Theo Hãng tin Reuters, ngày 1-4, Tổng thống Mỹ Donald Trump bất ngờ tuyên bố trên mạng xã hội X: “Tổng thống/chủ tịch chính quyền mới của Iran, một người ít cực đoan và thông minh hơn hẳn những người tiền nhiệm, vừa đề nghị Hợp chúng quốc Hoa Kỳ ngừng bắn!”.
“Chúng tôi sẽ xem xét (điều đó) khi eo biển Hormuz được mở, tự do và thông thoáng. Cho đến lúc đó, chúng tôi sẽ đánh Iran cho tan tành, hay như người ta nói, đưa họ trở về thời đồ đá!”.
Tuyên bố của ông Trump không nêu cụ thể lãnh đạo được ông nhắc đến là ai. Nguyên gốc từ ông Trump dùng là “new regime president”, tức “tổng thống/chủ tịch chính quyền mới” gây nhiều bối rối.
Tại Iran, lãnh đạo cao nhất là Lãnh tụ tối cao Mojtaba Khamenei, người vừa được bầu vào vị trí này sau cái chết của cố Đại giáo chủ Ali Khamenei – người tiền nhiệm và cũng là cha ông. Iran cũng có tổng thống là ông Masoud Pezeshkian, nắm quyền từ tháng 7-2024.
Tuy nhiên, dựa trên việc ông Trump gọi lãnh đạo Iran là “mới” và so sánh với người tiền nhiệm, nhiều chuyên gia nhận định người được ông Trump nhắc đến thực tế chính là ông Khamenei.
Đáng chú ý, tuyên bố của ông Trump được đưa ra gần như cùng thời điểm ông trả lời phỏng vấn qua điện thoại với Hãng tin Reuters, trong đó khẳng định Mỹ sẽ rút khỏi xung đột quân sự tại Iran “khá nhanh chóng”.
Cụ thể, khi được hỏi khi nào Mỹ sẽ tuyên bố cuộc chiến tại Iran kết thúc, ông Trump khẳng định: “Tôi không thể nói cho bạn biết chính xác. Nhưng chúng tôi sẽ rút đi khá nhanh chóng”.
Đoạn video được ông Trump đăng lên nền tảng Truth Social vào tối 30-3 theo giờ Mỹ – Video: Truth Social/Donald J. Trump
Tổng thống Mỹ ca ngợi những gì quân đội nước này đã làm tại Iran, qua đó kết luận chiến dịch quân sự tại Trung Đông đã thắng lợi.
Ông khẳng định: “Họ sẽ không có vũ khí hạt nhân vì giờ họ không còn khả năng đó nữa. Sau đó tôi sẽ rút, mang theo tất cả mọi người. Nếu cần thì chúng tôi sẽ quay lại thực hiện các đòn tấn công chớp nhoáng”.
Khi được hỏi về lượng uranium làm giàu mà Iran vẫn còn sở hữu, ông Trump tỏ ra không mấy quan ngại: “Nó nằm sâu dưới lòng đất, tôi không lo về chuyện đó. Chúng tôi sẽ luôn theo dõi bằng vệ tinh. Điều quan trọng nhất là họ sẽ không có vũ khí hạt nhân và họ cũng không muốn có nữa”.
Ngoài ra, ông Trump cũng bày tỏ kỳ vọng đạt được thỏa thuận với giới lãnh đạo mới tại Iran.
Ông khẳng định: “Chúng tôi đã thay đổi chế độ hoàn toàn. Tôi đang có cơ hội rất tốt để đạt thỏa thuận vì họ không muốn bị ném bom nữa”.
Tổng thống Mỹ cũng cho rằng việc thay đổi chế độ không nằm trong mục tiêu ban đầu nhưng đã xảy ra do “thương vong chiến tranh”.
Trong nhiều ngày qua, ông Trump đã nhiều lần lấy lý do hầu hết những lãnh đạo Iran đã thiệt mạng bởi các đòn không kích của liên quân Mỹ – Israel và một lớp lãnh đạo mới đã lên thay để khẳng định ông đã “thay đổi chế độ” tại Iran, dù chế độ thần quyền của Tehran về cơ bản vẫn đứng vững.
Theo Tân Hoa xã, ngày 23-5, người phát ngôn Bộ Lao động và Đào tạo nghề Campuchia Sun Mesa cho biết ít nhất 14 người thiệt mạng và 79 người bị thương trong 2 vụ tai nạn giao thông nghiêm trọng xảy ra sáng cùng ngày tại nước này.
Phóng viên TTXVN tại Phnom Penh cho biết vụ tai nạn thứ nhất xảy ra tại huyện Kampong Tralach, tỉnh Kampong Chhnang, nằm ở phía tây bắc thủ đô Phnom Penh, khi một xe tải lớn đâm vào xe chở công nhân trên quốc lộ 5.
"Vụ tai nạn này khiến 9 công nhân may mặc thiệt mạng, 9 người bị thương nặng và 35 người bị thương nhẹ", ông Sun Mesa cập nhật.
Vụ tai nạn thứ hai xảy ra tại thành phố Svay Rieng thuộc tỉnh Svay Rieng, giữa hai xe tải chở công nhân may.
"Vụ tai nạn này khiến 5 công nhân thiệt mạng, 6 người bị thương nặng và 29 người bị thương nhẹ", ông Sun Mesa cho biết.
Ngay sau khi nhận được thông tin về 2 vụ tai nạn, Quỹ Bảo trợ an sinh xã hội quốc gia (NSSF), Sở Lao động và Đào tạo nghề, cùng lực lượng chức năng Campuchia đã nỗ lực triển khai cứu hộ khẩn cấp, điều phối đưa người bị thương đến các bệnh viện và chuyển những trường hợp nặng lên bệnh viện tuyến trên.
Ông Sun Mesa cho biết Bộ Lao động và Đào tạo nghề Campuchia sẽ phối hợp tổ chức tang lễ và chi trả toàn bộ chi phí mai táng cho các công nhân thiệt mạng. Ngoài ra, những người bị thương sẽ được nhận các chế độ quyền lợi theo đúng quy định của pháp luật.
Phần lớn xe chở công nhân ở Campuchia được hoán cải từ xe tải hoặc cải tiến từ xe chở khách cũ nhằm tăng số lượng vận chuyển. Do vậy, những vụ tai nạn giao thông liên quan đến các xe này thường dẫn tới hậu quả nghiêm trọng.
Reuters ngày 1.6 đưa tin giá phân urê tăng gần 30% kể từ khi chiến sự bùng phát cuối tháng 2. Hệ lụy là nông dân buộc phải cắt giảm lượng phân bón ngay trong vụ gieo trồng quan trọng hiện tại, đe dọa làm sụt giảm năng suất thu hoạch và gây ra tình trạng thiếu hụt lương thực trầm trọng vào cuối năm nay.
Thách thức còn trở nên trầm trọng do tính chất tập trung cục bộ của hệ thống sản xuất, vận chuyển lương thực. Ông Clement Metivier - đại diện mạng lưới nhà đầu tư FAIRR, đơn vị chuyên đánh giá rủi ro về hệ thống lương thực toàn cầu có trụ sở tại Anh - cho biết khoảng 30% lượng phân bón giao dịch trên thế giới phải đi qua eo biển Hormuz, theo Reuters. Ngoài ra, báo cáo của tổ chức nghiên cứu Economist Impact (Anh) cho hay chỉ 15 quốc gia đã chiếm tới gần 70% sản lượng lương thực của cả thế giới, trong đó nhiều nước nắm giữ thị phần lớn trong xuất khẩu nông sản. Khi một mắt xích quan trọng bị đứt gãy, toàn bộ dây chuyền cung ứng sẽ bị gián đoạn mà không có nhiều phương án thay thế.
Trước thực tế hiện nay, nền nông nghiệp thế giới buộc phải tìm cách thích nghi. Trong đó, giải pháp "nông nghiệp tái sinh" đang được nghiên cứu và triển khai tại nhiều nơi. Giải pháp này hướng đến giảm phụ thuộc vào hóa chất, thông qua việc hạn chế cày xới, luân canh cây trồng và dùng phân tự nhiên từ chăn nuôi. Một số nông hộ nhỏ áp dụng nông nghiệp tái sinh cho biết đã giảm đáng kể chi phí đất đai.
Phân tích của Liên Hiệp Quốc ước tính năng suất cây trồng tại châu Phi có thể tăng thêm 13% vào năm 2040 nếu áp dụng nông nghiệp tái sinh. Mỹ được cho là có thị trường nông nghiệp tái sinh lớn nhất, trong khi khu vực châu Á ghi nhận tốc độ tăng trưởng nhanh nhất ở mảng này.
Dù vậy, quá trình chuyển đổi để thích nghi vẫn vấp phải rào cản lớn về tài chính. Công nghệ canh tác đắt đỏ khiến nhiều nông dân dần cạn vốn đầu tư. Để gỡ khó, các chuyên gia nhấn mạnh những tập đoàn thu mua nông sản cần chủ động chia sẻ rủi ro tài chính, thay vì đẩy hết gánh nặng sang người trồng. Ngoài ra, chính phủ và ngân hàng cũng cần triển khai các chính sách hỗ trợ để chuyển đổi công nghệ canh tác.
Kuwait đã bắt giữ 4 người đàn ông mà nước này cáo buộc là thành viên của Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC), sau khi họ bị nghi tìm cách xâm nhập đảo Bubiyan bằng đường biển và làm bị thương một binh sĩ Kuwait.
Bộ Nội vụ Kuwait cho biết trong một tuyên bố đăng trên X hôm 12/5 rằng chiến dịch diễn ra ngày 1/5 và các sĩ quan hải quân bị bắt “trên một tàu cá được thuê riêng để thực hiện các hành động chống lại Kuwait”. Kuwait nói rằng những người này đã thừa nhận được IRGC giao nhiệm vụ “xâm nhập”.
Kuwait liệt kê các thành viên trong nhóm gồm các đại tá Amir Hussein Abd Mohammed Zara’i và Abdulsamad Yadallah Qanwati, đại úy Ahmed Jamshid Gholam Reza Zulfiqari và thiếu úy Mohammed Hussein Sehrab Faroughi Rad.
Theo thông báo, trong cuộc đối đầu với lực lượng Kuwait trên đảo, vụ nổ súng đã khiến một quân nhân Kuwait bị thương. Hai thành viên khác của nhóm, đại úy hải quân Mansour Qambari và thuyền trưởng Abdulali Kazem Siamari, đã rời đi trong lúc giao tranh.
Bộ Ngoại giao Kuwait mô tả vụ việc là “sự vi phạm” chủ quyền Kuwait. Bộ này yêu cầu Iran ngay lập tức và vô điều kiện chấm dứt các hành động không đúng luật.
Thứ trưởng Ngoại giao Kuwait đã triệu tập đại sứ Iran tại Kuwait để trao công hàm phản đối chính thức, đồng thời bảo lưu quyền tự vệ của Kuwait theo Điều 51 Hiến chương Liên hợp quốc.
Ngoại trưởng Kuwait cũng đã có cuộc điện đàm từ người đồng cấp Bahrain, trong đó phía Bahrain bày tỏ sự không đồng tình và khẳng định “quyền đầy đủ của Kuwait trong việc thực hiện mọi biện pháp cần thiết để bảo vệ chủ quyền và người dân”.
Iran bác bỏ cáo buộc
Bộ Ngoại giao Iran đã bác bỏ các cáo buộc và yêu cầu trả tự do ngay lập tức cho 4 công dân Iran. Bộ này thừa nhận 4 thủy thủ Iran đã đi vào vùng biển Kuwait, nhưng khẳng định nguyên nhân là do hệ thống định vị gặp trục trặc chứ không phải một phần của chiến dịch quân sự bí mật.
Trong một tuyên bố, Bộ Ngoại giao Iran đã mô tả về "các hành động chính trị và truyền thông không phù hợp” của Kuwait, đồng thời kêu gọi chính quyền sở tại cho phép nhân viên đại sứ quán Iran tiếp cận 4 người bị bắt giữ.
Đảo Bubiyan là hòn đảo lớn nhất của Kuwait, nằm ở cực bắc vịnh Ba Tư gần biên giới Iraq. Hòn đảo có giá trị chiến lược quan trọng do nằm gần các tuyến hàng hải chủ chốt cũng như các mỏ dầu và cơ sở quân sự phía bắc Kuwait.
