Theo Hãng tin Reuters ngày 1-5, Tổng thống Donald Trump cho biết Hải quân Mỹ đang tiến hành rà phá thủy lôi do Iran triển khai tại khu vực eo biển Hormuz – tuyến hàng hải huyết mạch của kinh tế toàn cầu.
Tuy nhiên việc dò tìm và vô hiệu hóa các thiết bị nổ dưới nước dự kiến có thể kéo dài nhiều tháng, bất chấp lệnh ngừng bắn mong manh sau nhiều tuần giao tranh giữa Mỹ và Iran.
Để đẩy nhanh tiến độ, Hải quân Mỹ đã trao hợp đồng trị giá gần 100 triệu USD cho Domino Data Lab – một công ty trí tuệ nhân tạo (AI) có trụ sở tại San Francisco.
Công nghệ của Domino cho phép các phương tiện không người lái dưới nước (UUV) nhanh chóng học cách nhận diện các loại thủy lôi mới chỉ trong vài ngày.
Ông Thomas Robinson, Giám đốc điều hành Domino, cho biết: “Săn thủy lôi từng là nhiệm vụ của tàu chiến, nhưng giờ đang trở thành nhiệm vụ của AI.
Hải quân Mỹ đang đầu tư vào nền tảng giúp huấn luyện, quản lý và triển khai AI với tốc độ cần thiết tại các vùng biển tranh chấp – nơi có thể làm gián đoạn thương mại toàn cầu và đe dọa tính mạng thủy thủ”.
Theo Reuters, phần mềm của Domino tích hợp dữ liệu từ nhiều loại cảm biến, cho phép lực lượng hải quân theo dõi hiệu suất của các mô hình AI ngoài thực địa, nhanh chóng phát hiện lỗi và cập nhật để cải thiện khả năng nhận diện.
Đặc biệt, điểm cốt lõi của công nghệ này là tốc độ. Trước đây, việc cập nhật các mô hình AI cho UUV để nhận diện loại thủy lôi mới có thể mất đến 6 tháng. Với công nghệ của Domino, chu trình này có thể được rút ngắn xuống chỉ còn vài ngày.
Ông Robinson lấy ví dụ minh họa: nếu các UUV được huấn luyện để nhận diện thủy lôi Nga ở biển Baltic cần nhanh chóng chuyển sang hoạt động tại eo biển Hormuz để đối phó thủy lôi Iran, công nghệ của Domino có thể giúp Hải quân Mỹ sẵn sàng trong vòng một tuần thay vì chờ đợi cả năm.
Ngày 1-5, Lầu Năm Góc thông báo đã đạt được thỏa thuận với 7 công ty công nghệ lớn để triển khai các công cụ trí tuệ nhân tạo (AI) trên các mạng lưới bảo mật của cơ quan này. Đây là một phần nỗ lực mở rộng hệ sinh thái nhà cung cấp AI phục vụ các hoạt động của quân đội Mỹ.
Theo thông báo, các đối tác tham gia gồm SpaceX, OpenAI, Google, Microsoft, Nvidia, Amazon Web Services và Reflection. Các công cụ AI của những công ty này sẽ được tích hợp vào các mạng lưới có mức độ bảo mật cao, cho phép quân đội Mỹ mở rộng khả năng tiếp cận và ứng dụng các giải pháp công nghệ tiên tiến.
Lầu Năm Góc nhấn mạnh việc hợp tác nhằm phục vụ các mục đích hoạt động hợp pháp, đồng thời góp phần nâng cao năng lực ra quyết định trong môi trường tác chiến phức tạp và khả năng phối hợp tác chiến trong nhiều lĩnh vực.
Trong số các đối tác, một số công ty như Amazon và Microsoft đã có kinh nghiệm hợp tác với quân đội Mỹ trong các môi trường bảo mật cao. Trong khi đó, một số doanh nghiệp khác như Nvidia và Reflection lần đầu tham gia các dự án tương tự, phản ánh xu hướng đa dạng hóa nguồn cung và tăng cường năng lực công nghệ trong lĩnh vực AI.
Thông tin này được đưa ra trong bối cảnh quân đội Mỹ được cho là đang tìm cách giảm phụ thuộc vào công nghệ AI của Anthropic, sau khi công ty này từ chối cho quân đội Mỹ quyền truy cập không hạn chế vào các mô hình AI của hãng. Trả lời phỏng vấn kênh truyền hình CNBC (Mỹ), ông Cameron Stanley – Giám đốc phụ trách lĩnh vực kỹ thuật số và AI của Lầu Năm Góc, cho rằng không nên phụ thuộc quá mức vào một nhà cung cấp duy nhất.
Theo báo cáo mà Trung tâm Tư pháp Brennan tại Trường Luật thuộc Đại học New York (Mỹ) công bố hồi tháng 3 vừa qua, Bộ Chiến tranh Mỹ thời gian gần đây đẩy mạnh ứng dụng AI trong nhiều lĩnh vực. Công nghệ này được cho là có thể hỗ trợ nâng cao hiệu quả phân tích dữ liệu, rút ngắn thời gian xử lý thông tin, cũng như tối ưu hóa công tác bảo trì trang thiết bị và quản lý hậu cần.
Tuy nhiên, việc ứng dụng AI trong lĩnh vực quân sự cũng làm dấy lên những ý kiến trái chiều, liên quan đến nguy cơ xâm phạm quyền riêng tư và mức độ can thiệp của con người trong quá trình ra quyết định. Một số ý kiến cho rằng cần bảo đảm cơ chế giám sát phù hợp nhằm hạn chế rủi ro và tránh phụ thuộc quá mức vào công nghệ.
Reuters đưa tin Tổng thống Hàn Quốc Lee Jae Myung và Thủ tướng Nhật Bản Sanae Takaichi ngày 19.5 vừa có cuộc họp báo chung sau khi hội đàm song phương.
Theo AP, chỉ trong khoảng 6 tháng qua thì hai nhà lãnh đạo trên có đến 4 cuộc hội đàm cùng nhau. Đặc biệt, nếu hai nhà lãnh đạo gặp nhau ở quê nhà Nara (Nhật Bản) của bà Takaichi hồi tháng 1, thì cuộc gặp lần này diễn ra ở quê nhà Andong (Hàn Quốc) của ông Lee. Điều này để lại dấu ấn đặc biệt khi lần đầu tiên trong lịch sử hiện đại, hai nhà lãnh đạo đương nhiệm của hai quốc gia gặp nhau tại quê nhà của nhau.
Phát biểu trong cuộc họp báo ngày 19.5, lãnh đạo Nhật Bản và Hàn Quốc tái khẳng định sự phối hợp an ninh mạnh mẽ hơn, bao gồm hợp tác ba bên với Mỹ, khi đối mặt với những thách thức chung bao gồm Triều Tiên và căng thẳng khu vực rộng lớn hơn. Về quan hệ song phương, Tổng thống Lee và Thủ tướng Takaichi cho biết khi nguồn cung bị gián đoạn do chiến tranh ở vùng Vịnh gây căng thẳng cho các nền kinh tế phụ thuộc vào nhập khẩu năng lượng như Nhật Bản và Hàn Quốc, thì hai nước thỏa thuận phối hợp để ổn định các tuyến cung cấp năng lượng và mở rộng hợp tác với các đối tác châu Á khác. Nguồn dầu thô từ Trung Đông chiếm 93% lượng nhập khẩu của Nhật Bản, 70% lượng nhập khẩu của Hàn Quốc.
Vì thế, theo kết quả hội đàm, Nhật Bản và Hàn Quốc mở rộng hợp tác về nguồn cung cấp khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) và dầu thô, bao gồm cả các thỏa thuận dự trữ và hoán đổi sản phẩm dầu mỏ. Hàn Quốc cũng đồng ý tham gia "Power Asia" - một sáng kiến do Thủ tướng Takaichi đề ra nhằm tăng cường hợp tác giữa các nước Đông Nam Á trong việc xây dựng và sử dụng chung các cơ sở lưu trữ dầu mỏ để dự trữ dầu.
Chính vì thế, có thể nói thỏa thuận trên là cú bắt tay chưa từng có giữa hai nước.
Giới phân tích nhận định không phải chỉ vì áp lực từ việc thiếu hụt nguồn cung năng lượng, mà chính sách của Mỹ cũng là một trong các nguyên nhân thúc đẩy Nhật Bản và Hàn Quốc thắt chặt quan hệ. Cụ thể, chính sách thuế của Washington dưới thời Tổng thống Donald Trump đang gây khó khăn cho cả Nhật Bản lẫn Hàn Quốc.
Không những vậy, Nhật Bản và Hàn Quốc được cho là đang đặc biệt lo ngại rằng các biện pháp kiểm soát xuất khẩu đa phương đối với chip bán dẫn tiên tiến sang Trung Quốc, vốn đã được tăng cường dưới thời cựu Tổng thống Mỹ Joe Biden, có thể bị Tổng thống Trump đảo ngược. Vấn đề này là một mối đe dọa an ninh tiềm tàng nghiêm trọng. Nên Tokyo và Seoul, với tư cách đều là đồng minh của Mỹ, có thể hợp tác trong việc thúc giục Washington ngăn chặn Trung Quốc có được chip bán dẫn tiên tiến và các công nghệ liên quan. Từ các yếu tố trên, việc Nhật - Hàn tăng cường hợp tác có thể giúp hai nước giảm sự lệ thuộc vào Mỹ.
Mặc dù vậy, theo phân tích gửi đến Thanh Niên, Eurasia Group (Mỹ), đơn vị tư vấn và nghiên cứu rủi ro chính trị hàng đầu thế giới, cho rằng giữa Nhật Bản và Hàn Quốc vẫn tồn tại nhiều khác biệt để tăng cường quan hệ lâu dài. Trước hết, quan điểm về Nhật Bản có sự khác biệt rất lớn, thậm chí hoàn toàn trái ngược, giữa các đời lãnh đạo của nước này, bởi hai nước còn nhiều bất đồng liên quan lịch sử chưa thể giải quyết trọn vẹn.
Bên cạnh đó, bà Takaichi có mối quan hệ tích cực với Tổng thống Trump và Tokyo vẫn không ngừng vun đắp mối quan hệ chặt chẽ hơn với Washington. Sau cuộc gặp gần đây với Chủ tịch nước Trung Quốc Tập Cận Bình, Tổng thống Trump được cho là đã gọi điện cho Thủ tướng Takaichi để thông báo về hội đàm thượng đỉnh Mỹ - Trung. Tokyo và Seoul đã công bố hội nghị thượng đỉnh giữa hai bên ngay sau khi cuộc gặp của ông Trump và ông Tập kết thúc.
Ngược lại, mối quan hệ của bà Takaichi với Trung Quốc đang cực kỳ căng thẳng. Cuối năm ngoái, phát biểu của bà Takaichi cho rằng nếu Trung Quốc đại lục tấn công quân sự nhằm vào Đài Loan có thể được coi là mối đe dọa đối với sự sống còn của Nhật Bản, nhằm biện minh cho sự can thiệp quân sự của Tokyo trong trường hợp này đã khiến Trung Quốc giận dữ. Kết quả, Trung Quốc hạn chế khách du lịch nước này đến Nhật Bản, đình chỉ các chuyến bay giữa hai nước và hủy nhập khẩu thủy sản từ Nhật Bản.
Những khác biệt tồn tại trở thành thách thức không nhỏ cho việc thắt chặt quan hệ Nhật - Hàn.
Ngày 26.5, Ngoại trưởng Úc Penny Wong, Ngoại trưởng Ấn Độ S. Jaishankar, Ngoại trưởng Nhật Bản Toshimitsu Motegi và Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio đã nhóm họp tại New Dehli. Đây là cuộc gặp cấp ngoại trưởng thứ ba của Quad kể từ tháng 9.2024, theo Reuters.
Tại cuộc họp, các Ngoại trưởng bộ tứ công bố dự án hợp tác với Fiji để nâng cấp cơ sở hạ tầng cảng biển tại các đảo Thái Bình Dương, đánh dấu dự án cơ sở hạ tầng chung đầu tiên của nhóm.
Ông Rubio cho biết sáng kiến này nhằm xử lý tình trạng thiếu hụt năng lực cảng biển trong khu vực, đồng thời là "minh chứng thực tiễn" cho khả năng của nhóm trong việc xây dựng hạ tầng chất lượng cao và bền vững. "Hôm nay, chúng ta đã có những kết quả cụ thể, khả thi để công bố với các quốc gia của mình và phần còn lại của thế giới", ông Rubio nói, đồng thời gọi nhóm Quad là "quan hệ đối tác hành động".
Ngoài dự án cảng ở Fiji, 4 nước cũng nhất trí khởi động sáng kiến an ninh năng lượng Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương, nhằm tăng cường khả năng chống chịu của chuỗi cung ứng nhiên liệu trong khu vực. Mỹ dự kiến đăng cai diễn đàn an ninh năng lượng Quad vào cuối năm nay, theo Đài DW.
Sáng kiến này được công bố trong bối cảnh thị trường năng lượng toàn cầu chịu sức ép từ cuộc khủng hoảng tại eo biển Hormuz - tuyến hàng hải chiến lược đối với vận chuyển dầu khí. Ngoại trưởng Úc Penny Wong cảnh báo bất kỳ sự đóng cửa nào tại eo biển này cũng sẽ gây hậu quả nghiêm trọng đối với an ninh năng lượng khu vực.
"Chúng tôi nhận thức rõ tầm quan trọng của nguyên tắc tự do hàng hải và phản đối bất kỳ đề xuất thu phí nào", bà Wong nói, đề cập kế hoạch của Iran về việc thu phí đối với tàu thuyền đi qua eo biển Hormuz.
Quad cũng công bố khuôn khổ hợp tác về khoáng sản thiết yếu. Theo ông Rubio, khuôn khổ này sẽ giúp 4 nước phối hợp chính sách kinh tế và đầu tư để củng cố chuỗi cung ứng khoáng sản, từ khai thác, chế biến đến tái chế. Động thái này có ý nghĩa quan trọng với Nhật Bản trong bối cảnh Trung Quốc từng hạn chế xuất khẩu một số khoáng sản được sử dụng trong ngành hàng không vũ trụ, quốc phòng và bán dẫn giữa các căng thẳng ngoại giao.
Bên cạnh đó, Quad sẽ thúc đẩy sáng kiến giám sát hàng hải, tích hợp năng lực của 4 nước và chia sẻ dữ liệu gần thời gian thực về hoạt động của tàu thuyền, bao gồm cả tàu thương mại. Các sáng kiến trước đây của Quad cũng tập trung vào việc hỗ trợ các nước trong khu vực nâng cao năng lực nắm bắt tình hình trên biển, theo Reuters.
Cuộc gặp diễn ra sau giai đoạn Quad bị cho là mất động lực, đặc biệt khi nhóm không tổ chức được hội nghị thượng đỉnh lãnh đạo trong năm 2025, giữa lúc quan hệ Mỹ - Ấn Độ gặp căng thẳng vì thuế quan và một số vấn đề khác.
Tuy nhiên, Ngoại trưởng Rubio khẳng định Mỹ vẫn "hết sức cam kết" với Quad, gọi đây là "trụ cột" trong chiến lược toàn cầu của Mỹ. Trước cuộc gặp, ông cũng nói Mỹ muốn Quad chuyển từ đối thoại sang các hành động thực tế hơn.
Theo bà Premesha Saha, chuyên gia chính sách cấp cao tại Asia Society Australia, việc không có hội nghị thượng đỉnh lãnh đạo Quad làm dấy lên một số nghi ngờ, nhưng không nhất thiết cho thấy vai trò của nhóm này suy giảm. "Nếu Quad có thể tiếp tục hoạt động hiệu quả ở cấp bộ trưởng và cấp làm việc, nhóm này vẫn có thể duy trì tầm ảnh hưởng, ngay cả khi không thường xuyên phát tín hiệu ở cấp lãnh đạo", bà Saha nhận định.
Đài ABC News ngày 20-5 đưa tin, một chú chó nghiệp vụ đã trở thành tâm điểm chú ý khi được trao chiếc "bằng tốt nghiệp dành cho chó" (dogploma) ngay trên sân khấu buổi lễ tốt nghiệp đại học của chủ nhân.
Sự kiện diễn ra tại nhà thi đấu United Supermarkets Arena thuộc khuôn viên Đại học Công nghệ Texas ở thành phố Lubbock (Mỹ). Theo đoạn video do nhà trường chia sẻ trên Instagram, sinh viên Makaela Muse đã bước lên sân khấu để nhận bằng cử nhân và bắt tay với Hiệu trưởng nhà trường Lawrence Schovanec.
Sau khi bắt tay Muse, ông Schovanec đã cúi xuống và trao cho chú chó Sadie đang đứng bên cạnh cô một chiếc "bằng" đặc biệt - một khúc xương được thắt nơ bằng ruy băng đỏ.
Khoảnh khắc trên đã nhận được những tiếng hò reo và vỗ tay nồng nhiệt từ toàn thể khán giả, trong khi Sadie nhận món quà và cùng Muse rời khỏi sân khấu.
Muse chia sẻ: "Tôi hoàn toàn cạn lời. Điều đó đã làm cho khoảnh khắc trở nên đặc biệt hơn rất nhiều. Tôi sẽ không bao giờ quên được".
Makaela Muse tốt nghiệp vào ngày 16-5. Nhiều năm trước, cô được chẩn đoán mắc một số tình trạng di truyền khá hiếm gặp, đòi hỏi phải có sự giám sát liên tục. Sadie, thuộc giống chó chăn cừu Đức, vốn là một thành viên trong gia đình Muse và sau đó đã được huấn luyện đặc biệt để luôn túc trực bên cạnh cô trong suốt thời gian đi học.
Chú chó Sadie nhận "bằng tốt nghiệp" bên cạnh chủ nhân - Video: ABC News
Hiệu trưởng Lawrence Schovanec nhận xét: "Giống như rất nhiều sinh viên tốt nghiệp của chúng tôi, Makaela đại diện cho sự kiên cường, quyết tâm và tấm lòng định hình nên sinh viên Đại học Công nghệ Texas".
Đại diện Đại học Công nghệ Texas chia sẻ với ABC News rằng Muse đã nhận bằng cử nhân ngành khoa học động vật. Mục tiêu tương lai của cô là theo đuổi sự nghiệp trở thành bác sĩ thú y chuyên về các loài động vật lớn.
