Chia sẻ tại Hành trình hữu nghị Việt Nam – Trung Quốc (diễn ra cuối năm 2025 tại Quảng Châu, do Đài Phát thanh – Truyền hình Quảng Đông tổ chức), TS Trương Thị Bích Hạnh, Phó hiệu trưởng Trường THPT chuyên Khoa học xã hội và nhân văn (Trường ĐH Khoa học xã hội và nhân văn, ĐHQG Hà Nội), đã đưa ra cách tiếp cận giàu chiều sâu lịch sử để lý giải nền tảng của tình hữu nghị và giá trị của giao lưu nhân văn giữa hai quốc gia.
Theo TS Trương Thị Bích Hạnh, nhìn lại lịch sử, đặc biệt là giai đoạn cuối thế kỷ 19, đầu thế kỷ 20 – thời điểm mang tính bước ngoặt đối với cả hai dân tộc, có 3 điểm tương đồng cơ bản giữa hai nước Việt – Trung, được gọi là “3 chữ đồng”: đồng văn (cùng chung nền tảng văn hóa), đồng chủng (có sự gần gũi về nguồn gốc) và đồng bệnh (cùng đối mặt với nguy cơ mất nước và tình trạng lạc hậu). Chính những điểm tương đồng này đã tạo nên sự gắn bó tự nhiên, thúc đẩy các thế hệ yêu nước hai nước tìm đến nhau trong hành trình cứu quốc.
Bà Hạnh cho biết có 3 thế hệ người Việt Nam sang Trung Quốc tìm đường cứu nước. Từ những nhà lãnh đạo phong trào Cần Vương cuối thế kỷ 19, đến thế hệ Phan Bội Châu với nỗ lực xây dựng các tổ chức cách mạng, và sau đó là thế hệ do Nguyễn Ái Quốc dẫn dắt đã tìm ra con đường giải phóng dân tộc. Ở chiều ngược lại, nhiều nhà cách mạng Trung Quốc, tiêu biểu là Tôn Trung Sơn, cũng từng hoạt động tại Việt Nam, góp phần tạo nên sự giao thoa tư tưởng và hành động giữa hai dân tộc.
Theo TS Trương Thị Bích Hạnh, những thành công hay thất bại của các thế hệ đi trước đều để lại di sản quý giá, trong đó có nền tảng của tình hữu nghị Việt – Trung ngày nay. Đây chính là “gốc rễ” để hai nước tiếp tục phát triển giao lưu nhân văn trong bối cảnh hiện đại.
Từ nền tảng lịch sử đó, bà Hạnh cho rằng giao lưu nhân văn Việt Nam – Trung Quốc hiện nay có nhiều điều kiện thuận lợi để phát triển. Không chỉ dựa trên sự tương đồng về lịch sử và văn hóa, hai nước còn có quá trình đồng hành trong việc tìm kiếm con đường phát triển và thiết lập quan hệ ngoại giao từ năm 1950.
Đặc biệt, TS Hạnh nhấn mạnh sự mở rộng từ “3 chữ đồng” trong lịch sử sang một “chữ đồng” mới trong hiện tại – đó là “đồng hành”, cùng hướng tới xây dựng cộng đồng chia sẻ tương lai. Qua đó, bà khẳng định các chương trình giao lưu nhân văn không chỉ mang ý nghĩa giao lưu đơn thuần, mà còn là sự tiếp nối lịch sử, góp phần củng cố hiểu biết, tăng cường tin cậy và làm sâu sắc hơn mối quan hệ hữu nghị giữa nhân dân hai nước.
Là một học giả của Trung Quốc, ông Ngưu Khải Quân, Viện trưởng Viện Quan hệ quốc tế, ĐH Trung Sơn, cũng cho rằng Trung Quốc và Việt Nam có rất nhiều điểm tương đồng và liên kết về mặt văn hóa. Trong số các quốc gia Đông Nam Á, người Trung Quốc dễ dàng giao tiếp và thấu hiểu nhất chính là với người Việt Nam và người Singapore. “Xét từ góc độ này, nếu Trung Quốc muốn giao lưu và hợp tác sâu rộng với các nước Đông Nam Á, thì Việt Nam và Singapore sẽ là những cầu nối quan trọng nhất, cả về kinh tế, văn hóa, giáo dục và giao lưu nhân dân”, ông Ngưu Khải Quân nhận định thêm.
Theo ông Quân, hiện nay có rất nhiều sinh viên Trung Quốc sang Việt Nam học tập, khảo sát và cũng có rất nhiều lưu học sinh Việt Nam đang học tập tại Trung Quốc. Đồng thời, giao lưu học thuật giữa các chuyên gia, học giả hai nước cũng nở rộ và số lượng người Trung Quốc đang làm ăn, kinh doanh tại Hà Nội và TP.HCM cũng rất lớn. “Tôi cho rằng đây đều là những cầu nối quan trọng giúp hai nước Trung – Việt thấu hiểu nhau hơn”, Viện trưởng Ngưu Khải Quân nêu.
Nhận định về các biện pháp thúc đẩy hợp tác trong thời gian tới, ông Ngưu Khải Quân kỳ vọng trong tương lai, Việt Nam sẽ tiếp tục đóng vai trò cầu nối tích cực trong tăng cường hợp tác kinh tế cũng như đẩy mạnh giao lưu nhân văn giữa hai nước nói riêng và Trung Quốc – ASEAN nói chung. “Tôi cho rằng trước hết, hai bên có thể thúc đẩy hợp tác kinh tế. Một trong những khía cạnh hợp tác nhiều tiềm năng phải kể đến là lĩnh vực robot và năng lượng mới. Đây được coi là những thế mạnh của Trung Quốc hiện nay”, ông Quân khẳng định.
Ngoài ra, hai bên có thể thúc đẩy giao lưu văn hóa và giao lưu nhân dân. Theo Viện trưởng Quân, cả văn hóa và kinh tế đều còn rất nhiều dư địa để hai bên trao đổi, giao lưu và học hỏi. Khi được hỏi đánh giá của ông về Năm giao lưu nhân văn Việt – Trung 2025, ông Ngưu Khải Quân cho biết sẽ sử dụng 3 từ: thấu hiểu, tôn trọng, và giao lưu.
“Chỉ cần hai bên tăng cường giao lưu, thì chúng ta sẽ thấu hiểu nhau hơn, từ đó dẫn đến sự tôn trọng lẫn nhau. Và càng tôn trọng nhau, thì quan hệ hai nước sẽ càng tiến xa hơn và bền vững hơn. Như tôi đã đề cập, văn hóa hai nước Trung – Việt có rất nhiều điểm tương đồng. Trong số những người nước ngoài tôi từng tiếp xúc, người Việt Nam là những người mà tôi dễ dàng trao đổi sâu sắc nhất. Khi đã có sự tôn trọng và thấu hiểu lẫn nhau, những mâu thuẫn nhỏ giữa các quốc gia đều có thể giải quyết được. Giao lưu càng nhiều, quan hệ đôi bên sẽ càng bền vững và lâu dài”, ông Quân nhấn mạnh.
Có mặt trong Hành trình hữu nghị Việt – Trung, ông Nguyễn Việt Dũng, Tổng lãnh sự Việt Nam tại Quảng Châu, đã cùng các đại biểu tham quan nhiều di tích mang dấu ấn sâu đậm của tình hữu nghị Việt – Trung như: Nghĩa trang Hoàng Hoa Cương, nơi có ngôi mộ liệt sĩ Việt Nam Phạm Hồng Thái. Ông Dũng đã có những chia sẻ sâu sắc về tầm quan trọng và ý nghĩa của hành trình thăm các “địa chỉ đỏ” đối với quan hệ hai nước.
Theo ông Nguyễn Việt Dũng, hành trình đỏ là nhịp cầu nối liền quá khứ hào hùng với hiện tại năng động. Việc đoàn đại biểu được thăm lại những di tích lịch sử gắn liền với quá trình hoạt động cách mạng của Chủ tịch Hồ Chí Minh và các bậc tiền bối tại Trung Quốc là một trải nghiệm vô cùng xúc động. Đây là cơ hội để thế hệ trẻ thấu hiểu sâu sắc về tình đoàn kết, sự kề vai sát cánh giữa hai dân tộc trong những giai đoạn lịch sử gian khổ nhưng vẻ vang, từ đó tiếp thêm động lực để giữ gìn và phát huy tình hữu nghị truyền thống.
Cũng trong hành trình này, đoàn đại biểu đã gặp những học giả Trung Quốc yêu mến Việt Nam. Ông Phòng Vĩnh Phu, nghiên cứu viên cao cấp Trung tâm Đông Nam Á (ĐH Trung Sơn), là một trong những người gắn bó lâu dài với Việt Nam và nói tiếng Việt như người Việt. Ông đã hơn 30 lần đến Việt Nam, đi qua nhiều địa phương từ Lạng Sơn đến Phú Quốc. Năm 2012, dù đã cao tuổi, ông vẫn cố gắng về Nghệ An để thăm quê hương Chủ tịch Hồ Chí Minh. Ông cho biết mỗi ngày ông dành hơn một giờ để đọc tin tức Việt Nam. Ông bày tỏ ấn tượng với sự phát triển nhanh chóng của Việt Nam trong những năm gần đây, đặc biệt là tinh thần cải cách và khát vọng vươn lên trong giai đoạn mới.
“Tôi đã tham gia giảng dạy cho nhiều sinh viên người Việt Nam, họ rất chăm chỉ, dễ mến, có chí tiến thủ. Các thế hệ thanh niên hai nước cần kiên trì đi theo con đường lý tưởng cách mạng của các bậc tiền bối, vun đắp cho tình hữu nghị giữa hai nước Việt Nam và Trung Quốc mãi mãi xanh tươi, đời đời bền vững”, ông Phòng Vĩnh Phu bày tỏ. (còn tiếp)
Ngày 14.5, tại Trường ĐH Quốc tế (ĐH Quốc gia TP.HCM) tổ chức Ngày hội việc làm – Job Fair, thu hút gần 45 gian hàng doanh nghiệp tham gia, với hơn 1.000 vị trí tuyển dụng việc làm lương cao.
Theo ghi nhận, doanh nghiệp tham gia ngày hội thuộc nhiều lĩnh vực khác nhau, trong đó có cả tập đoàn đa quốc gia, với mong muốn tìm ứng viên phù hợp với vị trí tuyển dụng.
Bà Trương Ngọc Bảo Châu, Trưởng phòng Hành chính – Nhân sự Công ty cổ phần Tiarra cho biết: "Do nhu cầu mở rộng kinh doanh, đơn vị cần tuyển nhiều vị trí việc làm, trong đó có 50-100 nhân viên tư vấn bán hàng, với mức lương tứ 12-20 triệu đồng/tháng, cùng nhiều khoản thưởng hậu hỉnh khác cho thành tích bán hàng".
Theo bà Châu, với vị trí việc làm này, ứng viên nam nữ (từ 22-29 tuổi) chỉ cần tốt nghiệp đại học hoặc sắp tốt nghiệp, không cần kinh nghiệm, ngoại hình ưa nhìn, có kỹ năng giao tiếp tốt, xử lý tình huống linh hoạt… Khi đi làm, ứng viên sẽ được doanh nghiệp đào tạo thêm kỹ năng tư vấn bán hàng. Đối với vị trí nhân viên nhân sự, kế toán, marketing… đơn vị yêu cầu ứng viên phải có ít nhất 1 năm kinh nghiệm, làm được việc ngày, với mức lương cạnh tranh.
Lần thứ hai tham gia ngày hội việc làm tại Trường ĐH Quốc tế, Công ty TNHH Zeder Việt Nam (khu công nghiệp Long Thành, TP.Đồng Nai) cần tìm ứng viên cho vị trí thực tập sinh kỹ thuật và nhân viên truyền thông.
Ông Võ Hoàng Lâm, Chuyên viên đào tạo phát triển Công ty TNHH Zeder Việt Nam cho biết: "Hiện doanh nghiệp cần tuyển 3 vị trí thực tập sinh, ưu tiên cho các bạn có nền tảng kiến thức tốt và sử dụng thành thạo phần mền kỹ thuật. Với vị trí này, thực tập sinh được công ty hỗ trợ 7 triệu đồng/tháng, có cơm trưa và xe đưa rước miễn phí".
Cũng theo ông Lâm, sau 6 tháng thực tập, nếu thực tập sinh đáp ứng tốt công việc được giao và công ty có nhu cầu thì sẽ được tuyển dụng chính thức, với mức thu nhập cao. Thực tế, doanh nghiệp cũng đang cần nhiều những nhân viên kỹ thuật, riêng bộ phận kỹ thuật công nghiệp của công ty đã có đến 3/5 nhân viên là cựu sinh viên Trường ĐH Quốc tế.
Ông Lâm cho biết thêm đối với vị trí chuyên viên truyền thông, công ty yêu cầu ứng viên có ít nhất 2 năm kinh nghiệm liên quan đến truyền thông nội bộ doanh nghiệp, tổ chức sự kiện, lập kế hoạch dự án… với mức lương cạnh tranh, từ 17-18 triệu đồng/tháng. Những sinh viên mới ra trường, nếu có kinh nghiệm trong lĩnh vực này vẫn có cơ hội ứng tuyển cho vị trí công việc này.
Ngày hội việc làm cũng thu hút nhiều doanh nghiệp trong lĩnh vực tài chính, ngân hàng, thực phẩm… đến tuyển dụng nhiều vị trí việc làm.
Bà Đỗ Như Thảo, Đại diện gian hàng Công ty TNHH Bảo hiểm nhân thọ Sun Life Việt Nam, cho biết: "Đơn vị đang tuyển không giới hạn vị trí nhân viên tư vấn tài chính, bảo hiểm, với yêu cầu từ 18 tuổi trở lên, có ngoại hình, tác phong chuyên nghiệp, kỹ năng giao tiếp tốt. Khi vào làm việc, ứng viên có ít nhất 2 tuần đào tào kiến thức tư vấn bảo hiểm và thi lấy chứng chỉ theo quy định".
Theo bà Thảo, dù công việc này có mức thu nhập "cứng" 3 triệu đồng/tháng nhưng nếu giỏi tìm kiếm, chăm sóc khách hàng và xây dựng dược uy tín cá nhân thì mang lại thu nhập rất cao, có khi vài chục triệu đồng/tháng, thậm chí còn hơn, quan trọng là kỹ năng.
Đến với ngày hội việc làm, Công ty cổ phần Acecook Việt Nam cũng cần tuyển 18 nhân viên chính thức cho các vị trí: đối ngoại, nghiên cứu phát triển sản phẩm, xuất nhập khẩu.
Ông Lưu Anh Tài, chuyên viên tuyển dụng và thu hút nhân tài Phòng Nhân sự Công ty cổ phần Acecook Việt Nam, cho biết: "Đối với những vị trí việc làm trên, doanh nghiệp sẽ ưu tiên ứng viên thành thạo tiếng Anh, tiếng Nhật, tốt nghiệp đại học trở lên, có ít nhất 1-2 năm kinh nghiệm phù hợp với từng công việc. Doanh nghiệp cũng tạo cơ hội cho sinh viên năm cuối hoặc mới ra trường, nếu có kinh nghiệm liên quan đến vị trí ứng tuyển".
Về quyền lợi của người lao động, ông Tài cho biết mức lương của từng vị trí việc làm rất cạnh tranh so với thị trường. Với một sinh viên mới ra trường làm việc tại Acecook Việt Nam trung bình có mức lương khởi điểm 12-15 triệu đồng/tháng, nếu làm tốt công việc trong 6 tháng đầu thì sẽ thưởng 6 triệu đồng, làm tròn 1 năm sẽ được thưởng 2 tháng lương, khoảng 25-30 triệu đồng.
Sáng 29.6, Thành đoàn TP.HCM tổ chức Chương trình tuyên dương "Thanh niên tiên tiến TP.HCM làm theo lời Bác năm 2026" trong khuôn khổ Đại hội Thanh niên tiên tiến TP.HCM làm theo lời Bác lần thứ I năm 2026.
Anh Ngô Minh Hải, Thành ủy viên, Phó chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam TP.HCM, Bí thư Thành đoàn TP.HCM, khẳng định đối với thanh niên thành phố, việc học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh không chỉ là một nội dung công tác hay một phong trào thi đua, mà đã trở thành phương châm hành động, là động lực phấn đấu của mỗi đoàn viên, thanh niên.
Anh Ngô Minh Hải cho biết những năm qua, thanh niên thành phố đã không ngừng khẳng định vai trò xung kích, sáng tạo bằng những công trình, phần việc và mô hình thiết thực. Đó là những nhà khoa học trẻ, trí thức trẻ miệt mài nghiên cứu, đổi mới sáng tạo; những cán bộ, chiến sĩ trẻ ngày đêm gìn giữ bình yên cuộc sống; những công nhân, kỹ sư, doanh nhân trẻ nỗ lực lao động, sản xuất và khởi nghiệp; những văn nghệ sĩ, vận động viên trẻ ngày đêm trui rèn, lan tỏa những giá trị tốt đẹp, tinh thần Việt Nam trên đấu trường quốc tế; những cán bộ Đoàn - Hội - Đội tận tâm, nhiệt huyết với phong trào; cùng hàng triệu thanh niên tình nguyện luôn có mặt ở những nơi khó khăn, những nơi cần thanh niên nhất.
"Đặc biệt, trước những thời cơ và thách thức đan xen của quá trình chuyển đổi số, chuyển đổi xanh, phát triển khoa học, công nghệ, hội nhập quốc tế sâu rộng và việc triển khai mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, thanh niên không chỉ là lực lượng thụ hưởng thành quả phát triển mà phải trở thành chủ thể trực tiếp tham gia kiến tạo tương lai, góp phần tạo ra những giá trị mới cho xã hội và đóng góp vào sự phát triển nhanh, bền vững của thành phố", anh Ngô Minh Hải nhấn mạnh.
Những gương Thanh niên tiên tiến TP.HCM làm theo lời Bác năm 2026 không nói nhiều nhưng làm và cống hiến hết mình. Trong đó, có những người trẻ lựa chọn lập nghiệp ngay trên chính mảnh đất nơi mình sinh ra, góp phần phát triển kinh tế địa phương, xây dựng nông thôn mới. Như anh Trần Tài, Ủy viên Ban Thường vụ Đoàn xã Kim Long, Giám đốc Công ty TNHH Nấm sinh học Việt Nam; và anh Hồ Hoàng Hiếu, Ủy viên Ủy ban Hội Liên hiệp thanh niên Việt Nam xã An Long, chủ hộ kinh doanh công nghệ sinh học, nông nghiệp thông minh An Gia, là những đại diện tiêu biểu của thanh niên nông thôn thời đại mới. Mạnh dạn ứng dụng khoa học, công nghệ vào sản xuất, những người trẻ này đã xây dựng các mô hình kinh tế hiệu quả. Với anh Tài và anh Hiếu, làm giàu không chỉ là tạo dựng sự nghiệp cho bản thân mà còn là trách nhiệm góp phần nâng cao đời sống người dân, tạo việc làm và lan tỏa tinh thần khởi nghiệp trong cộng đồng.
Trên mặt trận giữ bình yên cuộc sống, có những tấm gương thanh niên tiêu biểu như thiếu tá Nguyễn Văn Trường, cán bộ trinh sát Đội phòng ngừa điều tra tội phạm lĩnh vực mua bán, vận chuyển trái phép chất ma túy, Công an TP.HCM. Với bản lĩnh, sự mưu trí và tinh thần dũng cảm, anh luôn sẵn sàng đối mặt với những hiểm nguy, cùng đồng đội tham gia triệt phá nhiều đường dây ma túy quy mô lớn, góp phần giữ gìn bình yên cuộc sống và bảo vệ hạnh phúc của nhân dân.
Cũng có gương điển hình đang thầm lặng góp sức trên mặt trận đấu tranh phòng chống tội phạm, như đại úy Trịnh Hải Thắng, giám định viên hóa học, Phòng Kỹ thuật hình sự Công an TP.HCM. Anh không ngừng nghiên cứu ứng dụng khoa học, công nghệ vào công tác giám định, góp phần nâng cao hiệu quả phân tích chứng cứ và cung cấp những kết luận chính xác, phục vụ kịp thời công tác điều tra, đặc biệt trong đấu tranh với tội phạm ma túy.
Phát biểu chỉ đạo tại chương trình, ông Lê Quốc Phong, Ủy viên T.Ư Đảng, Phó bí thư thường trực Thành ủy TP.HCM, nhận định trong mỗi giai đoạn phát triển của đất nước đều in đậm dấu ấn của thế hệ trẻ. Ở bất kỳ giai đoạn nào, dấu ấn của người trẻ thành phố luôn hiện diện bằng tinh thần xung kích, sáng tạo, dám nghĩ, dám làm, dám đổi mới, đảm nhận việc mới, việc khó.
"Nhìn lại hành trình 50 năm thành phố mang tên Bác, chúng ta càng tự hào khi thấy rằng tuổi trẻ thành phố luôn là một phần quan trọng trong quá trình xây dựng và phát triển của một TP.HCM năng động, sáng tạo, nghĩa tình, luôn tiên phong trong đổi mới và hội nhập", Phó bí thư thường trực Thành ủy TP.HCM khẳng định, đồng thời cho rằng rất xúc động về hành trình học tập và làm theo lời Bác của thanh niên thành phố. Theo ông Lê Quốc Phong, điều đáng quý không chỉ nằm ở những thành tích các bạn đạt được mà chính là thông điệp các bạn mang đến.
"Việc học tập và làm theo Bác không bắt đầu từ những điều lớn lao, xa vời mà bắt đầu từ chính hành động cụ thể, từ thái độ sống mỗi ngày của chúng ta. Đó là sự tận tụy trong công việc, là tinh thần trách nhiệm với tập thể, ý thức cống hiến cho xã hội, khát vọng vươn lên để hoàn thiện mình và đóng góp nhiều hơn cho cộng đồng, cho thành phố và đất nước. Và chính từ những điều giản dị ấy, những giá trị lớn lao được ươm mầm và lan tỏa", Phó bí thư thường trực Thành ủy TP.HCM nhấn mạnh.
Đứng trước chặng đường phát triển mới của thành phố, ông Lê Quốc Phong mong muốn thanh niên tiếp tục nuôi dưỡng tinh thần học tập suốt đời theo lời Bác dặn. Theo Phó bí thư thường trực Thành ủy TP.HCM, trong một thế giới thay đổi từng ngày, tri thức mới liên tục được hình thành, học tập không còn là một giai đoạn chỉ diễn ra trên giảng đường, trường học, mà phải trở thành một năng lực, một thói quen thường xuyên, một lối sống của mỗi người trẻ.
"Mỗi đoàn viên, thanh niên thành phố hãy luôn giữ cho mình khát vọng học hỏi, tinh thần cầu thị và ý chí không ngừng hoàn thiện bản thân để có thể thích ứng với những yêu cầu ngày càng cao của đất nước và thành phố trong giai đoạn phát triển mới. Đồng thời, mỗi bạn trẻ không chỉ là một người sử dụng công nghệ thành thạo mà phải là người sáng tạo ra công nghệ, làm chủ công nghệ, ứng dụng công nghệ để giải quyết những vấn đề của cuộc sống, của thành phố", ông Lê Quốc Phong gửi gắm và mong mỗi bạn trẻ luôn giữ trong mình tinh thần phụng sự cộng đồng; bởi thành công của một người trẻ sẽ càng có ý nghĩa hơn khi góp phần tạo ra giá trị, làm cho cuộc sống của nhiều người tốt đẹp hơn.
Lê Trần Đại Nghĩa, sinh viên Trường ĐH Khoa học xã hội và nhân văn (ĐH Quốc gia TP.HCM), cho biết bản thân thường có thói quen kiểm tra điện thoại ngay sau khi thức dậy vì lo sợ bỏ lỡ tin nhắn hay những thông tin quan trọng. "Sáng sớm thức dậy là sử dụng điện thoại để đầu giường để cập nhật mạng xã hội hoặc xem tin nhắn lỡ có thông tin quan trọng, nó là thói quen rồi", Nghĩa nói. Tương tự, Lê Hoàng Long, cùng trường với Nghĩa, cũng cho biết trước đây bản thân thường xuyên kiểm tra điện thoại ngay sau khi thức dậy nhưng gần đây đã cố gắng hạn chế.
Thức dậy mà không cầm điện thoại cảm giác như "thiếu thiếu gì đó". Đó là chia sẻ của Lê Thị Thùy Trang (27 tuổi, nhân viên văn phòng). Trang cho biết mình cũng có thói quen cầm điện thoại ngay sau khi thức dậy buổi sáng dù biết điều đó không tốt cho sức khỏe. Bản thân cô từng đọc nhiều thông tin khuyến cáo không nên sử dụng điện thoại ngay khi vừa ngủ dậy vì có thể ảnh hưởng đến khả năng tập trung và tinh thần, lẫn khả năng nhìn của mắt. "Biết là nó có ảnh hưởng đấy nhưng tôi vẫn khó bỏ thói quen này vì cảm thấy cần một thứ gì đó giúp bản thân tỉnh táo trước khi bắt đầu ngày mới. Thức dậy là cầm điện thoại đầu tiên vì thành thói quen rồi", Trang chia sẻ.
Theo BSCKII Trần Văn Khanh, Giám đốc Bệnh viện Lê Văn Thịnh (P.Bình Trưng, TP.HCM), thói quen cầm điện thoại ngay khi thức dậy là hành vi ảnh hưởng lớn đến sức khỏe thể chất và tinh thần. Trong thời đại số, rất nhiều người có thói quen vừa mở mắt đã cầm điện thoại để xem tin nhắn, mạng xã hội hoặc tin tức. Tuy nhiên, dưới góc độ y khoa, đây là một thói quen không có lợi cho sức khỏe mắt và sức khỏe tinh thần nếu kéo dài thường xuyên.
"Đối với mắt, sau một đêm ngủ, bề mặt nhãn cầu thường khô hơn do giảm tiết nước mắt trong lúc ngủ. Khi vừa thức dậy đã nhìn ngay vào màn hình điện thoại ở khoảng cách rất gần, mắt phải điều tiết đột ngột để tập trung hình ảnh. Ánh sáng xanh từ màn hình cùng việc chớp mắt ít hơn có thể làm tăng cảm giác khô mắt, mỏi mắt, nhức đầu và về lâu dài góp phần làm nặng thêm hội chứng thị giác màn hình", bác sĩ Khanh cho hay.
Về mặt tinh thần, theo bác sĩ Khanh, tác động của thói quen này càng đáng quan ngại hơn. Những phút đầu tiên sau khi thức dậy là thời điểm não bộ chuyển từ trạng thái nghỉ ngơi sang trạng thái tỉnh táo. Nếu ngay lập tức tiếp nhận một lượng lớn thông tin từ tin tức, công việc hoặc mạng xã hội, não bộ sẽ bị kích hoạt căng thẳng sớm, khiến dễ lo âu, mất tập trung và cảm giác bị cuốn vào áp lực ngay từ đầu ngày.
Ngoài ra, việc kiểm tra điện thoại liên tục ngay khi thức dậy còn có thể hình thành tình trạng lệ thuộc thông tin, làm giảm khả năng tập trung vào các hoạt động chăm sóc sức khỏe buổi sáng như vận động nhẹ, hít thở sâu, uống nước hoặc ăn sáng.
Lời khuyên của bác sĩ là nên dành 15-30 phút đầu ngày thoải mái trước khi tiếp xúc với điện thoại. Một vài động tác vận động, tiếp xúc ánh sáng tự nhiên, uống nước và chuẩn bị tinh thần cho ngày mới sẽ giúp đôi mắt được thư giãn hơn, não bộ tỉnh táo hơn và khởi đầu ngày mới tích cực, hiệu quả hơn.
Theo bác sĩ Nguyễn Trần Nam, Bệnh viện Nhi đồng Thành phố (TP.HCM), nhiều người xem điện thoại vài phút ngay khi thức dậy rồi sau đó trong ngày tiếp tục dành hàng chục phút để lướt video ngắn; đang xem video này đã vội chuyển sang video khác; mất kiên nhẫn khi đọc bài viết dài hoặc ngồi học hay làm việc được một lúc lại muốn kiểm tra điện thoại. Hiện tượng này được gọi là "não bỏng ngô". Đây không phải là tên bệnh lý hay chẩn đoán y khoa mà là thuật ngữ mô tả xu hướng hành vi ngày càng phổ biến do tác động của môi trường số.
Bác sĩ Nam cho biết người có biểu hiện "não bỏng ngô" thường khó tập trung lâu, khó đọc sách dài hoặc dễ bỏ dở công việc giữa chừng. Tình trạng mất kiên nhẫn, muốn có kết quả ngay lập tức, khó chờ đợi và cảm giác "thiếu gì đó" khi không cầm điện thoại xuất hiện ngày càng nhiều.
"Trẻ em và thanh thiếu niên là nhóm có nguy cơ cao hơn do não bộ vẫn đang trong quá trình phát triển. Việc tiếp xúc quá nhiều với các nội dung ngắn, tốc độ nhanh và kích thích mạnh có thể làm giảm khả năng chú ý kéo dài, khiến khó tập trung học tập, dễ bị phân tâm, khó kiểm soát thời gian sử dụng thiết bị điện tử", bác sĩ Nam cảnh báo.
