Khi lòng tốt được lặp lại mỗi ngày như điều tự nhiên, sự tử tế không còn là điều đặc biệt để ngợi ca, mà trở thành hơi ấm âm thầm nuôi dưỡng niềm tin giữa người với người. Chính từ điều bình thường ấy, xã hội trở nên dịu dàng hơn, gần gũi hơn.
Một tối ở TP.HCM, anh Trần Phi Vũ (tài xế xe công nghệ) nhận chuyến xe với giá cước 36.000 đồng cho quãng đường 12km từ TP.HCM về ngã ba Cây Lơn (Thủ Dầu Một). Cuốc xe cuối ngày không đáng bao nhiêu, anh từng nghĩ đến chuyện hủy. Nhưng khi đến nơi, anh gặp bé gái đứng một mình trước cổng khu trọ, tay ôm túi đồ không nhớ rõ địa chỉ cha đang ở.
Trong tình huống ấy, anh có thể rời đi như giao dịch đã kết thúc. Nhưng anh đã chọn ở lại, chở em đi tìm từng dãy trọ, hỏi thăm từng người, cho đến gần ba giờ sau mới đưa được em về đúng nơi. Người cha xúc động và gửi anh 200.000 đồng để cảm ơn nhưng anh từ chối.
Ở một trạm xe buýt giờ tan học, vài học sinh chạy vội từ xa khi xe chuẩn bị đến và sẽ nhanh rời bến. Chỉ cần tài xế đóng cửa đúng giờ, các em sẽ phải chờ thêm chuyến sau. Nhưng bác tài đã chậm lại một đoạn để các em kịp bước lên xe.
Trong guồng quay đúng giờ và đúng tuyến, việc bác tài sẵn sàng chờ thêm một chút thật là điều đáng quý.
Trong một lớp học, cô giáo bất ngờ thấy choáng trong lúc giảng bài và bước ra ngoài hành lang. Chỉ vài giây sau, cô mất thăng bằng và suýt ngã. Các em học sinh nhận ra điều bất thường đã chạy tới đỡ kịp lúc.
Phản xạ ấy diễn ra tự nhiên cho thấy lòng quan tâm đã trở thành thói quen. Khi sự để ý đến người khác được nuôi dưỡng từ điều nhỏ nhất, các hành động tử tế cũng xuất hiện như phản xạ đẹp đẽ.
Sự tử tế còn hiện diện qua nhiều cách sẻ chia âm thầm khác. Nhiều quán ăn duy trì suất “cơm treo”, khách có thể trả thêm một hoặc vài phần ăn cho người khó khăn. Trên nhiều tuyến đường vẫn có bình nước miễn phí, ổ bánh mì để sẵn cho người cần, hay laptop, điện thoại, quần áo cũ được sửa lại để tặng học sinh nghèo.
Những món quà ấy có thể không lớn về giá trị vật chất, nhưng lại mang ý nghĩa rất lớn với người nhận bởi tinh thần sẻ chia, tương thân tương ái trong cộng đồng.
Sự tử tế vì thế không nằm ở giá trị lớn hay nhỏ, mà nằm ở sự hiện diện đúng lúc. Chỉ hành động giản dị cũng có thể giúp ai đó nhẹ lòng hơn, thấy mình không bị bỏ lại một mình.
Điều đáng quý hơn là ngày nay, việc tử tế không còn chỉ dừng ở những nghĩa cử nhất thời, mà trở thành phần quan trọng trong mạng lưới hỗ trợ cộng đồng.
Trong đó, nhiều mô hình đã hướng đến việc giải quyết những nhu cầu thiết thực và lâu dài hơn như hỗ trợ học tập, chăm sóc y tế, tạo sinh kế cho người yếu thế.
Sự thay đổi ấy cho thấy lòng tốt không còn mang tính tình huống, mà đang dần trở thành một nguồn lực xã hội có khả năng bù đắp những khoảng trống trong đời sống cộng đồng.
Suất ăn miễn phí có thể giúp người khó khăn vượt qua cơn đói trước mắt, nhưng chương trình hỗ trợ học tập hay sinh kế có thể mở ra cơ hội ổn định lâu dài cho cả gia đình. Khi sự sẻ chia đi đúng vào nhu cầu thật, giá trị của nó còn nằm ở khả năng giúp người nhận đứng vững hơn.
Đó cũng là lúc hoạt động thiện nguyện vượt ra ngoài ý nghĩa của lòng hảo tâm, trở thành phần thiết thực trong việc nâng đỡ đời sống xã hội.
Phạm vi tham gia vào những hoạt động tử tế cũng ngày càng rộng mở hơn. Nếu trước đây việc giúp đỡ cộng đồng thường gắn với các tổ chức hay những người có điều kiện, thì nay bất kỳ ai cũng có thể góp phần theo cách của mình.
Người có điều kiện có thể góp tài chính, người lao động góp công sức, và người bình thường cũng có thể sẻ chia bằng những hành động nhỏ mỗi ngày như giữ cửa cho người phía sau, giúp một người lạ đang bối rối, nhường một chỗ ngồi, hay để dành phần ăn cho người cần.
Khi ai cũng có thể góp một phần nhỏ, sự tử tế không còn là trách nhiệm của riêng ai, mà trở thành cách cộng đồng cùng nâng đỡ nhau. Chính sự tham gia rộng rãi ấy đang làm thay đổi vị trí của lòng tốt, trở thành phần bình thường hiện diện trong đời sống hằng ngày.
Và khi việc tử tế trở thành điều bình thường, xã hội cũng trở nên bền vững hơn. Bởi một cộng đồng vững vàng không chỉ được tạo nên từ các chính sách hay nguồn lực lớn, mà còn từ vô số hành động nhỏ bé nhưng chân thành giữa con người với nhau.
Mới đây, Phòng khám FMC đã chia sẻ lên Facebook câu chuyện về một bệnh nhi 8 tuổi bị tắc ruột nghiêm trọng do nhiễm giun ký sinh.
"3 ngày đau đớn: Một cậu bé bị tắc ruột do ký sinh trùng. Từ những cơn đau bụng và nôn mửa đơn giản đến việc phát hiện ra một nguyên nhân bất ngờ, số lượng lớn giun đũa nhiều đến mức phải phẫu thuật để cứu sống", phòng khám FMC viết.
Một cậu bé 8 tuổi đến từ vùng Sidama ở miền nam Ethiopia đã được đưa vào Bệnh viện Đa khoa Adare với các triệu chứng nôn mửa, đau bụng, đầy hơi và không thể đi đại tiện hoặc xì hơi trong 3 ngày.
Siêu âm xác nhận tắc ruột non do một khối giun đũa Ascaris lumboide kết tụ bên trong đường ruột. Giun đã được lấy ra thành công thông qua phẫu thuật mở bụng và mở ruột.
Sau ca phẫu thuật, đứa trẻ được cho uống thuốc tẩy giun và kháng sinh, nhờ đó hồi phục tốt và chức năng ruột trở lại bình thường sau một tháng hậu phẫu.
Các chuyên gia cho biết, những trường hợp nhiễm giun nặng dẫn đến tắc ruột thường xuất hiện ở những khu vực có điều kiện kinh tế - xã hội còn nhiều khó khăn. Việc thiếu nước sạch, điều kiện vệ sinh không đảm bảo, thói quen đi vệ sinh ngoài trời và sử dụng nguồn nước chưa qua xử lý làm gia tăng nguy cơ lây nhiễm ký sinh trùng trong cộng đồng.
Ngoài ra, việc các gia đình không tham gia các chương trình tẩy giun định kỳ cũng là nguyên nhân khiến nhiều trẻ em đối mặt với nguy cơ mắc bệnh ở mức độ nghiêm trọng.
Để phòng ngừa nhiễm giun, các bác sĩ khuyến cáo người dân cần rửa tay bằng xà phòng trước khi ăn và sau khi đi vệ sinh, ăn thức ăn đã nấu chín và sạch sẽ, uống nước lọc hoặc nước đun sôi, duy trì môi trường sống hợp vệ sinh, uống thuốc tẩy giun đều đặn theo chỉ định của chuyên gia y tế.
Đầu tháng 4, chị Nguyễn Thị Ca, 41 tuổi, quê Thanh Hóa đưa con trai út Trịnh Ngọc Dương trở lại Bệnh viện Nhi Trung ương vì viêm phổi. Hơn 4 tuổi, nặng 19 kg, cao 110 cm, bé Dương chỉ có nhận thức tương đương trẻ ba tháng, mọi sinh hoạt tại chỗ và ăn qua ống thông dạ dày.
Dương mang di chứng não từ khi lọt lòng. Năm 2021, bé chào đời mổ cấp cứu ở tuần thai 35. Ngày thứ tám sau sinh, Dương bú chậm, ngủ li bì, sau đó rơi vào hôn mê và phải thở máy. Ban đầu, bệnh nhi được chẩn đoán viêm phế quản phổi, nhiễm trùng sơ sinh. Sau 6 ngày điều trị không tiến triển, bé được chuyển ra Bệnh viện Nhi Trung ương. Kết quả xét nghiệm tại đây cho thấy chỉ số NH3 trong máu cao gấp 10 lần bình thường. Bệnh nhi phải lọc máu gấp.
Dương được chẩn đoán mắc rối loạn chuyển hóa chu trình ure, thể Citrullin typ 1. Đây là bệnh hiếm khiến cơ thể không thể dung nạp chất đạm. Nếu lượng đạm vượt mức, độc tố tích tụ gây ngộ độc não và dẫn đến hôn mê. Do phát hiện và điều trị chuyên sâu muộn, cậu bé bị tổn thương não nghiêm trọng.
Sự kết hợp giữa bệnh hiếm và di chứng bại não khiến quá trình chăm sóc Dương trở nên phức tạp. Cậu bé thường gồng cứng cơ, trào ngược dạ dày dẫn đến viêm đường hô hấp. Từ tháng 5/2024, sau nhiều đợt sốc nhiễm khuẩn khiến phản xạ nhai nuốt suy giảm, gia đình phải cho con ăn hoàn toàn qua ống thông dạ dày.
Thực đơn của Dương được kiểm soát chặt chẽ. Khẩu phần đạm mỗi ngày tối đa 25 gram, tương đương một thìa thịt, cá, hoặc một lòng trắng trứng. Ngoài loại sữa chuyên biệt, chị Ca dùng cân tiểu ly để đong đếm lượng thức ăn. Chị loại bỏ hoàn toàn nhóm rau họ đậu, rau ngót, rau muống, rau dền vì khó định lượng hàm lượng đạm thực vật.
"Thức ăn nạp vào chỉ là một biến số. Quá trình chăm sóc cần chú ý quan sát vì con dễ sặc, hô hấp kém và bệnh có thể trở nặng bất cứ lúc nào", chị Ca nói.
Nỗi sợ lớn nhất với người mẹ là những chuyến xe cấp cứu trong đêm, chạy hơn 3 tiếng từ quê ra Hà Nội. Có lần 1h sáng hai mẹ con lao đến phòng cấp cứu, người cậu bé tím ngắt. Bác sĩ giục làm thủ tục nhập viện để hệ thống nhận tên, nhưng đi một mình, chị không biết xoay xở ra sao, đành nhờ điều dưỡng trông giúp. "Tôi chạy như tên lửa đi đóng tiền. Lúc quay lại, thằng bé không thấy mẹ nên gồng cứng người, hư cả lọn ven vừa lấy", chị kể.
Người mẹ đã nhiều lần giành giật con từ lằn ranh sinh tử, đặc biệt là hai đợt sốc nhiễm khuẩn vào tháng 9/2024 và tháng 4/2025. Ở khoa Hồi sức cấp cứu, có những thời điểm bé cận kề suy đa tạng. Bác sĩ từng khuyên gia đình chuẩn bị phương án đưa con về, nhưng chị Ca quyết định tiếp tục duy trì điều trị. Chừng một tuần sau, cậu bé cai được máy thở.
Sau những đợt nằm viện 30-40 ngày, thấy người mẹ gầy rộc, bác sĩ khuyên chị gọi người nhà lên thay. Đáp lại chỉ là nụ cười gượng: "Nhà cháu không còn ai cả, cháu cố được".
Chị không dám gọi chồng, bởi ở quê, anh Trịnh Văn Đệ (42 tuổi, thợ cơ khí) đang cáng đáng toàn bộ kinh tế và chăm hai con lớn. Mỗi tháng, chi phí sữa chuyên biệt, thuốc nội tiết và thần kinh cho Dương khoảng 8-10 triệu đồng. Sữa và thuốc đặc trị phải nhờ các hội nhóm bệnh hiếm đặt mua từ Mỹ, riêng tiền sữa đã khoảng 3,5 triệu đồng. Nếu con nhập viện, chi phí sẽ đội lên. Những đợt điều trị dài ngày, gia đình trông chờ vào phiếu hỗ trợ ăn và viện phí từ Phòng Công tác xã hội, phần lớn còn lại anh Đệ xoay xở vay mượn khắp nơi.
Áp lực công việc khiến anh Đệ mắc bệnh hắc võng mạc, đối diện nguy cơ mù lòa nếu căng thẳng kéo dài. Nhưng anh không thể nghỉ ngơi.
Gia đình đối mặt thêm thử thách khi con gái thứ hai, Hạnh Như (10 tuổi), mắc chứng Tic hỗn hợp và hội chứng tăng động giảm chú ý. Bé có biểu hiện co giật cơ và phát âm vô thức. Nguyên nhân một phần do môi trường sống thiếu vắng sự đồng hành thường xuyên của cha mẹ trong thời gian đưa em út đi chữa bệnh. Quá trình uống thuốc của Như thường xuyên bị gián đoạn do gia đình phải ưu tiên tài chính chữa trị cho Dương.
Khi chăm con tại bệnh viện, có những ngày chị Ca phải bế bé Dương liên tục 20 tiếng để hạn chế tình trạng nôn trớ. Dù gian nan, người mẹ này vẫn chăm con và yêu con như thể ngày mai là ngày cuối. "Con đến bên mình là cái duyên, sống được ngày nào, vợ chồng tôi sẽ hết lòng vì con đến ngày ấy", chị nói.
Một trường hợp điển hình về thói quen ăn uống tưởng chừng vô hại nhưng lại tiềm ẩn nguy cơ nghiêm trọng cho sức khỏe xảy ra ở Trung Quốc được chia sẻ lại gần đây, nhanh chóng thu hút sự chú ý của cộng đồng. Vụ việc không chỉ là lời cảnh báo đáng lo ngại mà còn một lần nữa gióng lên hồi chuông về những thói quen ăn uống thiếu kiểm soát có thể dẫn đến hậu quả khôn lường.
Theo trang tin Jimu News Bệnh viện số 3 Vũ Hán vừa tiếp nhận và điều trị cho một bệnh nhân nam 38 tuổi trong tình trạng đau bụng dữ dội, nguy cơ tử vong cao do biến chứng nghiêm trọng.
Bệnh nhân là anh Vương Hán 38 tuổi, sống tại Vũ Hán, Trung Quốc. Anh được đưa vào viện trong tình trạng đau bụng cấp, sức khỏe nhanh chóng xấu đi.
Kết quả xét nghiệm cho thấy chỉ số triglyceride trong máu của bệnh nhân tăng vọt lên 18 mmol/L, trong khi mức bình thường phải dưới 1,7 mmol/L. Đồng thời, các chỉ số amylase và lipase đều vượt ngưỡng 1000, dấu hiệu điển hình cảnh báo tổn thương tuyến tụy. Các bác sĩ chẩn đoán anh bị viêm tụy cấp do tăng lipid máu, tình trạng nguy kịch và tiên lượng xấu.
Ngay lập tức, bệnh nhân được tiến hành cấp cứu tích cực và lọc máu khẩn cấp. Sau 10 ngày điều trị, tình trạng đã dần ổn định và qua khỏi giai đoạn nguy hiểm.
Theo bác sĩ Chu Khánh Hy, Khoa Tiêu hóa, người trực tiếp điều trị cho bệnh nhân, nguyên nhân xuất phát từ thói quen ăn uống kéo dài trước khi nhập viện.
"Gia đình cho biết bệnh nhân đã liên tục ăn hải sản và uống rượu bia trong suốt 3 ngày với bạn bè. Chính thói quen này đã đẩy cơ thể vào tình trạng quá tải" bác sĩ cho biết.
Bác sĩ giải thích thêm, hải sản là nhóm thực phẩm giàu đạm và chất béo. Khi tiêu thụ quá mức, đặc biệt kết hợp với rượu bia, tuyến tụy phải hoạt động mạnh, tiết ra lượng lớn dịch tiêu hóa. Đồng thời, lipid máu tăng đột ngột có thể gây tổn thương tế bào tụy, khiến các men tụy bị hoạt hóa sớm, dẫn đến viêm tụy cấp.
Nếu không được xử lý kịp thời, tình trạng này có thể gây biến chứng nặng như suy đa cơ quan và đe dọa tính mạng.
Các bác sĩ cũng nhấn mạnh việc nhận biết sớm triệu chứng là rất quan trọng. Viêm tụy cấp thường biểu hiện bằng đau bụng dữ dội, chướng bụng, buồn nôn và nôn ói. Nếu các triệu chứng xuất hiện sau bữa ăn nhiều dầu mỡ hoặc sau khi uống rượu bia, người bệnh cần đến cơ sở y tế ngay lập tức, theo Jimu News.
Từ trường hợp này, bác sĩ khuyến cáo người dân nên xây dựng chế độ ăn uống hợp lý, tránh ăn quá nhiều thực phẩm giàu đạm và chất béo cùng lúc, tăng cường rau xanh, trái cây và hạn chế rượu bia để giảm nguy cơ viêm tụy cấp.
Theo trang Eat This Not That, ăn uống đúng thứ tự không chỉ giúp cơ thể hấp thu dinh dưỡng hiệu quả hơn mà còn hỗ trợ duy trì lối sống lành mạnh lâu dài.
Một chế độ ăn uống cân bằng cần đảm bảo đầy đủ các nhóm chất thiết yếu như protein, chất xơ, vitamin, khoáng chất, chất lỏng và các chất đa lượng. Đây là nền tảng giúp cơ thể duy trì hoạt động ổn định và phòng ngừa nhiều bệnh mạn tính như tiểu đường, ung thư hay tim mạch.
- Nên ăn đa dạng thực phẩm: Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) cũng khuyến nghị chế độ ăn lành mạnh nên đa dạng thực phẩm, bao gồm ngũ cốc, các loại đậu, thực phẩm từ động vật như thịt, trứng, sữa, cùng với rau xanh và trái cây, đồng thời hạn chế muối, đường và chất béo xấu.
- Thứ tự săn rất quan trọng: Không chỉ dừng lại ở việc "ăn gì", các chuyên gia cho rằng "ăn như thế nào" cũng rất quan trọng. Thứ tự ăn uống hợp lý được khuyến nghị là bắt đầu bằng rau xanh và protein, sau đó mới đến carbohydrate.
Cách ăn này giúp làm chậm quá trình hấp thụ đường từ tinh bột vào máu, hạn chế tình trạng tăng giảm đường huyết đột ngột gây cảm giác đói nhanh. Đồng thời, protein cũng góp phần ổn định glucose và insulin, hỗ trợ kiểm soát cân nặng hiệu quả hơn.
Các chuyên gia khuyến nghị nên duy trì thói quen này trong bữa ăn hằng ngày để cải thiện sức khỏe và xây dựng chế độ ăn uống khoa học, bền vững.
