Ngày 24-5, hàng nghìn người ở thủ đô Madrid, Tây Ban Nha đã xuống đường biểu tình để phản đối tình trạng giá nhà tăng cao do hoạt động du lịch, khiến giấc mơ “an cư” trở nên xa vời đối với nhiều người, đặc biệt ở các thành phố lớn.
Tại trung tâm Madrid, những người biểu tình hô vang khẩu hiệu yêu cầu quyền được tiếp cận nhà ở. Giá thuê nhà đã tăng mạnh trong thời gian qua cùng với đà bùng nổ của du lịch và tình trạng nhập cư gia tăng.
Cuộc khủng hoảng nhà ở đã trở thành một trong những vấn đề được cử tri nước này đặc biệt quan tâm trước thềm cuộc bầu cử năm 2027.
Tháng trước, Chính phủ của Thủ tướng Pedro Sánchez đã thông qua kế hoạch trị giá 7 tỉ euro (tương đương 8,23 tỉ USD) để xây dựng thêm nhà ở xã hội trong 4 năm tới, đồng thời hỗ trợ những người thuê nhà và người mua nhà trẻ tuổi, vốn là nhóm chịu tác động nhiều nhất từ tình trạng giá thuê và giá mua nhà tăng cao.
Tuy nhiên, Quốc hội nước này hiện chưa đạt được đồng thuận về dự luật cấm tăng giá thuê nhà trong ngắn hạn, khiến Chính phủ của Thủ tướng Sánchez tiếp tục đối mặt với làn sóng áp lực từ người dân.
Trước đó, người dân Tây Ban Nha cũng đã nhiều lần xuống đường biểu tình phản đối giá mua và thuê nhà tăng cao. Họ muốn chính phủ siết chặt hơn nữa hoạt động cho thuê nhà ngắn hạn để phục vụ khách du lịch.
Năm ngoái, Tây Ban Nha đón lượng du khách quốc tế kỷ lục, lên tới 97 triệu lượt người.
Theo Cơ quan thống kê Eurostat của Liên minh châu Âu (EU), thời điểm cuối năm 2025, chi phí nhà ở tại Tây Ban Nha tăng gần 13% so với cùng kỳ năm trước đó.
Ngân hàng Trung ương Tây Ban Nha ước tính quốc gia Nam Âu với 50 triệu dân này đang thiếu khoảng 700.000 nhà ở, dựa trên so sánh giữa nhu cầu và tốc độ xây dựng mới.
Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian ngày 22/4 đăng thông điệp trên X khẳng định Tehran muốn tiếp tục đàm phán hòa bình, nhưng những "vi phạm cam kết, phong tỏa và lời đe dọa" từ phía Mỹ đang cản trở đối thoại thực chất.
Ông chỉ trích Washington thiếu nhất quán, nói rằng thế giới đang chứng kiến những tuyên bố "đạo đức giả và mâu thuẫn giữa lời nói với hành động" từ phía Mỹ.
Cùng ngày, Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad Bagher Qalibaf, người từng dẫn đầu đoàn đàm phán với Mỹ tại Islamabad, cho biết việc mở lại eo biển Hormuz sẽ không thể diễn ra nếu "những vi phạm trắng trợn" lệnh ngừng bắn từ phía Mỹ vẫn tiếp diễn.
Ông viện dẫn việc Mỹ tiếp tục phong tỏa hoạt động thương mại của Iran trên vùng biển quốc tế và các cuộc tấn công lặp lại của Israel tại Lebanon là những ví dụ điển hình.
Theo ông Qalibaf, Mỹ đang gây sức ép buộc Iran chấp nhận một thỏa thuận theo điều kiện của Washington. Vòng đàm phán đầu tiên do Pakistan làm trung gian tại Islamabad hôm 12/4 đã đổ vỡ mà không đạt kết quả. Tehran đến nay chưa cam kết tham gia vòng đàm phán thứ hai vì Mỹ đưa ra những điều kiện "quá mức" và lệnh phong tỏa các cảng biển Iran.
"Họ đã không thể đạt mục tiêu bằng hành động quân sự và cũng sẽ không thành công bằng kiểu hành xử bắt nạt. Giải pháp duy nhất là tôn trọng quyền của người dân Iran", ông Qalibaf nói.
Phát biểu được đưa ra một ngày sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố gia hạn lệnh ngừng bắn với Iran cho đến khi Tehran đưa ra đề xuất chấm dứt xung đột lâu dài, đồng thời khẳng định quân đội Mỹ vẫn duy trì chiến dịch phong tỏa.
Hải quân Mỹ cuối tuần qua nã pháo và bắt giữ một tàu hàng Iran tìm cách vượt vòng vây, còn Iran ngày 22/4 cũng nổ súng và bắt hai tàu hàng quốc tế khi các phương tiện tìm cách bí mật đi qua eo biển Hormuz.
Tổ chức Hàng hải Quốc tế (IMO) lên án các vụ tấn công và bắt giữ tàu thương mại gần đây trên eo biển. IMO cho biết nhiều thủy thủ phải đối mặt với căng thẳng kéo dài do nguy cơ tên lửa, mảnh vỡ rơi trúng tàu, thiếu hụt nhu yếu phẩm và khó liên lạc với gia đình. Liên đoàn Lao động Vận tải Quốc tế đã nhận gần 2.000 yêu cầu hỗ trợ từ các thủy thủ và thân nhân kể từ khi xung đột nổ ra.
Tổng thư ký IMO Arsenio Dominguez kêu gọi chấm dứt các hành động "liều lĩnh" và trả tự do ngay lập tức cho tàu thuyền cùng thủy thủ. Ông cho biết tình hình khu vực vẫn rất bất ổn, với gần 20.000 thuyền viên bị mắc kẹt tại vịnh Ba Tư.
Trong khi đó, Thư ký Báo chí Nhà Trắng Karoline Leavitt cho biết Tổng thống Trump không coi việc Iran bắt giữ tàu tại eo biển Hormuz là vi phạm lệnh ngừng bắn, vì những tàu này không thuộc Mỹ hay Israel.
Bà cho rằng biện pháp phong tỏa của Mỹ đang phát huy hiệu quả, đồng thời bác bỏ thông tin về thời hạn 3-5 ngày cho lệnh ngừng bắn. Tổng thống Trump cũng nói ông "không vội" và muốn đạt thỏa thuận tốt nhất trong đàm phán, cho rằng phong tỏa khiến Iran chịu áp lực lớn hơn cả các cuộc không kích.
"Dù có vẻ như tôi đang tìm cách tranh luận với tổng thống, nhưng đó là điều tôi hoàn toàn không quan tâm", Đài NBC News hôm 18.4 dẫn lời Giáo hoàng Leo.
Người đứng đầu giáo hội hoàn vũ đã đưa ra lời bình luận trên trong bối cảnh Tổng thống Trump liên tục đưa ra các phát ngôn trong lúc Đức Thánh Cha thăm châu Phi, cũng là chuyến tông du nước ngoài dài nhất kể từ khi triều đại của Giáo hoàng Leo XIV bắt đầu ở Vatican.
Nhà lãnh đạo Mỹ liên tục chỉ trích người đứng đầu Tòa Thánh, tỏ ra không hài lòng trước lập trường mạnh mẽ của Giáo hoàng Leo trong nỗ lực kêu gọi hòa bình lập lại ở Trung Đông.
Trong buổi cầu nguyện tại Cameroon hôm 16.4, Giáo hoàng Leo phát biểu rằng thế giới đang bị "tàn phá bởi một nhóm nhỏ các bạo chúa", và chỉ trích những nhà lãnh đạo chi hàng tỉ USD cho các cuộc chiến.
Tuy nhiên, khi trả lời báo chí trên chuyên cơ hôm 18.4, ông bác bỏ suy đoán cho rằng phát biểu ở Cameroon nhằm vào Tổng thống Trump.
Giáo hoàng cho hay những thông điệp trên đã được chuẩn bị "từ nhiều tuần trước, thậm chí trước khi tổng thống đưa ra bình luận về tôi, và về thông điệp hòa bình mà tôi đang thúc đẩy".
Nhà lãnh đạo giáo hội một lần nữa khẳng định cam kết "thúc đẩy hòa bình cho thế giới của chúng ta", nhưng nhấn mạnh mục tiêu chính của chuyến tông du châu Phi là "cùng hiện diện, chúc mừng, để khích lệ và đồng hành với các tín hữu Công giáo trên khắp châu Phi".
Theo Hãng tin Reuters, một quan chức cấp cao trong chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày 30-4 cho biết lệnh ngừng bắn giữa Mỹ và Iran từ đầu tháng 4 được xem là đã "chấm dứt" tình trạng thù địch giữa hai nước, qua đó có thể giúp Washington vượt qua mốc thời hạn theo Luật Quyền hạn chiến tranh của Quốc hội mà không cần thay đổi chiến lược hiện tại.
"Xét theo Nghị quyết Quyền hạn chiến tranh, các hành động thù địch bắt đầu từ ngày 28-2 đã chấm dứt", ông nói, đồng thời nhấn mạnh không có cuộc giao tranh nào giữa lực lượng Mỹ và Iran kể từ khi lệnh ngừng bắn mong manh có hiệu lực hơn ba tuần qua.
Lập luận này cho phép Nhà Trắng duy trì hiện trạng quân sự mà không cần sự phê chuẩn mới từ Quốc hội, vì họ cho rằng lệnh ngừng bắn đã "ngắt quãng" trạng thái xung đột.
Phát biểu được đưa ra trong bối cảnh ông Trump đối mặt hạn chót ngày 1-5 để chấm dứt chiến sự, hoặc phải trình bày trước Quốc hội về việc gia hạn. Tuy nhiên nhiều khả năng mốc thời gian này sẽ trôi qua mà không làm thay đổi hướng đi của cuộc chiến.
Trước đó giới phân tích và các trợ lý Quốc hội dự đoán chính quyền Mỹ có thể thông báo gia hạn thêm 30 ngày hoặc phớt lờ thời hạn, với lập luận rằng lệnh ngừng bắn đồng nghĩa xung đột đã kết thúc.
Theo luật năm 1973, Tổng thống Mỹ được phép tiến hành hành động quân sự trong vòng 60 ngày trước khi phải chấm dứt, xin phép Quốc hội hoặc đề nghị gia hạn thêm 30 ngày vì "nhu cầu quân sự không thể tránh khỏi".
Trong khi đó, cuộc chiến với Iran bắt đầu từ ngày 28-2 sau các cuộc không kích của Mỹ và Israel. Hai ngày sau, ông Trump chính thức thông báo với Quốc hội, kích hoạt thời hạn 60 ngày kết thúc vào ngày 1-5.
Đồng thời tại phiên điều trần Thượng viện hôm 30-4, Bộ trưởng Chiến tranh Mỹ Pete Hegseth cũng cho rằng "đồng hồ 60 ngày" đã dừng lại trong thời gian ngừng bắn. Tuy nhiên phe Dân chủ phản đối quan điểm này, khẳng định không có quy định pháp lý nào cho phép điều này.
Hiến pháp Mỹ quy định chỉ Quốc hội có quyền tuyên chiến, nhưng quy định này thường không áp dụng với các chiến dịch quân sự ngắn hạn hoặc nhằm đối phó mối đe dọa khẩn cấp.
Hiện Đảng Cộng hòa của ông Trump đang nắm đa số sít sao tại Quốc hội. Các nỗ lực của phe Dân chủ nhằm buộc Nhà Trắng rút quân hoặc xin phép Quốc hội từ khi xung đột nổ ra đều đã bị bác bỏ.
