Bộ trưởng Quốc phòng Philippines Gilberto Teodoro nói với các phóng viên bên lề Đối thoại Shangri-La ở Singapore hôm 30.5 rằng ông đã nhận được thông tin sơ bộ về sự hiện diện của cấu trúc mới trên bãi cạn Scarborough.
“Tôi vẫn chưa biết đó là gì… Thỉnh thoảng, họ đặt phao và những thứ khác ở đó. Có thể là thứ gì đó từ bên ngoài trôi dạt vào bãi cạn”, ông Teodoro cho biết thêm.
Trung Quốc giành quyền kiểm soát bãi cạn Scarborough ở Biển Đông từ Philippines sau đợt đối đầu căng thẳng giữa tàu hai bên hồi năm 2012. Bãi cạn này nằm cách đảo chính Luzon của Philippines 240 km về phía tây và cách đảo Hải Nam của Trung Quốc gần 900 km, theo AFP. Từ năm 2012, Trung Quốc đã duy trì việc triển khai liên tục các tàu hải cảnh và dân quân biển trong khu vực.
Cả Bộ trưởng Teodoro lẫn lực lượng đặc nhiệm của Philippines về Biển Đông đều không cung cấp thêm chi tiết, nhưng nhóm giám sát hàng hải Sealight có trụ sở tại Mỹ hôm 2.6 đã chia sẻ hình ảnh cho thấy một công trình dường như nằm gần lối vào bãi cạn Scarborough.
Lực lượng đặc nhiệm của Philippines về Biển Đông cho hay các cơ quan chính phủ liên quan đang xác minh công trình được cho là mới xuất hiện trên bãi cạn Scarborough bằng các công cụ giám sát. Lực lượng này nhấn mạnh Philippines vẫn kiên định bảo vệ các quyền hàng hải của mình và tuân thủ luật pháp quốc tế.
Đại sứ quán Trung Quốc tại Manila chưa đưa ra phản hồi ngay lập tức khi được Reuters yêu cầu bình luận.
Tin Gốc: Thanh Niên
Đài Aljazeera hôm qua (27.6) dẫn thông báo từ phía Iran cho hay Lực lượng Vệ binh Cách mạng Iran (IRGC) đã tấn công các vị trí liên quan Mỹ ở khu vực. Cùng ngày, Bahrain thông báo bị Iran tấn công, nên đưa ra tuyên bố lên án Tehran.
Xung đột đã bùng phát trở lại giữa Mỹ và Iran khi cả hai bên đều đổ lỗi cho nhau. Việc IRGC tấn công phía Mỹ được Tehran lý giải là nhằm đáp trả việc Washington tối 26.6 tiến hành tập kích một số khu vực phía nam Iran, đồng thời cáo buộc đối phương vi phạm thỏa thuận trong bản ghi nhớ mà hai bên đã ký kết vừa qua. Ngược lại, Washington tuyên bố tập kích Iran vì IRGC ngày 25.6 đã tấn công một tàu hàng trên eo biển Hormuz, vi phạm thỏa thuận giữa hai bên.
Trả lời Thanh Niên hôm qua, chuyên gia tình báo quân sự Mỹ Carl O.Schuster (đang giảng dạy về quan hệ quốc tế, lịch sử ở ĐH Hawaii - Thái Bình Dương) phân tích: "Đối với khu vực vùng vịnh Ba Tư, Lực lượng Vệ binh Cách mạng Iran (IRGC) hoạt động độc lập với chính phủ, nhất là khi "Lãnh đạo tối cao" đương nhiệm Mojtaba Khamenei chưa chính thức được phong Ayatollah (học giả tôn giáo cấp cao nhất trong Hồi giáo dòng Shiite - NV), nên chưa có đủ ảnh hưởng rộng rãi ngay cả trong giới tinh hoa của chế độ".
Theo chuyên gia Schuster, IRGC tiến hành cuộc tấn công nhằm mục đích thử thách Mỹ và chứng minh "sức mạnh" cùng "tính độc lập" của IRGC. Washington buộc phải đáp trả, vì nếu không sẽ làm suy yếu sức nặng lời đe dọa từ Tổng thống Mỹ Donald Trump. Trước đó, ông Trump từng cảnh báo Iran sẽ gánh chịu hậu quả nếu có "hành vi sai trái". Nhưng chuyên gia Schuster cho rằng Mỹ đã trả đũa một cách "chừng mực" khi việc tấn công đáp trả chỉ giới hạn ở thành phần thuộc chế độ đã khơi mào cuộc tấn công trước đó.
"Tôi tin rằng sự hạn chế đó chủ yếu là để xoa dịu các chính trị gia trong nước Mỹ, những người muốn chấm dứt xung đột. Sự đáp trả của Mỹ dường như chưa nhằm cảnh báo IRGC không tiến hành các cuộc tấn công tiếp theo. Tôi dự đoán IRGC sẽ chờ vài ngày để xem liệu Mỹ có tiến hành các đợt tấn công đáp trả tiếp theo hay không, và nếu không có, họ sẽ tấn công một tàu khác ở một vị trí khác trong Vịnh Ba Tư hoặc eo biển Hormuz", cựu đại tá Schuster dự báo.
Thực tế cho thấy bạo lực bùng phát trở lại dường như chỉ nhằm thể hiện quyền kiểm soát đối với Hormuz. Sau khi Mỹ và Iran ký bản ghi nhớ, hai bên đã có những tuyên bố mâu thuẫn về eo biển này. Nếu như Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio khẳng định tàu thuyền qua eo biển Hormuz không bị thu phí, thì Tehran lại khẳng định quyền quyết định thuộc về Iran. IRGC ngày 25.6 còn nhấn mạnh dù các tàu đi qua lãnh hải của Iran hay Oman cũng đều cần phải phối hợp đầy đủ với chính quyền Tehran khi vượt eo biển này.
Theo bản ghi nhớ đã ký, việc mở cửa Hormuz tạm thời diễn ra trong 60 ngày để tàu thuyền qua lại, trong khi Mỹ và Iran tiếp tục đàm phán về eo biển này. Vì thế, phía Iran rất cần thể hiện quyền kiểm soát ở Hormuz - vốn mang giá trị đòn bẩy quan trọng cho Tehran trước cuộc đối đầu với Washington. IRGC chắc chắn không muốn mất đi lợi thế có được từ eo biển Hormuz.
Trong khi đó, chính quyền Tổng thống Trump đang đối mặt áp lực ngày càng lớn từ nội bộ Mỹ. Ngày 24.6 vừa qua, các nghị sĩ đảng Cộng hòa tại Thượng viện Mỹ đã bỏ phiếu bác bỏ một nghị quyết hạn chế quyền lực của Tổng thống Trump trong cuộc chiến tranh Iran.
Kết quả vừa nêu diễn ra sau khi Nhà Trắng gây áp lực với các thượng nghị sĩ Cộng hòa, vì Thượng viện Mỹ ngày 23.6 đã bỏ phiếu thông qua với tỷ lệ 50 - 48 thông qua nghị quyết tìm cách giới hạn quyền lực của Tổng thống Trump trong cuộc chiến Iran. Trong cuộc bỏ phiếu ngày 23.6, một số nghị sĩ Cộng hòa đã bỏ phiếu chống lại Tổng thống Trump. Dù đến ngày 24.6, ông Trump thuyết phục thành công một số nghị sĩ Cộng hòa "quay xe" kép, nhưng thực tế vẫn cho thấy vị chủ nhân Nhà Trắng đang phải đối mặt ngay từ những chính trị gia cùng đảng phái. Trước đó, hồi đầu tháng 6, một số hạ nghị sĩ Cộng hòa cũng đã cùng các nghị sĩ Dân chủ bỏ phiếu thông qua nghị quyết yêu cầu ông Trump phải dừng cuộc chiến Iran.
Khi cuộc bầu cử giữa kỳ tại Mỹ ngày càng gần, Nhà Trắng có thể gặp áp lực lớn hơn, thậm chí chỉ trích từ chính đảng Cộng hòa, đối với cuộc chiến Iran. Việc Nhà Trắng gặp bất lợi về thời gian khiến Iran có thể tận dụng để gây sức ép với Mỹ trong quá trình đàm phán. Đây chính là cơ hội để Tehran, với sự nắm quyền lực thực tế của IRGC, có thể tận dụng để chiếm ưu thế về tương lai eo biển Hormuz.
Tin Gốc: Thanh Niên
Bộ tư lệnh Trung tâm (CENTCOM), cơ quan đặc trách hoạt động của quân đội Mỹ ở Trung Đông, hôm 5/4 xác nhận một tiêm kích F-15E đã bị bắn rơi khi làm nhiệm vụ chiến đấu. Tổng thống Donald Trump sau đó cho biết phi cơ đã trúng "tên lửa phòng không vác vai".
Đây là lần đầu máy bay có người lái của Mỹ bị bắn rơi trên lãnh thổ Iran. Chỉ vài giờ sau, một cường kích A-10 cũng trúng hỏa lực đối phương, phi công cố điều khiển máy bay rời không phận Iran rồi phóng ghế thoát hiểm ở không phận đồng minh.
Các sự việc xảy ra chỉ hai tuần sau vụ tiêm kích tàng hình F-35A bị phòng không Iran phục kích, khiến phi công bị thương và máy bay hỏng nặng, dự kiến mất nhiều thời gian để sửa chữa. Ngày 26/3, một tiêm kích đa năng Super Hornet của hải quân Mỹ cũng suýt trúng tên lửa vác vai ở khu vực thành phố cảng Chabahar, miền nam Iran.
Những sự việc trên được giới chuyên gia coi là "gáo nước lạnh" đối với Washington, đặc biệt là khi Tổng thống Trump và quân đội Mỹ nhiều lần khẳng định năng lực phòng không Iran đã bị suy giảm nặng nề.
Tướng Alireza Elhami, chỉ huy Bộ tư lệnh Liên hợp Phòng không Quốc gia Iran, cho biết nước này đang phục kích máy bay quân sự đối phương bằng "các phương pháp và khí tài nội địa hiện đại". Ông khẳng định Iran hạ được phi cơ hiện đại của Mỹ nhờ triển khai chiến thuật hợp lý, kết hợp với "các thiết bị hiện đại và đổi mới hệ thống phòng thủ", nhưng không nêu cụ thể thông tin.
Amir Avivi, chủ tịch Diễn đàn An ninh và Quốc phòng Israel (IDSF), viện nghiên cứu chuyên cố vấn cho chính phủ nước này, nhận định Iran đang sử dụng mạng lưới camera đa phổ tinh vi, có thể thu được dữ liệu từ các bước sóng nằm ngoài phạm vi quan sát của mắt người, nhằm nhận diện và bám bắt máy bay Mỹ - Israel.
"Camera có thể lắp dọc theo những tuyến bay phổ biến của máy bay Mỹ và Israel. Sau khi phát hiện mục tiêu, Iran sẽ triển khai lực lượng để tìm cách bắn hạ", ông Gavivi nói, thêm rằng thông tin này được các quan chức cấp cao Israel chia sẻ gần đây.
Giám đốc IDSF chỉ ra rằng sau xung đột 12 ngày hồi tháng 6/2025, quân đội Iran nhận thấy đối phương có thể dễ dàng xác định vị trí các đài radar cảnh giới để tập kích và vô hiệu hóa, khiến Tehran mất khả năng phát hiện mối đe dọa từ xa.
Khác với radar, camera không phát ra tín hiệu vô tuyến nên lực lượng Mỹ - Israel không thể truy ngược vị trí của chúng. Tel Aviv đã chia sẻ thông tin về mạng lưới camera đối phương cho Washington, song đây vẫn là thách thức về mặt tác chiến.
"Đó không phải điều quá bất ngờ, nhưng vẫn là vấn đề lớn", giám đốc IDSF cho hay, đồng thời cảnh báo rằng Iran vẫn còn nhiều khẩu đội phòng không được bố trí rải rác khắp đất nước.
Theo bình luận viên quân sự James Marinero, camera đa phổ là giải pháp giúp Iran giảm phụ thuộc vào radar phòng không, trong khi vẫn bảo đảm năng lực cảnh giới và bám bắt mục tiêu.
Loại camera này có thể quan sát được nhiều bước sóng ánh sáng khác nhau, tạo ra môi trường giàu dữ liệu, khiến máy bay không thể ẩn mình chỉ bằng cách giảm tín hiệu phản xạ radar và cũng hạn chế đáng kể hiệu quả của những hệ thống đối phó hồng ngoại.
"Mọi vật thể trên bầu trời đều phát tín hiệu đa phổ. Kể cả khi tiêm kích tàng hình F-35 sử dụng hệ thống làm mát để che bớt lượng nhiệt tỏa ra từ động cơ, ma sát giữa không khí và thân máy bay ở tốc độ cao vẫn tạo ra sự tương phản với khí quyển xung quanh", Marinero cho hay.
Camera đa phổ không phát ra bức xạ, nhờ nguyên lý hoạt động hoàn toàn thụ động. Điều này khiến các thiết bị cảnh báo chiếu xạ radar, như hệ thống tác chiến điện tử AN/ASQ-239 trên tiêm kích F-35, không thể biết đối phương đang theo dõi và báo động cho phi công.
Sau khi phát hiện mục tiêu, cảm biến hồng ngoại có thể chuyển tham số cho tên lửa dùng đầu dò tầm nhiệt để bám bắt. Toàn bộ quá trình từ khi theo dõi đến lúc khai hỏa đều không phát tín hiệu vô tuyến, khiến kíp lái đối phương không kịp trở tay.
Điều này dường như là đã được thể hiện trong vụ tiêm kích F-35A Mỹ bị trúng tên lửa. Chiếc F-35A dường như giữ đường bay ổn định, không có dấu hiệu cơ động ngoặt gấp hoặc thả mồi bẫy để đối phó tên lửa đang lao đến, chưa rõ liệu phi công Mỹ có biết mình đang bị nhắm mục tiêu hay không.
Camera đa phổ có thể nhận diện mục tiêu tốt hơn so với radar nếu ở trong tầm hoạt động hiệu quả. Với radar, mục tiêu thường chỉ hiển thị trên màn hình dưới dạng một đốm hoặc vạch sáng, tùy diện tích phản xạ radar, kèm theo thông số như tầm, hướng, độ cao và tốc độ.
Trong khi đó, camera đa phổ độ phân giải cao có thể thu được hình ảnh đủ rõ để xác định chủng loại máy bay. Có khả năng công nghệ AI cũng được tích hợp vào quá trình xử lý dữ liệu để nâng cao mức độ nhận dạng mục tiêu.
Dù vậy, nhược điểm chính của loại cảm biến này là dễ bị ảnh hưởng bởi điều kiện thời tiết và môi trường. Tầm phát hiện mục tiêu của nó ngắn hơn nhiều so với radar, đồng thời không thể quan sát xuyên mây mù và mưa.
Khả năng đo xa của camera đa phổ cũng rất kém, trừ khi áp dụng một số biện pháp như triển khai nhiều tổ hợp cùng lúc để làm phép đạc tam giác hoặc ước đoán khoảng cách nhờ kích thước mục tiêu.
Phạm Giang (Theo Wall Street Journal, Axios, Tasnim)
Nguồn: https://vnexpress.net/cong-nghe-iran-co-the-da-su-dung-de-doi-pho-loat-tiem-kich-my-5058910.html
Thế Giới
Phó tổng thống Mỹ JD Vance lên máy bay tới Pakistan, cảnh báo Iran 'đừng lừa chúng tôi'
"Chúng tôi sẽ cố gắng có một cuộc đàm phán tích cực" - Phó tổng thống Mỹ JD Vance nói với các phóng viên trước khi máy bay cất cánh từ căn cứ Andrews gần Washington D.C ngày 10-4, theo Hãng tin AFP.
"Nếu phía Iran sẵn sàng đàm phán một cách thiện chí, chúng tôi chắc chắn sẵn sàng chìa tay thiện chí. Nhưng nếu họ tìm cách lừa chúng tôi, họ sẽ thấy ngay rằng phái đoàn đàm phán không còn cởi mở" - ông nói.
Mỹ và Iran đã nhất trí ngừng bắn kéo dài hai tuần sau hơn 5 tuần xung đột. Tuy nhiên, hai bên vẫn còn cách biệt lớn trong các tuyên bố công khai về mục tiêu đàm phán.
Những điểm bất đồng chính bao gồm việc Iran trên thực tế kiểm soát eo biển Hormuz, yêu cầu của Mỹ buộc Iran từ bỏ kho uranium đã làm giàu ở mức cao, cũng như mục tiêu của Iran nhằm ngăn chặn các cuộc tấn công tiếp theo từ Mỹ và Israel.
Cuộc đàm phán giữa Iran và Mỹ dự kiến bắt đầu tại thủ đô Islamabad của Pakistan vào sáng 11-4 theo giờ địa phương, theo Nhà Trắng.
Phái đoàn Mỹ sẽ do Phó tổng thống JD Vance dẫn đầu, cùng Đặc phái viên Steve Witkoff và con rể của Tổng thống Mỹ Donald Trump là Jared Kushner.
Iran chưa chính thức công bố thành viên phái đoàn của mình, nhưng truyền thông địa phương cho biết phái đoàn sẽ do Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad Bagher Ghalibaf dẫn đầu.
Iran đã công bố đề xuất 10 điểm, bao gồm những yêu cầu mà Mỹ sẽ khó chấp nhận, chẳng hạn như thừa nhận quyền kiểm soát của Iran đối với eo biển Hormuz, bồi thường thiệt hại chiến tranh, dỡ bỏ mọi lệnh trừng phạt...
Trong khi đó, Tổng thống Trump và đội ngũ của ông đưa ra đề xuất riêng gồm 15 điểm. Kế hoạch này chưa được tiết lộ đầy đủ, nhưng được cho là bao gồm các nội dung như yêu cầu Iran cam kết không sở hữu vũ khí hạt nhân, giao nộp số uranium đã được làm giàu cao, mở lại eo biển Hormuz...
Ngày 10-4, bầu không khí bất định bao trùm quanh kế hoạch khởi động đàm phán giữa Mỹ và Iran tại Islamabad, trong lúc hai bên liên tục cáo buộc đối phương không thực hiện đúng thỏa thuận ngừng bắn.
Tổng thống Trump bày tỏ không hài lòng về cách Iran xử lý eo biển Hormuz - tuyến hàng hải lẽ ra phải được mở lại theo thỏa thuận ngừng bắn. Trong khi đó Iran phản ứng giận dữ với các cuộc tấn công của Israel tại Lebanon, khẳng định Lebanon cũng nằm trong phạm vi thỏa thuận ngừng bắn - điều mà Washington bác bỏ.