Trong gần 70 năm kể từ khi niêm yết trên sàn chứng khoán Tokyo, Honda Motor từng vượt qua hàng loạt cú sốc lớn từ khủng hoảng tài chính, thiên tai, đại dịch đến các bê bối an toàn. Nhưng năm 2026, hãng xe lớn thứ hai Nhật Bản lần đầu tiên phải báo lỗ.
Không chỉ là thất bại của riêng Honda, cú lao dốc này còn phản ánh sự đảo chiều của cuộc đua xe điện toàn cầu, khi nhiều hãng xe truyền thống bắt đầu trả giá cho những khoản đầu tư quá tham vọng vào giấc mơ xe điện.
Theo báo New York Times ngày 14-5, khoản lỗ ròng 2,7 tỉ USD của Honda không đến từ một cuộc khủng hoảng bất ngờ hay cú sụp đổ doanh số đột ngột, mà chủ yếu xuất phát từ hơn 9 tỉ USD chi phí liên quan việc thu hẹp chiến lược xe điện (EV). Những dự án từng được xem là tương lai của hãng giờ đây lại trở thành gánh nặng tài chính khổng lồ.
Trong nhiều năm, Honda vốn được xem là một trong những hãng xe Nhật Bản quyết liệt nhất trong quá trình chuyển đổi từ xe xăng sang xe điện.
Năm 2021, Chủ tịch kiêm CEO Tập đoàn Toshihiro Mibe tuyên bố Honda sẽ chấm dứt hoàn toàn việc bán xe chạy xăng vào năm 2040 để chuyển sang xe điện và xe pin nhiên liệu.
Đây là mục tiêu táo bạo hơn hẳn các đối thủ đồng hương như Toyota – hãng vẫn giữ thái độ thận trọng với xe điện và tiếp tục đặt cược vào dòng xe hybrid (loại xe kết hợp động cơ xăng và mô tơ điện).
Thời điểm đó lựa chọn của Honda không phải không có cơ sở. Chính quyền Tổng thống Mỹ Joe Biden đẩy mạnh trợ cấp xe điện và siết tiêu chuẩn khí thải, trong khi thị trường toàn cầu bùng nổ làn sóng “xe thông minh” tích hợp phần mềm, trí tuệ nhân tạo (AI) và công nghệ tự lái. Trong xu hướng này, xe điện được xem là nền tảng phù hợp nhất cho cuộc chuyển đổi công nghệ của ngành ô tô.
Các hãng xe truyền thống vì thế chịu áp lực rất lớn phải tăng tốc nếu không muốn bị bỏ lại phía sau Tesla hay BYD – những cái tên đang nổi lên mạnh mẽ trên thị trường toàn cầu.
Với Honda, áp lực ấy còn lớn hơn bởi Mỹ là thị trường quan trọng nhất của hãng, chiếm hơn 40% doanh số toàn cầu vào năm 2025, và cũng là thị trường xe điện lớn thứ hai thế giới chỉ sau Trung Quốc.
Công ty nhanh chóng đổ hàng tỉ USD vào điện hóa: đầu tư biến nhà máy ở bang Ohio thành trung tâm xe điện, xây nhà máy pin với LG Energy Solution và triển khai dự án xe điện trị giá 11 tỉ USD tại Canada – khoản đầu tư lớn nhất lịch sử Honda tại quốc gia này. Hãng cũng hợp tác với General Motors và Sony để phát triển thế hệ xe điện mới.
Nhưng chính lúc Honda tăng tốc mạnh nhất thì thị trường xe điện lại bắt đầu đổi chiều. Sau giai đoạn tăng trưởng bùng nổ nhờ nhóm người dùng tiên phong, nhiều khách hàng phổ thông tại Mỹ vẫn chưa thực sự sẵn sàng chuyển sang xe điện do lo ngại về giá bán và hạ tầng sạc.
Cú đánh quyết định đến vào tháng 7 năm ngoái, khi chính quyền Tổng thống Trump hủy ưu đãi thuế 7.500 USD dành cho người mua xe điện và nới lỏng các quy định khí thải vốn từng thúc đẩy các hãng xe điện hóa nhanh chóng.
Honda từng kỳ vọng xe điện sẽ chiếm khoảng 15% doanh số xe mới tại Mỹ trong giai đoạn này, nhưng thực tế thị phần chỉ quanh mức 6 – 8%. Nhu cầu giảm mạnh khiến toàn bộ các kế hoạch điện hóa của hãng trở nên thiếu hiệu quả gần như chỉ sau vài năm triển khai.
Các nhà phân tích chỉ ra sai lầm lớn nhất của Honda không hẳn là theo đuổi xe điện, mà nằm ở việc hãng điều chỉnh chiến lược quá chậm trước sự thay đổi của thị trường.
“Môi trường kinh doanh và nhu cầu khách hàng đã thay đổi vượt ngoài dự đoán của chúng tôi”, ông Mibe thừa nhận, đồng thời cho biết Honda “đã không phản ứng đủ linh hoạt”.
Dù cú lao dốc của Honda gây chú ý lớn, hãng xe Nhật Bản này thực tế không phải trường hợp cá biệt. Theo Đài CNN, hàng loạt “ông lớn” ngành ô tô đang phải trả giá đắt cho việc thay đổi chiến lược điện hóa. Ford dự kiến chịu thiệt hại gần 20 tỉ USD, trong khi General Motors ghi nhận khoản phí hơn 7 tỉ USD.
Đáng chú ý Tập đoàn Stellantis – chủ sở hữu các thương hiệu Jeep, Dodge và Chrysler – đã công bố khoản phí khổng lồ lên tới gần 30 tỉ USD trong quá trình phát triển các dòng xe điện. Ngay cả Volkswagen cũng không ngoại lệ khi ghi nhận hàng tỉ euro chi phí phát sinh từ các dự án xe điện đang dang dở.
Trong bối cảnh đó Toyota lại nổi lên như trường hợp đi ngược dòng. Dù cũng đầu tư lớn vào điện hóa, Toyota không đặt cược tất cả vào xe điện mà vẫn duy trì dòng hybrid và xe chạy xăng.
Khi thị trường xe điện giảm tốc, hãng nhanh chóng điều chỉnh chiến lược, tăng tỉ trọng hybrid và trì hoãn một số dự án xe điện tại Mỹ. Trong khi Honda bị cuốn theo kỳ vọng xe điện tăng trưởng nhanh, Toyota được cho là bám sát nhu cầu thực tế của người tiêu dùng hơn.
Bên cạnh Mỹ, các hãng xe Nhật còn phải đối mặt sức ép cạnh tranh ngày càng lớn từ Trung Quốc. Chính Honda cũng thừa nhận họ không theo kịp tốc độ phát triển công nghệ của các đối thủ từ đất nước tỉ dân.
Honda đang quay lại với xe hybrid như một giải pháp an toàn hơn. Hãng dự kiến tung ra 15 mẫu hybrid thế hệ mới trước năm 2030 và tiếp tục duy trì nghiên cứu xe điện để sẵn sàng nếu nhu cầu thị trường phục hồi. Trong lúc đó mảng xe máy – vốn đạt doanh số và lợi nhuận kỷ lục tại Ấn Độ và Brazil – đang trở thành “phao cứu sinh” tài chính cho tập đoàn.
Phát biểu với Financial Times, Ngoại trưởng Margus Tsahkna cho biết Tallinn không có ý định kêu gọi Kiev thu hẹp các cuộc tấn công, ngay cả sau khi các UAV Ukraine rơi xuống các nước láng giềng NATO.
Ukraine nhiều lần cáo buộc các UAV này bay lạc do bị các hệ thống tác chiến điện tử của Nga làm chệch hướng.
“Tất nhiên chúng tôi không hài lòng về điều đó. Nhưng chúng tôi không yêu cầu Ukraine dừng lại", ông Tsahkna nói, cho rằng các cuộc tập kích của Kiev đang gây ảnh hưởng tới Nga. Vì vậy, ông cho rằng các vụ UAV Ukraine đi lạc vào không phận NATO là hệ quả có thể chấp nhận được.
Tuần trước, một UAV mang đầu đạn nặng 5kg đã rơi xuống một vùng nông thôn của Estonia. Vụ việc xảy ra sau những tranh cãi chính trị tại Latvia, nơi chính phủ đã sụp đổ do phản ứng dữ dội liên quan đến cách xử lý các loại đạn dược bay lạc.
Ông Tsahkna bác bỏ các cáo buộc của Moscow rằng các quốc gia vùng Baltic đang hỗ trợ các chiến dịch tấn công tầm xa của Ukraine, gọi những tuyên bố đó là không có căn cứ.
Theo ông Tsahkna, các cuộc tấn công của Ukraine đang gây áp lực ngày càng lớn lên Nga bằng cách làm gián đoạn lĩnh vực năng lượng và đe dọa hoạt động xuất khẩu dầu qua Biển Baltic, những nguồn thu quan trọng của Điện Kremlin.
Ông cảnh báo các chính phủ châu Âu không nên đảm nhận vai trò trung gian hòa giải, cáo buộc Nga đang tìm kiếm đàm phán chủ yếu để kéo dài thời gian và làm tác động tới sự đoàn kết của phương Tây.
Ông cũng cảnh báo rằng vai trò trung gian có thể khuyến khích một số chính phủ Liên minh châu Âu phản đối các biện pháp trừng phạt cứng rắn hơn đối với Nga dưới danh nghĩa giữ thái độ trung lập.
“Nếu có đàm phán và chúng ta là bên trung gian, thì chúng ta phải trung lập”, ông nói, đồng thời mô tả lập luận đó là “một cái cớ” và là “một con đường rất nguy hiểm”.
Nga đã nhiều lần phát đi cảnh báo cứng rắn về cáo buộc các nước NATO cho Ukraine dùng không phận để tập kích đối thủ.
Thư ký Hội đồng An ninh Nga Sergey Shoigu trước đó tuyên bố nếu các quốc gia vùng Baltic và Phần Lan “cung cấp không phận” cho các UAV của Ukraine, Moscow có quyền tự vệ để đáp trả.
Theo Kyiv Independent, mặc dù ủng hộ mạnh mẽ Ukraine, các nước Baltic, bao gồm Estonia, Latvia và Litva, được cho vẫn đứng ngoài các hoạt động chiến đấu, chỉ cung cấp hỗ trợ quân sự, tình báo và viện trợ nhân đạo cho Kiev kể từ khi xung đột nổ ra, đồng thời không cho phép Ukraine sử dụng lãnh thổ của mình để nhằm mục tiêu tấn công Nga.
Theo Hãng tin Reuters, hôm nay truyền thông nhà nước Iran đưa tin lễ tang của cố lãnh tụ tối cao Iran Ali Khamenei sẽ bắt đầu tại Tehran vào ngày 4-7 và kết thúc bằng việc an táng tại quê nhà ông, thành phố Mashhad ở đông bắc nước này vào ngày 9-7.
Các nghi lễ cũng sẽ được tổ chức vào ngày 7-7 tại thành phố linh thiêng Qom, phía nam Tehran.
Ông Ali Khamenei đã thiệt mạng trong ngày đầu tiên Israel và Mỹ không kích Iran vào hôm 28-2-2026. Vị giáo sĩ 86 tuổi đã lãnh đạo Cộng hòa Hồi giáo Iran trong 36 năm, hiện con trai ông - Mojtaba Khamenei - là lãnh tụ tối cao.
Việc an táng tại quê nhà ông Ali Khamenei dự kiến diễn ra hồi tháng 3, nhưng bị hoãn do chiến tranh. Luật Hồi giáo quy định người chết phải được an táng càng sớm càng tốt, lý tưởng là trong vòng 24 giờ sau khi qua đời, nhưng có thể có ngoại lệ, ví dụ trong thời chiến.
Việc Iran chọn ngày 4-7 gây ra sự chú ý. Hãng tin AFP (Pháp) viết: "Ngày 4-7, thời điểm bắt đầu quốc tang ở Iran, sẽ trùng với Quốc khánh Mỹ. Năm nay đánh dấu kỷ niệm 250 năm thành lập nước Mỹ".
Theo Hãng tin Reuters, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran Esmaeil Baghaei vừa cho biết thời gian chính xác để ký bản ghi nhớ Islamabad sẽ không phải Chủ nhật (14-6). "Chúng ta phải chờ xem thời điểm ký kết chính xác, có thể không phải ngày mai" - ông cho biết.
Ông Baghaei nói không loại trừ khả năng ký bản ghi nhớ Islamabad trong những ngày tới, nhưng nhấn mạnh cần thận trọng khi đưa ra bất kỳ bình luận nào về thời điểm ký do sự do dự từ bên còn lại.
Ông thông tin: "Bản ghi nhớ Islamabad, đang được thúc đẩy, tập trung vào việc chấm dứt chiến tranh. Ở giai đoạn này, (chúng tôi) đã quyết định sẽ không thảo luận về vấn đề hạt nhân".
Trước đó, Thủ tướng Pakistan Shehbaz Sharif viết trên nền tảng X vào ngày 13-6: "Chúng ta đang tiến gần tới thỏa thuận hòa bình (giữa Mỹ - Iran) hơn bao giờ hết. Việc hoàn tất nhiều khả năng sẽ diễn ra trong vòng 24 giờ tới. Pakistan đang chuẩn bị cho việc ký kết điện tử thỏa thuận hòa bình ngay sau đó, tiếp theo là các cuộc đàm phán ở cấp kỹ thuật vào tuần tới".
Theo Đài Al Jazeera, quân đội Israel tuyên bố đã tiêu diệt một số chiến binh Hezbollah và phá hủy các bệ phóng rocket cũng như nhiều tòa nhà của nhóm vũ trang này ở miền nam Lebanon trong 24 giờ qua.
Họ thông tin hơn 70 địa điểm của Hezbollah đã bị tấn công trong khoảng thời gian này.
Trước đó có tin ít nhất 5 người thiệt mạng và một binh sĩ Lebanon bị thương trong các cuộc tấn công mới nhất của Israel.
Cơ quan Điều hành thương mại hàng hải Anh (UKMTO) cho biết một tàu chở dầu đã bị "một vật thể chưa xác định tấn công vào mạn trước bên trái", cách Oman 11km về phía đông.
Theo thông báo đăng trên nền tảng X, thủy thủ đoàn được cho an toàn và không có tác động môi trường.
"Tàu chở dầu đang tiếp tục hành trình tới cảng tiếp theo. Nhà chức trách đang điều tra. Các tàu được khuyến cáo di chuyển thận trọng và báo cáo mọi hoạt động đáng ngờ cho UKMTO" - họ nêu thêm.
"Chừng nào còn diễn ra các cuộc tấn công tên lửa nhắm vào dân thường Israel, Iran sẽ phải trả giá đắt, bị làm cho suy yếu và cuối cùng là bị tê liệt cơ sở hạ tầng quốc gia cũng như năng lực hoạt động", Bộ trưởng Quốc phòng Israel, ông Israel Katz, nói ngày 5/4.
Ông Katz tuyên bố quân đội Israel sẽ tiếp tục "truy đuổi và hạ sát" giới lãnh đạo Iran, đồng thời tấn công các mục tiêu an ninh và tài sản chiến lược trên khắp quốc gia Cộng hòa Hồi giáo này.
Những ngày gần đây, quân đội Israel cùng phía Mỹ đã tấn công các cơ sở sản xuất thép và hóa dầu của Iran, với cáo buộc rằng doanh thu từ những lĩnh vực này được Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) sử dụng để tài trợ cho việc sản xuất vũ khí.
Bộ tư lệnh Trung tâm Khatam al-Anbiya, "đầu não tối cao" của các lực lượng vũ trang Iran, cùng ngày cảnh báo sẽ có những biện pháp trả đũa "tàn khốc hơn nhiều" nếu đối phương tấn công các mục tiêu dân sự.
"Nếu các cuộc tấn công vào mục tiêu dân sự lặp lại, giai đoạn tiếp theo của những hoạt động tấn công và trả đũa của chúng tôi sẽ tàn khốc, lan rộng hơn nhiều", phát ngôn viên của Bộ tư lệnh Trung tâm Khatam al-Anbiya tuyên bố.
Tổng thống Mỹ Donald Trump trước đó đe dọa phá hủy cơ sở hạ tầng dân sự của Iran, yêu cầu Tehran mở cửa lại eo biển Hormuz trước 20h giờ miền đông ngày 7/4 (7h ngày 8/4 giờ Hà Nội).
Từ khi bắt đầu cuộc xung đột, bằng mạng lưới tình báo tinh vi, Israel đã lần theo dấu vết và liên tiếp hạ sát các quan chức cấp cao Iran, giáng đòn vào hệ thống an ninh nước này.
Tuy nhiên, Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi tuyên bố nước này có cấu trúc chính trị vững chắc, nên việc Israel hạ sát các quan chức cấp cao không thể "giáng đòn chí mạng".
