“Theo đề nghị từ Trung Quốc, một số tàu nước này đã được đi qua eo biển Hormuz sau khi đạt được thỏa thuận về các quy định quản lý eo biển của Iran. Hoạt động bắt đầu từ đêm 13/5”, Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) cho biết hôm 14/5.
Một chỉ huy IRGC nhấn mạnh những tàu có liên hệ với “quốc gia thù địch” vẫn sẽ tiếp tục bị chặn tại khu vực.
Đài truyền hình nhà nước Iran thông báo “hơn 30 tàu” đã được phép đi qua, song chưa rõ liệu có phải tất cả đều là tàu Trung Quốc hay không. Kênh truyền hình Al Jazeera đưa tin “hàng chục tàu treo cờ Trung Quốc hoặc liên quan Trung Quốc” đã di chuyển qua eo biển.
Dữ liệu theo dõi hàng hải cho thấy một siêu tàu dầu Trung Quốc chở 2 triệu thùng dầu thô Iraq đã đi qua eo biển Hormuz ngày 13/5, sau khi bị mắc kẹt ở vùng Vịnh hơn hai tháng do chiến sự.
Ngoại trưởng Trung Quốc Vương Nghị và Đại sứ Trung Quốc tại Iran được cho là đã liên hệ với Tehran nhằm đề nghị tạo điều kiện cho các tàu đi qua eo biển.
Đại sứ Iran tại Trung Quốc Abdolreza Rahmani Fazli mô tả thỏa thuận cho phép tàu Trung Quốc đi qua eo biển Hormuz là một cách để nhấn mạnh Tehran là “đối tác quan trọng” của Bắc Kinh.
Trước khi chiến sự bùng phát, mỗi ngày có hơn 1 triệu thùng dầu từ Iran được xuất sang Trung Quốc thông qua vịnh Ba Tư. Xung đột khiến eo biển Hormuz gần như bị phong tỏa, nhưng tàu Iran và những phương tiên có liên hệ với Trung Quốc vẫn đi qua tuyến đường này với lưu lượng thấp hơn nhiều, chỉ vài tàu mỗi ngày.
Hiện chưa rõ liệu các tàu Trung Quốc được phép lưu thông có phải trả phí theo cơ chế mới mà Iran đang tìm cách áp đặt hay không, cũng như liệu các tàu này có được phép vượt qua vòng phong tỏa do Mỹ áp đặt tại khu vực hay không.
Động thái diễn ra khi Tổng thống Mỹ Donald Trump đang thăm cấp nhà nước đến Trung Quốc và gặp Chủ tịch Tập Cận Bình. Hai lãnh đạo đã đề cập vấn đề Iran và eo biển Hormuz trong cuộc hội đàm tại Bắc Kinh.
Trả lời phỏng vấn ngày 14/5, ông Trump cho biết ông Tập đã “nói một cách rất dứt khoát rằng sẽ không cung cấp thiết bị quân sự cho Iran”. “Ông ấy muốn thấy eo biển Hormuz được mở trở lại và nói rằng ‘nếu có thể giúp theo cách nào đó, tôi sẵn sàng giúp’. Chủ tịch Tập muốn thấy một thỏa thuận được ký kết”, Tổng thống Mỹ nói.
Bắc Kinh chưa lên tiếng về phát biểu của ông Trump.
Trung Quốc có quan hệ mật thiết với Iran và cũng là khách hàng tiêu thụ dầu mỏ lớn nhất của quốc gia Tây Á. Trước khi Tổng thống Mỹ lên đường thăm Trung Quốc, nhiều người dự đoán ông sẽ hối thúc Bắc Kinh gây áp lực lên Tehran để nước này chấp nhận thỏa thuận hòa bình và mở lại eo biển Hormuz.
Trong thông cáo sau cuộc gặp giữa lãnh đạo hai nước ở Bắc Kinh, Nhà Trắng cho biết Trung Quốc nhất trí rằng eo biển “phải được duy trì tình trạng mở cửa”. Bắc Kinh cũng phản đối quân sự hóa cũng như thu phí qua eo biển.
Tuy nhiên, Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio hôm 14/5 cho biết Washington không đề nghị Bắc Kinh giúp đỡ trong vấn đề với Tehran.
Theo bài đăng ngày 1/4 trên trang web của Văn phòng Kiểm soát Tài sản Nước ngoài thuộc Bộ Tài chính Mỹ, tên của Tổng thống lâm thời Venezuela Delcy Rodriguez đã được xóa khỏi "Danh sách các cá nhân bị trừng phạt".
Lãnh đạo lâm thời Venezuela nhanh chóng hoan nghênh động thái. Bà viết trên mạng xã hội rằng hành động này là một phần của quá trình "bình thường hóa, củng cố" quan hệ song phương với Mỹ.
"Chúng tôi tin tưởng rằng tiến triển này sẽ cho phép dỡ bỏ các lệnh trừng phạt hiện áp dụng đối với đất nước chúng tôi và mở đường cho việc xây dựng, đảm bảo chương trình hợp tác song phương hiệu quả vì lợi ích của nhân dân hai nước", bà Rodriguez nói thêm.
Đại sứ quán Mỹ tại Caracas hôm 30/3 cũng hoạt động trở lại sau 7 năm đóng cửa.
Bà Rodriguez từng giữ chức Phó tổng thống dưới chính quyền Tổng thống Venezuela Nicolas Maduro và bị Washington trừng phạt vì là quan chức chủ chốt trong chính phủ. Sau khi Mỹ mở chiến dịch đột kích ở Caracas, bắt vợ chồng Tổng thống Maduro, bà Rodriguez trở thành Tổng thống lâm thời Venezuela.
Trong thời gian qua, Tổng thống Maduro bị biệt giam tại trung tâm giam giữ Metropolitan ở Brooklyn, một nhà tù liên bang Mỹ. Trong phiên điều trần đầu tiên tại New York hôm 5/1, ông Maduro và vợ phải đối mặt những cáo buộc liên quan ma túy. Cả hai người đều tuyên bố vô tội. Ông Maduro khẳng định bản thân là "tù nhân chiến tranh".
Chủ tịch Quốc hội Myanmar Aung Lin Dwe thông báo ông Min Aung Hlaing giành được 429 trên tổng số 584 phiếu bầu, đắc cử chức tổng thống, theo AP. Hai ứng viên còn lại trở thành phó tổng thống, gồm ông Nyo Saw và bà Nan Ni Ni Aye.
Ông Min Aung Hlaing (70 tuổi) từng giữ cương vị đứng đầu quân đội Myanmar từ năm 2011. Ông lãnh đạo chính quyền Myanmar dưới nhiều chức vụ từ sau cuộc chính biến năm 2021.
Ông Min Aung Hlaing đã rời khỏi chức vụ trong quân đội để tranh cử tổng thống bởi theo hiến pháp, một người không thể cùng lúc nắm giữ hai chức vụ này. Tướng tình báo Ye Win Oo, một phụ tá thân cận của ông Min Aung Hlaing, đã được bổ nhiệm giữ chức vụ lãnh đạo quân đội thay ông.
Các thành viên quốc hội Myanmar được bầu trong 3 giai đoạn từ tháng 12.2025 đến tháng 1 năm nay. Sau đó, hạ viện, thượng viện và quân đội đề cử ra 3 người để quốc hội liên bang bỏ phiếu làm tổng thống. Người được nhiều phiếu nhất trở thành tổng thống và hai ứng viên còn lại làm phó tổng thống.
Ông Nyo Saw là tướng quân đội về hưu và giữ chức thủ tướng từ năm ngoái, từng là cố vấn của ông Min Aung Hlaing. Trong khi đó, bà Nan Ni Ni Aye là chính trị gia người dân tộc Karen thuộc đảng Liên hiệp Đoàn kết và Phát triển (USDP) ủng hộ quân đội. Bà Aye sẽ trở thành người phụ nữ đầu tiên làm phó tổng thống khi nhậm chức vào tuần sau.
Trung Quốc đã gửi lời chúc mừng và tuyên bố sẽ ủng hộ chính quyền mới của Myanmar trong việc duy trì hòa bình và ổn định.
