Chính phủ đã ban hành Nghị định số 185/2026/NĐ-CP quy định về tổ chức, hoạt động của thôn, tổ dân phố và chế độ, chính sách đối với người hoạt động không chuyên trách ở thôn, tổ dân phố.
Bên cạnh quy định về tiêu chí sắp xếp thôn, tổ dân phố, nghị định cũng bổ sung quy định về tiêu chuẩn, quyền hạn và nhiệm vụ của trưởng thôn, tổ dân phố mới
Theo đó, trưởng thôn, tổ trưởng tổ dân phố là công dân Việt Nam cư trú thường xuyên tại địa bàn xã, phường, đặc khu từ 21 tuổi trở lên, ưu tiên người trong độ tuổi lao động theo quy định; có đủ sức khỏe để hoàn thành nhiệm vụ và chức trách được giao.
Có phẩm chất đạo đức tốt, gương mẫu; có uy tín trong cộng đồng dân cư; được nhân dân tín nhiệm; bản thân và gia đình gương mẫu về đạo đức, lối sống, chấp hành tốt chủ trương của Đảng, pháp luật của Nhà nước.
Cạnh đó, trưởng thôn, tổ trưởng tổ dân phố phải có kiến thức văn hóa, năng lực, kinh nghiệm và phương pháp vận động, tổ chức nhân dân thực hiện tốt các công việc tự quản của cộng đồng dân cư và triển khai có hiệu quả các nhiệm vụ do cấp ủy, chính quyền địa phương cấp xã giao; khuyến khích lựa chọn người có trình độ chuyên môn phù hợp với yêu cầu hoạt động của thôn, tổ dân phố.
Người này không trong thời gian bị xử lý kỷ luật, bị truy cứu trách nhiệm hình sự hoặc đang chấp hành bản án, quyết định của tòa án.
Đáng chú ý, để đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trong giai đoạn chuyển đổi số, trưởng thôn, tổ trưởng tổ dân phố phải có khả năng ứng dụng công nghệ thông tin phù hợp; có khả năng lập kế hoạch, tổng hợp, thống kê, báo cáo và thực hiện các nhiệm vụ theo quy định.
Về nhiệm vụ trong tổ chức, điều hành hoạt động của thôn, tổ dân phố, theo quy định, trưởng thôn, tổ trưởng tổ dân phố có nhiệm vụ chủ trì hội nghị thôn, tổ dân phố; tổ chức các cuộc họp định kỳ của cộng đồng dân cư và triển khai thực hiện quy chế dân chủ ở cơ sở.
Người đứng đầu thôn, tổ dân phố cũng có trách nhiệm tổ chức để người dân bàn bạc, quyết định hoặc tham gia ý kiến đối với các nội dung thuộc phạm vi cộng đồng dân cư theo quy định của pháp luật; theo dõi, đôn đốc việc thực hiện các quyết định đã được người dân thông qua.
Ngoài ra, trưởng thôn, tổ trưởng tổ dân phố phối hợp với ban công tác mặt trận, các tổ chức chính trị - xã hội và lực lượng tham gia bảo vệ an ninh trật tự ở cơ sở để tổ chức hoạt động cộng đồng, giữ gìn an ninh, an toàn địa bàn.
Về quyền hạn, trưởng thôn, tổ trưởng tổ dân phố là người đại diện cho cộng đồng dân cư trong các quan hệ liên quan theo quy định của pháp luật; được ký hợp đồng xây dựng các công trình do người dân đóng góp kinh phí sau khi được hội nghị thôn, tổ dân phố thông qua.
Bên cạnh đó, người đứng đầu thôn, tổ dân phố còn được mời tham dự các cuộc họp của chính quyền cấp xã liên quan trực tiếp đến công việc, hoạt động của cộng đồng dân cư trên địa bàn.
Nghị định cũng nêu rõ, trong trường hợp cần bảo đảm thống nhất với thời điểm tổ chức lại thôn, tổ dân phố hoặc do tình huống bất khả kháng như thiên tai, dịch bệnh không thể tổ chức bầu cử đúng thời hạn, UBND xã quyết định việc rút ngắn hoặc kéo dài nhiệm kỳ hoạt động của trưởng thôn, tổ trưởng tổ dân phố nhưng không quá 6 tháng.
Trường hợp phải rút ngắn hoặc kéo dài quá 6 tháng thì UBND xã báo cáo UBND tỉnh xem xét, quyết định. Nghị định có hiệu lực từ 26.5.2026.
Tin Gốc: Thanh Niên
