Hoa anh đào nhuộm hồng các tuyến đường ở Tokyo

15 năm trước, chuyến đi từ Bắc Kinh đến Thượng Hải (khoảng 1.300 km) dài hơn 10 tiếng trên những chuyến tàu hỏa kiểu cũ. Với hệ thống đường sắt cao tốc (HSR) hiện tại, khoảng cách giữa hai siêu đô thị chỉ còn hơn 4 giờ di chuyển. Sự thay đổi về tốc độ không chỉ là vấn đề thời gian di chuyển, mà đã tạo ra một cuộc chuyển mình trong cấu trúc ngành du lịch của quốc gia tỷ dân.

Đầu thập niên 1990, hệ thống đường sắt Trung Quốc đối mặt hạn chế về hạ tầng khi vận tốc trung bình chỉ đạt khoảng 48 km/h vào năm 1993. Tốc độ di chuyển thấp khiến ngành đường sắt từng đánh mất thị phần vào tay hàng không và đường bộ. Tháng 8/2008, cục diện thay đổi khi tuyến đường sắt cao tốc đầu tiên nối Bắc Kinh - Thiên Tân đi vào hoạt động ngay trước thềm Olympic.

Sau đó, tuyến huyết mạch Bắc Kinh - Thượng Hải tiếp tục vận hành vào tháng 6/2011. Cuối tháng 12/2025, tuyến Tây An - Diên An (tỉnh Thiểm Tây) hoạt động, tổng chiều dài mạng lưới HSR Trung Quốc vượt 50.000 km, chiếm khoảng 70% tổng chiều dài đường sắt cao tốc toàn cầu.

So với các hệ thống lâu đời như Shinkansen của Nhật Bản (ra đời năm 1964) mất hàng thập kỷ để phát triển, Trung Quốc mất khoảng 17 năm để thiết lập mạng lưới quy mô lớn nhất thế giới. Hệ thống Shinkansen (Nhật Bản) hay ICE (Đức) vận hành phổ biến ở mức 300-320 km/h, các dòng tàu thế hệ mới của Trung Quốc duy trì tốc độ thương mại 350 km/h.

Theo dữ liệu từ Tập đoàn Đường sắt Quốc gia Trung Quốc, năng lực vận tải của mạng lưới đường sắt cao tốc chạm mốc cao nhất từ trước đến nay trong kỳ Xuân vận 2026 dài 40 ngày, kết thúc vào tháng 2, với 538 triệu lượt khách, tăng 4,8% so với cùng kỳ năm trước.

Năng lực vận tải toàn quốc đạt đỉnh với trung bình gần 13.000 chuyến tàu mỗi ngày. Sự tăng trưởng này đến từ việc đưa vào vận hành các tuyến mới khánh thành cuối năm 2025 như Quảng Châu - Trạm Giang, Bao Đầu - Ngân Xuyên và Tây An - Diên An.

Theo báo cáo từ Ngân hàng Thế giới (World Bank), đường sắt cao tốc mang lại lợi ích cho du lịch theo ba khía cạnh, tính tiện lợi khi mua vé, rút ngắn thời gian di chuyển và trải nghiệm sạch sẽ, thoải mái. Sự phát triển của HSR tạo ra hiệu ứng "nén không gian". Những hành trình từng mất cả ngày đêm nay chỉ còn khoảng 1/3 thời gian.

Trước đây, du khách từ các siêu đô thị miền Đông như Thượng Hải hay Hàng Châu phải mất 2-3 ngày di chuyển bằng đường bộ quãng đường 2.000 km để đến được Ninh Hạ. Nhờ trục đường sắt cao tốc kết nối qua các nút giao như Từ Châu và Tây An, hành khách có thể khởi hành từ Thượng Hải vào buổi sáng và đến Ninh Hạ để ăn tối sau khoảng 10 tiếng di chuyển. Sự kết nối giao thông đã biến những khu vực hẻo lánh trở thành điểm nghỉ dưỡng cuối tuần cho cư dân đô thị.

Tuyến cao tốc Bao Đầu - Ngân Xuyên hoạt động cuối tháng 12/2025 đã kết nối hai đô thị nằm giữa vùng sa mạc và thảo nguyên tại biên giới phía bắc Trung Quốc. Quãng đường 600 km trước đây mất hơn 6 giờ di chuyển bằng đường bộ, nay rút ngắn chỉ còn 2,5 giờ.

Dữ liệu từ Tập đoàn Đường sắt Quốc gia Trung Quốc cho thấy HSR đã hiện diện tại 97% thành phố có dân số trên 500.000 người. Tính đến cuối năm 2024, hệ thống này vận chuyển hơn 22,9 tỷ lượt hành khách, cao điểm phục vụ 16 triệu lượt mỗi ngày.

Sự phổ biến của HSR buộc các đơn vị lữ hành phải thay đổi sản phẩm. Thay vì những tour dài ngày trên xe khách, các công ty du lịch hiện ưu tiên mô hình tàu cao tốc kết hợp ôtô tại điểm đến.

Theo báo cáo năm 2025 của nền tảng du lịch trực tuyến lớn nhất Trung Quốc Trip.com, lượng khách sử dụng dịch vụ kết hợp máy bay và tàu hỏa tại Trung Quốc đã tăng 35% trong năm qua. Du khách quốc tế sau khi hạ cánh tại các sân bay lớn như Đại Hưng, Bắc Kinh hay Hồng Kiều, Thượng Hải có thể nối chuyến trực tiếp bằng tàu cao tốc để đi sâu vào nội địa nhờ hệ thống nhà ga tích hợp.

Thống kê của Ngân hàng Thế giới (World Bank) ghi nhận du khách sử dụng tàu cao tốc có mức chi tiêu trung bình cao hơn 30% so với nhóm đi tàu truyền thống. Nhu cầu lưu trú và dịch vụ tại các địa phương có ga tàu tăng mạnh, góp phần quan trọng vào phát triển kinh tế đêm và tiêu thụ đặc sản vùng miền.

Không chỉ phục vụ nhu cầu nội địa, mạng lưới đường sắt của Trung Quốc đang từng bước vươn ra khu vực thông qua Sáng kiến Vành đai và Con đường, với định hướng hình thành hành lang đường sắt xuyên Đông Nam Á dài hơn 3.000 km.

Một trong những dự án tiêu biểu là tuyến đường sắt bán cao tốc Lào - Trung, nối Côn Minh, tỉnh Vân Nam với Viêng Chăn. Tuyến dài hơn 1.000 km, chính thức vận hành từ cuối năm 2021. Đến năm 2025, tuyến này đã phục vụ hơn 30 triệu lượt hành khách. Tuyến đường sắt giúp rút ngắn đáng kể thời gian di chuyển, hành trình từ biên giới Trung Quốc (Boten) đến Viêng Chăn hiện mất khoảng 3-4 giờ, thay vì hơn một ngày bằng đường bộ như trước.

Giai đoạn tiếp theo của chiến lược này hướng tới Thái Lan và Malaysia nhằm hoàn thiện mạng lưới kết nối các di sản văn hóa và trung tâm kinh tế khu vực.

Các chuyên gia nhận định việc kết nối trực tiếp các thành phố Trung Quốc với Đông Nam Á bằng đường sắt sẽ mở thêm lựa chọn cho khách quốc tế. Thay vì phụ thuộc vào hàng không, hạ tầng này giúp hành khách di chuyển liền mạch, đưa các hành trình quốc tế trở nên đơn giản như du lịch nội địa.

Tin Gốc: Vnexpress

Các hiện vật trưng bày thuộc bộ sưu tập tư nhân của kỷ lục gia Đào Xuân Tình đã mở ra một không gian văn hóa đặc biệt, nơi ký ức đô thị được kể lại bằng những vật dụng thân thuộc từng hiện diện trong cuộc sống của nhiều thế hệ.

Theo ban tổ chức, con số hơn 8.000 lượt khách đến xem là dấu ấn đáng chú ý đối với một không gian trưng bày mang tính sưu tập cá nhân.

Điều này cho thấy sức hút đặc biệt của các hiện vật gắn với ký ức Hà Nội, đồng thời phản ánh nhu cầu tìm hiểu, kết nối với những giá trị văn hóa đô thị của công chúng.

Trong thời gian mở cửa, không gian trưng bày đón nhiều nhóm khách và ghi nhận nhiều chia sẻ thú vị.

Có người lớn tuổi sức khỏe yếu vẫn nhờ con cháu đưa tới để tìm lại ký ức tuổi trẻ; có người muốn tìm về một phần Hà Nội xưa từng gắn bó; nhiều bạn trẻ lần đầu được tận mắt nhìn thấy những chiếc xe đạp Peugeot hay máy khâu cổ từng là tài sản quý giá của các gia đình Hà Nội xưa.

Không gian triển lãm cũng thu hút đông đảo khách nước ngoài, trong đó có nhiều gia đình người Pháp, người Pháp gốc Việt, các nhà báo và bạn bè quốc tế.

Kỷ lục gia Đào Xuân Tình cho biết, với nhiều người nước ngoài, những chiếc xe đạp Peugeot hay máy khâu cổ có thể chỉ đơn thuần là phương tiện hoặc dấu tích kỹ thuật của một thời kỳ.

Nhưng với nhiều gia đình Việt Nam, đặc biệt là người Hà Nội, đó từng là tài sản quý, là niềm tự hào và gắn với nhiều kỷ niệm trong đời sống thường nhật.

“Việc trưng bày không chỉ nhằm giới thiệu một bộ sưu tập, mà còn muốn khơi dậy ký ức về nếp sống, thẩm mỹ và chiều sâu văn hóa của Hà Nội trong một giai đoạn lịch sử”, ông nói.

Điểm đặc biệt của triển lãm nằm ở chỗ các hiện vật không tồn tại như những món đồ tĩnh lặng của quá khứ, mà được sắp đặt thành một câu chuyện xuyên suốt về ký ức đô thị và sự giao thoa văn hóa.

Những chiếc xe đạp Peugeot, máy khâu cổ đến từ nhiều quốc gia khi đặt trong không gian phố cổ Hà Nội đã trở thành những chứng tích của sự gặp gỡ giữa các nền văn hóa, đồng thời phản ánh dấu ấn Việt - Pháp trong đời sống đô thị qua nhiều thời kỳ.

Một chi tiết gây ấn tượng với khách tham quan là câu chuyện phục dựng máy khâu cổ. Theo ông Đào Xuân Tình, nhiều thân máy, chân máy từng bị thất lạc ở nhiều nơi, qua quá trình sưu tầm và phục dựng đã được kết nối trở lại.

Đặc biệt, ông sử dụng những tấm gỗ cũ từ các con tàu đắm ở cửa sông, cửa biển Việt Nam để làm mặt bàn máy khâu, tạo nên sự kết nối giàu ý nghĩa giữa quá khứ và hiện tại.

Đánh giá về không gian trưng bày, họa sĩ Nguyễn Mạnh Đức cho rằng, bộ sưu tập của ông Đào Xuân Tình có quy mô lớn, được xây dựng thành một câu chuyện riêng biệt, giàu cảm xúc.

Theo họa sĩ, điều đáng quý không chỉ nằm ở số lượng hiện vật mà còn ở tình yêu dành cho Hà Nội và nỗ lực làm sống lại một giai đoạn văn hóa từng in đậm trong đời sống đô thị Việt Nam.

Triển lãm cũng để lại ấn tượng qua những dòng lưu bút của khách tham quan. Một cặp vợ chồng người Pháp, trong đó người vợ là người Pháp gốc Việt đến từ đảo Corse, viết: “Chúng tôi rất hạnh phúc và vinh dự khi thực hiện chuyến thăm này. Chuyến đi cho phép chúng tôi được đắm mình thêm một lần nữa vào lịch sử”.

Tại chương trình tổng kết chiều 18/5, bà Nguyễn Thị Thanh Tâm, Phó Chủ tịch Quỹ Di sản văn hóa, đã trao Chứng nhận của Ban Quản lý Hồ Hoàn Kiếm và phố cổ Hà Nội cho kỷ lục gia thế giới Đào Xuân Tình vì những đóng góp trong việc phối hợp tổ chức thành công triển lãm “Peugeot với ký ức người Hà Nội 1892-1992”.

Theo bà Thanh Tâm, chứng nhận không chỉ dành cho một bộ sưu tập cá nhân giàu giá trị, mà còn ghi nhận những nỗ lực đưa hiện vật đến gần hơn với công chúng, góp phần lan tỏa ký ức đô thị, di sản văn hóa và tình yêu Hà Nội tới nhiều thế hệ của kỷ lục gia Đào Xuân Tình.

Triển lãm được tổ chức từ ngày 4/4 đến 20/5 nhằm giới thiệu những chiếc xe đạp Peugeot cổ, máy khâu và nhiều hiện vật gắn với đời sống Hà Nội xưa.

Tin Gốc: Dân Trí

Khi Emmanuel Jonathan Okello quyết định mở một nhà hàng, anh biết chính xác thực đơn của mình phải có Rolex. Đầu bếp địa phương này chia sẻ một câu nói cửa miệng quen thuộc tại Uganda: "Ở đây chúng tôi không đeo Rolex, chúng tôi ăn nó".

Tên gọi độc đáo của món ăn thực chất không liên quan đến chiếc đồng hồ cao cấp. Món ăn này bao gồm một lớp trứng ốp la cuộn bên trong chiếc bánh mì dẹt chapati kiểu Ấn Độ. Khi phát âm cụm từ "rolled eggs" (trứng cuộn) bằng tiếng Anh với tốc độ nhanh theo ngữ điệu địa phương, nó nghe giống hệt từ "Rolex". Sự đồng âm thú vị này đã biến thành tên gọi cho món ăn từ đó.

Nguyên liệu làm vỏ bánh tương tự như paratha (một loại bánh mì dẹt Ấn Độ) gồm: bột mì, muối, nước ấm và chút dầu ăn. Bột được vo viên, cán mỏng rồi áp chảo. Lớp nhân bên trong là trứng đánh tan chiên mỏng, rắc thêm bắp cải, cà chua rồi cuộn chặt lại.

Ban đầu, đây chỉ là đồ ăn giá rẻ dành cho công nhân ở phía đông đất nước. Sự phổ biến của món ăn đường phố này phần lớn được thúc đẩy bởi giới sinh viên. Một phần Rolex trên đường phố có giá khoảng 0,2 USD, mức giá hoàn hảo cho ngân sách eo hẹp của sinh viên đại học mà vẫn đủ no bụng cả ngày.

Tác giả Jonathan Kabugo, người viết cuốn sách dạy nấu ăn mang tên How to Rolex, cho biết món ăn này đã mang lại sự đổi mới to lớn cho ẩm thực Uganda vốn chuộng thịt, rau nấu nước sốt ăn kèm khoai tây hoặc chuối. Đặc tính nhanh, tiện lợi và dễ làm của Rolex cũng giúp nhiều người dân nghèo khởi nghiệp kinh doanh tự nuôi sống bản thân.

Từ vỉa hè, Rolex ngày nay đã len lỏi vào thực đơn của các quán cà phê thời thượng và nhà hàng sang trọng. Okello nảy ra ý tưởng nâng cấp món ăn sau chuyến đi đến thị trấn du lịch Jinja, nơi anh bắt gặp người bán hàng rong thêm lòng bò chiên vào nhân bánh.

Nhà hàng Rolex Guy của anh tại thủ đô Kampala hiện phục vụ hàng tá phiên bản biến tấu như: Rolex cuộn xúc xích bò, cà ri, thịt xông khói, bơ hay bò băm. Món Rolex hảo hạng ở đây có giá 5,5 USD. Okello thậm chí đang thử nghiệm "pizza Rolex", trong đó bánh chapati được thái nhỏ trộn với trứng để làm đế bánh.

Tại quán cà phê Endiro, thực khách có thể gọi món Rolex biến tấu theo kiểu salad Hy Lạp với cà chua khô, ô liu, rau bina và phô mai feta.

Đến nay, những xe đẩy bán Rolex đã xuất hiện phổ biến ở các quốc gia láng giềng như Kenya, Rwanda và Burundi. Nhận thấy tiềm năng khổng lồ, Bộ Du lịch Uganda thậm chí đã đưa món ăn này vào chiến lược quảng bá quốc gia, tổ chức Lễ hội Rolex thường niên để thu hút du khách quốc tế.

Đầu bếp Fathi Reinarhz, chủ nhà hàng trên tầng thượng Epicure ở Nam Phi, ví von việc đến một nhà hàng Uganda mà không ăn Rolex cũng giống như đến nhà hàng Italy mà không gọi pizza.

"Không có gì thể hiện ẩm thực Uganda rõ nét hơn Rolex", đầu bếp Reinarhz khẳng định.

Về khả năng gây nhầm lẫn với thương hiệu đồng hồ nổi tiếng, giới chuyên gia ẩm thực địa phương hài hước cho rằng hãng đồng hồ Thụy Sĩ nên "cảm thấy hãnh diện" vì sự trùng hợp này.

Tin Gốc: Vnexpress