16 giờ 30 ngày 16.5, Trường THPT Nguyễn Thị Minh Khai tại phường Xuân Hòa, TP.HCM trở nên sôi nổi hơn bao giờ hết, khi 669 gương mặt lớp 12 cùng nhau tham dự chương trình tri ân và trưởng thành với các hoạt động do chính học sinh tự tổ chức. Đây cũng là năm thứ 9 chương trình được thực hiện, khởi động ngay từ đầu năm học để ghi nhớ những giây phút cuối tại ngôi trường hơn 110 năm tuổi.
Trước khi buổi lễ chính thức diễn ra, phụ huynh và học sinh cuối cấp được “điểm danh” ở nhiều hoạt động ý nghĩa. Trong khi học sinh tự vẽ nên nhân vật của chính mình và gửi gắm lời chúc đến các bạn chung khóa ở hoạt động lưu bút “2326’s Yearbook”, thì phụ huynh có thể đến bàn “Future me” để viết lời chúc cho con em, được ban tổ chức cài đặt giờ gửi đến email của các bạn là ngày này 10 năm sau.
Hoặc cả hai có thể cùng đến khu vực “Dấu ấn” để nhìn lại những khoảnh khắc ở mái trường Nguyễn Thị Minh Khai, sau đó đọc những dòng động viên do giáo viên chủ nhiệm của lớp chấp bút.
“Mình biết ơn vì đã có hành trình quá đẹp tại Minh Khai, và cũng có chút tiếc nuối vì chẳng ai muốn dừng một hành trình đẹp cả”, Nguyễn Ngọc Quế Anh, học sinh lớp 12A6, giãi bày với Thanh Niên.
Quế Anh là một học sinh đặc biệt của khóa tốt nghiệp năm nay bởi bạn đã có tới 4 năm học tập dưới mái trường này, nhiều hơn một năm so với các bạn đồng trang lứa vì chịu tác dụng phụ của vắc xin Covid-19. Tuy nhiên trong thời gian bảo lưu, nữ sinh vẫn thường tham gia các hoạt động do Đoàn trường tổ chức. “Sự dễ thương của các bạn chung trường, và cả những chú mèo nữa, chính là động lực để mình trở về Minh Khai”, Quế Anh nói.
“Trong hơn 1.000 ngày ở Minh Khai, mình đã có hơn 1 tỉ nụ cười vui vẻ”, cô bạn bộc bạch.
Sau khi tham dự các hoạt động, giáo viên, phụ huynh và học sinh cuối cấp chính thức bước vào lễ tri ân với hai học sinh đảm nhận phần dẫn chương trình. Tại đây, các bạn dành nhiều hoạt động để bày tỏ lòng tri ân không chỉ tới phụ huynh và giáo viên đứng lớp, mà còn với các cô giám thị cùng cô chú phụ trách công tác hành chính, học vụ, bảo vệ, lao công…
“Ba năm ở Minh Khai giống như một câu chuyện cổ tích của tuổi trẻ mà mỗi bạn đều được tự tay viết nên cho riêng mình. Và cũng bởi vậy, mọi người vẫn thường nói vui rằng NTMK chính là “Nơi Tụi Mình Kể”. Thế nhưng, có lẽ từ nay Minh Khai sẽ không còn là ‘Nơi Tụi Mình Kể’ nữa mà là ‘Nơi Tụi Mình Nhớ’, ‘Nơi Tụi Mình Thương’…”, Nguyễn Duy Khang, học sinh lớp 12A14, đại diện phát biểu cho khóa tuyển 2023-2026.
Thay mặt bạn bè đồng trang lứa, Khang dành lời tri ân tới thầy cô và phụ huynh vì công dưỡng dục giúp các bạn nên người, đồng thời khẳng định tất cả đã đủ bản lĩnh bước vào những kỳ thi sắp tới với tâm thế vững vàng nhất.
“Sao hạ đến bất ngờ?/Cho sắc phượng bật đỏ/Cho cơn mưa hoài niệm/Ướt đẫm hàng mi tôi”, Khang kết lại bài phát biểu bằng áng thơ tự sáng tác.
Toàn Khang, học sinh lớp 12A11, mang lên sân khấu một bài hát tự sáng tác miêu tả lại khung cảnh trường học sắp nghỉ hè từ “Từng ngày qua mau cánh hoa phượng rơi” tới “Nhớ bao buồn, vui ta đã bên nhau không buông, không rời”. Tiếp nối tiết mục này, Quý Nguyên, học sinh lớp 12A12, đã đàn và hát bài ca tự sáng tác để dành tặng những người anh em chí cốt đã cùng bạn trải qua 3 năm thanh xuân THPT.
Trong khi đó, Nguyễn Công Quang Nguyên, học sinh lớp 12A2, Trưởng ban Văn nghệ của chương trình, đã dành hàng tháng trời cùng các bạn chung trường sáng tác và luyện tập bài hát Gửi theo gió, với loạt nhạc cụ như guitar, vĩ cầm, organ, trống… Bài hát truyền tải nhiều kỷ niệm đời thường không trọn vẹn nhưng chất chứa nhiều tình cảm, “giúp chúng mình có thể dâng trào cảm xúc trong những giây phút cuối”, Nguyên chia sẻ.
Đến khoảng 18 giờ, ngay khi kết thúc phần lễ tri ân và bước vào chương trình trưởng thành, sân trường Nguyễn Thị Minh Khai đột ngột đón cơn mưa rào ngày càng nặng hạt, buộc các bạn học sinh cuối cấp phải tỏa ra những dãy hành lang cổ kính ở 4 phía. Nhưng tiết trời giữa hạ thất thường không thể dập tắt “lửa lòng” học sinh, khi không gian hành lang lại trở thành những sân khấu “mini” để các bạn tiếp tục hát ca.
Sau đó, từng tốp học sinh tiếp tục di chuyển về phòng học của lớp mình để cùng nhau tham gia hoạt động truyền nến, nơi các bạn quây quần cùng nhau để chia sẻ kỷ niệm, xin lỗi điều mình từng làm sai trong quá khứ hay bộc lộ những tâm tư khác còn giấu kín… Mỗi bạn còn được ban tổ chức phát cho những dải ruy băng nhiều màu sắc, mỗi màu tượng trưng cho ý nghĩa về tình bạn, tình yêu, lòng biết ơn và sự tha thứ để trao nhau thay lời gửi gắm.
“Mỗi lần gửi tin nhắn thông báo trong lớp không đứa nào seen, riêng tin nhắn đi Đà Lạt và xin nghỉ học đứa nào cũng ‘thả tim’. Nhưng ngoại trừ mấy lần đó, tao lúc nào cũng quý tụi bây hết vì luôn hỗ trợ, đồng hành với tao trên chặng đường cấp 3 này”, Minh Khuê, cô lớp trưởng lớp 12A14, chia sẻ dưới ánh nến ấm áp.
Cùng nhau chia sẻ những kỷ niệm buồn, vui dưới ánh nến
ẢNH: MINH TRƯƠNG
Lâm Tâm Như, học sinh lớp 12P1, thì kể với Thanh Niên rằng trong những năm THPT vừa qua, bạn cũng phải trải qua những thăng trầm khác nhau, từ trượt kỳ thi học sinh giỏi dù là “hạt giống” của đội tuyển trường, tới đạt thành tích nhất lớp dịp cuối năm; từ bị bạn bè cho “ra rìa”, tới “mảnh ghép” đặc biệt trong những hoạt động ngoài giờ học; từ không biết ngày mai phải sống thế nào, tới tìm thấy chính mình và ngành nghề yêu thích…
“Chúng ta rồi cũng sẽ có những cơn ‘sấm sét và mưa dông’ trong lòng, nhưng mình tin khi coi đó chỉ là một thử thách nhẹ nhàng mà cuộc sống mang đến, mọi thứ sẽ trải qua êm đềm hơn. Điều gì rồi cũng sẽ qua, quan trọng là chúng ta đón nhận với tâm thế ra sao. Mong thế hệ chúng ta đều gặp bình an và đều có một tuổi trẻ đầy khí phách”, Như chia sẻ.
Đến 21 giờ hơn, khi cơn mưa vơi bớt, học sinh lớp 12 tiếp tục ùa nhau ra sân khấu để thực hiện “nghi thức” cuối – đó chính là cùng nhau “quẩy hết nấc” dưới những điệu nhạc sôi động do các bạn chung khối hòa âm phối khí lại để trình diễn trong dịp đặc biệt. Từ Ra khơi (Bức Tường), Đông rồi tây (The Flob) tới Đừng đi (The Cassette)… mỗi lần thanh âm vang lên cũng là một lần nước mắt lăn dài trên khuôn mặt của những cô cậu học trò.
Để rồi khi rời khỏi mái trường Nguyễn Thị Minh Khai, điều duy nhất các bạn để lại chỉ là những dấu chân vô ưu, vô lo, chính thức đánh dấu cột mốc trưởng thành sau 18 năm.
“Tương lai phía trước chờ các em bước tiếp sẽ là một chặng đường không hoàn toàn êm ái, mà còn đó nhiều chông gai. Cô mong dù có gặp khó khăn gì đi chăng nữa, các em vẫn luôn tự tin, bản lĩnh, sống chân thành, bao dung và có trách nhiệm để cùng viết tiếp trang truyền thống của mái trường Minh Khai”, cô Nguyễn Thị Hồng Chương, Hiệu trưởng Trường THPT Nguyễn Thị Minh Khai, dặn dò sĩ tử cuối cấp.
Dưới đây là một số hình ảnh khác về chương trình tri ân và trưởng thành của Trường THPT Nguyễn Thị Minh Khai:
Nghị định 91 của Chính phủ quy định chi tiết và biện pháp tổ chức, hướng dẫn thi hành một số điều của Luật Giáo dục đại học, nêu rõ nguyên tắc đặt tên trường đại học.
Theo đó, nguyên tắc chung khi đặt tên trường là đảm bảo tính ổn định, lâu dài, không sử dụng từ ngữ thể hiện danh hiệu, thứ hạng hoặc gây nhầm lẫn với tên của cơ quan nhà nước, đơn vị vũ trang, tổ chức chính trị - xã hội.
Tên trường đại học không được dùng từ ngữ mang tính "quốc gia" hoặc thể hiện vị thế đặc biệt như: "quốc tế", "quốc gia", "Việt Nam", tên các quốc gia khác và các từ có ý nghĩa tương tự.
Tuy nhiên, một số trường có thể dùng các từ trên. Đây là điểm mới so với dự thảo hồi tháng 12 năm ngoái.
Cụ thể, cụm từ "quốc tế" được dùng trong ba trường hợp: trường đào tạo tất cả ngành ở bậc đại học, thạc sĩ, tiến sĩ bằng tiếng nước ngoài; cơ sở có 100% vốn đầu tư nước ngoài; hoặc trường được thành lập theo hiệp định giữa Chính phủ Việt Nam và nước ngoài.
Tương tự, cụm từ "Việt Nam" được dùng nếu cơ sở giáo dục có 100% vốn đầu tư nước ngoài tại Việt Nam hoặc thành lập theo hiệp định.
Ngoài ra, trường được công nhận là đại học quốc gia thì có thể thêm cụm từ "quốc gia" trong tên.
Về cấu trúc, tên tiếng Việt phải gồm: Cụm từ xác định loại hình (đại học, trường đại học, học viện); cụm từ xác định lĩnh vực (nếu cần) và tên riêng (địa danh, danh nhân...).
Với tên tiếng nước ngoài hoặc tên giao dịch quốc tế, các trường dịch tương đương tiếng Việt, không được làm tăng mức độ, vị thế hoặc loại hình. Tên miền Internet, tên thương mại, viết tắt phải nhất quán với tên tiếng Việt và tên tiếng nước ngoài.
Các trường dùng ký tự viết tắt cần lưu ý không làm phát sinh khả năng hiểu sai với trường khác trong và ngoài nước.
Trước đây không có quy định nào nêu nguyên tắc chi tiết như trên mà chỉ yêu cầu đảm bảo sự trong sáng của ngôn ngữ, không vi phạm truyền thống lịch sử, thuần phong mỹ tục, không gây nhầm lẫn về đẳng cấp, thứ hạng, nội dung chương trình đào tạo. Trong cấu trúc, phần tên riêng có thể là địa phương, danh nhân, tên cá nhân, tổ chức...
Hiện, tên đại học ở Việt Nam khá đa dạng. Một số trường tư thục có chữ "quốc tế" như trường Đại học Quốc tế Hồng Bàng (Hong Bang International University), trường Đại học Tư thục Quốc tế Sài Gòn (The Saigon International University).
Một số trường có chữ "Việt Nam" trong tên như Học viện Nông nghiệp Việt Nam, Phụ nữ Việt Nam, Thanh thiếu niên Việt Nam.
Ma trận tên tiếng Anh của các trường đại học
Chính phủ cho phép các trường đã thành lập trước ngày 30/3 được tiếp tục giữ nguyên tên, hoặc có thể điều chỉnh theo các quy định trên.
Ngày 7.4, Báo Thanh Niên tổ chức chương trình tư vấn truyền hình trực tuyến 2026 "Cơ hội nghề nghiệp khối ngành xã hội nhân văn và sư phạm". Chương trình diễn ra đồng thời ở các kênh: thanhnien.vn, fanpage Facebook, kênh YouTube, TikTok Báo Thanh Niên.
Mới đây, ngày 28.3, Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương chủ trì, phối hợp với Bộ Khoa học và Công nghệ, Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam, Thành ủy TP.HCM và ĐH Quốc gia TP.HCM tổ chức hội thảo khoa học quốc gia với chủ đề "Tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với khoa học xã hội và nhân văn theo tinh thần Nghị quyết Đại hội XIV đáp ứng yêu cầu phát triển nhanh và bền vững đất nước trong kỷ nguyên mới".
Tại đây, khoa học xã hội và nhân văn được xác định có mối quan hệ gắn bó hữu cơ với các lĩnh vực khoa học khác, là một trụ cột quan trọng của nền khoa học quốc gia. Công nghệ có thể phát triển rất nhanh, nhưng nếu thiếu nền tảng xã hội ổn định và hệ giá trị bền vững, sự phát triển đó khó có thể lâu dài. Từ đó, khoa học xã hội và nhân văn không thể chỉ "đi sau" để lý giải thực tiễn, mà cần "đi trước một bước" để định hình tương lai. Điều này đòi hỏi phải tích hợp khoa học xã hội và nhân văn vào mọi chiến lược phát triển, đồng thời chú trọng các yếu tố đạo đức, văn hóa và pháp lý trong nghiên cứu, ứng dụng công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.
Với vai trò quan trọng đó, cơ hội nghề nghiệp khối ngành xã hội nhân văn và sư phạm ra sao? Những yếu tố nào cần thiết trong chọn ngành khoa học xã hội, nhân văn và sư phạm cùng với cơ hội nghề nghiệp của khối ngành này trong bối cảnh công nghệ phát triển? Năm nay, các trường ĐH đang đào tạo những ngành học nào thuộc khối xã hội nhân văn và sư phạm, chỉ tiêu, phương thức xét tuyển, tổ hợp môn ra sao?
Thông tin sẽ có trong chương trình tư vấn truyền hình trực tuyến chiều 7.4. Chương trình diễn ra từ 14-15 giờ 10, gồm các chuyên gia:
Bạn đọc quan tâm tới việc chọn ngành học khối ngành khoa học xã hội nhân văn và sư phạm, có thể đặt câu hỏi để tương tác với chuyên gia chương trình tư vấn truyền hình trực tuyến 2026 tại các địa chỉ trên.
Thông tin được nêu trong báo cáo "UK TNE tại Đông Á" được Hội đồng Anh công bố mới đây. Cụ thể, đơn vị này thông tin có 13.285 người Việt theo học các chương trình UK TNE trong năm học 2024-2025, tăng 785 người so với năm học trước đó. Mức này đưa nước ta vào top 5 thị trường đông người học UK TNE nhất khu vực Đông Á và xếp thứ 14 thế giới.
Ngoài ra, tính riêng năm học 2023-2024, UK TNE ở Việt Nam góp tới 80% tăng trưởng tại khu vực Đông Nam Á.
UK TNE là khái niệm chỉ các chương trình đào tạo của cơ sở giáo dục Anh được triển khai ngoài lãnh thổ Anh thông qua đa dạng hình thức như mở phân hiệu tại nước ngoài, liên kết đào tạo với trường nước sở tại hay đào tạo từ xa...
Một xu hướng đáng chú ý là vào trước Covid-19, Đông Á là nơi có 4/5 thị trường UK TNE lớn nhất thế giới, gồm Trung Quốc, Malaysia, Singapore và Hồng Kông. Tuy vậy, vào năm học 2024-2025, bức tranh đã đổi thay khi sinh viên các khu vực này học UK TNE phần lớn đều chững lại, làm thứ hạng toàn cầu của 3/4 thị trường - trừ Trung Quốc - đều sụt giảm so với trước đại dịch.
Việt Nam là một "ngoại lệ đáng chú ý" trong xu hướng này, báo cáo nhận định, vì số lượng người Việt theo đuổi các chương trình UK TNE đã tăng hơn gấp ba từ sau Covid-19. "Nhiều khả năng" nước ta sẽ vượt Hồng Kông, trở thành thị trường lớn thứ 4 của UK TNE ở Đông Á trong những năm tới, báo cáo nêu.
Một yếu tố quan trọng đóng góp vào tốc độ tăng trưởng này là số chương trình UK TNE đang được vận hành ở Việt Nam. Theo dữ liệu tính tới tháng 6.2025 của Bộ GD-ĐT, Anh đang dẫn đầu số lượng chương trình liên kết đào tạo với các cơ sở giáo dục tại Việt Nam với 70 chương trình, theo sau là Úc (56), Pháp (55), Mỹ (50) và một số quốc gia, vùng lãnh thổ.
Tuy nhiên, số chương trình liên kết đào tạo của Anh thời điểm trên lại giảm 50 so với cùng kỳ năm 2024.
Một dữ liệu đáng chú ý khác được Hội đồng Anh nêu trong báo cáo là số lượng người Việt "du học tại chỗ" các chương trình UK TNE đang cao gấp 3,57 lần số chọn du học trực tiếp tại Anh trong năm học 2024-2025. Tỷ lệ này cũng tăng đều trong thời gian qua, chỉ ra thực tế nhu cầu về bằng cấp Anh vẫn hiện diện nhưng xu hướng đã đảo chiều từ du học trực tiếp tại Anh thành "du học tại chỗ" ngay tại Việt Nam.
Thống kê từ Cơ quan thống kê giáo dục ĐH Anh xác nhận điều này. Cụ thể, năm học 2024-2025 có 3.675 người Việt du học Anh, tăng nhẹ so với năm ngoái (3.515). Tuy vậy, nếu so với cách đây 10 năm vào 2014-2015, mức này chỉ mới bằng 87,5% (4.200). Một điểm đáng chú ý khác là số lượng người Việt du học Anh giảm đều từ giai đoạn 2014-2015 và chỉ mới tăng đều trở lại từ 2021-2022 tới nay.
Đối lập, số lượng người Việt theo học các chương trình UK TNE cách đây 5 năm vào 2019-2020 đã đạt 3.780, vẫn nhỉnh hơn số du học Anh ở thời điểm hiện tại. Và trái ngược với số du học Anh vẫn xoay quanh mốc 3.000-4.000 trong thập kỷ qua, số lượng học UK TNE đã sớm bứt phá mốc 10.000 được vài năm.
"Ngày càng nhiều sinh viên trong khu vực hoàn thành các chương trình UK TNE mà không cần nhập học trực tiếp ở Anh", báo cáo nêu, cho biết thêm 2024-2025 còn lần đầu ghi nhận số người học từ Đông Á đăng ký chương trình UK TNE gần tương đương với số người học khu vực này đang theo đuổi các khóa đào tạo trực tiếp tại Anh.
Trên bình diện quốc tế, báo cáo ghi nhận hiện có 212.600 người học Đông Á theo đuổi các chương trình UK TNE, tăng 5,6% so với năm trước và tăng 36% nếu so với thời điểm trước Covid-19. Riêng 5 thị trường hàng đầu góp đến 95% số lượng, gồm Trung Quốc, Malaysia, Singapore, Hồng Kông và Việt Nam.
Bà Hoàng Vân Anh, Giám đốc Chương trình giáo dục của Hội đồng Anh tại Việt Nam, chia sẻ với Thanh Niên rằng kết quả báo cáo "cho thấy triển vọng tích cực" với cả khu vực Đông Á và Việt Nam. Nước ta hiện là một trong 3 trung tâm TNE hàng đầu trong khu vực Đông Á và sự tăng trưởng này cho thấy vai trò ngày càng quan trọng của TNE trong quá trình hỗ trợ quốc tế hóa giáo dục ĐH của Việt Nam, theo bà Vân Anh.
"Điều này còn góp phần hiện thực hóa mục tiêu đưa Việt Nam trở thành trung tâm giáo dục quốc tế", bà Vân Anh nói, cho biết thêm Hội đồng Anh đã phối hợp cùng các bên thành lập Mạng lưới Hợp tác TNE Anh-Việt (UK-Viet Nam EmpowerTNE) hồi cuối năm ngoái nhằm phát triển hệ sinh thái TNE bền vững, chất lượng tại Việt Nam.
Trước đó, trao đổi với Thanh Niên bên lề tuần lễ giáo dục Đông Á tổ chức ở Indonesia hồi tháng 2, bà Jazreel Goh, tác giả báo cáo nêu trên, hiện đảm nhận vị trí Giám đốc Trung tâm phân tích giáo dục Đông Á thuộc Hội đồng Anh kiêm Giám đốc Hội đồng Anh tại Malaysia, nhận định từ sau Covid-19, ngày càng nhiều sinh viên Đông Á trong đó có Việt Nam muốn học gần nhà hơn. Đây cũng là tiền đề để các chương trình UK TNE phát triển.
Hai xu hướng đáng chú ý khác, theo bà Goh, là nhu cầu du học các điểm đến nói tiếng Anh như Anh, Úc, Mỹ... vẫn còn dư địa tăng trưởng, song song đó là người học đang ngày càng quan tâm tới các ngành về dữ liệu, trí tuệ nhân tạo (AI), công nghệ máy tính và những lĩnh vực tương tự.
Bà Goh cho biết thêm, việc triển khai UK TNE tại Việt Nam không chỉ giúp người học Việt tiếp cận các chương trình đào tạo chuẩn quốc tế, mà còn là cơ hội để đào tạo và nâng chuẩn đội ngũ giảng viên nội địa. Đây cũng là động lực góp phần quốc tế hóa giáo dục ĐH ở Việt Nam, tạo tiền đề để Việt Nam xuất khẩu giáo dục ra thế giới - nhất là với những người bạn láng giềng như Lào và Campuchia.
"Tôi tin chúng ta còn chứng kiến nhiều mô hình hợp tác TNE hơn nữa trong tương lai, thay vì chỉ dừng ở việc gửi sinh viên ra nước ngoài du học", bà nói.
Theo phân loại của Hội đồng Anh, khu vực Đông Á bao gồm các thị trường: Úc, Brunei, Campuchia, Trung Quốc, Hồng Kông, Indonesia, Nhật Bản, Lào, Malaysia, Myanmar, Philippines, Singapore, Hàn Quốc, Đài Loan, Thái Lan và Việt Nam.
