Tối 12.4, Tổng thống Mỹ Donald Trump đăng bài viết dài trên mạng xã hội Truth Social, nói về tình hình Iran.
Nhà lãnh đạo cho biết đã được Phó tổng thống J.D. Vance, Đặc phái viên Steve Witkoff và con rể Jared Kushner báo cáo đầy đủ về cuộc đàm phán đã diễn ra tại Islamabad (Pakistan). “Cuộc họp với Iran bắt đầu từ sáng sớm và kéo dài suốt đêm – gần 20 giờ. Tôi có thể đi vào chi tiết và nói về nhiều điều đã đạt được, nhưng chỉ có một điều quan trọng – Iran không sẵn sàng từ bỏ tham vọng hạt nhân”, ông Trump viết.
Ông Trump cho biết “cuộc họp diễn ra tốt, hầu hết các điểm đã được đồng ý, nhưng điểm duy nhất thực sự quan trọng – hạt nhân – thì không”. Nhà lãnh đạo còn cáo buộc Iran cố tình không mở eo biển Hormuz như đã hứa, gây ra lo lắng, gián đoạn và đau khổ cho nhiều người và nhiều nước trên thế giới.
Do đó, chủ nhân Nhà Trắng tuyên bố Hải quân Mỹ sẽ bắt đầu quá trình “phong tỏa bất kỳ và tất cả các tàu thuyền cố gắng đi vào hoặc rời khỏi eo biển Hormuz”, với hiệu lực ngay lập tức. Ông gọi việc Iran rải thủy lôi ra eo biển là hành động “tống tiền toàn cầu” và tuyên bố lãnh đạo các nước, đặc biệt là Mỹ, sẽ không bao giờ bị tống tiền.
“Tôi cũng đã chỉ thị cho hải quân tìm kiếm và chặn mọi tàu thuyền trong vùng biển quốc tế đã trả phí cho Iran. Không ai trả khoản phí bất hợp pháp đó sẽ được đảm bảo an toàn khi đi lại trên biển. Chúng tôi cũng sẽ bắt đầu phá hủy các quả mìn mà Iran đã rải trong eo biển. Bất kỳ người Iran nào bắn vào chúng tôi hoặc vào các tàu thuyền dân sự sẽ bị tiêu diệt hoàn toàn”, ông Trump viết.
Ông cho biết cuộc phong tỏa sẽ sớm bắt đầu với sự tham gia của các nước khác. “Iran sẽ không được phép kiếm lợi từ hành động tống tiền bất hợp pháp này”, Tổng thống Trump viết.
Tổng thống Mỹ cho rằng Iran biết rõ hơn ai hết cách để kết thúc tình hình này, đồng thời cảnh báo rằng quân đội Mỹ đã sẵn sàng khai hỏa và sẽ kết thúc những gì còn lại của Iran.
Iran chưa bình luận về những tuyên bố trên.
Trước đó, viết trên mạng xã hội X ngày 12.4, vào thời điểm phái đoàn Mỹ và Iran kết thúc đàm phán thỏa thuận hòa bình tại Islamabad, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran Esmaeil Baghaei cho biết trong 2 ngày đàm phán, các bên đã thảo luận nhiều vấn đề chính. Trong đó bao gồm vấn đề eo biển Hormuz, hạt nhân, bồi thường chiến tranh, dỡ bỏ lệnh cấm vận và chấm dứt hoàn toàn cuộc chiến chống lại Iran cũng như xung đột khu vực.
Quan chức ngoại giao Iran cho rằng thành công của tiến trình ngoại giao phụ thuộc vào sự nghiêm túc và thiện chí của phía đối lập, gồm việc ngừng đưa ra những yêu sách quá đáng và bất hợp pháp, cũng như chấp nhận các quyền và lợi ích hợp pháp của Iran.
Trước đó, Phó tổng thống Mỹ J.D. Vance có cuộc họp báo ngắn để thông tin về kết quả đàm phán. Ông Vance nói Iran không chấp nhận từ bỏ chương trình hạt nhân và nhấn mạnh đề nghị mà Mỹ đưa ra là cuối cùng.
"Tàu sân bay USS Abraham Lincoln đang hoạt động tại Trung Đông, thực thi lệnh phong tỏa của Mỹ đối với các tàu đến và đi từ cảng Iran", Bộ tư lệnh Trung tâm (CENTCOM), cơ quan đặc trách hoạt động của quân đội Mỹ tại Trung Đông, cho biết trong bài đăng trên mạng xã hội hôm nay.
Vị trí cụ thể của chiến hạm Mỹ không được tiết lộ. Bài viết kèm hình ảnh trực thăng chở nhu yếu phẩm từ tàu hậu cần USNS Carl Brashear để chuyển cho USS Abraham Lincoln trên biển Arab hôm 18/4.
CENTCOM cũng thông báo tàu sân bay USS Gerald R. Ford đã tiến vào khu vực do cơ quan này phụ trách, bắt đầu thực hiện các nhiệm vụ hàng không ở Biển Đỏ. Trong khi đó, nhóm tác chiến tàu sân bay George H. W. Bush đang di chuyển ngoài khơi Madagascar, phía đông châu Phi để hướng tới Trung Đông.
Đây là lần đầu tiên CENTCOM xác nhận tàu sân bay USS Abraham Lincoln trực tiếp tham gia chiến dịch phong tỏa các cảng biển của Iran.
Chủ tịch Hội đồng Tham mưu trưởng Liên quân Mỹ Dan Caine hôm 16/4 cho biết chiến dịch phong tỏa do một khu trục hạm dẫn đầu và USS Abraham Lincoln "chỉ hiện diện trong khu vực". CENTCOM sau đó cũng mô tả tàu sân bay "đang di chuyển trên biển Arab".
Tàu sân bay USS Abraham Lincoln mang theo loạt tiêm kích tàng hình F-35C, chiến đấu cơ F/A-18E/F, máy bay tác chiến điện tử EA-18G, phi cơ cảnh báo sớm E-2D, trực thăng lai CMV-22B và trực thăng săn ngầm.
Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) từng nhiều lần phát động tấn công USS Abraham Lincoln bằng tên lửa, máy bay không người lái và xuồng tự sát, nhưng hải quân Mỹ khẳng định nỗ lực này không ảnh hưởng tới hoạt động của chiến hạm.
Trong sự việc hồi giữa tháng 3, một phương tiện của Iran đã áp sát USS Abraham Lincoln. Khu trục hạm hộ tống của Mỹ bắn pháo nhưng không ngăn được đối phương, buộc trực thăng vũ trang cất cánh và phóng tên lửa hạ mục tiêu.
Quân đội Mỹ ngày 13/4 bắt đầu nỗ lực chặn tàu thuyền đến và đi từ các cảng của Iran, sau khi cuộc đàm phán ở Pakistan hai ngày trước đó kết thúc mà không có kết quả và Iran từ chối mở cửa trở lại tuyến đường biển trọng yếu nói trên.
Iran ngày 17/4 thông báo mở cửa eo biển Hormuz để hoan nghênh lệnh ngừng bắn giữa Israel và Lebanon có hiệu lực, song tiếp tục phong tỏa tuyến hàng hải này chỉ sau một ngày để đáp trả chiến dịch ngăn chặn cảng biển do Mỹ thực thi.
Phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Iran Esmaeil Baqaei tuyên bố Mỹ phong tỏa các cảng và bờ biển của Iran không chỉ vi phạm lệnh ngừng bắn do Pakistan làm trung gian, mà còn là "hành động bất hợp pháp, phạm tội và trừng phạt tập thể người dân".
Căng thẳng leo thang từ hôm 19/4, khi tàu khu trục USS Spruance của Mỹ nã pháo, vô hiệu hóa tàu hàng Touska treo cờ Iran khi nó di chuyển ở biển Oman. Thủy quân lục chiến Mỹ triển khai từ tàu đổ bộ USS Tripoli đã khống chế tàu hàng Iran sau đó.
Tehran cáo buộc đây là hành động vi phạm lệnh ngừng bắn, đồng thời cảnh báo sẽ đáp trả quyết liệt. Giới chức Iran cũng cho rằng các động thái của Mỹ gần đây cho thấy nước này không nghiêm túc về đàm phán hòa bình, do đó chưa xác nhận sẽ tham gia vòng đối thoại thứ hai tại Islamabad.
Theo Hãng tin APF, ngày 28-6, Tổ chức Y tế thế giới (WHO) cho biết số người tử vong ở châu Âu trong tuần từ 21 đến 28-6 cao hơn bình thường trên 1.300 người, nghi có liên quan đến tình trạng nắng nóng kỷ lục mà lục địa già đang hứng chịu.
"Hiện 150 triệu người đang sống trong điều kiện nắng nóng cực đoan, hàng trăm người đã chết, trường học đóng cửa, lưới điện oằn mình", Tổng giám đốc WHO Tedros Adhanom Ghebreyesus viết trên mạng xã hội X.
Riêng tại Pháp, cơ quan y tế công cộng nước này ghi nhận trong đợt nắng nóng, số người tử vong cao hơn khoảng 1.000 ca so với mức thường thấy cùng kỳ. Do không có yếu tố đáng chú ý nào khác đang diễn ra, các chuyên gia phỏng đoán sự tăng số liệu này là do nắng nóng.
Cách tính này được giới chuyên môn gọi chính thức là "tử vong vượt mức", phản ánh cả những trường hợp nắng nóng không trực tiếp gây tử vong nhưng làm bệnh tình của người vốn đã yếu trở nặng.
Phần lớn các ca này là người cao tuổi và giới chức cảnh báo con số sẽ còn tăng khi có thêm dữ liệu về các trường hợp tử vong tại cơ sở chăm sóc và tại nhà riêng.
Bên cạnh đó, nhiều người tìm cách giải nhiệt cũng đã thiệt mạng do đuối nước.
Tại Ý, lực lượng cứu hộ đang tìm kiếm chồng của Bộ trưởng phụ trách các vấn đề gia đình, tỉ lệ sinh và bình đẳng cơ hội Eugenia Roccella. Ông này mất tích hôm 27-6 khi đang bơi tại hồ Vico, cách thủ đô Rome khoảng 70km.
Theo giới khoa học, đợt nắng nóng bắt đầu từ ngày 20-6 và là đợt nóng tồi tệ nhất từng được ghi nhận tại châu Âu. Điều kiện thời tiết khắc nghiệt đã làm gián đoạn hoạt động phát điện, hư hại hạ tầng và khiến hệ thống y tế quá tải.
Các nhà khoa học nhận định đợt nắng nóng "gần như không thể xảy ra" nếu không có biến đổi khí hậu do con người gây ra.
Trong ngày 28-6, nhiệt độ được dự báo tiệm cận hoặc vượt 40 độ C tại Đức, Ba Lan và Ý. Bộ trưởng Y tế Pháp Stephanie Rist cảnh báo tác động của đợt nắng nóng có thể kéo dài tới 10 ngày sau khi thời tiết hạ nhiệt.
"Đợt nóng này chưa kết thúc", bà cảnh báo trên đài BFM.
Nắng nóng cực đoan không chỉ gây chết người mà còn làm tê liệt hạ tầng. Tại Đức, dịch vụ tàu hỏa bị cắt giảm trên một tuyến đường sắt lớn ở bang North Rhine-Westphalia, còn tàu điện tại thành phố Leipzig phải tạm dừng. Cả hai được cho là do nắng nóng ảnh hưởng đến đường ray gây mất an toàn.
Các dòng sông châu Âu cũng cạn và nóng lên, gây khó cho sản xuất điện và nông nghiệp. Chính phủ Hungary cho biết nhà máy điện hạt nhân Paks nhiều khả năng phải tiếp tục giảm công suất trong ngày 28-6 do nhiệt độ sông Danube - nguồn nước làm mát của nhà máy - lên quá cao.
Theo báo The Washington Post, ông Menjivar-Ayala (56 tuổi) đã chạy trốn nội chiến tại quê nhà El Salvador, trốn trong cốp xe để vượt biên trái phép vào Mỹ năm 1990, sau đó được cấp quy chế bảo vệ nhân đạo và trở thành công dân Mỹ.
Trước khi đảm nhận vai trò mới tại West Virginia, ông là giám mục phụ tá tại tổng giáo phận Washington từ năm 2023. Hãng tin AP ngày 2.5 tiết lộ ông Menjivar-Ayala được biết đến là người thường xuyên lên tiếng bảo vệ quyền của người nhập cư và từng công khai phản đối các chính sách siết nhập cư của Tổng thống Mỹ Donald Trump.
Trong bài phát biểu nhậm chức ngày 1.5, tân Giám mục giáo phận Wheeling-Charleston đã gửi lời cảm ơn đến Giáo hoàng Leo XIV. Ông Menjivar-Ayala cam kết lắng nghe cộng đồng, đặc biệt là người nghèo, người nhập cư và những người yếu thế trong xã hội. Ông cũng nhấn mạnh tầm quan trọng của những giáo dân trẻ, khẳng định người trẻ "không chỉ là tương lai, mà còn là hiện tại của Giáo hội". Ông Menjivar-Ayala sẽ tiếp quản giáo phận tại West Virginia với 61.000 giáo dân, thay cho người tiền nhiệm Mark Brennan.
Cùng ngày 1.5, Tòa Thánh thông báo bổ nhiệm linh mục gốc Colombia John Gomez làm Giám mục giáo phận Laredo, bang Texas (Mỹ). Ngoài ra, hai linh mục Robert Boxie III và Gary Studniewski cũng được bổ nhiệm làm giám mục phụ tá mới cho tổng giáo phận Washington.
