Những năm gần đây, cùng với sự lên ngôi của xu hướng tập thể hình và ăn uống lành mạnh, khoai lang đã trở thành lựa chọn thay thế phổ biến cho các loại tinh bột chính nhờ hàm lượng chất xơ và dinh dưỡng phong phú. Tuy nhiên, giá trị dinh dưỡng và mức độ ảnh hưởng đến đường huyết của khoai lang luộc, hấp, nướng hay khoai để lạnh lại có sự khác biệt rất lớn.
Bà Hứa Huệ Ngọc, Giám đốc Trung tâm Dinh dưỡng và Thực phẩm thuộc Quỹ Đổng Thị (Đài Loan), cho biết khi khoai lang được làm nóng, cấu trúc tinh bột sẽ thay đổi giúp cơ thể dễ hấp thụ hơn.
Ngược lại, nếu để nguội hoặc bỏ vào ngăn mát tủ lạnh, một phần tinh bột sẽ chuyển hóa thành “tinh bột kháng” (resistant starch). Loại tinh bột này rất khó bị cơ thể hấp thụ, từ đó giúp làm chậm tốc độ tăng đường huyết và kéo dài cảm giác no.
Theo bà Hứa Huệ Ngọc, xét về tốc độ làm tăng đường huyết, khoai lang lạnh có tốc độ chậm nhất, tiếp theo là khoai lang luộc, khoai lang hấp, và khoai lang nướng là loại làm tăng đường huyết nhanh nhất.
Sở dĩ có sự khác biệt này là do quá trình nướng làm mất nước, khiến hàm lượng đường trong khoai lang cô đặc và tăng độ ngọt. Cộng thêm việc khoai được làm nóng khiến cơ thể dễ hấp thụ hơn, nên khoai lang nướng trở thành “thủ phạm” dễ làm đường huyết tăng vọt nhất. Trong khi đó, tinh bột trong khoai lang lạnh sau khi nấu chín và làm nguội sẽ sản sinh ra tinh bột kháng, cấu trúc của nó khiến đường ruột khó hấp thụ, nhờ vậy đường huyết cũng khó tăng lên hơn.
Chuyên gia Hứa Huệ Ngọc chỉ ra rằng, tùy thuộc vào mục tiêu của mỗi người mà cách chế biến khoai lang sẽ được tối ưu hóa:
Nếu mục tiêu là ổn định đường huyết: Nên ưu tiên chọn khoai lang đã qua làm lạnh (để trong ngăn mát tủ lạnh).
Nếu cần bổ sung năng lượng nhanh sau tập luyện: Để phục hồi cơ bắp hoặc nâng chỉ số đường huyết, các loại khoai lang nóng lại là lựa chọn phù hợp hơn.
Bên cạnh khoai lang, bà Hứa Huệ Ngọc cho biết khoai tây, bí đỏ và chuối cũng là những nguồn tinh bột thay thế tuyệt vời cho những người đam mê thể thao.
Khoai tây và bí đỏ có tính chất tương tự như khoai lang, đều thuộc nhóm tinh bột chất lượng cao. Trong khi đó, chuối có thể cung cấp lượng carbohydrate cần thiết cho quá trình vận động, là một thực phẩm bổ trợ vô cùng lý tưởng.
Vị giám đốc Trung tâm Dinh dưỡng nhấn mạnh, việc tiêu thụ tinh bột hoàn toàn có thể linh hoạt điều chỉnh dựa trên mục tiêu cá nhân:
Trước đó, Cục Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Mỹ (FDA) thông báo Công ty Sữa A2 (A2 Milk Company) đã tự nguyện thu hồi 3 lô sữa công thức dành cho trẻ sơ sinh nhãn hiệu a2 Platinum Premium USA, dạng bột có bổ sung sắt.
Nguyên nhân thu hồi là phát hiện sản phẩm có chứa cereulide, loại độc tố bền nhiệt do một số chủng vi khuẩn Bacillus cereus tạo ra, có thể gây hại đối với trẻ nhỏ.
Ngày 4-5, Cục An toàn thực phẩm đã gửi văn bản tới sở y tế, sở an toàn thực phẩm và chi cục an toàn vệ sinh thực phẩm các tỉnh, thành đề nghị rà soát việc tự công bố sản phẩm và tăng cường kiểm tra, giám sát thị trường đối với sản phẩm này.
Đồng thời, cục cũng đề nghị Cục Thương mại điện tử và Kinh tế số (Bộ Công Thương) rà soát việc kinh doanh sản phẩm trên các sàn thương mại điện tử.
Theo báo cáo của Chi cục An toàn thực phẩm tỉnh Ninh Bình, đơn vị này không tiếp nhận hồ sơ tự công bố hoặc cấp giấy tiếp nhận đăng ký bản công bố đối với sản phẩm sữa công thức a2 Platinum Premium USA dành cho trẻ 0-12 tháng tuổi thuộc diện cảnh báo.
Chi cục cho biết Công ty TNHH Giải pháp kinh doanh và thương mại dịch vụ Sống Lành (phường Phù Vân, tỉnh Ninh Bình) hiện được cấp 6 giấy tiếp nhận đăng ký bản công bố sản phẩm và tự công bố đối với 8 sản phẩm sữa, thực phẩm bổ sung mang nhãn hiệu "a2".
Do sản phẩm bị cảnh báo có cùng nhãn hiệu "a2", ngày 15-5, chi cục đã làm việc với doanh nghiệp để rà soát hoạt động nhập khẩu, kinh doanh các sản phẩm liên quan.
Kết quả kiểm tra hồ sơ, tài liệu do doanh nghiệp cung cấp cho thấy chưa phát hiện công ty nhập khẩu hoặc kinh doanh sản phẩm sữa công thức a2 Platinum Premium USA dành cho trẻ 0-12 tháng tuổi thuộc diện bị cảnh báo tại Mỹ.
Công ty tiếp tục có báo cáo gửi cơ quan chức năng, cho biết đã rà soát toàn bộ hồ sơ nhập khẩu, dữ liệu kho hàng và hệ thống phân phối.
Theo doanh nghiệp, công ty không nhập khẩu, không kinh doanh và không lưu thông tại Việt Nam 3 lô sản phẩm thuộc diện thu hồi tự nguyện tại Mỹ.
Doanh nghiệp cũng khẳng định các sản phẩm sữa a2 đang kinh doanh tại Việt Nam là dòng sản phẩm khác, được sản xuất cho thị trường Úc và New Zealand, không thuộc các lô bị cảnh báo tại Mỹ.
Công ty cho biết các sản phẩm đang phân phối tại Việt Nam được nhập khẩu chính ngạch, có đầy đủ hồ sơ pháp lý, hồ sơ truy xuất nguồn gốc, kiểm soát mã lô và hệ thống phân phối rõ ràng.
Sau khi tiếp nhận thông tin cảnh báo, doanh nghiệp đã gửi 8 mẫu sản phẩm sữa công thức đang lưu hành tại Việt Nam tới Viện Kiểm nghiệm an toàn vệ sinh thực phẩm quốc gia để kiểm nghiệm. Kết quả cho thấy không phát hiện vi khuẩn Bacillus cereus và độc tố Cereulide trong các mẫu được kiểm nghiệm.
Theo bác sĩ Nguyễn Thị Thanh - khoa bệnh nhiệt đới, Bệnh viện E, kết quả xét nghiệm cho thấy men gan của bệnh nhân tăng vọt gấp nhiều lần so với bình thường (AST/ALT đạt mức 1028/529 U/L).
Sau khi thực hiện các xét nghiệm chuyên sâu, các bác sĩ chẩn đoán xác định bệnh nhân mắc viêm gan vi rút A cấp tính, bệnh lây truyền qua đường tiêu hóa nhưng thường bị xem nhẹ.
Bác sĩ Thanh cho hay bệnh viêm gan vi rút A (HAV) là tình trạng nhiễm trùng gan cấp tính. Khác với viêm gan vi rút B hay C, viêm gan vi rút A chủ yếu lây qua đường tiêu hóa (phân - miệng).
Người bệnh có thể bị nhiễm bệnh qua sử dụng thực phẩm, nước uống nhiễm vi rút. Tiếp xúc trực tiếp với người bệnh qua sinh hoạt hằng ngày hoặc quan hệ tình dục miệng - hậu môn. Hoặc do ăn hải sản sống hoặc chưa chín từ vùng nước bị ô nhiễm.
Theo đó, bệnh thường khởi phát với các triệu chứng giống như mắc bệnh cúm, dễ gây nhầm lẫn như toàn thân sốt, mệt mỏi, chán ăn, đau mỏi cơ, nhức đầu; vàng mắt, vàng da tăng dần. Nước tiểu sẫm màu như nước chè đặc, phân có thể bạc màu.
"Lưu ý, ở người lớn, diễn biến lâm sàng thường rầm rộ và kéo dài hơn so với trẻ em. Như trường hợp của bệnh nhân A., tình trạng vàng da và nước tiểu sẫm màu chỉ xuất hiện rõ rệt sau 5 ngày nhập viện dù đã hết sốt", bác sĩ Thanh cho hay.
Hiện nay không có điều trị đặc hiệu cho viêm gan vi rút A, mục tiêu chính là điều trị hỗ trợ để gan tự phục hồi. Các bác sĩ có thể sử dụng các thuốc hỗ trợ, nhóm bảo vệ màng tế bào gan (như BDD), tăng cường chuyển hóa (L-Ornithin L-Aspartat) và vitamin nhóm B.
Khuyến cáo bệnh nhân nghỉ ngơi tuyệt đối, tránh hoạt động mạnh. Đồng thời bổ sung dinh dưỡng, ăn thực phẩm giàu đạm, nhiều vitamin, tăng cường hoa quả tươi; hạn chế mỡ động vật và tuyệt đối không rượu bia.
"Cách phòng ngừa hiệu quả nhất hiện nay là tiêm vắc xin phòng bệnh, đây là cách phòng bệnh hiệu quả nhất, dành cho trẻ em trên 1 tuổi và người lớn thuộc nhóm nguy cơ cao.
Bên cạnh đó, người dân không ăn thực phẩm sống hoặc nấu chưa kỹ; rửa tay kỹ bằng xà phòng trước khi ăn và sau khi đi vệ sinh.
Cảm giác ngứa ngáy hay khó chịu ở mắt thường khiến nhiều người vô thức đưa tay lên dụi, song hành động này có thể làm tăng nguy cơ nhiễm trùng, tổn thương giác mạc và thậm chí dẫn đến các bệnh lý nghiêm trọng ảnh hưởng lâu dài đến thị lực, theo trang ScienceAlert ngày 28-5.
Theo các bác sĩ chuyên khoa mắt, nguyên nhân phổ biến nhất gây ngứa mắt là viêm kết mạc dị ứng, chiếm gần 50% các trường hợp.
Tình trạng này xảy ra khi các chất gây dị ứng như phấn hoa, bụi hoặc lông động vật kích hoạt phản ứng viêm ở kết mạc. Người bệnh thường xuất hiện các triệu chứng như đỏ mắt, sưng, ngứa dữ dội hoặc nổi các nốt nhỏ ở mặt trong mí mắt.
Ngoài dị ứng, cảm giác cộm, khô hoặc như có dị vật trong mắt cũng có thể khiến người bệnh muốn dụi mắt. Đây thường là dấu hiệu của hội chứng khô mắt hoặc viêm bờ mi.
Một số trường hợp khác liên quan đến viêm da vùng mí mắt, khiến da quanh mắt bị kích ứng và ngứa ngáy.
Các chuyên gia cho biết một trong những hậu quả nghiêm trọng nhất của việc dụi mắt thường xuyên là bệnh keratoconus (giác mạc hình chóp). Sự thay đổi này gây loạn thị không đều, làm giảm chất lượng thị lực và khiến hình ảnh trở nên mờ hoặc méo mó.
Hiện nay, bệnh có thể được điều trị bằng kỹ thuật liên kết chéo giác mạc nhằm tăng cường độ bền của mô giác mạc và ngăn bệnh tiến triển. Tuy nhiên nhiều bệnh nhân vẫn cần sử dụng kính áp tròng chuyên biệt để nhìn rõ hơn, trong khi các trường hợp nặng có thể phải ghép giác mạc.
Dụi mắt mạnh còn có thể gây trầy xước giác mạc nếu móng tay vô tình chạm vào bề mặt mắt. Tình trạng này rất đau đớn và cần điều trị bằng thuốc kháng sinh để phòng ngừa nhiễm trùng.
Ngoài ra việc chà xát mắt cũng có thể làm vỡ các mạch máu nhỏ trên bề mặt nhãn cầu, gây xuất huyết kết mạc khiến mắt đỏ rực như bị bầm tím.
Các bác sĩ khuyến nghị thay vì dụi mắt, người bị ngứa hoặc kích ứng nên sử dụng nước mắt nhân tạo, chườm lạnh hoặc thuốc nhỏ mắt chống dị ứng phù hợp.
Việc hạn chế tiếp xúc với các tác nhân gây dị ứng và giữ vệ sinh tay sạch sẽ cũng giúp giảm nguy cơ viêm nhiễm. Nếu các triệu chứng kéo dài hoặc không cải thiện, người bệnh nên đến cơ sở chuyên khoa mắt để được thăm khám và điều trị kịp thời.
