻ đã khiến nhiều cư dân mạng phải rùng mình khi nghĩ đến tình huống con rắn ẩn nấp dưới xe máy và tấn công những người vô tình bước lên xe hoặc đi ngang qua hiên nhà.
Rắn hổ mèo - Loài rắn độc biết phun nọc độc để tấn công
Dựa trên hình ảnh trong đoạn video do chị Thu Hoa chia sẻ cùng đặc điểm phun nọc độc khi bị đe dọa, con rắn xuất hiện tại hiên nhà nhiều khả năng là rắn hổ mèo, còn gọi là hổ mang Xiêm hoặc hổ mang phun nọc Đông Dương.
Rắn hổ mèo (Naja siamensis) là một loài rắn hổ mang phân bố rộng ở khu vực Đông Nam Á, xuất hiện tại Việt Nam, Thái Lan, Campuchia, Lào và Myanmar.
Tại Việt Nam, loài này được ghi nhận ở nhiều tỉnh, thành phía Nam và Tây Nam Bộ như Tây Ninh, Đồng Nai, An Giang, Đồng Tháp và TPHCM.
So với nhiều loài rắn hổ mang khác, rắn hổ mèo thường có màu sắc sáng hơn, trên thân xuất hiện các đốm hoặc sọc trắng. Loài này có chiều dài phổ biến từ 0,9 đến 1,2m, cá thể lớn có thể đạt khoảng 1,6m.
Tên gọi hổ mang phun nọc Đông Dương bắt nguồn từ khả năng phun nọc độc để tự vệ. Loài rắn này có thể phun nọc ở khoảng cách lên đến 2m và thường sử dụng cách này để cảnh báo, xua đuổi mối đe dọa trước khi cắn.
Nếu nọc độc bắn trúng vết thương hở, nạn nhân có thể bị nhiễm độc tương tự như khi bị rắn cắn. Trường hợp nọc độc bắn vào mắt có thể gây đau rát, tổn thương giác mạc, giảm thị lực tạm thời, thậm chí dẫn đến mù lòa nếu không được xử lý kịp thời.
Khi bị nọc độc bắn vào mắt, cần lập tức rửa mắt dưới vòi nước sạch chảy liên tục và nhanh chóng đến cơ sở y tế để được điều trị.
Rắn hổ mèo phân bố ở nhiều môi trường sống như vùng đất thấp, đất ngập nước, đất nông nghiệp, rừng cao su, vườn cây và các khu đất bỏ hoang. Vì thường săn chuột và các loài gặm nhấm, chúng có thể xuất hiện tại khu dân cư.
Thức ăn của rắn hổ mèo chủ yếu là động vật lưỡng cư, thú gặm nhấm, chim và các loài thú nhỏ.
Mỗi lứa, rắn hổ mèo đẻ khoảng 13-20 trứng. Trứng nở sau 48-70 ngày, tùy thuộc nhiệt độ môi trường. Rắn non mới nở đã có nọc độc và có khả năng tự săn mồi. Dù lượng nọc ít hơn rắn trưởng thành, chúng vẫn có thể gây ngộ độc nghiêm trọng nếu cắn người.
Cần làm gì nếu rắn độc trườn vào nhà?
Rắn hổ mèo nói riêng và các loài thuộc chi hổ mang nói chung có đặc điểm dễ nhận biết là thường phình mang, ngóc cao phần trước cơ thể và phát ra tiếng phì phì khi cảm thấy bị đe dọa. Nếu bắt gặp loài rắn này ngoài tự nhiên, người dân nên giữ khoảng cách an toàn và tránh tiếp cận.
Trong trường hợp rắn hổ mang hoặc các loài rắn độc bò vào nhà, cần giữ bình tĩnh, không tìm cách xua đuổi hay bắt rắn khi không có kinh nghiệm. Hãy giữ khoảng cách an toàn, đồng thời liên hệ lực lượng cứu hộ, kiểm lâm hoặc người có chuyên môn để được hỗ trợ.
Trong thời gian chờ lực lượng chức năng đến hiện trường, nếu bảo đảm an toàn, người dân nên quan sát vị trí của con rắn để tránh việc nó lẩn trốn vào các góc khuất trong nhà. Đồng thời, cần giữ trẻ nhỏ và vật nuôi tránh xa khu vực có rắn.
Trong trường hợp không thể liên hệ được lực lượng cứu hộ, chỉ những người có kinh nghiệm và trang bị phù hợp mới nên tìm cách khống chế hoặc di dời con rắn. Người dân không được khuyến khích tự bắt rắn vì có nguy cơ bị tấn công, đặc biệt với các loài rắn độc.
Nếu không may bị rắn cắn, cần trấn an nạn nhân, hạn chế cử động để làm chậm quá trình nọc độc lan truyền, giữ chi bị cắn ở tư thế bất động và nhanh chóng đưa nạn nhân đến cơ sở y tế gần nhất. Không rạch vết cắn, hút nọc độc, đắp lá thuốc hoặc garô, vì những biện pháp này có thể khiến tình trạng trở nên nghiêm trọng hơn.
Nếu được xác nhận, đây sẽ là một phương pháp hoàn toàn mới để khám phá bí ẩn lớn nhất của vũ trụ.
Theo nhóm nghiên cứu từ Mỹ, Anh và châu Âu, nếu hai hố đen va chạm trong một đám mây vật chất tối, các sóng hấp dẫn lan truyền khắp vũ trụ sẽ mang theo những đặc điểm riêng biệt của môi trường đó. Khi áp dụng mô hình này vào hàng chục lần phát hiện sóng hấp dẫn, họ đã tìm thấy một sự kiện tiềm năng phù hợp với giả thuyết.
"Sử dụng hố đen để tìm kiếm vật chất tối sẽ thật tuyệt vời", Nhà vật lý học Rodrigo Vicente từ Đại học Amsterdam, Hà Lan, nhận định. "Chúng ta sẽ có thể khảo sát vật chất tối ở những quy mô nhỏ hơn bao giờ hết".
Lý thuyết tương đối rộng của Einstein, công bố năm 1916, đã mô tả trọng lực là sự cong của không-thời gian và dự đoán sự tồn tại của sóng hấp dẫn. Tuy nhiên, phải đến năm 2015, những gợn sóng này mới được phát hiện trực tiếp, mở ra một kỷ nguyên mới trong thiên văn học.
Mỗi sự kiện sóng hấp dẫn mang theo thông tin quý giá về các vật thể tham gia, từ sự hợp nhất của các hố đen, sao neutron, cho đến những vật thể kỳ lạ hơn như lỗ sâu. Giờ đây, các nhà khoa học đặt câu hỏi liệu những tín hiệu này có thể giúp giải mã một bí ẩn khác: vật chất tối - loại vật chất vô hình chỉ tương tác với vật chất thường thông qua lực hấp dẫn.
Các nhà nghiên cứu đã phát triển một mô hình vật chất tối từ các hạt siêu nhẹ, có khả năng tạo thành trường và tương tác với môi trường cực đoan như gần hố đen.
Họ giả định rằng năng lượng quay của hố đen có thể ảnh hưởng đến các đám mây vật chất tối, và ngược lại, những đám mây này sẽ thay đổi động lực học của các hố đen khi chúng va chạm, để lại dấu vết trong sóng hấp dẫn.
Khi áp dụng mô hình này vào 28 phát hiện của mạng lưới quan sát sóng hấp dẫn LVK (LIGO, Virgo, KAGRA), 27 tín hiệu cho thấy các mẫu xuất phát từ chân không.
Tuy nhiên, sự kiện đặc biệt có tên GW190728, được phát hiện vào tháng 7/2019, lại cho thấy một mẫu phù hợp với việc một cặp hố đen hợp nhất trong đám mây vật chất tối dày đặc.
Mặc dù kết quả này rất thú vị, các nhà nghiên cứu nhấn mạnh cần thận trọng. "Độ ý nghĩa thống kê của điều này không đủ cao để khẳng định việc phát hiện ra vật chất tối, và cần thực hiện các kiểm tra thêm bởi các nhóm độc lập", Nhà vật lý học Josu Aurrekoetxea từ Viện Công nghệ Massachusetts (MIT) cho biết.
Ông cũng lưu ý rằng: "Nếu không có các mô hình sóng như của chúng tôi, chúng ta có thể đang phát hiện các vụ hợp nhất hố đen trong môi trường vật chất tối, nhưng lại phân loại chúng theo hệ thống là đã xảy ra trong chân không".
Vật chất tối vẫn là một bí ẩn lớn, với nhiều giả thuyết về bản chất của nó. Dù vậy, nghiên cứu này mở ra một hướng đi đầy hứa hẹn, cho phép các nhà khoa học sử dụng sóng hấp dẫn như một công cụ mới để vén màn bí mật về thành phần vô hình nhưng chiếm phần lớn vũ trụ của chúng ta.
Từ hàng nghìn năm nay, vàng luôn gắn liền với sự giàu có, quyền lực và thịnh vượng. Kim loại quý này xuất hiện trong trang sức, dự trữ quốc gia, linh kiện điện tử, thiết bị y tế và thậm chí cả các sứ mệnh không gian.
Đằng sau giá trị kinh tế đặc biệt ấy là một câu chuyện bắt nguồn từ những quá trình hình thành nguyên tố diễn ra trong vũ trụ.
Vàng không được tạo ra trên Trái Đất
Theo các nghiên cứu thiên văn hiện đại được công bố trên tạp chí Nature, vàng không hình thành trong lòng Trái Đất mà được tạo ra từ những sự kiện vật lý cực đoan trong vũ trụ.
Các nhà khoa học cho rằng phần lớn vàng được sinh ra trong các vụ nổ siêu tân tinh hoặc các sự kiện hợp nhất sao neutron. Đây là những môi trường có mật độ neutron và năng lượng đủ lớn để hình thành các nguyên tố nặng thông qua quá trình bắt neutron nhanh (r-process).
Sao neutron là tàn dư của những ngôi sao khối lượng lớn sau khi kết thúc vòng đời. Chúng có mật độ vật chất cực cao, đến mức một lượng vật chất rất nhỏ cũng có khối lượng khổng lồ.
Khi hai sao neutron va chạm và hợp nhất, một lượng lớn nguyên tố nặng như vàng, bạch kim và uranium có thể được tạo ra rồi phát tán vào không gian dưới dạng vật chất liên sao.
Các nhà nghiên cứu cho rằng vật liệu giàu kim loại nặng từ những sự kiện như vậy đã góp phần bổ sung vàng cho Trái Đất trong giai đoạn đầu hình thành của hành tinh.
"Cơn mưa vàng" trên Trái Đất sơ khai
Theo một số giả thuyết địa hóa học và thiên văn học, Trái Đất đã nhận thêm lượng lớn vật chất giàu kim loại trong giai đoạn được gọi là "bồi tụ muộn" (late accretion), diễn ra sau khi lõi hành tinh hình thành.
Một số ước tính cho rằng lượng vàng được bổ sung trong giai đoạn này có thể lên tới hàng tỷ tấn. Trong nhiều tài liệu phổ biến khoa học, con số khoảng 6 tỷ tấn vàng thường được nhắc tới như một cách hình dung quy mô của nguồn vật chất ngoài Trái Đất đã rơi xuống hành tinh.
Nếu lượng vàng đó phân bố đồng đều trên bề mặt, nó sẽ tạo thành một lớp vật chất đáng kể. Tuy nhiên, đây chỉ là phép so sánh mang tính lý thuyết nhằm minh họa quy mô của lượng vàng được ước tính.
Dù vậy, vàng vẫn là một trong những tài nguyên quý hiếm và có giá trị cao nhất hiện nay.
Kho báu khổng lồ đã biến đi đâu?
Các nhà khoa học cho rằng phần lớn lượng vàng của Trái Đất không nằm trong các mỏ vàng mà con người đang khai thác, mà đã chìm sâu vào bên trong hành tinh từ rất sớm.
Trong quá trình Trái Đất nóng chảy khi mới hình thành, vàng - vốn là nguyên tố có ái lực mạnh với sắt - có xu hướng đi xuống cùng kim loại nóng chảy và tập trung về phía lõi. Vì vậy, phần lớn trữ lượng vàng được cho là đang nằm sâu trong lõi Trái Đất.
Bên cạnh đó, các quá trình địa chất kéo dài hàng tỷ năm như kiến tạo mảng, hoạt động núi lửa và sự vận động của lớp manti cũng làm thay đổi sự phân bố của vàng trong lớp vỏ hành tinh.
Ngày nay, con người chỉ có thể khai thác phần rất nhỏ lượng vàng tập trung gần bề mặt hoặc trong các mỏ có điều kiện địa chất thuận lợi.
Các nghiên cứu địa chất tại Greenland và nhiều khu vực cổ khác trên thế giới cũng cho thấy vàng phân bố không đồng đều. Điều này giải thích vì sao một số khu vực sở hữu các mỏ vàng lớn, trong khi nhiều nơi gần như không có trữ lượng đáng kể.
Vì sao vàng vẫn đắt đỏ?
Mặc dù tổng lượng vàng tồn tại trên Trái Đất có thể rất lớn, phần lớn số vàng này nằm ở độ sâu mà công nghệ hiện nay chưa thể tiếp cận.
Nhiều nguồn vàng khác tồn tại với hàm lượng quá thấp hoặc nằm trong điều kiện địa chất khiến việc khai thác không hiệu quả về mặt kinh tế.
Theo các chuyên gia, giá trị của vàng không chỉ phụ thuộc vào tổng trữ lượng mà còn phụ thuộc vào khả năng tiếp cận, chi phí khai thác và nguồn cung thực tế trên thị trường.
Đó là lý do vàng vẫn duy trì giá trị cao trong suốt nhiều thế kỷ, bất chấp những tiến bộ đáng kể của công nghệ khai khoáng.
Không chỉ Trái Đất, nhiều thiên thể khác trong Hệ Mặt Trời cũng được cho là chứa lượng lớn kim loại quý. Một số tiểu hành tinh được ước tính có hàm lượng đáng kể các kim loại như vàng, bạch kim và nickel.
Tuy nhiên, việc khai thác tài nguyên ngoài không gian hiện vẫn đối mặt với nhiều rào cản về công nghệ, chi phí và điều kiện vận hành.
Vì vậy, trong tương lai gần, vàng trên Trái Đất vẫn sẽ là nguồn tài nguyên quý giá và tiếp tục đóng vai trò quan trọng đối với nền kinh tế toàn cầu.
