Nhiều năm nay, bà Nguyễn Thị Nguyệt (phường Hồng Hà, Hà Nội) thường xuyên phải đến Bệnh viện Thanh Nhàn để khám và theo dõi bệnh xương khớp cùng tăng huyết áp. Do khám ngoại trú trái tuyến, mỗi lần đi khám bà đều phải tự thanh toán toàn bộ chi phí khám bệnh và các xét nghiệm liên quan.
Tuy nhiên, từ ngày 1-7, chi phí khám chữa bệnh của bà sẽ giảm đáng kể nhờ được quỹ bảo hiểm y tế (BHYT) chi trả một phần.
“Chúng tôi không phải xin giấy chuyển tuyến nữa mà có thể đến các bệnh viện khám bệnh và vẫn được BHYT thanh toán một phần chi phí ngoại trú. Như vậy cũng đỡ được phần nào gánh nặng kinh tế”, bà Nguyệt chia sẻ.
Không chỉ người dân kỳ vọng vào chính sách mới, các cơ sở y tế cũng đang khẩn trương chuẩn bị để đón lượng bệnh nhân có thể gia tăng trong thời gian tới.
Tại Hà Nội, nhiều bệnh viện như Thanh Nhàn, Đa khoa Đống Đa… mỗi ngày tiếp nhận khoảng 1.500 lượt khám ngoại trú và điều trị nội trú cho khoảng 1.100 người bệnh. Trong số đó, nhóm người bệnh tự đi khám trái tuyến chiếm khoảng 25%.
Để chuẩn bị cho chính sách mới có hiệu lực, các bệnh viện đã xây dựng các phương án về nhân lực, cơ sở vật chất và công nghệ thông tin nhằm bảo đảm hoạt động khám chữa bệnh diễn ra thông suốt.
Chia sẻ với Tuổi Trẻ Online, TS.BS Nguyễn Văn Thường, Giám đốc Bệnh viện Thanh Nhàn, cho biết bệnh viện đã hoàn tất các khâu chuẩn bị để sẵn sàng đáp ứng nhu cầu khám chữa bệnh dự kiến tăng mạnh ngay sau ngày 1-7.
“Khi chính sách BHYT mới có hiệu lực, chúng tôi dự báo lượng người bệnh trái tuyến có thể tăng lên khoảng 30-35%, đặc biệt là người dân từ các địa phương lân cận Hà Nội”, ông Thường nhận định.
Theo lãnh đạo bệnh viện, ngay khi các quy định mới được ban hành, đơn vị đã xây dựng các kịch bản ứng phó trên cả ba phương diện gồm cơ sở hạ tầng, nguồn nhân lực và công nghệ thông tin.
Đội ngũ bác sĩ, điều dưỡng, nhân viên y tế, cán bộ tiếp đón và công tác xã hội cũng đã được tập huấn đầy đủ về các quy định mới của Luật BHYT để sẵn sàng tư vấn, hỗ trợ người bệnh.
Đặc biệt, hệ thống công nghệ thông tin của bệnh viện đã được nâng cấp đồng bộ, kết nối với hệ thống thanh toán BHYT quốc gia, cho phép tự động nhận diện thông tin bảo hiểm và tính toán chính xác mức hưởng của từng trường hợp ngay trên phần mềm quản lý bệnh viện.
Đồng thời, đơn vị đã rà soát nhu cầu sử dụng thuốc, vật tư y tế và xây dựng các phương án dự phòng trong trường hợp lượng người bệnh tăng đột biến.
“Người dân không cần lo lắng về nguy cơ thiếu thuốc hay vật tư y tế. Theo quy định hiện hành, nếu số lượng bệnh nhân tăng cao, bệnh viện được phép mua sắm bổ sung vượt tới 30% khối lượng trong kế hoạch đấu thầu ban đầu.
Đây là cơ chế quan trọng giúp các cơ sở y tế chủ động đáp ứng nhu cầu khám chữa bệnh thực tế”, ông Thường nhấn mạnh.
Theo tính toán, Bệnh viện Thanh Nhàn hiện có thể đáp ứng hiệu quả khoảng 2.000 lượt khám mỗi ngày.
Tại Bệnh viện Đa khoa Đống Đa, công tác chuẩn bị cũng đã được triển khai từ sớm. Lãnh đạo bệnh viện cho biết đơn vị đã bố trí thêm các phòng khám dự phòng, xây dựng phương án phân luồng người bệnh và chuẩn bị nguồn nhân lực để đáp ứng nhu cầu khám chữa bệnh gia tăng.
Bên cạnh đó, bệnh viện cũng tập trung đào tạo nhân viên y tế nhằm nhận diện đúng các trường hợp được hưởng chính sách mới, đồng thời tăng cường truyền thông thông qua màn hình điện tử, poster hướng dẫn để người bệnh dễ dàng tiếp cận thông tin và thực hiện đúng quy trình.
Hệ thống phần mềm quản lý bệnh viện cũng được nâng cấp để tự động xác định mức hưởng BHYT của từng người bệnh, giúp việc tiếp đón và thanh toán diễn ra thuận lợi hơn.
Theo kế hoạch của UBND tỉnh Khánh Hòa vừa ban hành, có rất nhiều người dân thuộc nhóm đối tượng được ưu tiên khám sức khỏe định kỳ hoặc khám sàng lọc miễn phí ngay trong năm nay.
Gồm những người cao tuổi, người khuyết tật, người thuộc hộ nghèo, hộ cận nghèo, người có công với cách mạng, người mắc bệnh mạn tính, người sinh sống tại vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, vùng có điều kiện kinh tế - xã hội khó khăn, đặc biệt khó khăn, xã đảo, đặc khu của tỉnh Khánh Hòa.
Việc khám sức khỏe hoặc khám sàng lọc bệnh miễn phí giúp người dân được tiếp cận dịch vụ y tế có chất lượng, hướng tới chăm sóc sức khỏe toàn diện, lấy phòng bệnh và phát hiện sớm bệnh làm trọng tâm từ năm 2026.
100% người dân sau khi được khám sức khỏe định kỳ hoặc khám sàng lọc được lập hồ sơ theo dõi, và cập nhật vào sổ sức khỏe điện tử để quản lý sức khỏe theo vòng đời.
Đảm bảo kết quả khám phải được tích hợp và cập nhật vào hồ sơ sức khỏe điện tử, giúp người dân tự quản lý thông tin sức khỏe cá nhân, đồng thời cung cấp đầy đủ thông tin cho các cơ sở khám bệnh, chữa bệnh khi người dân đến khám.
Đồng thời cập nhật, tích hợp vào cơ sở dữ liệu ngành y tế tỉnh; kết nối, liên thông với ứng dụng VNeID và các hệ thống thông tin liên quan theo quy định hiện hành.
Trong năm 2026, cũng theo kế hoạch của tỉnh Khánh Hòa, ngoài các đối tượng ưu tiên kể trên, việc khám sức khỏe định kỳ hoặc khám sàng lọc miễn phí cũng đồng thời tiếp tục thực hiện đối với các đối tượng thuộc các nhóm còn lại, gồm: trẻ em trong cơ sở giáo dục mầm non, học sinh trong các cơ sở giáo dục phổ thông, người lao động...
Các nhóm trên được khám sức khỏe định kỳ hoặc khám sàng lọc miễn phí thông qua hoạt động kiểm tra sức khỏe đầu năm học, khám sức khỏe định kỳ, khám bệnh nghề nghiệp, khám bệnh, chữa bệnh bảo hiểm y tế và các hình thức khám sức khỏe khác theo quy định của pháp luật.
Về kinh phí để khám sức khỏe định kỳ hoặc khám sàng lọc miễn phí cho dân và các đối tượng được nêu trên từ ngân sách nhà nước của tỉnh, quỹ bảo hiểm y tế và các nguồn theo quy định, nguồn vận động hợp pháp…
Ngày 18/4, Giám đốc Sở Y tế TP HCM Tăng Chí Thượng, cho biết trong 19.088 trường hợp phát hiện có vấn đề sức khỏe, 10.634 người được hướng dẫn tiếp tục theo dõi tại trạm y tế, còn 8.447 trường hợp phức tạp hơn được chỉ định khám chuyên khoa hoặc chuyển tuyến.
Đây là đợt ra quân quy mô lớn nhất từ trước đến nay của ngành y tế thành phố trong việc đưa dịch vụ khám, tầm soát bệnh về cộng đồng. Với sự tham gia của 103 bệnh viện và trung tâm y tế, tổng cộng 29.687 lượt người dân đã được khám sàng lọc. Tại nhiều địa phương, người dân, đặc biệt là người cao tuổi, đến trạm y tế từ sớm. Nhiều người cho biết thuận tiện khi được bác sĩ tuyến trên khám ngay gần nơi cư trú, miễn phí và không phải di chuyển xa.
Nhóm bệnh mạn tính không lây như tăng huyết áp, đái tháo đường, tim mạch chiếm tỷ lệ cao nhất với 16.175 lượt khám. Qua sàng lọc, hơn 7.100 trường hợp cần được quản lý, theo dõi lâu dài và gần 5.000 người cần tiếp tục điều trị. Ngoài ra, các điểm khám còn triển khai nhiều chuyên khoa như ung bướu, phụ sản, mắt, răng hàm mặt, hô hấp, tai mũi họng, da liễu, đồng thời tầm soát viêm gan B, C, qua đó phát hiện thêm nhiều bất thường cần can thiệp sớm.
Theo ông Thượng, kết quả này cho thấy mô hình khám, tầm soát tại cộng đồng mang lại hiệu quả trong việc phát hiện sớm bệnh và hỗ trợ phân luồng điều trị, góp phần giảm tải cho bệnh viện tuyến trên. Hoạt động cũng phù hợp định hướng tăng cường y tế cơ sở và tiến tới mục tiêu quản lý sức khỏe người dân theo vòng đời tại TP HCM.
Trước đó, ngày 5/4, 58 bệnh viện và trung tâm y tế TP HCM đã triển khai tầm soát sức khỏe cộng đồng tại 64 phường, xã, ưu tiên khu vực xa trung tâm, hưởng ứng Ngày Sức khỏe toàn dân. Trong gần 14.000 người dân tham gia, các bác sĩ phát hiện hơn 63% mắc bệnh cần theo dõi và điều trị chuyên sâu.
TP HCM cũng đang triển khai mô hình thí điểm bác sĩ mang túi y tế thông minh đến tận nhà người dân khám bệnh. Từ năm 2023, thành phố tiên phong cả nước khám sức khỏe miễn phí định kỳ cho người từ 60 tuổi.
Ngày 19-6, TS Trần Đình Minh Huy - khoa khúc xạ Bệnh viện Mắt TP.HCM - cho biết tật khúc xạ là một trong năm nhóm bệnh trọng tâm của chương trình phòng chống mù lòa toàn cầu. Trong đó cận thị chiếm khoảng 2/3 đến 3/4 các trường hợp tật khúc xạ.
Vì vậy, cận thị hiện nay không chỉ là vấn đề điều chỉnh thị lực mà đã trở thành một thách thức lớn đối với sức khỏe cộng đồng.
Theo dự báo, đến năm 2050, khoảng 50% dân số thế giới sẽ mắc cận thị. Tuy nhiên tại khu vực Đông Á và Việt Nam, con số này có thể lên tới gần 2/3 dân số. Đồng thời dự kiến có khoảng 3 tỉ người trên thế giới trong độ tuổi lao động trên toàn cầu mắc cận thị và cần được kiểm soát.
Đáng chú ý, khoảng 1 tỉ người sẽ mắc cận thị nặng vào năm 2050 trên toàn thế giới. Khi đó cận thị không còn đơn thuần là việc đeo kính để cải thiện thị lực mà sẽ đi kèm với nguy cơ mắc các bệnh lý nghiêm trọng có thể dẫn đến mù lòa, tạo ra gánh nặng rất lớn về kinh tế và xã hội.
Ngày nay, khái niệm "vùng an toàn của cận thị" gần như không còn tồn tại. Mỗi một độ cận tăng thêm đều đồng nghĩa với việc tăng nguy cơ xuất hiện các bệnh lý đáy mắt và các biến chứng gây suy giảm thị lực.
Nguyên nhân là do cận thị liên quan trực tiếp đến sự kéo dài của trục nhãn cầu. Độ cận càng cao thì nhãn cầu càng bị kéo giãn, làm tăng nguy cơ tổn thương võng mạc và các cấu trúc quan trọng khác của mắt.
Bác sĩ Huy cho hay các nghiên cứu quốc tế cho thấy mỗi độ cận tăng thêm làm tăng khoảng 67% nguy cơ liên quan đến một bệnh lý mù lòa. Ngược lại, nếu kiểm soát được mỗi độ cận, nguy cơ phát triển các bệnh lý gây mù có thể giảm khoảng 40%. Điều đó cho thấy việc kiểm soát cận thị có ý nghĩa rất lớn trong việc giảm gánh nặng mù lòa cho cộng đồng trong tương lai.
Tại Việt Nam, các nghiên cứu tại Hà Nội và TP.HCM cũng cho thấy tỉ lệ cận thị ở học sinh đã dao động từ 50 - 60% (thời điểm 2021 - 2025). Điều đó phản ánh thực trạng cận thị đang trở thành một vấn đề sức khỏe cộng đồng cấp thiết.
Một dấu mốc quan trọng khác là năm 2024, Trung tâm Kiểm soát và phòng ngừa dịch bệnh Hoa Kỳ (CDC) đã bắt đầu xem xét việc công nhận cận thị là một bệnh lý mạn tính thay vì chỉ là một tật khúc xạ đơn thuần. Điều này cho thấy cách tiếp cận đối với cận thị trên thế giới đang thay đổi mạnh mẽ.
"Có thể khẳng định rằng cận thị đang là một vấn đề sức khỏe toàn cầu với nguy cơ gây mù lòa và gánh nặng kinh tế ngày càng gia tăng. Việc kiểm soát cận thị, đặc biệt ở trẻ em và thanh thiếu niên, là xu hướng tất yếu của ngành nhãn khoa hiện đại", TS Huy nói.
Bệnh viện Mắt TP.HCM đi theo hướng rất mới đang triển khai là kiểm soát tiền cận thị, tức là can thiệp sớm ngay từ khi trẻ có nguy cơ cao phát triển cận thị.
