“Điều tôi lo ngại là Sam nói một đằng với người này và một nẻo với người kia”, Murati, cựu giám đốc công nghệ (CTO) của OpenAI nói trong đoạn băng ghi âm lời khai được phát tại tòa án liên bang ở Oakland, California ngày 6/5. Bà là một trong những nhân vật làm chứng tại phiên tòa Elon Musk kiện Altman và OpenAI vì đi chệch sứ mệnh phi lợi nhuận ban đầu.
Trong lời khai, Murati cho biết trước đây bà ủng hộ nỗ lực đưa Altman trở lại làm CEO sau khi ông bị “lật đổ” tạm thời cuối năm 2023, đồng thời yêu cầu các thành viên hội đồng quản trị đưa ra lời giải thích đầy đủ. “Tôi nhận ra rằng hội đồng quản trị đã không tuân theo một quy trình đáng tin cậy nào trong việc sa thải Sam”, Murati nói. “Như đã thấy, cách các thành viên hội đồng quản trị xử lý vấn đề này gây ra sự hỗn loạn hoàn toàn”.
Tuy nhiên, sau khi Altman lên nắm quyền trở lại, Murati nhận ra ông là một nhà lãnh đạo không đáng tin cậy, gây ra mâu thuẫn trong hàng ngũ lãnh đạo cấp cao OpenAI, tạo ra “một môi trường mà các giám đốc điều hành phải đối đầu với nhau” và tạo ra sự hỗn loạn theo cách “làm suy yếu” khả năng thực hiện công việc của nhiều người, trong đó có bà.
“Tôi đã phải làm một công việc vô cùng khó khăn trong một tổ chức rất phức tạp. Tôi đã yêu cầu Sam lãnh đạo, và lãnh đạo một cách rõ ràng, chứ không phải làm suy yếu khả năng làm việc của tôi”, Murati tiếp tục.
Trong lời khai, khi nhận câu hỏi liệu bà có cảm thấy Altman luôn thẳng thắn với mình hay không, Murati trả lời: “Không phải lúc nào cũng vậy”.
Bên cạnh đó, Murati cũng cho rằng Altman đã nói dối bà về các tiêu chuẩn an toàn trên mô hình AI mới, rằng bộ phận pháp lý của OpenAI đã xác định một sản phẩm mới không cần phải thông qua hội đồng an toàn triển khai của công ty. “Theo như bà hiểu, ông Altman có nói sự thật khi đưa ra tuyên bố đó với bà không?”, Murati được hỏi trong lời khai. “Không”, bà trả lời.
Murati lấy ví dụ, sau một buổi họp với Altman, bà đã trực tiếp gặp Jason Kwon, người gia nhập OpenAI năm 2021 và là cố vấn pháp lý khi đó (hiện là giám đốc chiến lược). Sau cuộc trò chuyện với Kwon, bà nhận ra sự “không nhất quán” giữa lời nói mà cả hai đưa ra.
“OpenAI đang đứng trước nguy cơ sụp đổ thảm khốc”, bà nói. “Tôi lo ngại công ty sẽ hoàn toàn tan rã”.
Đây không phải là lời khai duy nhất tại phiên tòa tố Altman nói dối. Trước đó, đồng sáng lập và cựu nhà khoa học trưởng OpenAI Ilya Sutskever cũng đã gửi tài liệu dài 52 trang lên tòa án. Nội dung bên trong chỉ ra Altman “thể hiện một kiểu hành vi nhất quán là nói dối, làm suy yếu các giám đốc điều hành OpenAI và gây chia rẽ giữa họ”.
Theo The Verge, trước đây, một số nhân vật khác từng chỉ ra việc Altman gây chia rẽ nội bộ. Chẳng hạn, trong một podcast năm 2024, cựu thành viên hội đồng quản trị OpenAI Helen Toner cho biết các giám đốc OpenAI từng chia sẻ bằng chứng với hội đồng quản trị công ty về việc Altman “nói dối và thao túng trong những tình huống khác nhau”.
Tuy nhiên, Toner, người cũng làm chứng trong vụ kiện, cho biết qua video gửi đến tòa án rằng Murati “là người hai mặt” về việc sa thải Altman. “Bà ấy đang chờ xem gió sẽ thổi về hướng nào”, Toner nói. “Murati không muốn mạo hiểm, bà ta đang lo lắng về những phản ứng tiêu cực đối với sự nghiệp của mình”.
Sam Altman chưa đưa ra bình luận.
NYPost đánh giá, lời khai của Murati “gây chấn động”, có thể gây nên sự bất lợi cho Altman và OpenAI tại phiên tòa trước Elon Musk.
Murati, sinh năm 1988 tại San Francisco, từng học vượt lớp khi còn nhỏ. Cô theo ngành kỹ thuật cơ khí tại Đại học Dartmouth và được giữ lại trường làm trợ giảng trước khi đầu quân cho hãng nghiên cứu nổi tiếng Goldman Sach. Đến 2012, cô gia nhập công ty hàng không vũ trụ Zodiac Aerospace, sau đó là Tesla và SpaceX của Elon Musk.
Từ tháng 6/2018 đến tháng 12/2020, Mira Murati đảm nhiệm vị trí Phó chủ tịch về ứng dụng AI và quan hệ đối tác. Theo Reuters, bà được xem là nữ tướng thầm lặng ở OpenAI. Sau đó, bà chịu trách nhiệm phát triển toàn bộ sản phẩm của công ty và trở thành Giám đốc công nghệ (CTO) từ tháng 5/2022. Khi Altman bị sa thải thời gian ngắn, bà đảm nhận vai trò CEO. Đầu năm 2025, bà rời OpenAI và thành lập công ty AI riêng có tên Thinking Machines Lab, huy động số tiền tài trợ hạt giống kỷ lục hai tỷ USD, được định giá 12 tỷ USD sau thời gian ngắn.
Vụ kiện giữa Musk với Altman và OpenAI đã bước sang tuần xét xử thứ hai. Năm 2024, CEO Tesla đệ đơn kiện, cáo buộc công ty cũ OpenAI, Altman, Chủ tịch Greg Brockman và tập đoàn Microsoft – nhà đầu tư ban đầu vào OpenAI – phản bội sứ mệnh phi lợi nhuận.
Phiên xét xử đầu tiên, diễn ra tại tòa án liên bang California từ 28/4 và dự kiến kéo dài vài tuần tùy tiến độ tranh tụng, đánh dấu lần đầu Musk và Altman đối đầu tại tòa. Bồi thẩm đoàn 9 người sẽ cố vấn cho thẩm phán Yvonne Gonzalez Rogers về việc có chấp thuận các đề xuất của Musk hay không, bao gồm đưa OpenAI quay lại mô hình phi lợi nhuận, bãi nhiệm Altman và Brockman, đền bù 130 tỷ USD và nộp số tiền này vào quỹ phi lợi nhuận của OpenAI.
Đây được xem là một trong những tranh chấp pháp lý quan trọng nhất của ngành AI, không chỉ xoay quanh quyền kiểm soát OpenAI mà còn đặt ra câu hỏi về sự cân bằng giữa lợi nhuận, trách nhiệm xã hội và an toàn trong phát triển trí tuệ nhân tạo.
Nếu như trước đây, tội phạm mạng chủ yếu dựa vào kỹ năng và công cụ truyền thống, thì hiện nay sự can thiệp của AI đã làm thay đổi căn bản phương thức và bản chất của các mối đe dọa đến lĩnh vực an ninh mạng toàn cầu.
Phân tích tại hội thảo "Bảo mật trong kỷ nguyên AI - Chiến lược hình thành tương lai số" do Hiệp hội An ninh mạng quốc gia (NCA) phối hợp cùng Check Point Software Technologies tổ chức sáng 7.4 tại Hà Nội, đại tá Nguyễn Hồng Quân - Phó cục trưởng Cục An ninh mạng và Phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao (A05 - Bộ Công an), Trưởng ban An ninh dữ liệu và Bảo vệ dữ liệu cá nhân (NCA) chỉ rõ: "Không gian mạng đang trở thành 'mặt trận nóng', nơi các mối đe dọa gia tăng cả về quy mô lẫn mức độ tinh vi. Với sự hỗ trợ của AI, các cuộc tấn công mạng có thể được tự động hóa, cá nhân hóa và triển khai nhanh chóng trên diện rộng".
Thực tế tại Việt Nam, các hình thức lừa đảo tinh vi như giả mạo danh tính, sử dụng công nghệ deepfake hay phát tán mã độc có khả năng tự thích nghi để né tránh hệ thống phòng thủ đang diễn ra phức tạp. Tội phạm mạng đang chuyển dần sang mô hình có tổ chức, mang tính "công nghiệp", tận dụng AI để tối ưu hóa hiệu quả tấn công, tạo áp lực tâm lý buộc nạn nhân chuyển tiền hoặc cung cấp dữ liệu nhạy cảm.
Ở góc nhìn quốc tế, bà Ruma Balasubramanian - Chủ tịch Check Point Software Technologies khu vực châu Á - Thái Bình Dương và Nhật Bản cũng đồng tình khi nhận định: "AI đang tái định hình cả sự đổi mới trong kinh doanh lẫn các rủi ro an ninh mạng". Bà Ruma phân loại mối đe dọa đặc thù của AI hiện nay thành ba nhóm chính: rò rỉ dữ liệu, tấn công chèn lệnh (prompt injection) và can thiệp quy trình. Những rủi ro này có quy mô và tốc độ lây lan vượt xa các phương thức truyền thống như lừa đảo qua email.
Đứng trước các nguy cơ, hành lang pháp lý tại Việt Nam đang được khẩn trương hoàn thiện, tiêu biểu là luật An ninh mạng và Chiến lược AI đến năm 2030, trong đó nhấn mạnh yêu cầu an toàn, minh bạch trong toàn bộ vòng đời công nghệ.
Theo đại tá Nguyễn Hồng Quân, giải pháp cốt lõi hiện nay nằm ở hai khía cạnh: bảo mật cho AI (Security for AI) và dùng AI cho an ninh (AI for Security). AI hoạt động như một bộ não ra quyết định; nếu bị tấn công hoặc "đầu độc dữ liệu", trí tuệ nhân tạo sẽ đưa ra sai lầm nghiêm trọng. Ngược lại, chính AI với năng lực xử lý vượt trội lại là công cụ đắc lực để nhận diện sớm mô hình tấn công mạng.
Nhằm giúp các doanh nghiệp xây dựng hạ tầng AI an toàn, đại diện Check Point đã đề xuất các giải pháp kỹ thuật như mô hình "AI Factory Security Blueprint", một kiến trúc tham chiếu giúp kiểm soát rủi ro từ hạ tầng GPU đến các mô hình ngôn ngữ lớn (LLM). Đồng thời, nền tảng "AI Defense Plane" được giới thiệu nhằm cung cấp lớp phòng thủ đa tầng trước các hành vi độc hại từ AI agents và ngăn chặn rò rỉ dữ liệu, quản trị chặt chẽ các công cụ AI mà nhân viên sử dụng (tránh tình trạng Shadow AI).
Tuy nhiên, bài toán an ninh mạng không thể chỉ giải quyết bằng công nghệ đơn lẻ. Ông Nguyễn Hồng Quân nhấn mạnh: "AI không chỉ là công cụ, mà đang trở thành một yếu tố định hình lại không gian an ninh mạng và an ninh quốc gia. Việc chủ động nắm bắt, làm chủ và bảo đảm an toàn cho các công nghệ AI sẽ là yếu tố quyết định đối với sự phát triển bền vững và an toàn của mỗi quốc gia trong tương lai".
Để làm được điều đó, sự hợp tác là chìa khóa. Lãnh đạo NCA nhấn mạnh cần xây dựng hệ sinh thái an ninh mạng mở, nơi các bên cùng chia sẻ thông tin, phối hợp nghiên cứu và triển khai giải pháp công nghệ tiên tiến.
Theo Hội Thiên văn và Vũ trụ học Việt Nam (VACA), thời điểm quan sát lý tưởng nhất hiện tượng này là rạng sáng 6/5, khoảng từ sau 2h tới khi trời sáng. Dù vậy, vào đêm trước và sau thời điểm này, người yêu thiên văn cũng có thể nhìn thấy nhiều sao băng nếu có điều kiện quan sát tốt.
Thời gian quan sát nêu trên tương ứng với giai đoạn trăng khuyết. Ánh trăng sẽ cản trở việc quan sát sao băng mờ, do đó, chỉ có thể nhìn thấy những sao băng sáng nhất ở vùng bầu trời ít bị ánh trăng ảnh hưởng. Bên cạnh đó, những ai ở khu vực ít bị ô nhiễm ánh sáng đô thị và quang mây cũng có cơ hội quan sát tốt hơn. "Nhìn chung, mưa sao băng Eta Aquarids năm nay khó quan sát", ông Đặng Vũ Tuấn Sơn, Chủ tịch VACA, nói, thêm rằng do thời tiết vài ngày tới ở Việt Nam nhiều nơi sẽ có mây mù hoặc mưa nên chỉ những khu vực thời tiết lý tưởng mới quan sát được.
Mưa sao băng được đặt tên theo chòm sao mà khi nhìn từ Trái Đất, đó dường như là nơi bắt nguồn của các sao băng. Trong trường hợp Eta Aquarids, chòm sao này là Aquarius (Bảo Bình).
Vào đêm cực đại, khi chòm sao Aquarius đã ở đủ cao (khoảng 2h sáng trở đi) và mắt đã quen với bầu trời tối (thường mất 10-15 phút), người quan sát có thể thấy khoảng 20-30 sao băng mỗi giờ với những nơi có điều kiện lý tưởng. Dù vùng trung tâm là chòm sao Aquarius, thực tế các sao băng của Eta Aquarids có thể tới từ nhiều hướng khác.
Theo Space, mưa sao băng Eta Aquarids năm nay diễn ra từ ngày 19/4 đến 28/5. Tại khu vực nhiệt đới thuộc Nam bán cầu, Eta Aquariids là một trong những trận mưa sao băng có tần suất dày đặc nhất năm. Từ xích đạo trở lên phía bắc, tần suất trung bình chỉ đạt khoảng 10-30 sao băng mỗi giờ trước bình minh.
Theo Hiệp hội Thiên thạch Mỹ (AMS), tần suất sao băng tối đa trên bầu trời quang đãng là khoảng 50 sao băng mỗi giờ. Chúng có thể lao qua bầu trời với tốc độ khoảng 66 km mỗi giây.
Mưa sao băng Eta Aquarids bắt nguồn từ sao chổi Halley. NASA giải thích, khi Halley di chuyển vào vùng không gian phía trong hệ Mặt Trời, hạt nhân của nó thải ra không gian những mảnh băng và đá. Mỗi khi Trái Đất đi qua khu vực này, các mảnh vụn sao chổi sẽ va chạm với khí quyển Trái Đất, bốc cháy và trở thành sao băng xẹt qua bầu trời.
Halley là sao chổi chu kỳ ngắn, cứ 76 năm lại tới gần Mặt Trời và có thể quan sát từ Trái Đất. Lần tiếp theo sao chổi này quay lại là năm 2061.
Halley được đặt tên theo nhà thiên văn người Anh Edmond Halley (1656-1742). Ông nghiên cứu những báo cáo về sao chổi tới gần Trái Đất vào năm 1531, 1607, 1682 và kết luận rằng tất cả đều là cùng một sao chổi. Edmond thậm chí dự đoán chính xác nó sẽ tiếp tục trở lại vào năm 1758, dù ông qua đời trước đó và không thể chứng kiến tận mắt.
Bộ Khoa học và Công nghệ vừa ra quyết định về danh sách tên miền quốc gia Việt Nam ".vn" sẽ được triển khai đấu giá đợt 2, dự kiến ngày 22-23/6 sau khi hoàn tất thủ tục. Những tên miền này hai ký tự, không được bán trên thị trường và được xếp vào loại "hiếm". Trong lần đấu giá mới, tên miền có sự kết hợp của cả chữ cái và chữ số, như y1, m2, f5, g7... Ngoài ra, một số tên miền từng đấu giá thành công trong đợt 1 nhưng người trúng không thanh toán, cũng sẽ được đấu giá lại.
Đây là đợt triển khai tiếp theo trong chương trình đấu giá tên miền ".vn" được Bộ Khoa học và Công nghệ thực hiện nhằm nâng cao hiệu quả khai thác tài nguyên Internet quốc gia. Theo Trung tâm Internet Việt Nam (VNNIC), việc đấu giá tạo cơ hội cho doanh nghiệp, tổ chức và cá nhân sở hữu tên miền giá trị cao để phục vụ xây dựng thương hiệu, kinh doanh và hiện diện số trên Internet.
Để tham gia, người mua cần đặt trước một triệu đồng. Các tên miền đợt này có giá khởi điểm 10 triệu, bước giá một triệu đồng.
Tên miền hai ký tự được coi là "tài nguyên đặc biệt" vì số lượng hữu hạn. Chúng có cấu trúc ngắn gọn, dễ nhớ và mang giá trị nhận diện thương hiệu cao, giúp bảo vệ và phát triển tài sản thương hiệu trên môi trường số.
Việc tổ chức đấu giá tên miền, theo VNNIC, không chỉ nhằm phân bổ hiệu quả tài nguyên Internet mà còn có ý nghĩa quan trọng trong nâng cao nhận thức của xã hội về tên miền quốc gia ".vn" như một tài sản số, khuyến khích các doanh nghiệp, cá nhân chủ động xây dựng hiện diện trực tuyến tin cậy.
Trước đó, đợt 1 được tổ chức tháng 3 có 50 tên miền được đưa ra đấu giá, với tỷ lệ thành công đạt 78%. Một số tên miền có giá bằng giá khởi điểm 10 triệu, nhưng đa số gấp nhiều lần. Đặc biệt, có tên miền được trả giá hơn 1,5 tỷ đồng.
