Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad Bagher Ghalibaf ngày 11/5 tuyên bố Mỹ không có lựa chọn khả thi nào khác ngoài việc chấp nhận đề xuất 14 điểm của Iran để giải quyết cuộc xung đột đang diễn ra.
“Không còn lựa chọn nào khác ngoài việc chấp nhận các quyền của người dân Iran như đã nêu trong đề xuất 14 điểm”, ông Ghalibaf nhấn mạnh trong bài viết trên mạng xã hội.
“Bất kỳ cách tiếp cận nào khác đều sẽ không mang lại kết quả; mà chỉ là thất bại nối tiếp thất bại. Họ càng trì hoãn, người đóng thuế Mỹ càng phải trả giá đắt hơn”, quan chức Iran cảnh báo.
Trước đó, Mỹ đã đưa ra một khuôn khổ (được cho là gồm 14 điểm hoặc một bản ghi nhớ liên quan) nhấn mạnh các giới hạn đối với chương trình hạt nhân của Iran, các hạn chế về năng lực tên lửa của Tehran và các lực lượng ủy nhiệm được Iran hậu thuẫn trong khu vực, cùng các biện pháp an ninh khác.
Iran đã đáp trả bằng đề xuất phản hồi cũng gồm 14 điểm, trong đó ưu tiên: chấm dứt xung đột nhanh chóng (trong vòng 30 ngày), đảm bảo chấm dứt các cuộc tấn công trong tương lai của Mỹ hoặc Israel, rút quân Mỹ khỏi khu vực biên giới của Iran, dỡ bỏ các lệnh trừng phạt và giải phóng các tài sản bị đóng băng của Iran, bồi thường chiến tranh, chấm dứt các hành động giao tranh ở Li Băng và các mặt trận khác, một cơ chế mới khẳng định chủ quyền hoặc quyền kiểm soát của Iran đối với eo biển Hormuz – tuyến hàng hải quan trọng đối với hoạt động vận chuyển dầu mỏ toàn cầu.
Tổng thống Mỹ Donald Trump đã công khai bác bỏ một số điều khoản trong đề xuất phản hồi của Iran là “hoàn toàn không thể chấp nhận được”. Ông Trump cho rằng thỏa thuận ngừng bắn đang trong tình trạng “nguy kịch” và duy trì lập trường kiên quyết về các vấn đề cốt lõi như làm giàu uranium.
Tổng thống Trump gần đây hối thúc Iran nhanh chóng đưa ra phản hồi, đồng thời cảnh báo sẽ tấn công “dữ dội hơn nhiều” nếu Iran không sớm ký thỏa thuận.
Các bên đã đạt được thỏa thuận ngừng bắn hôm 7/4 để mở đường cho đàm phán. Mặc dù vậy, Mỹ tiếp tục gây sức ép kinh tế với Iran bằng cách duy trì lệnh phong tỏa các cảng của nước này.
Tổng thống Trump cho biết, nếu ông quyết định nối lại chiến dịch không kích Iran, sẽ mất khoảng 2-3 tuần để đạt được các mục tiêu đề ra trong cuộc chiến.
Nhà lãnh đạo Mỹ cũng nhấn mạnh lại lập trường rằng Iran không được sở hữu vũ khí hạt nhân. Ông Trump cho biết việc thu giữ kho dự trữ uranium làm giàu cấp độ cao của Iran phải là một phần của thỏa thuận.
Washington muốn Tehran từ bỏ kho dự trữ hơn 400kg uranium được làm giàu cao, mà Mỹ cho rằng có thể được sử dụng để chế tạo bom hạt nhân. Trong khi đó, Iran nói rằng chương trình hạt nhân của nước này chỉ mang mục đích hòa bình, mặc dù Tehran sẵn sàng thảo luận về một số hạn chế để đổi lấy việc dỡ bỏ các lệnh trừng phạt.
Một quan chức cấp cao của Iran tiết lộ Tehran dự định chấm dứt xung đột và giải quyết vấn đề bế tắc tại eo biển Hormuz trước, còn việc đàm phán về chương trình hạt nhân của Iran sẽ được gác lại cho giai đoạn đàm phán sau.
"Thật vô lý khi Mỹ cứ tiếp tục duy trì mối quan hệ một chiều, đây không phải kiểu có đi có lại. NATO đã không sát cánh cùng chúng ta", Tổng thống Donald Trump đăng trên mạng xã hội Truth Social ngày 2/7.
Bài đăng của ông kèm theo biểu đồ về mức chi tiêu quốc phòng của các nước thành viên NATO, cho thấy Mỹ vượt xa nhiều quốc gia khác. Biểu đồ không thể hiện mức chi tiêu này được tính trong khoảng thời gian nào.
Cảnh báo của lãnh đạo Mỹ được đưa ra chưa đầy một tuần trước hội nghị thượng đỉnh NATO ở Thổ Nhĩ Kỳ. Tổng thống Trump dự kiến tham dự sự kiện này.
Tổng thống Trump nhiều lần chỉ trích các đồng minh châu Âu về cách phản ứng với xung đột Trung Đông, do một số quốc gia cấm quân đội Mỹ sử dụng căn cứ trên lãnh thổ của họ để phục vụ chiến dịch nhằm vào Iran. Ông cũng nhiều lần khẳng định châu Âu cần đảm nhận vai trò chủ đạo trong bảo đảm an ninh của chính họ, trong khi Washington đã bắt đầu thu hẹp các cam kết quốc phòng.
Dưới sức ép từ ông Trump, các lãnh đạo NATO hồi năm ngoái nhất trí rằng sẽ nâng chi tiêu liên quan đến quốc phòng lên mức 5% GDP vào năm 2035.
Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio cho biết Tổng thống Trump thất vọng vì các đồng minh NATO từ chối tham gia tích cực hơn vào chiến dịch tấn công Iran. Phát biểu tại cuộc họp với các ngoại trưởng NATO hồi tháng 5, ông Rubio bày tỏ tin tưởng những bất đồng sẽ được đưa ra thảo luận tại hội nghị thượng đỉnh ở Thổ Nhĩ Kỳ, nhận định đây sẽ là "một trong những hội nghị quan trọng nhất" trong lịch sử 77 năm của liên minh.
"Quan điểm của Tổng thống Mỹ, hay nói thẳng ra là sự thất vọng của ông, đối với một số đồng minh NATO và phản ứng của họ trước chiến dịch của chúng tôi ở Trung Đông đã được thể hiện rất rõ. Vấn đề này sẽ phải được giải quyết", ông Rubio nói.
Hội nghị thượng đỉnh NATO sẽ diễn ra tại thủ đô Ankara của Thổ Nhĩ Kỳ trong ngày 7-8/7, với sự tham dự của đại diện 32 quốc gia thành viên.
Ukraine tuyên bố, không quân nước này đã bắn hạ một tiêm kích Sukhoi Su-35 của Nga trên bầu trời miền Đông Ukraine hôm 9/7. Nga chưa bình luận về thông tin này.
Chuyên trang quân sự Euromaidan Press dẫn nguồn tin nói rằng, Ukraine dường như đã giăng một cái bẫy khá tinh vi để hạ chiếc Su-35, vốn được xem là một trong những loại tiêm kích tốt nhất đang phục vụ trong không quân Nga.
Theo các nguồn tin, 3 tiêm kích F-16 của Ukraine đã dụ chiếc Su-35 lao vào một cuộc phục kích có sự tham gia của một tổ hợp tên lửa phòng không Patriot của Ukraine triển khai dưới mặt đất. Phi công Nga được cho là đã kịp phóng ghế thoát hiểm và được lực lượng Nga giải cứu.
Hiện nguồn tin chưa xác định được liệu chiếc Su-35 bị bắn hạ bởi F-16 hay bởi Patriot. Dù vậy, sự phối hợp tác chiến của Ukraine được đánh giá là rất đáng chú ý. Cả F-16 lẫn Patriot đều có những hạn chế đáng kể khi đối đầu với các tiêm kích Nga.
Tên lửa và radar của F-16 không có tầm hoạt động ngang bằng các hệ thống tốt nhất của Nga. Patriot là một hệ thống hiệu quả, nhưng Ukraine lại không có đủ số lượng tên lửa để đối phó với mọi mục tiêu có thể xuất hiện.
Tuy nhiên, khi kết hợp với nhau, F-16 và Patriot có thể tạo ra hiệu quả lớn. Một hệ thống có thể phát hiện mục tiêu trong khi hệ thống kia khai hỏa. Hoặc các tiêm kích có thể đóng vai trò nghi binh, thu hút máy bay đối phương trong khi tổ hợp phòng không mặt đất phóng tên lửa.
Theo nguồn tin, một chiếc F-16 được cho đã bay thấp hướng về phía các vị trí của Nga, mô phỏng kiểu hoạt động của tiêm kích mang bom lượn chính xác chuẩn bị tấn công mục tiêu. Hai chiếc F-16 khác bay ở độ cao lớn hơn, sẵn sàng phóng tên lửa không đối không dẫn đường bằng radar AIM-120 AMRAAM vào bất kỳ tiêm kích Nga nào tìm cách đánh chặn chiếc máy bay mang bom lượn.
Việc F-16 hộ tống máy bay mang bom lượn hiện đã trở thành điều khá phổ biến trong không quân Ukraine. Tuy nhiên, theo các nguồn tin Nga, sự việc hôm 9/7 có điểm khác biệt.
"Một tổ hợp Patriot đã được sử dụng để bám mục tiêu từ mặt đất", nguồn tin nói.
Dĩ nhiên, F-16 có radar riêng, cụ thể là radar APG-66 với tầm phát hiện khoảng 83km. Tuy nhiên, các radar AN/MPQ-53 và AN/MPQ-65 của Patriot có tầm hoạt động gần gấp đôi.
Theo nguồn tin, Ukraine đã đưa tổ hợp Patriot tới cách khu vực giao tranh khoảng 60km, giúp mở rộng phạm vi phát hiện sâu vào khu vực do Nga kiểm soát. Với sự hỗ trợ của Patriot, các phi công F-16 có thể phát hiện chiếc Su-35 từ khoảng cách xa hơn và thậm chí có cơ hội khai hỏa trước khi phi công Nga kịp sử dụng tên lửa đối không R-77 của mình.
Cũng có khả năng chính tổ hợp Patriot đã bắn hạ chiếc Su-35 trong lúc máy bay Nga đang giao chiến với 3 chiếc F-16.
Không quân Nga hiện vẫn sở hữu hơn 100 chiếc Su-35 cùng hàng trăm tiêm kích khác. Không quân Ukraine có số lượng ít hơn đáng kể, dù trong tương lai sẽ tiếp nhận thêm nhiều máy bay hiện đại, trong đó có các tiêm kích JAS-39 Gripen do Thụy Điển chuyển giao.
Virus bị nghi ngờ gây ra ổ dịch trên tàu du lịch là virus hanta (tiếng Anh là hantavirus). Reuters hôm nay 4.5 dẫn thông tin từ Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) cho biết virus hanta chủ yếu lây truyền qua các loài gặm nhấm, đặc biệt là chuột. Trong những trường hợp hiếm hoi, virus này có thể lây từ người sang người.
Trong đa số trường hợp, người bị nhiễm do hít phải virus phát tán trong không khí từ phân, nước tiểu hoặc nước bọt của chuột, như những khu vực có ổ chuột.
Theo Tạp chí The Lancet, tên gọi "virus hanta" bắt nguồn từ khu vực sông Hantan ở Hàn Quốc, nơi virus được xác định lần đầu vào thập niên 1970.
Virus hanta là một họ virus gây ra hai dạng bệnh chính, thứ nhất chủ yếu ảnh hưởng phổi và dạng còn lại tấn công thận.
Dạng bệnh đầu tiên gây chú ý nhiều nhất vì có tỷ lệ tử vong cao, khoảng 40%.
Hội chứng phổi Hantavirus (HPS) thường được phát hiện ở Bắc và Nam Mỹ. Theo chính phủ Canada, mỗi năm thế giới lại ghi nhận khoảng 200 ca bệnh này.
Kết quả giám định pháp y xác nhận nghệ sĩ dương cầm hòa nhạc Betsy Arakawa, vợ của cố diễn viên gạo cội người Mỹ Gene Hackman, tử vong vì HPS ở bang New Mexico hồi năm ngoái.
Trung tâm Kiểm soát và Ngăn ngừa dịch bệnh Mỹ (CDC) cho biết người bị nhiễm virus hatan thường xuất hiện những triệu chứng giống cúm, như mệt mỏi, sốt, trong giai đoạn từ 1 đến 8 tuần kể từ khi phơi nhiễm.
Từ 4 đến 10 ngày sau, những triệu chứng khác bao gồm ho, khó thở, tích tụ dịch trong phổi.
CDC cũng cảnh báo khó chẩn đoán ra bệnh trong 72 giờ đầu kể từ khi nhiễm virus, và các triệu chứng có thể bị tưởng nhầm là cúm.
Hiện chưa có phương pháp điều trị đặc hiệu đối với virus hanta. Việc điều trị chủ yếu là hỗ trợ như yêu cầu người bệnh nghỉ ngơi, truyền dịch. Trong những trường hợp nặng, người bệnh có thể cần được thở máy.
Các chuyên gia khuyến cáo có thể giảm tối thiểu nguy cơ mắc bệnh bằng cách hạn chế tiếp xúc với loài gặm nhấm. Tránh hút bụi hoặc quét phân chuột khô vì có thể làm virus phát tán vào không khí.
