Chính phủ tuần trước ban hành nghị định 176 về chính sách học bổng cho người học các ngành khoa học cơ bản, kỹ thuật then chốt và công nghệ chiến lược. Theo đó, sinh viên 15 ngành có thể nhận hỗ trợ 37-55 triệu đồng một năm. Thạc sĩ, nghiên cứu sinh nhận 55-84 triệu đồng.
Bộ Giáo dục và Đào tạo, cơ quan tham mưu chính sách, cho biết đây là bước cụ thể hóa chủ trương phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao trong các lĩnh vực khoa học, công nghệ trọng điểm.
Đại diện nhiều trường đại học nhìn nhậnchính sách học bổng mới là “lực hút” lớn với người học.
Theo PGS. TS Trần Đình Phong, Phó hiệu trưởng trường Đại học Khoa học và Công nghệ Hà Nội (USTH), nhân lực chất lượng cao, đặc biệt trong lĩnh vực khoa học và công nghệ, ảnh hưởng tới sức hấp dẫn của đất nước với các tập đoàn công nghệ lớn của thế giới. Nó cũng tác động tới khả năng làm chủ công nghệ, xây dựng sức cạnh tranh và phát triển đất nước bền vững trong tương lai xa hơn.
Tuy nhiên, thời gian qua nhóm ngành này chưa thật sự hấp dẫn người học. Nhiều học sinh có năng lực, gồm cả những em học chuyên tự nhiên ở phổ thông, vẫn rẽ hướng sang lĩnh vực khác khi lên đại học.
“Tôi kỳ vọng chính sách học bổng này giúp thay đổi xu hướng đó, khuyến khích học sinh có năng lực, giàu tiềm năng phát triển lựa chọn theo học các ngành khoa học cơ bản, kỹ thuật then chốt và công nghệ chiến lược của quốc gia”, ông Phong nói.
TS Nguyễn Trung Nhân, Trưởng phòng Đào tạo, trường Đại học Công nghiệp TP HCM, đồng tình.
Hai chuyên gia cho rằng có ba điểm nổi trội từ chính sách mới. Một là mức học bổng tương đối hấp dẫn trong điều kiện kinh tế Việt Nam hiện nay.
Ông Nhân cho rằng với 37-55 triệu đồng/năm, sinh viên đã đủ để trang trải toàn bộ học phí tại đa số trường công lập. Nếu giành thêm học bổng khuyến khích của trường hoặc doanh nghiệp, họ hoàn toàn không phải lo về chi phí sinh hoạt suốt khóa học.
Ở bậc sau đại học, nghiên cứu sinh có thể nhận tối đa 8,4 triệu đồng/tháng -tương đương thu nhập bình quân đầu người hàng tháng của Việt Nam năm 2025.
Để so sánh, ông Phong cho biết tại Pháp, mức hỗ trợ nghiên cứu sinh khoảng 1.200 – 2.000 Euro, trong khi thu nhập bình quân đạt gần 4.000 Euro.
“Mức học bổng thể hiện quyết tâm đầu tư cho đào tạo nhân lực rất lớn của Chính phủ”, ông Phong nói. “Nếu được các nhóm nghiên cứu hỗ trợ thêm, nghiên cứu sinh có thể yên tâm tập trung nghiên cứu để đạt kết quả tốt nhất”.
Điểm đáng chú ý thứ hai là học bổng cấp xuyên suốt từ bậc cử nhân, thạc sĩ đến tiến sĩ.
PGS Phong đánh giá việc tiếp sức cho bậc sau đại học là bước đi kịp thời, cần thiết để thu hút cử nhân có năng lực tiếp tục theo học lên cao, được đào tạo chuyên sâu hơn để có thể tham gia trực tiếp vào R&D (nghiên cứu và phát triển) hoặc quản trị sản xuất.
Đồng thời, đây cũng là nguồn đầu tư gián tiếp cho các trường đại học, bởi học viên cao học và nghiên cứu sinh tham gia trực tiếp vào hoạt động nghiên cứu.
Cuối cùng, chính sách mới cho thấy tư duy mở và cơ chế tạo động lực.
Việc đưa ra điều kiện duy trì học bổng được TS Nguyễn Quang Khởi, khoa Vật lý – Vật lý kỹ thuật, trường Đại học Khoa học Tự nhiên TP HCM, đánh giá là cần thiết để tạo động lực học tập cho sinh viên.
Ông Nhân cũng thấy đây là khác biệt so với chính sách hỗ trợ dành cho sinh viên sư phạm, rất cần thiết để tuyển những em giỏi và quyết tâm. Như với hệ cử nhân, yêu cầu sinh viên đạt loại khá trở lên mỗi năm – gần với điều kiện xét học bổng khuyến khích của trường có thể thúc đẩy các em hơn.
Đặc biệt, học bổng không ràng buộc người học phải làm việc trong nước sau tốt nghiệp. TS Nguyễn Trung Nhân đánh giá đây là một “tư duy mở” rất đáng ghi nhận.
Vì thế, PGS Trần Đình Phong cho rằng chính sách học bổng sẽ tác động tích cực tới công tác tuyển sinh ở các trường đào tạo khoa học cơ bản, kỹ thuật, công nghệ.
Như với nhóm ngành về vi mạch bán dẫn, TS Khởi thấy đang có độ hút nhất định với thí sinh. Nhiều học sinh trường chuyên, đạt giải thưởng cấp tỉnh, quốc gia đăng ký khiến điểm chuẩn ngành Công nghệ bán dẫn và các ngành gần cũng tăng rõ rệt. Ông cho rằng thêm chính sách học bổng Chính phủ, các ngành này sẽ ngày càng “hot”.
Lấy ví dụ chính sách học bổng giúp ngành Sư phạm khởi sắc rõ rệt, TS Nguyễn Trung Nhân cũng nhận định các trường khối công nghệ, kỹ thuật sẽ thu hút được nhiều thí sinh hơn, từ đó chọn lọc được nhiều bạn giỏi.
“5-10 năm sau Việt Nam sẽ có nguồn nhân lực mạnh trong các ngành này”, TS Nhân nói.
Tuy nhiên, ông Nhân lưu ý học sinh xác định rõ năng lực và đam mê, tránh chạy theo trào lưu hay lợi ích tài chính từ học bổng. Bởi chương trình đào tạo các ngành công nghệ, kỹ thuật tương đối khó, nặng hơn những ngành khác.
Song song học bổng, để thu hút người giỏi, PGS Phong cho rằng các trường đại học cần liên tục nâng cao chất lượng đào tạo, cơ sở vật chất, thúc đẩy hội nhập quốc tế để mang lại cơ hội tốt nhất cho người học.
Ông cũng mong các doanh nghiệp công nghệ nhanh chóng phát triển; hệ sinh thái khởi nghiệp, đổi mới sáng tạo ngày càng hoàn thiện để đủ sức hấp thu nguồn nhân lực khoa học, công nghệ chất lượng cao sau đào tạo, tránh những “khoảng hẫng” giữa cung và cầu.
Đề xuất được Bộ trưởng Giáo dục và Đào tạo Hoàng Minh Sơn đưa ra tại Diễn đàn hợp tác giáo dục đại học, khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo Việt Nam - Trung Quốc ở Đại học Thanh Hoa, ngày 14/4.
Diễn đàn nằm trong khuôn khổ chuyến thăm cấp Nhà nước của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tới Trung Quốc. Khoảng 100 trường đại học hàng đầu của hai nước cùng một số doanh nghiệp tham gia.
Theo ông Sơn, trong bối cảnh các xu thế lớn như trí tuệ nhân tạo, chuyển đổi số, công nghệ bán dẫn, kinh tế xanh và phát triển bền vững đang làm thay đổi sâu sắc cấu trúc kinh tế - xã hội toàn cầu, hợp tác giữa các nền giáo dục lớn trong khu vực không còn là lựa chọn mà đã trở thành yêu cầu tất yếu.
Việt Nam và Trung Quốc có nhiều điểm tương đồng về văn hóa, lịch sử, định hướng phát triển và đều coi trọng giáo dục, khoa học, công nghệ và nhân tài. Vì vậy, ông Sơn cho rằng hai nước có đầy đủ điều kiện để trở thành những đối tác chiến lược trong xây dựng hệ sinh thái tri thức và đổi mới sáng tạo của khu vực.
Cũng theo ông, sự gặp gỡ giữa nhu cầu phát triển của hai nền giáo dục tạo ra dư địa lớn để nâng tầm hợp tác lên giai đoạn mới - "giai đoạn hợp tác thực chất, chiều sâu và đồng kiến tạo giá trị".
Ông đề xuất 5 hướng hợp tác chính, gồm: thúc đẩy hình thành các trung tâm đổi mới sáng tạo và nghiên cứu chung trong các lĩnh vực công nghệ mũi nhọn; thiết lập cơ chế chuyển giao công nghệ hai chiều; phát triển chương trình đào tạo gắn với thực tiễn theo mô hình hợp tác giữa nhà trường và doanh nghiệp; thúc đẩy hệ sinh thái khởi nghiệp và đổi mới sáng tạo của sinh viên; quốc tế hóa giáo dục đại học và hợp tác chuyển đổi số giáo dục.
Trong khuôn khổ diễn đàn, các cơ sở giáo dục đại học Việt Nam và Trung Quốc đã ký kết 52 văn bản thỏa thuận hợp tác.
Theo thông tin từ một số trường như Đại học Anh Quốc Việt Nam, các bên thống nhất hợp tác trong trao đổi sinh viên và giảng viên, phát triển các chương trình song bằng, đào tạo ngắn hạn, tăng cường nghiên cứu khoa học... Đây cũng là những nội dung trong buổi thảo luận giữa Đại học Quốc gia TP HCM và Đại học Bắc Kinh.
Còn Đại học Quốc gia Hà Nội cho biết ký hợp tác với 4 trường của Trung Quốc, gồm Thanh Hoa, Phúc Đán, Quảng Tây và Học viện Ngoại giao.
Hôm qua, trong bài phát biểu chính sách tại Đại học Thanh Hoa, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhấn mạnh để thực hiện các mục tiêu phát triển chiến lược, Việt Nam xác định khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số phải trở thành động lực chính của phát triển.
Trên cơ sở đó, giáo dục - đào tạo và phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao được xác định là lĩnh vực "ưu tiên của ưu tiên", giữ vai trò nền tảng trong việc xây dựng thế hệ trẻ có năng lực làm chủ công nghệ, bản lĩnh hội nhập và khát vọng cống hiến.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước đồng thời đề nghị tăng cường hợp tác Việt Nam -Trung Quốc trong các lĩnh vực công nghệ chiến lược, gắn kết chặt chẽ giữa đào tạo, nghiên cứu khoa học và đổi mới sáng tạo; đẩy mạnh trao đổi sinh viên, học giả, hợp tác đào tạo và nghiên cứu.
Sau thời gian chấm thi môn ngữ văn tốt nghiệp THPT vừa qua có thể thấy phần đọc hiểu với yêu cầu quen thuộc giúp thí sinh (TS) đạt điểm tương đối đồng đều, trong khi phần viết phân loại năng lực TS rõ rệt.
Nhìn vào cấu trúc đề thi ngữ văn, giám khảo dễ dàng nhận thấy phần đọc hiểu tiếp tục giữ vai trò "chống liệt" (điểm liệt là từ 1 trở xuống) cho TS. Thực tế điểm số chấm thi cho thấy điều đó.
Ngữ liệu được lựa chọn là văn bản thông tin với nội dung tương đối gần gũi, dễ tiếp cận, không đánh đố về mặt ngôn ngữ hay tư duy. Các câu hỏi cũng bám sát cấu trúc quen thuộc từ nhiều năm nay, đi theo trình tự từ nhận biết đến thông hiểu và vận dụng thấp.
Cụ thể, hầu hết TS đạt điểm tuyệt đối câu 1 phần đọc hiểu, 0,5 điểm (Theo văn bản, trước năm 1440, tri thức được lưu giữ ở đâu?). Câu 2 (0,5 điểm) cũng không khó, vì chỉ cần nhận biết và chỉ ra câu văn (chứa đựng bằng chứng về vai trò máy in đối với tác phẩm của William Shakespeare) là có điểm. Câu 1, 2 là dạng câu hỏi nhận biết và tái hiện kiến thức, TS chỉ cần đọc kỹ văn bản là có thể trả lời chính xác. Đáp án và hướng dẫn chấm rõ ràng, ít gây tranh cãi, song vẫn có TS mất điểm ở chỗ chép lại sai hoặc không đầy đủ thông tin cơ bản (câu 1) và chép dư hoặc thiếu ở câu 2.
Câu 3 đọc hiểu là câu hỏi thông hiểu và yêu cầu TS giải thích đúng (nghĩa của cụm từ tài sản bị giam cầm, nhiên liệu). Tuy có độ khó hơn câu 1, 2 nhưng vẫn nằm trong khả năng của TS trung bình nếu biết bám sát ngữ liệu. Đáp án chấm theo khung đóng (từ khóa: tài sản là của cải; bị giam cầm là hạn chế, độc quyền, không được truyền bá; nhiên liệu là nguồn năng lượng) nhưng khi chấm giám khảo vẫn cho điểm linh hoạt theo hướng mở, nếu TS diễn đạt theo ý tương đương. Tuy vậy, vẫn có nhiều TS không đạt 1 điểm do hiểu sai, thiếu ý hoặc diễn giải dài dòng không đúng trọng tâm.
Câu 4 và câu 5 có sự phân hóa rõ rệt nhất của phần đọc hiểu. Ở câu 4, hầu hết TS đạt 0,25 điểm ở phần xác định luận đề và luận điểm. Tuy nhiên ở phần nhận xét mối liên hệ khó đạt 0,75 điểm (có 3 ý), do đa số không trả lời được ý 2 (triển khai theo trật tự thời gian, không gian, tương phản) và ý 3 (thái độ của tác giả), nên bị mất 0,5 điểm.
Nhìn chung phần đọc hiểu có mức độ phân hóa thấp. Phổ điểm ở phần này dự kiến tập trung ở mức từ 2,5 - 3 điểm.
Ở phần viết, khi chấm theo rubric (bảng tiêu chí đánh giá được xây dựng với các mức độ cụ thể), thể hiện rõ nhất sự phân hóa năng lực của TS. Trước đây, việc chấm bài văn phần nào phụ thuộc cảm nhận của giám khảo. Một bài viết có thể được đánh giá cao nhờ văn phong mượt mà hoặc cảm xúc tốt, dù chưa thực sự đầy đủ ý. Ngược lại, cũng có những bài đúng ý nhưng diễn đạt chưa tốt lại bị chấm thấp. Vì thế, việc chấm theo rubric, theo quan điểm của lãnh đạo Bộ GD-ĐT, là để tránh tình trạng lệch điểm giữa các giám khảo, đem đến sự công bằng nhiều hơn cho TS.
Với thang rubric, mỗi mức điểm đều gắn với những tiêu chí cụ thể (theo đáp án rubric của Bộ GD-ĐT) khiến việc chấm thi trở nên chặt chẽ hơn, đồng thời tạo ra một trần điểm rõ ràng cho từng mức độ bài làm. Tuy vậy, do quá chi li theo từng ý, từng yêu cầu nên việc chấm của giám khảo sẽ chậm hơn. Đó là lý do tại sao quá trình chấm thi môn văn năm nay ở tất cả các địa phương đều kéo dài ngày hơn trước đây.
Ở phần nghị luận xã hội (viết đoạn văn khoảng 200 chữ, "làm thế nào để có những Steve Jobs Việt Nam?", TS dễ dàng đạt mức điểm từ 1 - 1,25 nếu đáp ứng được yêu cầu chung và nêu được một số giải pháp (cá nhân hoặc xã hội). Tuy nhiên, để đạt điểm tối đa (2 điểm), bài viết phải đạt trọn vẹn yêu cầu của rubric chấm về nội dung, kiến thức (1,25 điểm), kỹ năng phân tích và lập luận (0,5 điểm) và hình thức, ngôn ngữ (0,25 điểm). Câu này phân loại rõ nhất ở phần giải pháp (1 điểm), vì rất ít TS làm bài như các tiêu chí của đáp án đưa ra.
Sự phân hóa rõ nét hơn nằm ở phần nghị luận văn học (4 điểm, phân tích bài thơ Những chiếc lá của Nguyễn Đình Thi). Với thang điểm lớn, câu này đòi hỏi TS không chỉ hiểu tác phẩm mà còn phải biết phân tích, cảm thụ và diễn đạt một cách có chiều sâu. Nhiều TS không hiểu nội dung - chủ đề bài thơ, phân tích chung chung và kỹ năng diễn đạt chưa tốt... Trong khi đó đáp án rubric thì rất nhiều ý nên tính phân loại cao ở câu này cũng là điều đương nhiên.
Đây cũng là điểm mới của đề thi và đáp án chấm lần này: chống liệt, đáp ứng yêu cầu của một kỳ thi với hai mục đích, và thay đổi cách chấm (theo rubric) nhằm đáp ứng việc thay đổi cách dạy học văn theo Chương trình 2018 trong nhà trường phổ thông, đem đến công bằng hơn cho TS trong thi cử.
Đây là một trong 9 môn lựa chọn trong ngày cuối của kỳ thi năm nay. Môn Ngoại ngữ (chủ yếu Tiếng Anh) có hơn 347.000 thí sinh đăng ký. Với 40 câu trắc nghiệm, các em làm trong 50 phút.
Sau đây là đáp án gợi ý của các giáo viên Tuyensinh247 (Đáp án chính thức được Bộ Giáo dục và Đào tạo công bố sau):
*Tiếp tục cập nhật
Năm ngoái, phổ điểm môn Tiếng Anh của hơn 353.000 thí sinh phân bố chuẩn theo hình chuông. Điểm trung bình của thí sinh là 5,38, giảm 0,13 điểm so với năm 2024. Cả nước chỉ có 141 em đạt điểm 10 tuyệt đối.
Điểm thi tốt nghiệp THPT năm 2026 được Bộ Giáo dục và Đào tạo công bố vào buổi sáng 1/7. Học sinh bắt đầu đăng ký, điều chỉnh nguyện vọng xét tuyển đại học từ ngày 2-14/7.
Theo quy chế tuyển sinh năm nay, dù xét tuyển đại học bằng phương thức nào, thí sinh cũng cần đạt 15 điểm thi tốt nghiệp trở lên theo tổ hợp ba môn.
