Ngày 18/4, Giám đốc Sở Y tế TP HCM Tăng Chí Thượng, cho biết trong 19.088 trường hợp phát hiện có vấn đề sức khỏe, 10.634 người được hướng dẫn tiếp tục theo dõi tại trạm y tế, còn 8.447 trường hợp phức tạp hơn được chỉ định khám chuyên khoa hoặc chuyển tuyến.
Đây là đợt ra quân quy mô lớn nhất từ trước đến nay của ngành y tế thành phố trong việc đưa dịch vụ khám, tầm soát bệnh về cộng đồng. Với sự tham gia của 103 bệnh viện và trung tâm y tế, tổng cộng 29.687 lượt người dân đã được khám sàng lọc. Tại nhiều địa phương, người dân, đặc biệt là người cao tuổi, đến trạm y tế từ sớm. Nhiều người cho biết thuận tiện khi được bác sĩ tuyến trên khám ngay gần nơi cư trú, miễn phí và không phải di chuyển xa.
Nhóm bệnh mạn tính không lây như tăng huyết áp, đái tháo đường, tim mạch chiếm tỷ lệ cao nhất với 16.175 lượt khám. Qua sàng lọc, hơn 7.100 trường hợp cần được quản lý, theo dõi lâu dài và gần 5.000 người cần tiếp tục điều trị. Ngoài ra, các điểm khám còn triển khai nhiều chuyên khoa như ung bướu, phụ sản, mắt, răng hàm mặt, hô hấp, tai mũi họng, da liễu, đồng thời tầm soát viêm gan B, C, qua đó phát hiện thêm nhiều bất thường cần can thiệp sớm.
Theo ông Thượng, kết quả này cho thấy mô hình khám, tầm soát tại cộng đồng mang lại hiệu quả trong việc phát hiện sớm bệnh và hỗ trợ phân luồng điều trị, góp phần giảm tải cho bệnh viện tuyến trên. Hoạt động cũng phù hợp định hướng tăng cường y tế cơ sở và tiến tới mục tiêu quản lý sức khỏe người dân theo vòng đời tại TP HCM.
Trước đó, ngày 5/4, 58 bệnh viện và trung tâm y tế TP HCM đã triển khai tầm soát sức khỏe cộng đồng tại 64 phường, xã, ưu tiên khu vực xa trung tâm, hưởng ứng Ngày Sức khỏe toàn dân. Trong gần 14.000 người dân tham gia, các bác sĩ phát hiện hơn 63% mắc bệnh cần theo dõi và điều trị chuyên sâu.
TP HCM cũng đang triển khai mô hình thí điểm bác sĩ mang túi y tế thông minh đến tận nhà người dân khám bệnh. Từ năm 2023, thành phố tiên phong cả nước khám sức khỏe miễn phí định kỳ cho người từ 60 tuổi.
Chanh là nguồn cung cấp vitamin C và các chất chống oxy hóa. Theo USDA FoodData Central, 100 g chanh chứa khoảng 53 mg vitamin C, giúp hỗ trợ miễn dịch và bảo vệ tế bào khỏi stress oxy hóa. Uống nước chanh buổi sáng đang được nhiều người theo đuổi với kỳ vọng "thải độc", "giảm cân", "làm đẹp da", song cần hiểu đúng bản chất của thói quen này.
Theo Ths.BS Bùi Thị Duyên, Phó trưởng Khoa Dinh Dưỡng, Bệnh viện Quân y 175, lợi ích rõ ràng nhất của nước chanh buổi sáng là giúp bổ sung nước sau một đêm dài và cung cấp một lượng nhỏ vitamin C. Tuy nhiên, không nên kỳ vọng đây là phương pháp giảm cân hay "thải độc".
Hiện nay chưa có bằng chứng khoa học đáng tin cậy nào chứng minh nước chanh có thể đốt mỡ hoặc giảm cân trực tiếp. Hiệu quả giảm cân (nếu có) chủ yếu đến từ việc thay thế các loại đồ uống nhiều đường như nước ngọt, trà sữa bằng nước chanh ít năng lượng. Một số người cảm thấy tiêu hóa tốt hơn khi uống nước chanh do acid citric kích thích tiết dịch vị, nhưng điều này không phù hợp với tất cả mọi người.
Theo American Dental Association, việc tiêu thụ thường xuyên các đồ uống có tính acid như nước chanh có thể làm mòn men răng nếu không được pha loãng hoặc chăm sóc răng miệng đúng cách. Ngoài ra, với những người có bệnh lý dạ dày như viêm dạ dày hoặc trào ngược, uống nước chanh khi đói có thể làm tăng kích ứng niêm mạc, gây khó chịu.
Bác sĩ Duyên khuyến nghị nên uống nước chanh pha loãng (nửa quả chanh với 200-300 ml nước), không thêm nhiều đường. Có thể dùng ống hút hoặc súc miệng sau khi uống để bảo vệ men răng. Người có bệnh dạ dày cần thận trọng.
Lưu ý, những thói quen như ăn tối muộn hay uống nước chanh buổi sáng chỉ là những yếu tố nhỏ trong toàn bộ chế độ ăn uống. Không có thực phẩm hay thói quen đơn lẻ nào có thể quyết định hoàn toàn sức khỏe. Điều quan trọng là chế độ ăn cân bằng, thời điểm ăn hợp lý và lối sống lành mạnh.
Thay vì tìm kiếm các "mẹo nhanh", người dân nên chú trọng ăn đúng giờ, phù hợp nhịp sinh học. Phân bố năng lượng hợp lý trong ngày, ưu tiên ban ngày hơn ban đêm. Tăng cường rau xanh, protein chất lượng cao, hạn chế đường, đồ chế biến sẵn.
Đột quỵ có thể đến âm thầm, nhiều trường hợp bệnh nhân hoàn toàn khỏe mạnh bất ngờ rơi vào trạng thái mất ý thức, hôn mê, liệt nửa người, méo miệng, nói khó, ú ớ hoặc không thể phát âm. Nhiều người rỉ tai nhau mua các loại thuốc bổ não, thuốc "an cung" hoặc thậm chí là thuốc chống đông máu về uống với hy vọng phòng ngừa đột quỵ. Đây là một sai lầm cực kỳ nguy hiểm.
Đột quỵ có thể do nhồi máu não, xuất huyết não...Việc tự ý uống các loại thuốc chống đông máu mà không có chỉ định và sự giám sát của bác sĩ có thể gián tiếp gây ra vỡ mạch máu não, dẫn đến đột quỵ xuất huyết não, tử vong nhanh.
Ở một số người, cơ thể sẽ phát ra những tín hiệu cảnh báo trước khi cơn đột quỵ đến. Điều này thường gặp ở nhóm người có sẵn bệnh nền như tăng huyết áp, tiểu đường, xơ vữa mạch máu, béo phì, mỡ máu cao...
Bạn cần hết sức cảnh giác nếu xuất hiện các biểu hiện sau: Cơn tăng huyết áp kịch phát, huyết áp tăng cao đột ngột, đau đầu dữ dội, hụt hơi, chóng mặt, xây xẩm mặt mày.
Cách phòng ngừa là duy trì chế độ ăn uống lành mạnh (giảm muối, giảm mỡ động vật), tập thể dục đều đặn, hạn chế rượu bia và thuốc lá. Kiểm soát bệnh nền: Uống thuốc điều trị huyết áp, tiểu đường, mỡ máu... theo đúng đơn của bác sĩ chuyên khoa. Đi khám sức khỏe để phát hiện sớm các nguy cơ xơ vữa hay dị dạng mạch máu não.
Lời cảnh báo này đưa ra dựa trên thực trạng nhiều bệnh nhân suy thận mạn tính tại Đài Loan đang khiến tình trạng bệnh trở nên tồi tệ hơn do thói quen sử dụng gia vị đậm đà, theo Health 2.0.
Trong danh sách bác sĩ Hung công bố gần đây, tương hột lên men cay đứng đầu về mức độ nguy hại khi mỗi 100 gram chứa tới 7.000 mg natri, tương đương 17,5 gram muối. Con số này cao gấp ba lần mức khuyến nghị hàng ngày của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO). Loại tương này đồng thời chứa lượng lớn phốt pho hữu cơ và vô cơ, gây kích ứng đường tiêu hóa và tạo áp lực chuyển hóa khủng khiếp lên cơ quan bài tiết.
Điển hình là trường hợp bệnh nhân Zhang (65 tuổi) mắc suy thận mạn tính giai đoạn 3. Dù kiêng muối tinh luyện nhưng ông lại lạm dụng tương đậu nành lên men trong mọi bữa ăn vì cho rằng thực phẩm này lành tính. Chỉ sau ba tháng, chỉ số creatinine và phốt pho trong máu ông tăng vọt, huyết áp duy trì ở mức nguy hiểm trên 180 mmHg, kèm theo tình trạng phù nề chân nghiêm trọng. Sau khi từ bỏ thói quen này theo hướng dẫn của bác sĩ, các chỉ số chức năng thận của ông Zhang mới bắt đầu cải thiện rõ rệt.
Theo bác sĩ Hung, cơ chế tàn phá của các gia vị này nằm ở nồng độ natri và phốt pho vô cơ. Một nghiên cứu trên tạp chí Hypertension năm 2022 xác nhận việc nạp quá nhiều natri lâu dài sẽ trực tiếp phá hủy hàng rào lọc của cầu thận. Nguy hiểm hơn, phốt pho vô cơ từ chất bảo quản trong sốt công nghiệp có tỷ lệ hấp thụ vào cơ thể gần như tuyệt đối 100%, gây vôi hóa mạch máu và tăng nguy cơ tử vong do tim mạch.
4 loại gia vị còn lại trong danh sách nguy hiểm gồm xì dầu đặc, sốt cà chua, sốt sa tế và sốt salad. Xì dầu đặc chứa tới 5.000 mg natri mỗi 100 gram cùng chất tạo màu caramel gốc phốt phát rất khó chuyển hóa. Sốt cà chua dù ít cà chua nhưng lại ngập đường, muối và si rô ngô fructose, gây tác động kép lên cả đường huyết và huyết áp. Sốt sa tế vốn giàu kali và phốt pho tự nhiên từ hải sản khô, khi kết hợp với phụ gia thực phẩm sẽ làm nồng độ phốt pho máu tăng vọt. Riêng sốt salad, ngoài lượng calo khổng lồ, các chất làm đặc và nhũ hóa hóa học buộc hệ thống màng lọc của thận phải hoạt động quá tải để xử lý.
Để bảo vệ hệ bài tiết, giới chuyên gia khuyến cáo người dân, đặc biệt là nhóm đối tượng từ 35 tuổi trở lên bắt đầu có dấu hiệu suy giảm chức năng thận, cần kiểm soát chặt chẽ lượng gia vị nạp vào. Việc ưu tiên thực phẩm tươi sống, hạn chế đồ chế biến sẵn và các loại nước sốt công nghiệp là chìa khóa để ngăn chặn tiến trình suy thận và các biến chứng tim mạch nguy hiểm.
