Trong một tuyên bố ngày 21.4, NATO nhấn mạnh “cam kết mạnh mẽ” đối với việc thực hiện đầy đủ Hiệp ước Không phổ biến vũ khí hạt nhân (NPT), đồng thời cáo buộc Nga vi phạm các thỏa thuận kiểm soát vũ khí và đưa ra những phát ngôn hạt nhân “thiếu trách nhiệm”. NATO cũng cho rằng Trung Quốc đang mở rộng nhanh kho vũ khí hạt nhân nhưng thiếu minh bạch.
Tuyên bố được đưa ra trước thềm hội nghị rà soát NPT tại Liên Hiệp Quốc ở New York (Mỹ) vào tuần tới, trong bối cảnh môi trường an ninh toàn cầu gia tăng bất ổn. Hội nghị được kỳ vọng thúc đẩy minh bạch và giảm rủi ro hạt nhân, dù hai kỳ họp gần nhất không đạt đồng thuận, theo Reuters.
Trợ lý Tổng thư ký NATO Boris Ruge cho rằng việc Nga sử dụng tên lửa có khả năng mang đầu đạn hạt nhân trong xung đột Ukraine là dấu hiệu “phát tín hiệu hạt nhân” đáng lo ngại, đồng thời nhấn mạnh Moscow đã rút khỏi nhiều cơ chế kiểm soát vũ khí.
Phía Nga hồi tháng 2 khẳng định vẫn là một cường quốc hạt nhân “có trách nhiệm” sau khi hiệp ước New START hết hiệu lực, đồng thời chỉ trích kế hoạch mở rộng năng lực hạt nhân của Pháp là “gây bất ổn nghiêm trọng”. NATO bác bỏ, cho rằng đây là phản ứng “hợp lý và minh bạch” trước các mối đe dọa hiện nay.
Ông Ruge bảo vệ động thái của Pháp, gọi đó là “phản ứng có chừng mực, hợp lý và minh bạch trước những mối đe dọa mà chúng ta đang phải đối mặt”. “Chúng tôi là một liên minh phòng thủ. Chúng tôi không phô trương vũ khí hạt nhân. Chúng tôi không tham gia vào những lời lẽ hạt nhân thiếu trách nhiệm, điều mà chúng ta thường xuyên nghe thấy từ Tổng thống Nga Vladimir Putin”, ông nói.
Trong khi đó, một phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Trung Quốc ngày 21.4 bác bỏ cáo buộc và khẳng định: “Chúng tôi luôn duy trì sức mạnh hạt nhân ở mức tối thiểu cần thiết cho an ninh quốc gia và sẽ không bao giờ tham gia vào cuộc chạy đua vũ trang hạt nhân”.
Trong báo cáo quốc gia về việc thực hiện NPT được Bộ Ngoại giao Trung Quốc công bố ngày 20.4, Bắc Kinh đã kêu gọi Mỹ thể hiện “sự chân thành” trong việc giải quyết vấn đề hạt nhân của Iran, đồng thời cảnh báo về các cuộc thảo luận của Nhật Bản về việc sở hữu vũ khí hạt nhân, theo tờ South China Morning Post.
Báo cáo cũng bác bỏ đề xuất đàm phán kiểm soát vũ khí hạt nhân 3 bên Trung – Mỹ – Nga, cho rằng những đề xuất đó là “không công bằng, vô lý và không khả thi”. Trung Quốc cho rằng các nước sở hữu kho vũ khí lớn nhất cần tiếp tục cắt giảm đáng kể.
Theo ước tính của Liên đoàn các nhà khoa học Mỹ, Nga hiện sở hữu khoảng 4.400 đầu đạn hạt nhân, Mỹ có 3.700 và Trung Quốc có khoảng 620, Pháp có khoảng 290 và Anh có khoảng 225 đầu đạn.
Quân đội Iran hôm nay thông báo đã triển khai "lượng lớn máy bay không người lái (UAV) có sức công phá mạnh" để tấn công một tổ hợp phòng không Patriot tại Kuwait, một trạm ăng-ten vệ tinh cảnh báo sớm ở Qatar và các kho nhiên liệu của quân đội Mỹ tại Bahrain.
Chưa rõ vị trí trận địa Patriot bị nhắm tới, cũng như liệu đó là tổ hợp thuộc biên chế quân đội Mỹ hay Kuwait. Quân đội Iran không cho biết chiến dịch này có được hiệp đồng với những đợt tấn công của Vệ binh Cách mạng Hồi giáo (IRGC) hay không.
Lầu Năm Góc và Bộ tư lệnh Trung tâm (CENTCOM), cơ quan đặc trách hoạt động của quân đội Mỹ tại Trung Đông, chưa bình luận về thông tin.
Theo ước tính của tạp chí quốc phòng Jane's, có trụ sở tại Anh, Kuwait đang sở hữu ít nhất 7 tổ hợp phòng không Patriot, trong đó 5 hệ thống được mua từ giai đoạn Chiến tranh Vùng Vịnh thập niên 1990 và hai tổ hợp được Mỹ duyệt bán tháng 7/2012.
Kể từ năm 2025 đến nay, Kuwait đã đạt một số thỏa thuận với Mỹ để mua các gói trang thiết bị, nâng cấp tên lửa đánh chặn cho các tổ hợp Patriot của nước này từ thế hệ PAC-2 đời cũ lên mẫu PAC-3 hiện đại nhất.
Trong khi đó, Mỹ đang triển khai ít nhất một khẩu đội Patriot sử dụng tên lửa PAC-3 MSE để bảo vệ căn cứ không quân Ali Al Salem. Đây là nơi đóng quân của Không đoàn Viễn chinh số 386 không quân Mỹ, được Washington mô tả là "trung tâm không vận chủ chốt và cửa ngõ để triển khai sức mạnh chiến đấu cho các lực lượng đồng minh cùng liên quân ở khu vực".
Mỹ rạng sáng 9/7 tiến hành đợt không kích mới nhằm vào khoảng 90 mục tiêu ở miền nam và đông nam Iran. CENTCOM tuyên bố chiến dịch nhằm bào mòn năng lực của Iran trong kiểm soát hoạt động hàng hải ở eo biển Hormuz.
IRGC sau đó tuyên bố tiến hành chiến dịch tập kích hiệp đồng bằng tên lửa và UAV nhằm vào các công trình trọng yếu trong căn cứ đồn trú của Mỹ ở Arifjan và Ali Al Salem tại Kuwait, cũng như cơ sở Juffair và Shaikh Isa trên lãnh thổ Bahrain.
"Đây là giai đoạn đầu của loạt biện pháp trả đũa những kẻ vi phạm thỏa thuận. Chúng tôi sẽ đáp trả mạnh mẽ bằng cách tập kích các căn cứ khác của Mỹ trong khu vực nếu họ lặp lại hành động gây hấn", IRGC cho hay.
Trước khi chiến sự bùng phát, Mỹ duy trì hiện diện quân sự đáng kể tại Kuwait với hơn 13.000 binh sĩ đóng quân tại nhiều căn cứ. Quốc gia này đóng vai trò là trung tâm hậu cần, tập kết lực lượng và hỗ trợ các chiến dịch của CENTCOM tại Trung Đông.
“Chúng tôi không muốn (đối đầu), nhưng nghĩa vụ của chúng tôi là phải sẵn sàng để tránh điều đó, và nếu không thể tránh được, thì phải giành chiến thắng”, Bí thư thứ nhất Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản, Chủ tịch nước Cộng hòa Cuba Miguel Díaz-Canel phát biểu tại một sự kiện ở thủ đô Havana ngày 16-4 (giờ địa phương).
Theo Hãng tin AFP, Cuba đã chuẩn bị cho trường hợp bị Mỹ tấn công trong bối cảnh Tổng thống Donald Trump nhiều lần đe dọa và gây sức ép lên quốc gia này.
Ngoài ra ông Díaz-Canel cũng bác bỏ cách mô tả của Mỹ rằng Cuba là “một quốc gia thất bại”.
Nhà lãnh đạo Cuba khẳng định: “Cuba không phải là một quốc gia thất bại mà là một quốc gia bị bao vây. Cuba là một quốc gia đang đối mặt với sự tấn công đa chiều: chiến tranh kinh tế, lệnh cấm vận ngày càng siết chặt và cấm vận năng lượng”.
Cũng tại sự kiện, bà Mariela Castro - con gái nguyên Chủ tịch nước Cuba Raul Castro - nhấn mạnh người dân Cuba “muốn đối thoại” với Washington nhưng “không đặt hệ thống chính trị của mình lên bàn đàm phán”.
Trong cuộc phỏng vấn trước đó với Đài NBC ngày 9-4, ông Díaz-Canel cho biết sẽ không từ chức dưới sức ép từ Mỹ, đồng thời kêu gọi đối thoại cởi mở với chính quyền Tổng thống Donald Trump.
“Khái niệm những người cách mạng bỏ cuộc và từ chức không nằm trong từ điển của chúng tôi”, nhà lãnh đạo Cuba khẳng định.
Ông lưu ý rằng Cuba muốn “tham gia đối thoại và thảo luận mọi vấn đề mà không có bất kỳ điều kiện nào, Mỹ không yêu cầu thay đổi hệ thống chính trị của Cuba, cũng như Cuba không yêu cầu thay đổi hệ thống của Mỹ”.
Trong những tháng qua, Chính phủ Cuba đã triển khai chiến dịch truyền thông khi trả lời phỏng vấn nhiều cơ quan báo chí, cũng như lên tiếng về sức ép ngày càng gia tăng từ Mỹ trong bối cảnh nền kinh tế đang gặp khó khăn.
Đài NHK ngày 15.5 loan tin rằng Bộ Quốc phòng Nhật Bản đã tiến hành đánh giá khả năng xuất khẩu tên lửa đất đối hạm Type 88 cho Philippines. Theo nguồn tin, Philippines trong tháng này đã bày tỏ sự quan tâm dành cho loại tên lửa nói trên.
Type 88 có tầm bắn hơn 100 km. Lực lượng Phòng vệ Mặt đất Nhật Bản (GSDF) đã lên kế hoạch giảm sử dụng dần loại tên lửa này để thay bằng mẫu mới hơn. Theo NHK, Bộ Quốc phòng Nhật Bản cân nhắc xuất khẩu số tên lửa còn lại từ kho của GSDF.
Trong đợt tập trận chung với Philippines và Mỹ tại Philippines từ tháng 4 đến tháng 5, lực lượng Nhật Bản cũng đã phóng tên lửa Type 88.
Mặt khác, Tokyo được cho là cũng đang cân nhắc chuyển giao các tàu hộ tống lớp Abukuma cho Philippines. Các tàu này hiện thuộc quản lý của Lực lượng Phòng vệ Biển (MSDF).
Theo chuyên san quân sự Seaforces.org, Nhật Bản có 6 tàu hộ tống lớp Abukuma, được biên chế lần lượt từ năm 1989 đến năm 1993. Tàu dài 109 m, rộng nhất 13,4 m, lượng giãn nước toàn tải 2.550 tấn, tốc độ 50 km/giờ, thủy thủ đoàn 120 người. Tàu được trang bị 2 bệ phóng tên lửa đối hạm, 2 bệ phóng ngư lôi, 1 bệ phóng rốc két chống ngầm, 2 pháo hạm.
Hồi tháng 4, chính phủ Nhật Bản đã điều chỉnh 3 nguyên tắc chuyển giao thiết bị quốc phòng cho nước ngoài và những hướng dẫn thực hiện các nguyên tắc này. Động thái này về nguyên tắc cho phép xuất khẩu vũ khí sát thương.
Vào giữa năm 2024, Nhật Bản và Philippines ký Thỏa thuận tiếp cận đối ứng (RAA), cho phép triển khai lực lượng sang lãnh thổ của nhau để tham gia các cuộc tập trận quy mô lớn, bao gồm diễn tập bắn đạn thật.
Hồi tháng 1, hai bên ký thỏa thuận quốc phòng cho phép cung cấp đạn dược, nhiên liệu, lương thực và các nhu yếu phẩm khác miễn thuế khi tiến hành huấn luyện chung.
