Trong Dự thảo Thông tư hướng dẫn một số nội dung thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia về chăm sóc sức khỏe, dân số và phát triển giai đoạn 2026-2035, Bộ Y tế đề xuất, tổ chức, hướng dẫn, cung cấp kiến thức, kỹ năng, chuẩn bị cho tuổi già từ khi còn trẻ đối với người từ 40 tuổi trở lên (lối sống lành mạnh, rèn luyện sức khỏe, chăm sóc người cao tuổi tại nhà, chuẩn bị tài chính, lao động, việc làm phù hợp) cho cán bộ y tế – dân số các cấp.
Theo đó, cán bộ y tế, dân số các cấp cần khảo sát đối tượng, định hướng nội dung tài liệu hướng dẫn.
Song song đó, xây dựng, biên soạn tài liệu cung cấp kiến thức kỹ năng về lối sống lành mạnh, rèn luyện sức khỏe, chăm sóc người cao tuổi tại nhà, chuẩn bị tài chính, lao động, việc làm phù hợp cho người từ 40 tuổi trở lên.
Tổ chức tư vấn hướng dẫn, phổ biến kiến thức, kỹ năng về nội dung chuẩn bị cho tuổi già trong các hoạt động của câu lạc bộ chăm sóc người cao tuổi tại cộng đồng; lồng ghép vào các hoạt động văn hóa của địa phương.
Trong dự thảo, Bộ Y tế cũng đề xuất tổ chức các lớp hướng dẫn dành cho cán bộ y tế – dân số các cấp nhằm nâng cao năng lực tư vấn về già hóa khỏe mạnh.
Sự chuẩn bị này nhằm thích ứng với tình trạng già hóa dân số đang diễn ra tại Việt Nam.
Theo Bộ Y tế, để phổ biến các tài liệu này, ngoài thông qua các câu lạc bộ chăm sóc người cao tuổi tại cộng đồng và lồng ghép vào các hoạt động văn hóa ở địa phương để người dân dễ dàng tiếp cận; sự tham gia của truyền thông, báo chí cũng có vai trò rất lớn, hướng tới nâng cao nhận thức của cộng đồng, giúp người dân chủ động chuẩn bị cho tuổi già từ sớm thay vì chỉ quan tâm khi đã bước vào giai đoạn cao tuổi.
Theo Bộ Y tế, thích ứng với già hóa dân số là một trong 4 nhóm chính sách lớn Luật Dân số đang tập trung.
Việt Nam hiện là một trong những quốc gia có tốc độ già hóa dân số nhanh trên thế giới.
Đặc biệt, chúng ta chưa giàu đã già. Việt Nam chỉ mất khoảng 20 năm để chuyển từ giai đoạn già hóa dân số sang dân số già, trong khi Pháp mất hơn 100 năm.
Nếu không có các chính sách ứng phó kịp thời và hiệu quả, nước ta sẽ sớm bước vào giai đoạn dân số già, kéo theo nhiều thách thức về an sinh xã hội, chăm sóc sức khỏe và bảo đảm nguồn nhân lực cho phát triển.
Trong Nghị quyết số 72-NQ/TW đã xác định rõ yêu cầu “Chuyển mạnh từ tư duy tập trung khám bệnh, chữa bệnh sang chủ động phòng bệnh, chú trọng bảo vệ, chăm sóc, nâng cao sức khỏe toàn diện, liên tục theo vòng đời”; từ can thiệp khi đã mắc bệnh sang đồng hành cùng người dân ngay từ khi còn khỏe mạnh để nâng cao sức khỏe, kéo dài tuổi thọ và nâng cao chất lượng cuộc sống.
Theo các chuyên gia, việc “chuẩn bị cho tuổi già” từ khi 40, bằng việc thực hiện các lối sống lành mạnh, rèn luyện sức khỏe… giúp phòng bệnh khi về già.
Tại Việt Nam, trung bình một người trên 60 tuổi mắc 3-4 bệnh, đặc biệt, những người trên 80 tuổi có thể mắc trên 6 bệnh. Đây là gánh nặng rất lớn cho bệnh nhân cũng như gia đình, đặc biệt là vấn đề chăm sóc.
Theo Tổng cục Thống kê, Việt Nam đã chính thức bước vào giai đoạn già hóa dân số vào năm 2011. Năm 2021, nước ta có 12,5 triệu người cao tuổi (chiếm 12,8% tổng dân số) và ngày càng tăng nhanh.
Chỉ số già hóa năm 2024 tại Việt Nam là 60,2% với số lượng người già từ 60 tuổi trở lên là 14,2 triệu người, tăng 2,8 triệu người (tương ứng gấp 1,25 lần) so với năm 2019 và tăng 4,7 triệu người (tương ứng gấp 1,5 lần) so với năm 2014. Dự báo đến năm 2030, số người từ 60 tuổi trở lên sẽ xấp xỉ 18 triệu người, tăng gần 4 triệu người so với năm 2024.
Ước tính vào năm 2038, Việt Nam sẽ chuyển sang giai đoạn dân số già với tỷ lệ người cao tuổi chiếm trên 20% tổng dân số.
Khoảng hành lang vốn quen với những chiếc ghế chờ, băng ca và tiếng bước chân vội vã của người nhà bệnh nhân Khoa Điều trị giảm nhẹ, Trung tâm Ung bướu, trở nên khác lạ vào chiều thứ năm 21/5. Những tấm thảm yoga nhiều màu sắc được trải kín nền gạch. Hơn 20 học viên đặc biệt - gồm những bệnh nhân đang mang trọng bệnh và người thân chăm sóc - ngồi trên thảm, chậm rãi làm theo hướng dẫn.
"Các cô chú anh chị cứ làm nhẹ nhàng, thoải mái thôi, mình ngồi sao dễ chịu nhất là được", huấn luyện viên yoga Lý Thùy Yến Phương hướng dẫn.
Trước khi bước vào các động tác yoga, huấn luyện viên hướng dẫn cả lớp thực hiện 12 động tác xoa mặt trong diện chẩn như làm ấm đôi mắt, massage ổ mắt, vò nóng vành tai, gõ răng, đảo lưỡi, xoa môi miệng... Những động tác đơn giản này giúp cơ thể tỉnh táo, thư giãn hơn, giảm rụng tóc, hỗ trợ giảm đau đầu, cải thiện giấc ngủ.
Ngồi ở hàng đầu, ông Văn Chính, quê Tây Ninh, chậm rãi làm theo từng động tác. Mới nhập viện được 6 ngày, đây là lần đầu người đàn ông ngoài 60 tuổi tham gia lớp học. Ông xoay nhẹ cổ tay, vươn vai rồi khẽ cười khi được hướng dẫn hít sâu. "Nằm hoài mệt lắm, tập vậy thấy khỏe hơn, giống như tập thể dục nhẹ", ông nói.
Ở hàng sau đó, bà Kim Huyên, 51 tuổi, chăm chú thực hiện động tác vươn vai rồi tự đấm nhẹ hai bên lưng theo hướng dẫn. Bà đang điều trị u ác buồng trứng, những ngày qua liên tục truyền dịch, truyền máu sau biến chứng mất máu nên cơ thể yếu, ít vận động. Khi nghe điều dưỡng báo có lớp yoga, bà đã đăng ký tham gia ngay.
Khi tiếng nhạc thiền cất lên, cả lớp chuyển sang bài tập thở. Người có thể ngồi xếp bằng thì đặt tay nhẹ lên gối, người đau nhiều hoặc sức yếu chọn tư thế ngồi trên ghế hay tựa vào mép băng ca.
Ở cuối hành lang, cụ ông 74 tuổi được con trai đỡ ngồi dậy trên băng ca để theo lớp học. Tháng trước, ông còn tham gia ngồi tập yoga cùng mọi người. Đợt này, bệnh u ác niệu quản di căn não, phổi khiến sức khỏe suy yếu, ông chỉ còn đủ sức tựa lưng vào người con để nhìn.
Huấn luyện viên Yến Phương cho biết các bài tập ở đây được thiết kế riêng cho bệnh nhân điều trị giảm nhẹ, tập trung vào hơi thở và vận động nhẹ nhàng thay vì sự dẻo dai hay sức bền như yoga thông thường. Quan trọng nhất là giúp người bệnh dễ chịu, thư giãn, cải thiện tinh thần và có thêm động lực, bởi nhiều bệnh nhân ở khoa thường mệt mỏi, đau nhức, nằm lâu khiến cơ thể cứng khớp, tinh thần dễ sa sút.
Thạc sĩ Lê Minh Hiển, Trưởng Phòng Công tác xã hội Bệnh viện Chợ Rẫy, cho biết lớp yoga được tổ chức từ ngày 19/3, định kỳ hai tuần một lần vào chiều thứ 5 như một hoạt động chăm sóc tinh thần cho bệnh nhân ung thư. Do người bệnh liên tục nhập viện, xuất viện hoặc chuyển tuyến, học viên của lớp hiếm khi cố định, có người chỉ tham gia một buổi rồi trở về quê nhưng lớp vẫn kín chỗ với những gương mặt mới. Để duy trì hoạt động, trước mỗi buổi tập, nhân viên khoa cùng Phòng Công tác xã hội tranh thủ dọn hành lang, mang thảm, loa và sắp xếp không gian giữa lịch chăm sóc điều trị dày đặc.
Theo ông Hiển, sau các hoạt động như tiệc trà, xe bánh nước và "ghế ngồi hạng thương gia" ở khoa hóa trị hay lớp yoga tại nhà nghỉ thân nhân, bệnh viện muốn mở rộng thêm không gian giúp người bệnh "rời khỏi giường bệnh", có thêm kết nối và tinh thần tích cực.
"Điều chúng tôi thấy rõ nhất không phải là bệnh nhân tập được bao nhiêu động tác, mà là nụ cười của họ. Có cô chú tập chưa hết bài nhưng buổi học vừa kết thúc đã hỏi 'ngày mai có học nữa không', cho thấy lớp học thật sự mang lại niềm vui và động lực", ông nói.
Ngày 8/5, TS.BS.CK2 Nguyễn Cẩm Tú, Trưởng khoa Tiêu hóa, Bệnh viện Nhi đồng 2, cho biết bệnh nhân nuốt đau, cảm giác vướng vùng cổ - ngực sau khi uống thuốc khoảng một ngày. Nội soi thực quản - dạ dày phát hiện một viên thuốc còn nguyên vỏ mắc tại thực quản bệnh nhân, các cạnh sắc của lớp nhôm ghim vào niêm mạc gây viêm xước và chảy máu.
ThS.BS Hồ Quốc Pháp cùng kíp nội soi sau hơn 20 phút sử dụng các dụng cụ chuyên biệt đã lấy được dị vật ra an toàn. Bệnh nhi may mắn được phát hiện sớm nên chưa xảy ra biến chứng nặng như loét sâu, thủng thực quản hay nhiễm trùng trung thất. Sau can thiệp, tình trạng nuốt đau cải thiện rõ rệt.
Theo bác sĩ Tú, dị vật đường tiêu hóa là tình trạng khá thường gặp ở trẻ em. Đặc biệt, các dị vật sắc nhọn như xương cá, xương gà, kim lấy tủy răng, pin nút áo, nam châm hoặc viên thuốc còn nguyên vỏ có nguy cơ gây tổn thương nghiêm trọng do dễ mắc kẹt trong đường tiêu hóa.
Với viên thuốc còn nguyên vỏ, phần nhôm - nhựa bên ngoài có nhiều góc sắc. Khi mắc tại thực quản, chúng có thể gây đau, chảy máu, viêm loét. Nếu phát hiện muộn có thể dẫn đến thủng thực quản hoặc nhiễm trùng trung thất, đe dọa tính mạng.
Bác sĩ khuyến cáo phụ huynh cần kiểm tra kỹ thuốc trước khi cho trẻ uống, bảo đảm đã bóc hoàn toàn khỏi vỉ thuốc. Không cắt rời từng viên khỏi vỉ quá sớm để tránh nhầm lẫn khi sử dụng. Không để trẻ tự uống thuốc mà không có người lớn giám sát.
Khi trẻ có biểu hiện nuốt đau, nuốt vướng, đau cổ hoặc đau ngực sau uống thuốc, phụ huynh cần đưa trẻ đến cơ sở y tế sớm để được thăm khám và xử trí kịp thời. Việc phát hiện sớm và can thiệp nội soi đúng lúc giúp hạn chế đáng kể các biến chứng nguy hiểm do dị vật thực quản gây ra.
Ngày 11/5, đoàn công tác liên ngành gồm Viện Kiểm sát nhân dân khu vực 14 TP HCM, UBND xã Hòa Hiệp, UBND phường Trung Mỹ Tây, Hội Bảo vệ quyền trẻ em Việt Nam tại TP HCM và Trung tâm Công tác xã hội - Giáo dục dạy nghề Thiếu niên TP HCM đến thăm, trao tờ giấy khai sinh cho bệnh nhi 2 tuổi - nạn nhân vụ bạo hành do mẹ ruột và người tình gây ra.
Trước đó, khi nhập viện trong tình trạng nguy kịch, bé không có giấy tờ tùy thân. Dù đã được mẹ đặt tên, bé chưa từng được đăng ký khai sinh. Bé chỉ có giấy chứng sinh do Bệnh viện Nhân dân Gia Định cấp vào tháng 3/2024.
Nhờ sự phối hợp của "Mô hình một cửa" tại Bệnh viện Nhi đồng 1 cùng các cơ quan liên quan, thủ tục pháp lý được hoàn tất nhanh chóng. Đại diện UBND phường Trung Mỹ Tây đã trực tiếp trao giấy khai sinh cho bé ngay tại phòng bệnh. Đây là cơ sở để trẻ được bảo đảm các quyền về y tế, giáo dục, an sinh xã hội và bảo vệ pháp lý.
Dự kiến bé có thể xuất viện trong khoảng 10 ngày tới. Các thủ tục đang được hoàn tất để Trung tâm Công tác xã hội TP HCM tiếp nhận bé sau xuất viện. Bé sẽ được chăm sóc tại TP HCM tối đa 3 tháng để thuận tiện tái khám và theo dõi các nguy cơ biến chứng muộn, trước khi chuyển về Trung tâm Bảo trợ và Chăm sóc xã hội khu vực Bà Rịa - Vũng Tàu nuôi dưỡng lâu dài.
Bé được chuyển lên Bệnh viện Nhi đồng 1 ngày 3/5 trong tình trạng đa chấn thương tạng gồm gan, lách, tụy, thận; dập rách hai phổi, vết gãy cũ ở xương cánh tay và nhiều vết xây xát do bị đánh đập. Sau hơn một tuần điều trị, tình trạng mất máu đã được kiểm soát, các chỉ số sinh tồn ổn định, chức năng nội tạng dần hồi phục. Bé đã tỉnh táo, biết vỗ tay, chơi đùa cùng nhân viên y tế.
Mẹ ruột của bé không có chồng và đang mang thai. Bé có ba người anh, trong đó một người đã được cho làm con nuôi, hai người còn lại sống với bà và dì. Khi cơ quan chức năng liên hệ đề nghị làm người giám hộ, cả bà ngoại lẫn dì đều từ chối nuôi dưỡng.
Trước hoàn cảnh này, Bệnh viện Nhi đồng 1 hỗ trợ toàn bộ viện phí, đồng thời các y bác sĩ thay nhau chăm sóc, động viên bé trong suốt quá trình điều trị.
