Hôm qua, truyền thông quốc tế dẫn lời Phó thủ tướng kiêm Bộ trưởng Quốc phòng Úc Richard Marles thông báo nước này sẽ điều một máy bay quân sự công nghệ cao để tham gia sứ mệnh quốc tế nhằm mở lại eo biển Hormuz. Vài ngày trước, Anh và Pháp cũng thông báo triển khai tàu chiến tham gia sứ mệnh này.
Các nỗ lực trên nhằm tìm cách giải tỏa sự đình trệ của eo biển Hormuz vốn đang gây nghẽn nguồn cung dầu thô, khí tự nhiên và cả các loại phân bón cùng nhiều mặt hàng khác. Trong đó, giá dầu thô liên tục ở mức cao và biến động khó lường. Đến hôm qua, giá dầu Brent lẫn WTI đều ở mức trên 100 USD/thùng.
Không những vậy, theo dự báo được các nhà phân tích của Tập đoàn tài chính J.P.Morgan đưa ra vào ngày 11.5, giá dầu có khả năng “duy trì ở mức không dưới 100 USD/thùng” cho đến hết năm nay do xung đột ở Iran, và giá trung bình cả năm 2026 có thể ở mức 97 USD/thùng.
Thậm chí, trong phân tích gửi đến Thanh Niên, S&P Global, nhà xếp hạng tín nhiệm tín dụng hàng đầu thế giới, cho rằng cần tính đến kịch bản xấu nhất là sự gián đoạn đối với năng lượng và vận chuyển của tuyến hàng hải qua eo biển Hormuz kéo dài hơn. Khi đó, giá dầu Brent có thể lên đến 200 USD/thùng. Thực tế, ngay cả khi Mỹ và Iran tuyên bố ngừng bắn, thì những bất ổn vẫn khiến cho giá dầu hồi đầu tháng 5 tăng cao hơn cả mức cao điểm trong tháng đầu tiên của cuộc chiến.
Thực tế, tuy tình hình chiến sự không còn nóng như giai đoạn đầu, nhưng việc eo biển Hormuz vẫn tiếp tục đình trệ và chưa có một giải pháp khả thi, thì việc nguồn dự trữ năng lượng của thế giới ngày càng giảm xuống càng tạo ra sức ép lớn hơn cho thị trường.
Giá dầu thô cao đã kéo theo giá nhiên liệu máy bay tăng cao. Cụ thể, nếu như trước xung đột Iran thì giá nhiên liệu máy bay trung bình ở mức 100 USD/thùng đã có lúc vượt mức 200 USD/thùng, gần đây hạ nhiệt thì vẫn neo ở mức gần 170 USD/thùng.
Mức giá trên khiến cho chi phí vận hành máy bay tăng cao. Ví dụ tại Mỹ, theo tính toán của trang Business Insider, so mức giá nhiên liệu bay từ mức 2,5 USD/gallon hồi cuối tháng 2 với mức 4,03 USD/gallon của ngày 11.5 vừa qua khiến cho chi phí đổ đầy bình nhiên liệu của máy bay Airbus A320neo tăng từ 17.500 USD (khoảng 460 triệu đồng) lên 28.200 USD (740 triệu đồng), máy bay Airbus A350 tăng từ 110.000 USD (2,9 tỉ đồng) lên 177.300 USD (4,6 tỉ đồng), Boeing 747-8 tăng từ 157.600 USD (4,1 tỉ đồng) lên 254.000 USD (6,6 tỉ đồng), Boeing 787 từ 83.500 USD (2,2 tỉ đồng) lên 134.600 USD (3,5 tỉ đồng).
Vì thế, 3 hãng hàng không hàng đầu của Mỹ là Delta, American và United đều báo cáo chi phí nhiên liệu đã tốn kém thêm từ 330 – 340 triệu USD trong quý 1/2026. Tình hình khiến cho nhiều hãng hàng không trên thế giới phải cắt giảm số lượng chuyến bay để hạn chế mức lỗ. Giữa tháng 4, KLM (Hà Lan) thông báo vừa cắt giảm 80 chuyến bay. Cuối tháng 4, Hãng hàng không Lufthansa (Đức) thông báo dự kiến tính đến tháng 10 sẽ cắt giảm tổng cộng khoảng 20.000 tuyến bay chặng ngắn. Edelweiss Air (Thụy Sĩ) thì ngừng nhiều tuyến bay đến Mỹ do lượng khách thấp mà giá nhiên liệu tăng cao. Hay Scandinavian Airlines cắt giảm 1.000 chuyến bay chỉ riêng trong tháng 4. Nhiều hãng bay cũng đã tăng phụ phí nhiên liệu để bù đắp chi phí tăng cao.
Không những giá cao, mà nguồn cung nhiên liệu cũng trở thành thách thức cho nhiều hãng hàng không. Tại châu Âu, nhu cầu nhiên liệu máy bay khoảng 1,6 triệu thùng/ngày, khả năng tự chủ của châu lục này khoảng 1,1 triệu thùng/ngày, nên phải nhập khẩu khoảng 500.000 thùng/ngày, trong đó nhập khẩu từ 350.000 – 380.000 thùng/ngày từ Trung Đông. Do các cơ sở chế biến xăng máy bay bị đánh phá và eo biển Hormuz đình trệ, nên châu Âu đang bị mất gần như toàn bộ nguồn cung từ Trung Đông. Sau khi eo biển Hormuz bị đình trệ, Mỹ tăng sản lượng xuất khẩu từ 172.000 thùng/ngày lên trung bình 372.000 thùng/ngày. Trong tổng số này, châu Âu mua khoảng 200.000 thùng/ngày nhưng vẫn chưa đủ bù đắp vào phần thiếu hụt từ nguồn cung Trung Đông. Vì thế, ước tính riêng châu Âu vẫn đang thiếu khoảng 170.000 – 180.000 thùng/ngày.
Ngày 17.4, AP dẫn lời Giám đốc điều hành Cơ quan Năng lượng quốc tế (IEA) Fatih Birol cảnh báo sau 6 tuần thì châu Âu có thể cạn nguồn dự trữ nhiên liệu bay. Tuy nhiên, các hãng hàng không đã từ chối bình luận về thông tin này.
Tổng thống Pháp Emmanuel Macron ngày 17/4 chào đón Thủ tướng Đức Friedrich Merz, Thủ tướng Anh Keir Starmer và Thủ tướng Italy Giorgia Meloni tới Paris dự hội nghị thảo luận về biện pháp triển khai lực lượng đa quốc gia nhằm đảm bảo tự do hàng hải tại eo biển Hormuz. Gần 30 lãnh đạo các quốc gia khác dự hội nghị theo hình thức trực tuyến.
Một trong những khoảnh khắc gây chú ý nhất tại sự kiện là khi Tổng thống Macron đón và ôm hôn, chào hỏi bà Meloni. Video về màn chào hỏi giữa hai lãnh đạo lan truyền nhanh chóng trên mạng xã hội, thu hút hàng triệu lượt xem.
Khi đón bà Meloni bước từ xe xuống, ông Macron tiến tới gần, chủ động ôm bà và hôn vào hai bên má theo nghi thức chào hỏi truyền thống của người Pháp. Tuy nhiên, bà Meloni dường như thể hiện sự ngạc nhiên trước thái độ nồng nhiệt của ông Macron, thậm chí hơi nghiêng người như thể đang né tránh.
Người dùng mạng xã hội phản ứng trái chiều về khoảnh khắc này, trong đó một số người mô tả đó là cảm giác gượng gạo, khó xử của bà Meloni. Tuy nhiên, những người khác lại cho rằng đó là cách hai lãnh đạo phản ứng hết sức bình thường.
"Chẳng có gì khó xử cả. Ông ấy nói điều gì đó rất hài hước và bà ấy phản ứng lại. Chỉ vậy thôi", một tài khoản bình luận.
"Ông ấy có vẻ rất vui khi gặp Thủ tướng Italy và có lẽ họ đã nói đùa", tài khoản khác viết.
Tổng thống Macron và Thủ tướng Italy hồi tháng 2 từng xảy ra tranh cãi liên quan sự việc gây chết người ở Pháp.
Quentin Deranque, công dân Pháp 23 tuổi, khi đó tử vong do chấn thương đầu sau khi bị ít nhất 6 người tấn công bên lề cuộc biểu tình của phe cực hữu tại một trường đại học ở thành phố Lyon. Hầu hết trong số 11 nghi phạm bị bắt đều là những người thuộc các phong trào cực tả.
Thủ tướng Italy nói cái chết của Deranque là "vết thương cho toàn châu Âu". Tổng thống Pháp lập tức trả rằng "hãy để mọi người tự lo việc của mình", đồng thời kêu gọi bà Meloni "ngừng bình luận về những gì đang xảy ra ở quốc gia khác".
Hồi tháng 7 năm ngoái, bà Meloni và ông Macron cũng có khoảnh khắc gây chú ý khi dự hội nghị G7 ở Canada. Video tại sự kiện cho thấy Thủ tướng Italy nghiêng người về phía Tổng thống Pháp để nghe ông nói điều gì đó. Bà Meloni sau đó trợn tròn mắt, thể hiện biểu cảm ngạc nhiên, gây nhiều đồn đoán về câu nói của ông Macron. Hai lãnh đạo sau đó không tiết lộ về nội dung trao đổi của mình.
Tháng 6, tòa án tối cao Mỹ đã bác bỏ nỗ lực của ông Trump nhằm thu hẹp quyền công dân đối với những người sinh ra tại Mỹ, cho rằng chỉ thị này vi phạm Tu chính án thứ 14 của Hiến pháp Mỹ. Tu chính án này quy định quyền công dân đối với những người sinh ra trên lãnh thổ Mỹ và "thuộc thẩm quyền của Mỹ".
Trên mạng xã hội Truth Social ngày 8.7, ông Trump gọi phán quyết do Chánh án John Roberts soạn thảo là "một sự bất công". Ông nhấn mạnh "quyền công dân Mỹ không phải để mua bán", đồng thời yêu cầu tòa án tối cao "xem xét lại ngay lập tức".
Tòa án tối cao Mỹ hiếm khi chấp thuận yêu cầu xem xét lại một vụ án sau khi đã ra phán quyết, đặc biệt với những vấn đề hiến pháp đã được tranh luận trong thời gian dài, theo Reuters.
Lý do mới được ông Trump nêu ra là thông tin về một bệnh viện ở bang Texas quảng cáo dịch vụ sinh con cho phụ nữ mang thai ở Mexico. Ông cho rằng các bảng quảng cáo ở khu vực biên giới đang rao dịch vụ liên quan "quyền công dân theo nơi sinh" với "phí khởi điểm từ 4.000 USD".
Tuy nhiên, theo Fox News, vụ việc liên quan 2 bảng quảng cáo bằng tiếng Tây Ban Nha của Mission Regional Medical Center - một bệnh viện ở thành phố Mission (bang Texas, cách biên giới Mexico khoảng 8 km). Các quảng cáo này giới thiệu dịch vụ sinh nở tại miền nam Texas, nhưng không trực tiếp đề cập đến việc cấp quốc tịch Mỹ.
Hình ảnh bảng quảng cáo được lan truyền trở lại trên mạng xã hội trong tuần này, sau khi một số người ủng hộ ông Trump kêu gọi siết chặt hoặc cấm phụ nữ mang thai nhập cảnh vào Mỹ nhằm ngăn tình trạng bị gọi là "du lịch sinh con".
Mission Regional Medical Center nói với The Guardian rằng các bảng quảng cáo và trang web liên quan "không còn được sử dụng do bất kỳ sự hiểu lầm ngoài ý muốn nào". "Giống như các bệnh viện trên toàn quốc, chúng tôi chia sẻ thông tin về các dịch vụ chăm sóc sức khỏe mà mình cung cấp", bệnh viện cho biết, nhấn mạnh trọng tâm của mình là cung cấp dịch vụ y tế an toàn và chất lượng cho mọi bệnh nhân.
Dù nội dung quảng cáo không đề cập quyền công dân Mỹ, Thống đốc bang Texas Greg Abbott đã ra lệnh điều tra bệnh viện, cáo buộc cơ sở này thúc đẩy "du lịch sinh con".
Ông Trump đã ký sắc lệnh hành pháp nhằm chấm dứt quyền công dân theo nơi sinh ngay trong ngày đầu tiên nhậm chức, như một phần trong loạt chính sách siết nhập cư. Động thái này vấp phải nhiều vụ kiện, với lập luận rằng tổng thống không có thẩm quyền đơn phương thay đổi một quyền được bảo vệ trong Hiến pháp.
Trang tin Axios ngày 5/5 dẫn nguồn tin quan chức Mỹ cho biết "Nhà Trắng tin rằng họ đang tiến gần tới việc đạt được đồng thuận với Iran" về Bản ghi nhớ (MOU) dài một trang, gồm 14 điểm, do đặc phái viên Trung Đông Steve Witkoff và con rể của ông Trump, Jared Kushner, soạn thảo, cộng tác với một số quan chức Iran.
Một quan chức Pakistan tham gia nỗ lực hòa bình cũng xác nhận với Reuters thông tin trên. "Chúng ta đang rất gần, rất gần rồi", ông này nói.
Nội dung MOU đề xuất hai bên tuyên bố chấm dứt chiến tranh và kích hoạt giai đoạn đàm phán 30 ngày, hướng tới thỏa thuận mở cửa eo biển Hormuz, hạn chế chương trình hạt nhân của Iran và dỡ bỏ lệnh trừng phạt của Mỹ với Iran.
Mỹ yêu cầu Iran dừng mọi hoạt động làm giàu uranium trong tối thiểu 12 năm và lệnh này sẽ tự động gia hạn nếu Iran vi phạm. Sau giai đoạn này, Iran sẽ được phép làm giàu uranium ở mức thấp 3,67% phục vụ mục đích dân sự, cam kết không được tìm cách sở hữu vũ khí hạt nhân và phải chấp nhận các cuộc thanh tra kiểm soát tăng cường cũng như đột xuất.
Hai nguồn tin cho hay Iran sẽ đồng ý loại bỏ kho dự trữ uranium làm giàu cấp độ cao hiện có và các nhà đàm phán đề xuất chuyển số vật liệu này sang Mỹ.
Trong giai đoạn 30 ngày đàm phán, các hạn chế của Iran đối với hoạt động vận tải qua eo biển Hormuz và lệnh phong tỏa của Mỹ với các cảng biển Iran sẽ dần được dỡ bỏ.
Tuy nhiên, nếu đàm phán đổ vỡ hoặc hai bên không đạt được thỏa thuận, Mỹ có thể khôi phục lệnh phong tỏa hoặc tái khởi động chiến tranh.
Trong khuôn khổ MOU, Mỹ cam kết từng bước dỡ bỏ các lệnh trừng phạt áp đặt lên Iran và dần giải tỏa hàng tỷ USD trong các quỹ của nước này đang bị đóng băng trên khắp thế giới.
Axios nói rằng "chưa có gì được thống nhất chính thức" nhưng các nguồn tin cho hay quá trình hiện tại là thời điểm Mỹ và Iran tiến gần thỏa thuận nhất từ khi cuộc chiến bắt đầu hôm 28/2. Mỹ kỳ vọng nhận được phản hồi từ Tehran về các điểm mấu chốt trong vòng 48 giờ tới.
Mỹ và Iran đạt được lệnh ngừng bắn từ ngày 8/4. Tuy nhiên, tình trạng Iran siết chặt eo biển Hormuz và Mỹ phong tỏa các cảng biển đối phương đã khiến thị trường toàn cầu thiếu hụt hàng triệu thùng dầu, đẩy giá nhiên liệu tăng cao.
Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio ngày 5/5 tuyên bố chiến dịch "Cơn thịnh nộ Kinh hoàng" nhằm vào Iran đã chấm dứt. Theo ông, các vấn đề liên quan chương trình hạt nhân của Iran, trong đó có số phận kho uranium làm giàu ở mức cao, sẽ được giải quyết thông qua đàm phán.
