Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) hôm nay công bố video về đòn trả đũa nhằm vào căn cứ Mỹ tại Trung Đông, cho thấy 3 tên lửa đạn đạo được cho là dòng Fateh-110 rời bệ phóng, tăng độ cao và lao đi trong màn đêm. Lực lượng này cảnh báo Mỹ sẽ đối mặt với “phản ứng cứng rắn” nếu tái diễn hành động tấn công Iran.
Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran Esmaeil Baqaei cùng ngày cho biết Tehran sẽ “thực hiện mọi biện pháp cần thiết để bảo vệ chủ quyền quốc gia”, đồng thời mô tả các cuộc tấn công của Washington là hành động vi phạm thỏa thuận ngừng bắn.
Bộ tư lệnh Trung tâm (CENTCOM), cơ quan đặc trách hoạt động của quân đội Mỹ ở Trung Đông, nói rằng Iran đã phóng một tên lửa đạn đạo nhằm vào Kuwait và quả đạn bị lực lượng phòng không sở tại đánh chặn.
“Hành động vi phạm nghiêm trọng lệnh ngừng bắn của Iran xảy ra vài giờ sau khi họ triển khai 5 UAV tự sát, gây ra mối đe dọa rõ ràng ở trong và gần eo biển Hormuz”, cơ quan này cho hay.
CENTCOM khẳng định đã bắn hạ toàn bộ số UAV trên, thêm rằng họ còn ngăn phi cơ thứ 6 phóng đi từ một trạm điều khiển mặt đất ở thành phố Bandar Abbas. “Chúng tôi và các đối tác trong khu vực vẫn duy trì cảnh giác, thận trọng trong lúc tiếp tục bảo vệ lực lượng và lợi ích của mình trước sự gây hấn phi lý từ Iran”, thông báo có đoạn.
Bộ Ngoại giao Kuwait lên án mạnh mẽ cuộc tấn công bằng tên lửa và UAV của Iran nhằm vào nước này, khẳng định đây là hành động “leo thang nghiêm trọng”.
Quân đội Mỹ rạng sáng nay không kích mục tiêu ở Bandar Abbas, thành phố cảng nằm gần eo biển Hormuz và là nơi đặt căn cứ hải quân chiến lược của Iran. Reuters dẫn lời quan chức Mỹ giấu tên cho biết địa điểm này gây ra mối đe dọa đối với lực lượng của Washington và hoạt động hàng hải trong khu vực.
IRGC sau đó tuyên bố tập kích căn cứ không quân Mỹ được sử dụng làm điểm xuất phát cho cuộc tấn công nhằm vào Bandar Abbas.
Theo truyền thông Iran, mục tiêu trả đũa là sân bay quân sự Ali Al-Salem, cơ sở quân sự có tầm quan trọng chiến lược của Kuwait, nằm ở trung tâm đất nước và cách biên giới với Iraq khoảng 60 km. Kuwait đã đầu tư từ 800 triệu đến 1,5 tỷ USD trong những năm qua cho năng lực phòng thủ căn cứ.
Sân bay cũng là nơi đóng quân của Không đoàn Viễn chinh số 386 Mỹ, được Washington mô tả là “trung tâm không vận chủ chốt và cửa ngõ để triển khai sức mạnh chiến đấu cho các lực lượng đồng minh cùng liên quân ở khu vực”. Lực lượng Italy cũng bắt đầu đồn trú tại căn cứ này từ năm 2019 để tham gia nhiệm vụ đối phó tổ chức Nhà nước Hồi giáo (IS) tự xưng ở Iraq.
Vai trò quan trọng khiến căn cứ Ali Al-Salem là một trong những địa điểm hứng chịu thiệt hại nặng nề nhất trong 6 tuần xung đột.
Đây là lần giao tranh nghiêm trọng nhất giữa Mỹ và Iran kể từ khi thỏa thuận ngừng bắn có hiệu lực vào ngày 8/4, gây ảnh hưởng tới những nỗ lực đối thoại nhằm đạt thỏa thuận hòa bình.
Các nhà đàm phán Mỹ và Iran đang nỗ lực hoàn thiện bản ghi nhớ nhằm mở lại eo biển Hormuz, đồng thời tạo thêm thời gian để đạt được đồng thuận về số phận các kho dự trữ uranium làm giàu cao của Iran. Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày 27/5 cho biết Iran muốn đạt thỏa thuận, nhưng những gì Tehran đưa ra vẫn là chưa đủ.
Cục Khắc và in ấn Mỹ đang lên kế hoạch phát hành tờ tiền mệnh giá 250 USD có in hình Tổng thống Donald Trump, đánh dấu kỷ niệm 250 năm thành lập nước Mỹ (1776-2026).
Bộ trưởng Tài chính Scott Bessent ngày 28-5 đã xác nhận thông tin này, cho biết bộ đang chờ "đèn xanh" từ Quốc hội Mỹ, theo Đài NBC.
Ông Bessent nêu rõ, với tư cách bộ trưởng, ông có hai nguyên tắc đối với tiền tệ: "Hiện tại, không một người sống nào được phép xuất hiện trên tờ tiền của Mỹ, và trên tiền phải có dòng chữ 'In God we trust' (Chúng tôi tin vào Chúa)".
Theo ông, hiện có một dự luật đang được xem xét tại Quốc hội nhằm "thay đổi yêu cầu đầu tiên, theo đó một người còn sống - Tổng thống Donald Trump - có thể xuất hiện trên tờ 250 USD".
"Bộ Tài chính đã chuẩn bị sẵn trong trường hợp dự luật được thông qua, nhưng chúng tôi sẽ tuân thủ luật pháp", Bộ trưởng Bessent nói trong buổi họp báo tại Nhà Trắng ngày 28-5.
Dự luật do Hạ nghị sĩ Cộng hòa Joe Wilson (bang South Carolina) đề xuất, nhằm "tôn vinh Tổng thống Mỹ trong dịp kỷ niệm 250 năm thành lập quốc gia". Tuy nhiên văn bản này hiện chưa được thúc đẩy tại Quốc hội và chưa có dấu hiệu sẽ được thông qua.
Theo tờ Washington Post, thiết kế của tờ tiền kỷ niệm có nhiều điểm tương đồng với bản mô phỏng mà Hạ nghị sĩ Cộng hòa Andy Barr (bang Kentucky) đăng trên mạng xã hội X vào tháng 1.
Bản thiết kế thể hiện chân dung của ông Trump cùng các yếu tố màu cờ Mỹ, biểu tượng "250" và chữ ký của Tổng thống Trump.
"Dựa trên khuyến nghị của Tổng thủ quỹ Mỹ Brandon Beach, Bộ trưởng Bessent sẽ ghi nhận những thành tựu lịch sử của quốc gia vĩ đại của chúng ta và Tổng thống Trump bằng cách bổ sung chữ ký của ông lên đồng tiền", người phát ngôn Bộ Tài chính xác nhận với Đài CNN.
Cơ quan này cũng nhấn mạnh dự án không sử dụng tiền thuế của người dân, do Cục Khắc và in ấn tự chủ tài chính và không phụ thuộc vào ngân sách phân bổ của Quốc hội.
Cảnh sát thành phố Houston, bang Texas ngày 4/5 phát hiện thi thể 4 thành viên trong gia đình Thy Mitchell tại nhà riêng ở phố Kingston. Dựa vào các bằng chứng ở hiện trường, điều tra viên nhận định người chồng Matthew Mitchell, 52 tuổi, đã bắn vợ là Thy Mitchell, 39 tuổi, cùng hai người con rồi tự sát.
Thảm kịch khiến nhiều người dân ở Houston bàng hoàng, bởi hai vợ chồng Mitchell vốn là những gương mặt quen thuộc trong giới ẩm thực và thời trang thành phố. Họ là chủ hai nhà hàng nổi tiếng Traveler's Table và Traveler's Cart, đồng thời sở hữu thương hiệu thời trang Foreign Fare.
"Tôi thực sự sốc. Thy Mitchell là người có tầm nhìn, sáng tạo và chân thành", Gloria Benedict, người quen của gia đình, nói.
Các chủ nhà hàng trên khắp Houston cũng bày tỏ nỗi bàng hoàng, tiếc thương trước thảm kịch. Tuần trước, bà Thy Mitchell còn chủ trì cuộc họp hội đồng quản trị Hiệp hội Nhà hàng Houston, với 50 chủ nhà hàng tham dự.
"Đúng là một bi kịch. Tôi vô cùng đau lòng. Chúng tôi sẽ rất nhớ họ", Ronnie Nguyen, chủ sở hữu nhà hàng Roostar Vietnamese Grill, bày tỏ.
"Không từ ngữ nào diễn tả được mất mát này. Cô ấy là một người đi đầu thực thụ trong ngành, không ngại lên tiếng và thường nâng đỡ những người xung quanh", Sandy Nguyen, chủ sở hữu Saigon Hustle và Sunday Press, viết trên Instagram.
Hiệp hội Nhà hàng Texas cho biết sẽ "sát cánh cùng cộng đồng ngành dịch vụ nhà hàng khách sạn ở khu vực Greater Houston trước thảm kịch".
Nguyên nhân thảm kịch chưa được cảnh sát công bố. Trong cuộc phỏng vấn với Morning Honey hồi tháng 12/2024, Thy từng chia sẻ về áp lực và rủi ro khi điều hành hai nhà hàng.
"Điều căng thẳng nhất luôn là nguy cơ thất bại khi biết nhiều nhân viên và gia đình họ đang dựa vào doanh nghiệp của bạn để mưu sinh", Thy nói, cho biết hai nhà hàng có hơn 150 nhân viên.
Thy và Matthew Mitchell đều lớn lên ở Houston. Thy sinh ra ở Chicago, là con của người nhập cư gốc Việt. Từ nhỏ, cô phụ gia đình vận hành nhà hàng Việt Nam. Matthew trước đây làm việc trong ngành dược phẩm, báo chí.
Khu phố nơi gia đình sinh sống nằm cách trung tâm Houston khoảng 8 km, là nơi ở của nhiều người nổi tiếng như mục sư truyền hình Joel Osteen, thượng nghị sĩ Ted Cruz và cựu võ sĩ quyền anh George Foreman. Một hàng xóm cho biết gia đình Mitchell mới chuyển đến khu vực này chưa lâu.
Thảm kịch xảy ra 6 tháng sau vụ doanh nhân gốc Việt Paula Truong tự sát sau khi bắn chết chồng và hai con gái tại nhà riêng, gây rúng động California. Bà Truong từng sở hữu loạt cơ sở cà phê ở Mỹ, nhưng làm ăn thua lỗ, vỡ nợ sau đại dịch Covid-19.
Reuters ngày 1.6 đưa tin giá phân urê tăng gần 30% kể từ khi chiến sự bùng phát cuối tháng 2. Hệ lụy là nông dân buộc phải cắt giảm lượng phân bón ngay trong vụ gieo trồng quan trọng hiện tại, đe dọa làm sụt giảm năng suất thu hoạch và gây ra tình trạng thiếu hụt lương thực trầm trọng vào cuối năm nay.
Thách thức còn trở nên trầm trọng do tính chất tập trung cục bộ của hệ thống sản xuất, vận chuyển lương thực. Ông Clement Metivier - đại diện mạng lưới nhà đầu tư FAIRR, đơn vị chuyên đánh giá rủi ro về hệ thống lương thực toàn cầu có trụ sở tại Anh - cho biết khoảng 30% lượng phân bón giao dịch trên thế giới phải đi qua eo biển Hormuz, theo Reuters. Ngoài ra, báo cáo của tổ chức nghiên cứu Economist Impact (Anh) cho hay chỉ 15 quốc gia đã chiếm tới gần 70% sản lượng lương thực của cả thế giới, trong đó nhiều nước nắm giữ thị phần lớn trong xuất khẩu nông sản. Khi một mắt xích quan trọng bị đứt gãy, toàn bộ dây chuyền cung ứng sẽ bị gián đoạn mà không có nhiều phương án thay thế.
Trước thực tế hiện nay, nền nông nghiệp thế giới buộc phải tìm cách thích nghi. Trong đó, giải pháp "nông nghiệp tái sinh" đang được nghiên cứu và triển khai tại nhiều nơi. Giải pháp này hướng đến giảm phụ thuộc vào hóa chất, thông qua việc hạn chế cày xới, luân canh cây trồng và dùng phân tự nhiên từ chăn nuôi. Một số nông hộ nhỏ áp dụng nông nghiệp tái sinh cho biết đã giảm đáng kể chi phí đất đai.
Phân tích của Liên Hiệp Quốc ước tính năng suất cây trồng tại châu Phi có thể tăng thêm 13% vào năm 2040 nếu áp dụng nông nghiệp tái sinh. Mỹ được cho là có thị trường nông nghiệp tái sinh lớn nhất, trong khi khu vực châu Á ghi nhận tốc độ tăng trưởng nhanh nhất ở mảng này.
Dù vậy, quá trình chuyển đổi để thích nghi vẫn vấp phải rào cản lớn về tài chính. Công nghệ canh tác đắt đỏ khiến nhiều nông dân dần cạn vốn đầu tư. Để gỡ khó, các chuyên gia nhấn mạnh những tập đoàn thu mua nông sản cần chủ động chia sẻ rủi ro tài chính, thay vì đẩy hết gánh nặng sang người trồng. Ngoài ra, chính phủ và ngân hàng cũng cần triển khai các chính sách hỗ trợ để chuyển đổi công nghệ canh tác.
